Nghiên cứu động thái ẩm của đất trong kỹ thuật tưới nhỏ giọt phục vụ tưới tiết kiệm nước hợp lý cho cây trồng cạn vùng khan hiếm nước (Vùng khô hạn)

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

NGHIÊN CỨU ĐỘNG THÁI ẨM CỦA ĐẤT TRONG KỸ THUẬT TƯỚI

NHỎ GIỌT PHỤC VỤ TƯỚI TIẾT KIỆM NƯỚC HỢP LÝ CHO

CÂY TRỒNG CẠN VÙNG KHAN HIẾM NƯỚC (VÙNG KHÔ HẠN)

Trần Thái Hùng, Võ Khắc Trí, Lê Sâm

Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam

Tóm tắt: Trong quá trình thực nghiệm xác định chế độ tưới hợp lý trong kỹ thuật tưới nhỏ giọt cho cây

nho lấy lá tại vùng khan hiếm nước tỉnh Bình Thuận, tác giả đã khảo nghiệm động thái ẩm của đất tại

đồng thời 2 vị trí: (1) Đất tự nhiên (không trồng cây) và (2) Đất trồng cây nho lấy lá trong 3 mùa vụ với

3 chu kỳ tưới:2 ngày (CK2), 3 ngày (CK3), và 4 ngày (CK4). Bài viết này trình bày kết quả thực nghiệm

tại khu vực đất tự nhiên. Kết quả quan trắc cho thấy: cuối chu kỳ tưới, độ ẩm đất CK2 vẫn lớn hơn độ

ẩm tối thiểu thích hợp cho cây (θp), độ ẩm đất CK3 (các tầng phía trên) và đặc biệt là CK4 có độ ẩm

giảm xuống thấp hơn giá trị độ ẩm θp, đôi khi nằm sát giá trị độ ẩm cây héo (θwp). Sự giảm độ ẩm

vào ban ngày lớn hơn buổi tối và đêm, buổi chiều giảm nhiều hơn buổi sáng. Hao hụt độ ẩm thời đoạn

9÷15g có giá trị lớn nhất, kế đến là từ 15÷21g, 3÷9g và thấp nhất là từ 21÷3g sáng hôm sau. Thiết lập

hệ phương trình hồi quy truyến tính giữa đường đặc trưng ẩm và độ ẩm các tầng đất với kết quả kiểm

định đều đảm bảo yêu cầu và phù hợp. Do vậy, từ kết quả thí nghiệm này có thể sử dụng hệ phương

trình hồi quy xác định chế độ tưới tiết kiệm nước hợp lý theo từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển

cho cây trồng cạn vùng khan hiếm nước (vùng khô hạn) Nam Trung Bộ.

Từ khóa: Cây trồng cạn, chu kỳ tưới, động thái ẩm của đất, hồi quy, tưới nhỏ giọt.

Summary: During the experimental research on a suitable irrigation schedule of drip irrigation

technique for Grape leaves at the water scarce region of Binh Thuan province, the author has

concurrently experimented on soil moisture dynamic at two places: (1) Natural land (non crops) and

(2) Cultivated one with Grape leaves in three crop seasons with 3 irrigation frequencies: 2days (CK2),

3days (CK3) and 4days (CK4). This article was presented at the Natural land. The observed results

showed that: at the end of the irrigation frequency, water content of CK2 was larger than suitable min

one for crops (θp), water contentof CK3 (above layers) and the whole CK4 decreased lower than (θp),

it sometimes approached the moisture at wilting point (θwp). The day water content decreased more

greately than the evening and night ones, and the afternoon one decreased more greately than the

morning one. The water content decrease was the greatest during 9:00÷15:00, the next ones were in

period’s 15:00÷21:00, 3:00÷9:00 and the lowest one was in 21:00÷3:00 of the next morning.

Establishing the equation system of homogeneous regression between pF and water content in each

layer with all verificative results are satisfied and conformable. Therefore, based on these results, this

equation system of homogeneous regression can be used to determine suitable water saving irrigation

schedule following each development stage schedule for dry crops at the water scarce region

(Droughty region) in the South Central part of Vietnam.

Keywords: Drip irrigation, dry crops, irrigation frequency, regression, soil moisture.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ^*

cho cây (θp) và độ ẩm cây héo (θwp), trong đó

độ trữ ẩm đồng ruộng và độ ẩm tối thiểu thích

hợp được quan tâm nhiều hơn cả, mục đích để

tính toán và cung cấp một lượng nước hiệu quả

cho cây trồng, đảm bảo độ ẩm đất luôn nằm

Trong công tác tưới tiêu nước cho cây trồng,

lượng nước trong đất cần được chú ý tới như:

độ trữ ẩm toàn phần (bão hòa nước θs), độ trữ

ẩm đồng ruộng (θfc), độ ẩm tối thiểu thích hợp

Ngày nhận bài: 08/6/2018

Ngày duyệt đăng: 10/10/2018

Ngày thông qua phản biện: 11/7/2018

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

1

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

trong khoảng (θp ÷ θfc). Khi giá trị độ ẩm đo

được trong đất giảm xuống tới θp, cần tiến hành

tưới ngay để đưa độ ẩm đất tăng lên đạt θfc,

đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng - phát triển

tốt và đạt năng suất cao. [1], [11]

khan hiếm nước (vùng khô hạn) Nam Trung

Bộ.

2.2 Nội dung nghiên cứu

Lấy mẫu đất hiện trường và thí nghiệm các chỉ

tiêu cơ lý của đất;

Để phục vụ công tác thủy nông có khoa học và

tự động hóa, việc nghiên cứu động thái ẩm

trong đất trồng luôn được quan tâm bởi các nhà

khoa học, nhà sản xuất thiết bị và cả những

người nông dân trực tiếp sản xuất. Ở những

trung tâm nghiên cứu và các trang trại sản xuất

các loại nông sản có giá trị kinh tế cao, người ta

thường lắp đặt các thiết bị tự động đo áp lực hút

nước của đất (Tensiometer) để theo dõi động

thái độ ẩm của đất phục vụ các mục đích nghiên

cứu hoặc quản lý tưới. Bên cạnh sự phát triển

các hệ thống quan trắc công nghệ cao, việc

nghiên cứu lý thuyết kết hợp với thực nghiệm

động thái ẩm của đất đã được quan tâm [5], [7],

[9], [10]. Nhiều mô hình toán mô phỏng quá

trình vận động của nước và chất trong đất vẫn

đang được phát triển. [3], [8], [12]

Thiết lập mô hình tưới tiết kiệm nước bằng kỹ

thuật tưới nhỏ giọt; thực nghiệm tưới trong 3

mùa vụ của mùa khô: vụ V1 từ tháng

01÷4/2012, vụ V2 từ tháng 9÷12/2012 và vụ V3

từ tháng 01÷4/2013 (không quan trắc trong

những tháng mùa mưa);

Quan trắc động thái ẩm sau khi ngừng tưới với

khoảng thời gian 6 giờ/lần (0,5 giờ, 6 giờ, 12

giờ,…48 giờ (CK2), 54giờ,…, 72giờ (CK3), 78

giờ, …, 96 giờ (CK4));

Xử lý dữ liệu và phân tích kết quả động thái ẩm

đất của kỹ thuật tưới nhỏ giọt;

2.3 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên

cứu

Tiếp cận toàn diện lý thuyết và thực tiễn, kế

thừa có chọn lọc các nghiên cứu liên quan;

Vùng khan hiếm nước (vùng khô hạn) Nam

Trung Bộ có điều khiện khí hậu khắc nghiệt,

nhiệt độ và lượng bốc thoát hơi nước ETc khá

lớn, thổ nhưỡng có thành phần chủ yếu là đất

cát mịn. Các loại cây trồng cạn được trồng chủ

yếu gồm: nho, thanh long, táo, rau màu (măng

tây, cà tím, cà chua, hành, tỏi, ớt, đậu phộng,

sắn, ngô)... Do nguồn nước trong khu vực để

phục vụ tưới bị hạn chế, nên các kết quả nghiên

cứu thực nghiệm động thái ẩm của đất là rất cần

thiết, nhằm ứng dụng vào thực tiễn giúp nâng

cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm trên

đồng ruộng và trong phòng;

Ứng dụng phần mềm IBM SPSS Statistics 20

để xử lý, phân tích và kiểm định dữ liệu thực

nghiệm, đảm bảo mức sai số cho phép và có ý

nghĩa thống kê. [2]

3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1 Đặc tính cơ lý của đất

Kết quả phân tích các chỉ tiêu cơ lý cho thấy

loại đất khu thực nghiệm là cát mịn, tơi xốp,

giúp rễ cây hút nước và ôxy dễ dàng. Hàm

lượng chất hữu cơ (mùn): lớp đất mặt (0÷10cm)

thuộc loại đất nghèo và các lớp phía dưới thuộc

loại rất nghèo chất hữu cơ [4].

2. MỤC TIÊU, NỘI DUNG, CÁCH TIẾP

CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Xác định động thái ẩm của đất phục vụ tưới

tiết kiệm nước hợp lý cho cây trồng cạn vùng

2

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

Bảng 1: Kết quả phân tích lý tính của mẫu đất

Phân tích thành ph

ầ

n h

ạ

t

Đặc tính vật lý

Hữu

c

ơ

Cát (%)

B

ụ

i (%)

Dung trọng

Độ

bão

hòa

Sét

(%) Ướ

T

ỷ

ng

Độ Ch

ỉ

số

(mùn

L

ớ

ất

p

Trung

bình

M

ịn

Thô

M

ị

n

t

Khô tr

ọ

r

ỗ

ng rỗng

)

đ

(cm)

2,0 0,85

0,25

÷0,10

6

0,075 0,01

<

gw

gd

0,425

÷0,25

0,106 ÷

0,075

÷

÷0,00 0,00 (g/cm (g/cm3

3)

D

S (%) n (%) eo

%

0,85 0,425

0,01

5

)

0÷10

10÷2

0

3,60 48,70 41,20 2,10 0,60 0,40 3,40 1,47

1,44 2,65 6,67 45,70 0,84 1,62

4,30 47,60 41,50 1,70 0,40 0,50 4,00 1,60

1,56 2,65 8,86 40,99 0,69 1,04

20÷4

0

3,50 47,40 36,10 6,40 0,50 0,50 5,60 1,56

3,80 48,20 35,20 6,10 0,46 0,50 5,74 1,68

1,51 2,63 13,30 42,70 0,75 0,63

1,62 2,64 15,70 38,66 0,63 0,47

40÷6

0

mặt (5÷10cm) và tầng giữa (10÷15cm);

3.2 Phân tích động thái ẩm của đất

a) Động thái ẩm theo chiều sâu tầng đất

Tầng đất 20÷25cm: độ ẩm tầng đất này vẫn chịu

ảnh hưởng của yếu tố khí tượng và sự thấm

xuống phía dưới, tuy nhiên mức độ và tốc độ

giảm đã chậm hơn 4 tầng đất phía trên;

Tầng đất mặt 0÷5cm: độ ẩm đất chịu tác động

mạnh của yếu tố khí tượng, đặc biệt là nắng,

nhiệt độ và gió... là nguyên nhân chính gây ra

sự mất nước tầng đất này. Độ ẩm đất sau khi Tầng đất 25÷30cm: sự ảnh hưởng của yếu tố khí

dừng tưới 0,5giờ tương đối giống nhau giữa các tượng tới độ ẩm tầng này giảm hẳn và yếu hơn

chu kỳ và các mùa vụ, sau đó giảm dần khá đều rất nhiều so với 5 tầng phía trên, đồng thời nước

theo thời gian;

cũng thấm sâu xuống phía dưới. Tốc độ giảm

độ ẩm chậm nhất so với 5 tầng phía trên.

Tầng đất 5÷10cm: độ ẩm tầng đất này vẫn chịu

ảnh hưởng mạnh của yếu tố khí tượng (nắng, b) Động thái ẩm theo chu kỳ tưới

nhiệt độ và gió...), hơi nước bốc thoát lên phía

Phân tích động thái ẩm theo chu kỳ tưới để thấy

được sự khác nhau của độ ẩm đất giữa các chu

kỳ tưới. Đồng thời, kết quả so sánh độ ẩm đất ở

trên bay ra ngoài không khí. Tốc độ giảm độ ẩm

chậm hơn so với tầng đất mặt (0÷5cm);

Tầng đất 10÷15cm: độ ẩm tầng đất này vẫn chịu cuối các chu kỳ tưới (trước khi tưới cho chu kỳ

ảnh hưởng của yếu tố khí tượng nhưng yếu hơn tiếp theo) với độ ẩm tối thiểu thích hợp (θp) và

2 tầng đất (0÷5cm và 5÷10cm) phía trên. Tốc độ ẩm cây héo (θwp) của một số cây trồng cạn,

độ giảm độ ẩm chậm hơn so với tầng mặt cho thấy tính hợp lý của mỗi chu kỳ tưới khi áp

(0÷5cm) và tầng giáp tầng mặt (5÷10cm);

dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước cho cây trồng

cạn phổ biến vùng khan hiếm nước (vùng khô

hạn) như thanh long, nho, táo, mía, rau, cà chua,

hành tỏi…[10]

Tầng đất 15÷20cm: mức độ ảnh hưởng của yếu

tố khí tượng tới độ ẩm tầng đất này đã giảm hẳn

so với 3 tầng phía trên. Tốc độ giảm độ ẩm tầng

đất này chậm hơn tầng mặt (0÷5cm), tầng giáp Chu kỳ tưới 2 ngày: độ ẩm của các tầng đất thời

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

3

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

khả năng chịu hạn tốt hơn, độ ẩm đất gần tương

đương hoặc lớn hơn θp: từ 1,09÷1,25lần (táo)

đến 1,29÷1,36lần (mía); Các tầng đất từ

15÷30cm: độ ẩm cuối chu kỳ nhỏ hơn hoặc

tương đương θp (ở hành tỏi, rau ở khoảng

15÷20cm), và lớn hơn θp các loại cây còn lại

(táo, thanh long, mía). Khi so sánh với độ ẩm

cây héo θwp, độ ẩm các tầng đất đều lớn hơn

θwp.

điểm cuối CK2 trong 3 mùa vụ hầu hết đều xấp

xỉ hoặc lớn hơn θp của các cây trồng, chỉ nhỏ

hơn θp hành, tỏi ở tầng 0÷10cm. Cụ thể so sánh

với θp của các cây trồng như sau: tầng đất

0÷10cm: Hành tỏi 0,90÷1,08 lần; Mía

1,19÷1,42lần; tầng 10÷20cm: Hành tỏi:

1,17÷1,48lần; Mía: 1,69÷2,13lần; tầng

20÷30cm: Hành tỏi: 1,50÷1,73lần; Mía:

2,11÷2,43lần. Các cây trồng khác (rau, cà chua,

táo, thanh long) ở mức giữa của 2 loại cây trồng

trên;

Chu kỳ tưới 4 ngày: độ ẩm tầng đất 0÷20cm

đa phần nhỏ hơn θp của các loại cây rất nhiều:

cây rau, hành tỏi: 0,50÷0,97lần; táo: 0,58 ÷

1,07lần, thậm chí tầng đất 0÷5cm có giá trị

xấp xỉ độ ẩm cây héo θwp; tầng đất 25÷30cm:

giá trị độ ẩm đất đa phần nhỏ hơn hoặc tương

đương θp của các loại cây nhạy cảm với nước:

rau cà chua, hành tỏi: từ 0,87÷1,13lần; so

sánh với thanh long, táo và mía: từ

1,04÷1,45lần.

Chu kỳ tưới 3 ngày: độ ẩm thời điểm cuối chu

kỳ của tầng đất 0÷10cm ở 3 mùa vụ đều nhỏ

hơn θp của hầu hết các cây trồng, chỉ bằng từ

0,68÷0,85lần (hành tỏi), đến 0,89÷1,0lần (mía);

tầng đất 10÷15cm: độ ẩm cuối chu kỳ nhỏ hơn

θp các loại cây nhạy cảm với hạn (hành tỏi, rau,

cà chua và táo), cụ thể: 0,90÷1,03lần (hành tỏi);

các cây trồng còn lại (táo, thanh long, mía) có

So sánh Độ ẩm đất cuối các chu kỳ tưới với θwp và θp các cây trồng, Vụ V1

0.0

2.5

5.0

7.5

10.0

12.5

15.0

17.5

20.0

Độ ẩm (%)

θwp

-5

-10

-15

-20

-25

-30

θp - nho

θp Thanh long

θp Táo

θp Mía

θp Rau, cà chua

θp Hành, tỏi

θcuối CK2 (KoTC-V1)

θcuối CK3 (KoTC-V1)

θcuối CK4 (KoTC-V1)

So sánh Độ ẩm đất cuối các chu kỳ tưới với θwp và θp các cây trồng, Vụ V2

0.0

2.5

5.0

7.5

10.0

12.5

15.0

17.5

20.0

Độ ẩm (%)

-5

-10

-15

-20

-25

-30

θwp

θp - nho

θp Thanh long

θp Táo

θp Mía

θp Rau, cà chua

θp Hành, tỏi

θcuối CK2 (KoTC-V2)

θcuối CK3 (KoTC-V2)

θcuối CK4 (KoTC-V2)

4

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

So sánh Độ ẩm đất cuối các chu kỳ tưới với θwp và θp các cây trồng, Vụ V3

Độ ẩm (%)

0.0

2.5

5.0

7.5

10.0

12.5

15.0

17.5

20.0

θwp

-5

-10

-15

-20

-25

-30

θp - nho

θp Thanh long

θp Táo

θp Mía

θp Rau, cà chua

θp Hành, tỏi

θcuối CK2 (KoTC-V3)

θcuối CK3 (KoTC-V3)

θcuối CK4 (KoTC-V3)

Hình 1: So sánh độ ẩm đất cuối các chu kỳ tưới với độ ẩm cây héo (θwp) và độ ẩm tối thiểu

thích hợp (θp) của các loại cây trồng, 3 mùa vụ

Bảng 2: So sánh độ ẩm cuối các chu kỳ tưới với độ ẩm θp của các cây trồng cạn – Vụ V1

Chu Độ θcu

ối

θp

θcuối

θp θcu

ối

θp

θcuối

θp θcu

ối

θp

θcuối

k

ỳ

sâu

CK2 Thanh CK2/θp Táo CK2/ Mía CK2/ Rau, CK2/θ Hành, CK2/θ

long Thanh

long

θp

cà p rau,

t

ỏi

p

Táo

mía chua

cà

hành

chua

tỏi

(cm) (%)

(%)

(l

1,17 9,25 1,07 8,15 1,22 9,99 1,00 10,73 0,93

-10 10,81 8,52 1,27 9,25 1,17 8,15 1,33 9,99 1,08 10,73 1,01

-15 12,12 7,09 1,71 7,93 1,53 6,68 1,82 8,76 1,38 9,60 1,26

-20 13,18 7,09 1,86 7,93 1,66 6,68 1,97 8,76 1,50 9,60 1,37

-25 14,28 6,81 2,10 7,56 1,89 6,44 2,22 8,31 1,72 9,06 1,58

-30 15,01 6,81 2,20 7,56 1,99 6,44 2,33 8,31 1,81 9,06 1,66

ầ

n) (%) (l

ầ

n) (%) (l

ầ

n) (%) (l

ầ

n) (%)

(lần)

-5

9,94 8,52

CK2

CK3

-5

7,29 8,52 0,86 9,25 0,79 8,15 0,89 9,99 0,73 10,73 0,68

8,11 8,52 0,95 9,25 0,88 8,15 1,00 9,99 0,81 10,73 0,76

9,10 7,09 1,28 7,93 1,15 6,68 1,36 8,76 1,04 9,60 0,95

-10

-15

-20 9,99 7,09

-25 10,68 6,81

-30 11,24 6,81

1,41 7,93 1,26 6,68 1,50 8,76 1,14 9,60 1,04

1,57 7,56 1,41 6,44 1,66 8,31 1,29 9,06 1,18

1,65 7,56 1,49 6,44 1,75 8,31 1,35 9,06 1,24

-5

5,74 8,52 0,67 9,25 0,62 8,15 0,70 9,99 0,58 10,73 0,54

6,17 8,52 0,72 9,25 0,67 8,15 0,76 9,99 0,62 10,73 0,57

6,61 7,09 0,93 7,93 0,83 6,68 0,99 8,76 0,75 9,60 0,69

CK4 -10

-15

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

5

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

-20 7,29 7,09 1,03 7,93 0,92 6,68 1,09 8,76 0,83 9,60 0,76

-25 7,87 6,81

-30 8,31 6,81

1,16 7,56 1,04 6,44 1,22 8,31 0,95 9,06 0,87

1,22 7,56 1,10 6,44 1,29 8,31 1,00 9,06 0,92

c) Động thái ẩm theo giờ trong ngày

Độ ẩm thời điểm cuối các chu kỳ tưới tăng dần

từ mặt đất xuống tầng phía dưới;

Các yếu tố khí tượng ảnh hưởng rất rõ tới động

thái ẩm của đất tại từng khoảng thời gian trong

ngày, các yếu tố về nắng, gió và nhiệt độ… đã

Độ ẩm đất thời điểm cuối CK2 gần tương

đương thời điểm 2/3 thời gian của CK3 và 1/2

làm mức giảm độ ẩm đất vào ban ngày lớn hơn thời gian của CK4. Tương tự với CK3, độ ẩm

đất tại thời điểm cuối CK3 gần tương đương

thời điểm 3/4 thời gian của CK4. So sánh độ ẩm

đất thời điểm cuối của các chu kỳ tưới với (θp)

của các loại cây trồng cạn cho kết quả tăng dần

lần lượt từ hành tỏi (giá trị θp cao nhất), rau, cà

chua, táo, thanh long, mía (giá trị θp thấp nhất);

buổi tối và đêm, buổi chiều giảm nhiều hơn

buổi sáng sớm. Diễn biến cụ thể khoảng thời

gian 21g÷3g sáng có mức giảm độ ẩm nhỏ nhất:

từ 0,84÷1,44% (CK2), 0,61÷1,30% (CK3),

0,42÷1,07%(CK4); kế đến là 3g÷9g có mức

giảm lớn thứ ba trong ngày: 1,08÷1,80%

(CK2), 0,98÷1,78%(CK3), 0,76÷1,60%(CK4);

từ 9g÷15g, mức giảm đạt lớn nhất trong ngày:

2,64÷4,25% (CK2), 2,48÷4,28% (CK3),

1,59÷3,44% (CK4); từ 15g÷21g có mức giảm

độ ẩm đất lớn thứ hai (chỉ đứng sau thời đoạn

9g÷15g): 1,32÷3,68% (CK2), 1,27÷3,64%

(CK3), 0,94÷3,31%(CK4). Tại cùng 1 khoảng

thời gian trong ngày (ví dụ thời đoạn từ 9g÷15g

hay từ 15g÷21g), mức giảm độ ẩm ở đầu chu kỳ

tưới lớn hơn ở giữa và cuối chu kỳ. Khi xét sự

giảm độ ẩm giữa các tầng đất, tầng đất mặt

0÷5cm có mức giảm lớn nhất, kế đến lần lượt là

các tầng đất phía dưới 5÷10cm, 10÷15cm,…,

25÷30cm.

Về mức giảm độ ẩm ở đầu chu kỳ tưới lớn hơn

thời điểm giữa và cuối chu kỳ (tại cùng một

khoảng thời gian trong ngày 3 ÷ 9g hoặc 9 ÷

15g…), có thể nhận thấy rằng ở thời điểm đầu

chu kỳ tưới mức độ hao hụt độ ẩm khá lớn, sau

đó giảm dần, cuối chu kỳ tưới mức độ suy giảm

khá đều nhau giữa các chu kỳ, điều này được

lý giải rằng vào cuối chu kỳ tưới, cây trồng rất

cần nước phục vụ trao đổi chất và quang hợp,

trong khi độ ẩm đất giảm, nên xuất hiện hiện

tượng háo nước tức thời trong thân cây, khi

tiến hành tưới, rễ cây sẽ hút nước rất mạnh,

ngay cả vào khoảng thời gian 15 ÷ 21g tối, biểu

hiện bằng trực quan rõ ràng nhất là ở những

ngày đầu chu kỳ tưới, các lá cây xanh mướt

hơn so với những ngày giữa và cuối chu kỳ.

Nhận xét:

6

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 49 - 2018

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

Hình 2: Động thái ẩm của đất theo thời gian (giờ) - CK2, Vụ V1, V2 và V3

Bảng 3: Mức giảm độ ẩm trong ngày của các tầng đất, CK2 – Vụ V1 (đơn vị: %)

T

ầ

g

n 9:00 15:0 21:0

15:0 21:0

21:0

0

15:0 21:0

15:0

0

3:00 9:00

(sau (sau

18g) 24g)

3:00 9:00 Chu

(sau (sau

3:00 9:00

(sau (sau

12g) 18g)

3:00 9:00

(sau (sau

36g) 42g)

(sau

0

kỳ

đ

ấ

t 0,5g (sau (sau

(sau (sau

30g) 36g)

(sau

6g)

(sau (sau

24g) 30g)

(sau

48g)

42g) 48g) m

ới

(cm)

0÷5

5÷10

10÷1

5

)

-

6g) 12g)

4,10 2,50 1,35 1,80 3,58 2,23 1,28 1,70

4,01 2,43 1,32 1,75 3,52 2,15 1,25 1,60

-

3,60 1,42 1,65 3,43 2,16 1,14 1,52 3,16

3,50 1,38 1,62 3,38 2,13 1,13 1,51 3,14

-

3,86 2,32 1,27 1,65 3,41 2,08 1,21 1,50

3,76 2,14 1,22 1,50 3,18 1,91 1,16 1,39

3,64 1,92 1,15 1,40 3,02 1,80 1,08 1,33

3,44 1,82 1,10 1,33 2,95 1,74 1,00 1,23

3,26 1,30 1,55 3,25 1,96 1,08 1,36 3,04

3,04 1,21 1,43 3,11 1,68 1,00 1,31 2,93

2,83 1,14 1,35 3,03 1,63 0,94 1,26 2,81

2,78 1,10 1,27 2,92 1,55 0,89 1,21 2,72

15÷2

0

20÷2

5

25÷3

0

5.00

4.00

3.00

2.00

1.00

0.00