Ứng dụng mô hình WRF-CMAQ đánh giá lắng đọng A-xít ở Việt Nam
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH WRF-CMAQ ĐÁNH GIÁ LẮNG ĐỌNG A-XíT
Ở VIỆT NAM
Lê Văn Quy, Ngô Thị Vân Anh, Lê Văn Linh
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu
Ngày nhận bài: 15/10/2018; ngày chuyển phản biện: 17/10/2018; ngày chấp nhận đăng: 24/11/2018
Tóm tắt: Lắng đọng a-xít là một trong những vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng không chỉ vì mức độ
ảnh hưởng mạnh mẽ của chúng tới cuộc sống con người và hệ sinh thái mà còn vì tác động của chúng đã vượt
ra khỏi phạm vi kiểm soát của mỗi quốc gia và các nhà khoa học đang phải xem xét ảnh hưởng của chúng ở quy
mô khu vực và toàn cầu. Lắng đọng a-xít xảy ra dưới hai hình thức khác nhau, đó là quá trình lắng đọng khô và
lắng đọng ướt. Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu ứng dụng hệ thống mô hình WRF-CMAQ phục vụ đánh giá
lắng đọng a-xít ướt và khô trên quy mô toàn lãnh thổ Việt Nam. Các kết quả đánh giá mức độ lắng đọng ướt
và khô được thực hiện vào các tháng đại diện là tháng 1, 4, 7, 10 cho cả thời kỳ 2010-2015.
Từ khóa: WRF-CMAQ, lắng đọng a-xít, lắng đọng khô, lắng đọng ướt, Việt Nam.
1. Mở đầu
Lắng đọng a-xít là một quá trình mà các chất
sát lắng đọng ướt - mưa a-xít. Phương pháp
giám sát lắng đọng a-xít chủ yếu là đo đạc,
phân ꢀch thành phần hóa nước mưa. Việt Nam
là một thành viên của mạng lưới giám sát lắng
đọng a-xít Đông Á (EANET) và hiện tại có 7 trạm
giám sát lắng đọng a-xít (Hà Nội, Hòa Bình, Cúc
Phương, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ,
Yên Bái) [9].
Phương pháp mô hình mô phỏng lan truyền,
lắng đọng ô nhiễm không khí đang ngày càng
phát triển trên thế giới, phương pháp này phù
hợp với việc đánh giá ở quy mô không gian lớn
(quốc gia, khu vực, toàn cầu).
ô nhiễm có ꢀnh a-xít trong khí quyển rơi xuống
bề mặt trái đất. Lắng đọng a-xít được tạo thành
trong điều kiện khí quyển bị ô nhiễm do sự phát
thải quá mức các khí SO2, NOx, CO [1]. Lắng
đọng a-xít xảy ra theo hai hình thức, đó là lắng
đọng ướt và lắng đọng khô. Lắng đọng ướt là
quá trình a-xít H2SO4 và a-xít HNO3 được ngưng
tụ cùng với hơi nước trong những đám mây và
rơi xuống mặt đất dưới các hình thức như mưa,
tuyết, sương mù. Khi trong nước mưa có chứa
một lượng a-xít làm cho pH nước mưa nhỏ hơn
5,6 thì được gọi là mưa a-xít. Lắng đọng khô xảy
ra trong những ngày không mưa, không khí có
chứa các a-xít H2SO4 và a-xít HNO3 dạng khí hoặc
sol khí được gió vận chuyển đi rồi lắng xuống
mặt đất, cây cối, nhà cửa, công trình và có thể
xâm nhập vào cơ thể con người qua đường hô
hấp [8]. Quá trình lắng đọng khô phụ thuộc vào
kích thước hạt chất ô nhiễm (khí, sol khí), điều
kiện khí tượng và điều kiện mặt đệm (bề mặt
hứng chịu lắng đọng a-xít).
2. Hiện trạng lắng đọng a-xít
Lượng lắng đọng ướt tại các trạm phụ thuộc
vào mức độ ô nhiễm không khí và điều kiện thời
ꢁết (đặc biệt là lượng mưa) tại khu vực đó. Kết
quả quan trắc tại các trạm EANET Việt Nam cho
2-
-
thấy lượng lắng đọng ướt nss-SO4 , NO3 tại Hà
Nội có xu hướng tăng vào mùa mưa (từ tháng 4
đến tháng 10) và giảm vào mùa khô (từ tháng 11
đến tháng 3 năm sau) (Hình 1, Hình 2).
2-
Tại Đà Nẵng, lượng lắng đọng ướt nss-SO4 ,
-
Hiện tại, ở Việt Nam số lượng trạm giám sát
lắng đọng a-xít còn hạn chế và chủ yếu là giám
NO3 tăng từ tháng 9 đến tháng 12, đỉnh điểm
vào tháng 12 năm 2011 do có lượng mưa cao
đột biến (3.500mm) dẫn đến lượng lắng đọng
của các ion cũng rất cao: NO3 (28,32mmol/m2),
-
Liên hệ tác giả: Ngô Thị Vân Anh
Email: vananhmd@gmail.com
nss-SO42- (25,25mmol/m2) (Hình 3, Hình 4).
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
31
Số 8 - Tháng 12/2018
Hình 1. Sự biến đổi lượng lắng đọng
nss-SO42- theo mùa tại trạm Hà Nội
Hình 2. Sự biến đổi lượng lắng đọng
NO3- theo mùa tại trạm Hà Nội
Hình 3. Sự biến đổi lượng lắng đọng
nss-SO42- theo mùa tại trạm Đà Nẵng
Hình 4. Sự biến đổi lượng lắng đọng
NO3- theo mùa tại trạm Đà Nẵng
3. Phương pháp nghiên cứu và số liệu đầu vào
về mô hình chất lượng không khí, bao gồm khí
ôzôn trên tầng đối lưu, độc tố, bụi mịn, lắng
đọng a-xít, suy giảm tầm nhìn. CMAQ cũng được
thiết kế đa quy mô để khỏi phải tạo ra các mô
hình riêng biệt cho vùng đô thị hay nông thôn.
Độ phân giải và kích thước miền ꢀnh có thể
khác nhau một vài bậc đại lượng theo không
gian và thời gian. Tính mềm dẻo theo thời gian
cho phép thực hiện các mô phỏng nhằm đánh
giá dài hạn của các chất ô nhiễm (trung bình
khí hậu) hay lan truyền hạn ngắn mang ꢀnh địa
phương. Tính mềm dẻo theo không gian cho
phép sử dụng CMAQ để mô phỏng quy mô đô
thị hay khu vực [6].
3.1. Mô hình WRF
Mô hình nghiên cứu và dự báo thời ꢁết WRF
là mô hình được phát triển từ những đặc ꢀnh
ưu việt nhất của mô hình MM5 với sự cộng tác
của nhiều cơ quan tổ chức lớn trên thế giới [5].
WRF là một hệ thống bao gồm nhiều mô đun
khác nhau, linh hoạt và tối ưu cho cả mục đích
nghiên cứu cũng như chạy nghiệp vụ, cho phép
sử dụng các tùy chọn khác nhau đối với tham số
hóa các quá trình vật lý và thường xuyên được
cập nhật các phiên bản mới. Hiện tại, WRF có
hai phiên bản là phiên bản nghiên cứu nâng cao
ARW (Advanced Research WRF) cho phép người
sử dụng có thể đưa hệ thống đồng hóa số liệu
3DVAR vào mô hình và phiên bản mô hình qui
mô vừa phi thủy ꢂnh NMM (Nonhydrostaꢁc
Meso Model).
3.3. Thuật toán ꢀnh lắng đọng a-xít
Lắng đọng khô
Lắng đọng khô tượng trưng cho việc loại bỏ
các chất ô nhiễm từ khí quyển xuống bề mặt trái
đất [4]. Sự phức tạp của các yếu tố ảnh hưởng
đến mức độ vận chuyển, vận tốc lắng đọng,
làm cho quá trình khái quát hóa gặp khó khăn.
CMAQ thông qua phương pháp ước lượng lắng
đọng khô từ Wesley [5] và Walcek [6]. Dòng lắng
đọng khô của chất khí và các hạt vật chất được
ꢀnh bằng ꢀch của nồng độ chất ô nhiễm trong
3.2. Mô hình CMAQ
CMAQ là hệ thống mô hình có khả năng mô
phỏng các quá trình khí quyển phức tạp ảnh
hưởng tới biến đổi, lan truyền và lắng đọng có
giao diện thân thiện với người sử dụng. CMAQ
ꢁếp cận chất lượng không khí một cách tổng
quát với các kỹ thuật hiện đại trong các vấn đề
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
Số 8 - Tháng 12/2018
32
không khí và tốc độ lắng đọng:
Trong đó:
F = Vi X C
Dw: Lượng lắng đọng ướt (mmol/m2/tháng)
d
i
i
P: Tổng lượng mưa tháng (mm)
Trong đó: Fi là lượng lắng đọng; Vd là tốc độ
lắng đọng; Ci là nồng độ ion trung bình ngày.
Theo Walcek (1987) ước lượng tốc độ lắng
đọng cần xem xét các yếu tố khí tượng, sử dụng
đất - bề mặt đệm. Mô hình CMAQ đánh giá
sự ổn định và bất ổn định bằng cách sử dụng
phương pháp trở kháng khí động học:
∧
C
: Nồng độ ion trung bình tháng (µmol/L)
Ci: Nồng độ ion trung bình ngày (µmol/L)
Pi : Tổng lượng mưa ngày i (mm)
3.4. Số liệu đầu vào
Miền lưới tính: Bài báo thực hiện mô
phỏng WRF phục vụ xây dựng dữ liệu khí
tượng đầu vào cho CMAQ. Do đó, miền tính
của WRF bao phủ toàn bộ miền tính của
CMAQ và được xác định trong khoảng 5-28
vĩ độ Bắc và từ 95-130 kinh độ Đông bao phủ
toàn bộ Biển Đông, một phần Tây Bắc Thái
Bình Dương, vịnh Bengan, vịnh Thái Lan, Nam
Trung Quốc. Miền tính có độ phân giải 13km,
với kích thước lưới 300x196 mô phỏng được
các quá trình quy mô vừa như gió mùa Đông
Bắc vào mùa đông và gió mùa Tây Nam vào
mùa hè (Hình 5).
Trong đó: Vd là tốc độ lắng đọng; ra là trở
kháng khí động học (aerodynamic resistance), rb
là trở kháng đoạn tầng; rc là trở kháng bề mặt.
Lắng đọng ướt
Lượng lắng đọng ướt (Dw) được ꢀnh như
sau [9]:
^
Dw = C× P /100
^
C = ∑ C P / ∑ P
(
)
i
i
i
Hình 5. Miền lưới ꢀnh trong mô hình
giải 1km.
Số liệu phát thải: Số liệu phát thải được cập
Số liệu khí tượng: Trong nghiên cứu này sẽ
sử dụng mô hình WRF mô phỏng lại các trường
khí tượng cho khu vực Biển Đông và đất liền Việt
Nam với số liệu tái phân ꢀch từ NCAR. Dữ liệu
khí tượng tái phân ꢀch từ toàn cầu với độ phân
giải 1ox1o được tải về tại website: rda.ucar.edu/
datasets/ds083.2/.
Số liệu sử dụng đất: Dữ liệu về 25 loại đất
sử dụng trong nghiên cứu được cung cấp bởi
Trung Tâm nghiên cứu Địa chất Hoa Kỳ (USGS).
Dữ liệu đất sử dụng từ USGS là cơ sở dữ liệu
đặc trưng cho đất bao phủ toàn cầu độ phân
nhật bổ sung trong nghiên cứu này được cung
cấp từ nguồn số liệu kiểm kê phát thải cho khu
vực Châu Á (REAS) được thực hiện bởi Trung
Tâm Nghiên cứu Biến đổi Toàn cầu (FRCGC) và
Cục Khoa học Kỹ thuật Biển - Địa cầu Nhật Bản.
Số liệu kiểm kê được cập nhật đến năm 2008 với
độ phân giải 0,25o x 0,25o (phiên bản 2.1) bao
gồm các chất như: SO2, NOx, NH3, CO, NMVOC,
BC (các-bon đen) từ các nguồn đốt và NOx, NH3,
N2O, CH4 từ nguồn sinh học.
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
33
Số 8 - Tháng 12/2018
4. Kết quả và thảo luận
độ của các trạm này.
Biến trình nồng độ SO2 mô phỏng từ hệ
thống mô hình WRF-CMAQ khá phù hợp với
số liệu thực đo từ ngày 1-15 tháng 1 năm 2014
tại trạm Nguyễn Văn Cừ - Hà Nội. Mức tương
quan giữa 2 chuỗi giá trị quan trắc và mô hình
đạt r=0,46. Biến trình nồng độ SO2 mô phỏng từ
mô hình trong khoảng từ 15-30µg/m3 vào tháng
1/2014 (Hình 6).
4.1. Kết quả kiểm định mô hình
Để đánh giá mức độ tin cậy của mô hình,
các số liệu quan trắc tự động trung bình giờ
tại các trạm: Nguyễn Văn Cừ - Hà Nội, Phú
Thọ, Huế và Khánh Hòa trong tháng 1, tháng
7 và tháng 8 năm 2014 (Nguồn: Tổng cục Môi
trường) sẽ được so sánh với các nồng độ mô
phỏng từ hệ thống mô hình WRF-CMAQ ở tọa
Hình 6. Nồng độ SO2 trung bình giờ tháng 1/2014 thực đo
và mô hình tại trạm Nguyễn Văn Cừ - Hà Nội
Trong Hình 7 thể hiện biến trình nồng độ
thường thấp hơn giá trị quan trắc. Hệ số tương
quan giữa 2 chuỗi quan trắc và mô hình r = 0,50
(tháng 1) và r = 0,47 (tháng 7). Biến trình nồng
độ NO2 mô phỏng từ mô hình trong khoảng từ
5-80µg/m3 vào tháng 1 và từ 15-35µg/m3 vào
tháng 7/2014.
NO2 giữa ꢀnh toán và thực đo. Biến trình và giá
trị nồng độ NO2 mô phỏng từ mô hình khá phù
hợp với chuỗi số liệu quan trắc tại trạm Nguyễn
Văn Cừ. Tuy nhiên, có thể nhận thấy trong cả
thời đoạn ꢀnh toán, giá trị nồng độ từ mô hình
Hình 7. Nồng độ NO2 trung bình giờ thực đo và mô hình tại trạm Nguyễn Văn Cừ - Hà Nội:
tháng 1/2014 (trên), tháng 7/2014 (dưới)
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
Số 8 - Tháng 12/2018
34
Hình 8 thể hiện biến trình nồng độ SO2 giữa mô
hình và quan trắc tại trạm Huế. Nhìn chung, chuỗi
giá trị nồng độ SO2 mô phỏng từ mô hình nằm
trong khoảng giá trị nồng độ quan trắc tại trạm.
Biến trình nồng độ SO2 mô phỏng từ mô hình trong
khoảng từ 5-20µg/m3 vào tháng 7/2014.
Hình 8. Nồng độ SO2 trung bình giờ thực đo và mô hình tại trạm Huế tháng 7/2014
Hình 9 thể hiện biến trình nồng độ NO2 giữa
mô hình và quan trắc tại trạm Thừa Thiên Huế. Hệ
thống mô hình WRF-CMAQ mô phỏng khá tốt, với
kết quả chuỗi giá trị nồng độ NO2 mô phỏng từ mô
hình nằm trong khoảng giá trị nồng độ quan trắc tại
trạm. Biến trình nồng độ NO2 mô phỏng từ mô hình
trong khoảng từ 5-35µg/m3 vào tháng 01/2014; từ
5-20µg/m3 vào tháng 7/2014.
Hình 9. Nồng độ NO2 trung bình giờ thực đo và mô hình tại trạm Huế:
tháng 1/2014 (trên), tháng 7/2014 (dưới)
Hình 10 thể hiện biến trình nồng độ NO2 giữa
mô hình và quan trắc tại trạm Khánh Hòa. Mô
hình mô phỏng khá tốt khoảng giá trị nồng độ
quan trắc tại trạm. Biến trình nồng độ NO2 mô
phỏng từ mô hình trong khoảng từ 5-25µg/m3
vào tháng 7 năm 2014.
Hình 10. Nồng độ NO2 trung bình giờ thực đo và mô hình tại trạm Khánh Hòa tháng 7/2014
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
35
Số 8 - Tháng 12/2018
Sau khi kiểm nghiệm hệ thống mô hình WRF-
CMAQ, nghiên cứu thực hiện mô phỏng đánh
giá phân bố lắng đọng a-xít cho Việt Nam vào
trong thời kỳ 2010-2015.
các tháng thời kỳ 2010-2015 có xu hướng cao
vào các tháng mùa mưa (tháng 7 và tháng 10);
và thấp vào các tháng mùa khô (tháng 1 và
tháng 4). Tổng lượng lắng đọng tháng 10 cao
hơn hẳn tháng 1 (cao hơn 4 lần tại khu vực Quận
1). Tuy nhiên, một số khu vực như Hòa Bình,
Cúc Phương, Ninh Kiều không thấy rõ xu thế này
(Hình 11).
4.2. Kết quả đáng giá lắng đọng a-xít
2-
a) Lắng đọng ướt SO4
2-
Tổng lượng lắng đọng ướt SO4 trung bình
Hình 11. Tổng lượng lắng đọng ướt SO42- trung bình các tháng thời kỳ 2010-2015
2-
Tổng lượng lắng đọng ướt SO42- theo các năm
thời kỳ 2010-2015 có xu thế giảm ở hầu hết các
vị trí đánh giá trên cả nước. Trong giai đoạn này,
xu thế tăng đáng kể tổng lượng lắng đọng ướt
SO4 xảy ra ở Hòa Bình và Cúc Phương. Tổng
lượng lắng đọng cao nhất vào năm 2010 (tổng 4
tháng) tại khu vực Quận 1 - TP. Hồ Chí Minh, với
tổng lượng lắng đọng 34kg/ha (Hình 12).
Hình 12. Tổng lượng lắng đọng ướt SO42- theo các năm thời kỳ 2010-2015
-
b) Lắng đọng ướt NO3
và thấp vào các tháng mùa khô (tháng 1 và tháng
4). Tổng lượng lắng đọng tháng 10 cao hơn hẳn
tháng 01 (cao hơn 5 lần tại khu vực Quận 1 - TP.
Hồ Chí Minh) (Hình 13).
-
Tổng lượng lắng đọng ướt NO3 trung bình
các tháng thời kỳ 2010-2015 có xu hướng cao
vào các tháng mùa mưa (tháng 7 và tháng 10);
-
Hình 13. Tổng lượng lắng đọng ướt NO3 theo các năm thời kỳ 2010-2015
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
Số 8 - Tháng 12/2018
36
-
-
Tổng lượng lắng đọng ướt NO3 theo các năm
NO3 xảy ra ở Cúc Phương. Tổng lượng lắng đọng
thời kỳ 2010-2015 có xu thế giảm ở hầu hết các
vị trí đánh giá trên cả nước. Trong giai đoạn này,
xu thế tăng đáng kể tổng lượng lắng đọng ướt
cao nhất vào năm 2010 (tổng 4 tháng) tại khu
vực Hóc Môn - TP. Hồ Chí Minh, với tổng lượng
lắng đọng 11,8kg/ha (Hình 14).
-
Hình 14. Tổng lượng lắng đọng ướt NO3 theo các năm thời kỳ 2010-2015
Hình 15. Tổng lượng lắng đọng khô SO2 trung bình các tháng thời kỳ 2010-2015
c) Lắng đọng khô SO2
nhiên, trong thời kỳ này, tại khu vực Quận 1 và
Hóc Môn có tổng lượng lắng đọng khô cao vào
tháng 7 và tháng 10. Đặc biệt, tổng lượng lắng
đọng tháng 10 cao hơn hẳn tháng 1 (cao hơn
1,75 lần tại khu vực Quận 1) (Hình 15).
Tổng lượng lắng đọng khô SO2 trung bình các
tháng thời kỳ 2010-2015 có xu hướng thấp vào
các tháng mùa mưa (tháng 7 và tháng 10) và cao
vào các tháng mùa khô (tháng 1 và tháng 4). Tuy
Hình 16. Tổng lượng lắng đọng khô SO2 theo các năm thời kỳ 2010-2015
Tổng lượng lắng đọng khô SO2 (tổng 4 tháng
1, 4, 7, 10) theo các năm thời kỳ 2010-2015 có xu
thế giảm tất cả các vị trí lựa chọn đánh giá trên cả
nước. Trong giai đoạn này, một số khu vực có tổng
lượng lắng đọng lớn bao gồm quận 1, Hóc Môn,
Gia Lâm và Thanh Xuân. Tổng lượng lắng đọng cao
nhất vào năm 2013 tại khu vực Quận 1 - TP. Hồ Chí
Minh, với tổng lượng lắng đọng 24kg/ha (Hình 16).
d) Lắng đọng khô NO2
Tổng lượng lắng đọng khô NO2 trung bình
các tháng thời kỳ 2010-2015 có xu hướng thấp
vào các tháng 4 và 7; cao vào tháng 1 và tháng
10. Tổng lượng lắng đọng trung bình tháng 1
cao nhất tại khu vực Quận 1 - TP. Hồ Chí Minh,
với tổng lượng lắng đọng 1,45kg/ha/tháng
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
37
Số 8 - Tháng 12/2018
(Hình 17).
Tổng lượng lắng đọng khô NO2 (tổng 4 tháng
1, 4, 7, 10) theo các năm thời kỳ 2010-2015 có
xu thế giảm hầu hết các vị trí lựa chọn đánh giá
trên cả nước. Một số khu vực có tổng lượng lắng
đọng tăng nhẹ gồm: Liên Chiểu và Nha Trang.
Trong giai đoạn này, một số khu vực có tổng
lượng lắng đọng lớn gồm: Quận 1 - TP. Hồ Chí
Minh, Gia Lâm và Thanh Xuân - Hà Nội. Tổng
lượng lắng đọng cao nhất vào năm 2013 tại khu
vực Quận 1 - TP. Hồ Chí Minh, với tổng lượng
lắng đọng 3,9kg/ha (Hình 18).
Hình 17. Tổng lượng lắng đọng khô NO2 trung bình các tháng thời kỳ 2010-2015
Hình 18. Tổng lượng lắng đọng khô NO2 theo các năm thời kỳ 2010-2015
e) Phân bố tổng lượng lắng đọng nitơ
lượng lắng đọng ướt S chiếm khoảng 40-50%
tổng lượng lắng đọng (Hình 20).
4. Kết luận
Bản đồ phân bố tổng lượng lắng đọng a-xít
năm thể hiện theo tổng lượng lắng đọng lưu
huỳnh (S) được ꢀnh từ tổng lượng lắng đọng
Nghiên cứu ứng dụng thành công hệ thống
mô hình WRF-CMAQ phục vụ mô phỏng lắng
đọng a-xít tại Việt Nam. Kết quả mô phỏng cho
thấy, tổng lượng lắng đọng khô SO2, NO2 theo
các năm thời kỳ 2010-2015 có xu thế giảm tất cả
các vị trí lựa chọn đánh giá trên cả nước. Trong
giai đoạn này, một số khu vực có tổng lượng
lắng đọng lớn gồm: Quận 1 - TP. Hồ Chí Minh,
Hóc Môn, Gia Lâm và Thanh Xuân - Hà Nội. Tổng
lượng lắng đọng (tổng 4 tháng 1, 4, 7, 10) cao
nhất vào năm 2013 tại khu vực Quận 1 - TP. Hồ
Chí Minh, với tổng lượng lắng đọng 24kg/ha đối
với SO2 và 3,9kg/ha đối với NO2.
2-
ướt của SO4 và tổng lượng lắng đọng khô của
SO2 ; tổng lượng lắng đọng nitơ (N) được ꢀnh
từ tổng lượng lắng đọng ướt của NO3 và tổng
lượng lắng đọng khô của NO2 trong 12 tháng của
năm 2015.
-
Phân bố lắng đọng nitơ (N) tập trung chủ yếu
tại khu vực đồng bằng sông Hồng và đồng bằng
sông Cửa Long. Lượng lắng đọng N lớn nhất tại
Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, với mức giá trị trong
khoảng 7-8kg/ha/năm. Trong đó, tổng lượng
lắng đọng ướt N chiếm khoảng 50-60% tổng
lượng lắng đọng (Hình 19).
Phân bố lắng đọng lưu huỳnh (S) tập trung
chủ yếu tại khu vực đồng bằng sông Hồng và
đồng bằng sông Cửa Long. Lượng lắng đọng lưu
huỳnh lớn nhất tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh
trong khoảng 30-50kg/ha/năm. Trong đó, tổng
-
Tổng lượng lắng đọng ướt SO42- và NO3 theo
các năm thời kỳ 2010-2015 có xu thế giảm ở hầu
hết các vị trí đánh giá trên cả nước. Trong giai
đoạn này, xu thế tăng đáng kể tổng lượng lắng
đọng ướt SO42- xảy ra ở Hòa Bình và Cúc Phương.
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
Số 8 - Tháng 12/2018
38
Hình 20. Phân bố tổng lượng lắng đọng
lưu huỳnh (S) năm 2015 ở Việt Nam
Hình 19. Phân bố tổng lượng lắng đọng
nitơ (N) năm 2015 ở Việt Nam
Tổng lượng lắng đọng (tổng 4 tháng 1, 4, 7, 10)
cao nhất vào năm 2010 tại khu vực Quận 1 - TP.
Hồ Chí Minh, với tổng lượng lắng đọng 34kg/ha
-
đối với SO42- và 11,8kg/ha đối với NO3 .
Bài báo là sản phẩm của đề tài Nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ "Nghiên cứu đánh giá hiện
trạng và lập bản đồ phân bố lắng đọng a-xít ở Việt Nam”.
Tài liệu tham khảo
1. Dương Hồng Sơn, Trần Thị Diệu Hằng (2012), Mưa a-xít trên thế giới và Việt Nam, NXB Khoa học
Tự nhiên và Công nghệ.
2. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Báo cáo môi trường quốc gia 2013 - Môi trường không khí.
3. Phạm Thị Thu Hà (2014), Nghiên cứu đánh giá lắng đọng a-xít ở vùng đồng bằng sông Hồng Việt
Nam, Luận án ꢁến sỹ.
4. Trần Thị Diệu Hằng (2005), “Bước đầu đánh giá ꢁnh hình lắng đọng a-xít ở Việt Nam”, Tuyển tập
báo cáo hội thảo khoa học lần thứ 9, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, tr. 395-399.
6. CMAQ User’s Mannual.
7. Wesley, (1989), Parameterizaꢂons of surface resistances to gaseous dry deposiꢂon in regional
scale numerical models, Atmospheric Environment, 23, 1293-1304.
8. Viện Khí tượng Thủy văn (2002), Hỏi đáp về lắng đọng a-xít, NXB Nông nghiệp.
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
39
Số 8 - Tháng 12/2018
APPLICATION OF THE WRF-CMAQ MODEL SYSTEM FOR
ACID DEPOSITION ASSESSMENT IN VIET NAM
Le Van Quy, Ngo Thi Van Anh, Le Van Linh
Viet Nam Insꢂtute of Meteorology Hydrology and Climate change
Received: 15/10/2018; Accepted: 24/11/2018
Abstract: Acid deposiꢂon is one of the serious environmental polluꢂon issues because of not only its
impact severity on human life and ecosystems, but also its impact scale. The impact of acid deposiꢂon
extends beyond the control of an single country, thus scienꢂsts are considering its impact in regional and
global scale. Acid deposiꢂon occurs in two different forms: Dry deposiꢂon and wet deposiꢂon. This arꢂcle
presents results on applicaꢂon of WRF-CMAQ model system for assessing wet and dry acid deposiꢂon in
Viet Nam. Assessment of wet and dry deposiꢂon levels are conducted in January, April, July, October for the
period of 2010-2015.
Keywords: WRF-CMAQ model, acid deposiꢂon, dry deposꢂon, wet deposiꢂon, Viet Nam.
Tạp chí khoa học biến đổi khí hậu
Số 8 - Tháng 12/2018
40
10 trang
09/01/2024
22720
Free
Bạn đang xem tài liệu "Ứng dụng mô hình WRF-CMAQ đánh giá lắng đọng A-xít ở Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- ung_dung_mo_hinh_wrf_cmaq_danh_gia_lang_dong_a_xit_o_viet_na.pdf
