Bảo hiểm thất nghiệp trong phát triển kinh tế ở Việt Nam
NGHIÊNꢀCỨUꢀKHOAꢀHỌC
BảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀtrongꢀphátꢀtriểnꢀkinhꢀtếꢀởꢀViệtꢀNamꢀ
UnemploymentꢀinsuranceꢀforꢀeconomicꢀdevelopmentꢀinꢀVietnam
NguyễnꢀMinhꢀTuấn
ꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢆꢁꢃꢇꢈ;ꢉꢂꢇꢊꢇꢋꢌꢍ@ꢂꢈꢎꢎꢏꢊꢎꢁ
TrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ
Ngàyꢀnhậnꢀbài:ꢀ05/01/2021
Ngàyꢀnhậnꢀbàiꢀsửaꢀsauꢀphảnꢀbiện:ꢀ25/3/2021
Ngàyꢀchấpꢀnhậnꢀđăng:ꢀ31/3/2021
Tómꢀtắt
Bảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀlàꢀmộtꢀtrongꢀnhữngꢀchínhꢀsáchꢀxãꢀhộiꢀquanꢀtrọngꢀởꢀnhiềuꢀquốcꢀgia.ꢀỞꢀViệtꢀNam,ꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀ
nghiệpꢀlàꢀmộtꢀbộꢀphậnꢀquanꢀtrọngꢀcủaꢀLuậtꢀBảoꢀhiểmꢀxãꢀhội.ꢀĐểꢀđánhꢀgiáꢀvaiꢀtròꢀcủaꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀởꢀViệtꢀ
Namꢀtrongꢀchínhꢀsáchꢀanꢀsinhꢀxãꢀhội,ꢀbàiꢀbáoꢀsửꢀdụngꢀphươngꢀphápꢀhồiꢀquyꢀ(bìnhꢀphươngꢀnhỏꢀnhấtꢀthôngꢀthườngꢀ
OLS)ꢀvàꢀthốngꢀkêꢀmôꢀtảꢀđểꢀphânꢀꢁch.ꢀKếtꢀquảꢀphânꢀꢁchꢀchoꢀthấyꢀchínhꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀcóꢀtácꢀđộngꢀꢁchꢀ
cựcꢀđếnꢀviệcꢀgiảmꢀnhanhꢀvàꢀổnꢀđịnhꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtrongꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀNamꢀ(chínhꢀsáchꢀnàyꢀđãꢀlàmꢀgiảmꢀtỷꢀlệꢀ
thấtꢀnghiệpꢀbìnhꢀquânꢀ0,71%ꢀmỗiꢀnămꢀkểꢀtừꢀnămꢀ2009).ꢀNgoàiꢀra,ꢀchínhꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀkhôngꢀchỉꢀgiúpꢀ
ngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀổnꢀđịnhꢀcuộcꢀsốngꢀmàꢀcònꢀtạoꢀthêmꢀcơꢀhộiꢀđểꢀhọꢀꢂếpꢀtụcꢀthamꢀgiaꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộngꢀnhanhꢀ
hơnꢀvớiꢀnhiềuꢀlợiꢀíchꢀnhưꢀtưꢀvấnꢀmiễnꢀphí,ꢀgiớiꢀthiệuꢀviệcꢀlàmꢀmiễnꢀphí,ꢀđàoꢀtạoꢀmiễnꢀphíꢀchoꢀngườiꢀthấtꢀnghiệp.ꢀ
Thànhꢀcôngꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀđãꢀđượcꢀghiꢀnhậnꢀtrongꢀviệcꢀgiảmꢀsốꢀlượngꢀcácꢀcuộcꢀđìnhꢀcôngꢀ
bằngꢀcáchꢀlàmꢀdịuꢀmốiꢀquanꢀhệꢀgiữaꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀvàꢀngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀchínhꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀ
thấtꢀnghiệpꢀsẽꢀgiúpꢀgiảmꢀthiểuꢀsựꢀbiếnꢀđộngꢀcủaꢀchuꢀkỳꢀkinhꢀtếꢀmộtꢀcáchꢀtựꢀđộngꢀthôngꢀquaꢀviệcꢀtăngꢀtổngꢀcầuꢀ
theoꢀcơꢀchếꢀsốꢀnhânꢀvàꢀgópꢀphầnꢀhỗꢀtrợꢀtăngꢀtrưởngꢀkinhꢀtếꢀtheoꢀhướngꢀbềnꢀvững.ꢀBàiꢀbáoꢀcũngꢀgợiꢀýꢀmộtꢀsốꢀgợiꢀýꢀ
chínhꢀsáchꢀđểꢀcácꢀnhàꢀhoạchꢀđịnhꢀchínhꢀsáchꢀcóꢀthểꢀkiểmꢀsoátꢀtốtꢀhơnꢀꢃnhꢀhìnhꢀthấtꢀnghiệpꢀcũngꢀnhưꢀổnꢀđịnhꢀthịꢀ
trườngꢀlaoꢀđộngꢀViệtꢀNamꢀtrongꢀtươngꢀlai.
Từꢀkhóa:ꢀBảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệp;ꢀanꢀsinhꢀxãꢀhội;ꢀphátꢀtriểnꢀbềnꢀvững.
Abstract:
Unemploymentꢀinsuranceꢀisꢀoneꢀofꢀtheꢀimportantꢀsocialꢀpoliciesꢀinꢀmanyꢀcountries.ꢀInꢀVietnam,ꢀunemploymentꢀ
insuranceꢀisꢀanꢀimportantꢀpartꢀofꢀtheꢀLawꢀonꢀSocialꢀInsurance.ꢀToꢀevaluateꢀtheꢀroleꢀofꢀunemploymentꢀinsuranceꢀ
inꢀVietnamꢀinꢀsocialꢀsecurityꢀpolicy,ꢀtheꢀarꢂcleꢀusesꢀregressionꢀmethodsꢀ(commonꢀminimumꢀsquaresꢀOLS)ꢀandꢀ
descripꢂveꢀstaꢂsꢂcsꢀforꢀanalysis.ꢀꢀAnalysisꢀresultsꢀshowꢀthatꢀunemploymentꢀinsuranceꢀpolicyꢀhasꢀaꢀposiꢂveꢀeꢄectꢀ
onꢀtheꢀrapidꢀandꢀstableꢀreducꢂonꢀofꢀunemploymentꢀrateꢀinꢀtheꢀVietnameseꢀeconomyꢀ(thisꢀpolicyꢀhasꢀreducedꢀtheꢀ
averageꢀunemploymentꢀrateꢀbyꢀ0.71%ꢀperꢀyearꢀsinceꢀ2009).ꢀInꢀaddiꢂon,ꢀunemploymentꢀinsuranceꢀpolicyꢀnotꢀonlyꢀ
helpsꢀtheꢀunemployedꢀtoꢀstabilizeꢀtheirꢀlives,ꢀbutꢀalsoꢀcreatesꢀmoreꢀopportuniꢂesꢀforꢀthemꢀtoꢀconꢂnueꢀparꢂcipaꢂngꢀ
inꢀtheꢀlaborꢀmarketꢀfasterꢀwithꢀmanyꢀbeneꢅtsꢀsuchꢀasꢀfreeꢀcounseling,ꢀjobꢀplacement.ꢀfreeꢀwork,ꢀfreeꢀtrainingꢀforꢀ
theꢀunemployed.ꢀTheꢀsuccessꢀofꢀtheꢀunemploymentꢀinsuranceꢀpolicyꢀhasꢀbeenꢀrecognizedꢀinꢀreducingꢀtheꢀnumberꢀ
ofꢀstrikesꢀbyꢀsoꢆeningꢀtheꢀrelaꢂonshipꢀbetweenꢀemployersꢀandꢀemployees.ꢀInꢀaddiꢂon,ꢀunemploymentꢀinsuranceꢀ
policyꢀwillꢀhelpꢀtoꢀminimizeꢀꢇuctuaꢂonsꢀinꢀtheꢀeconomicꢀcycleꢀautomaꢂcallyꢀthroughꢀincreasingꢀaggregateꢀdemandꢀ
byꢀtheꢀmulꢂplierꢀmechanismꢀandꢀcontribuꢂngꢀtoꢀsupportꢀeconomicꢀgrowthꢀinꢀaꢀsustainableꢀdirecꢂon.ꢀTheꢀarꢂcleꢀ
alsoꢀ givesꢀ someꢀ policyꢀ suggesꢂonsꢀ soꢀ thatꢀ policyꢀ makersꢀ canꢀ beꢈerꢀ controlꢀ unemploymentꢀ andꢀ stabilizeꢀ theꢀ
Vietnameseꢀlaborꢀmarketꢀinꢀtheꢀfuture.
ꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢆꢇ:ꢀUnemployment;ꢀsocialꢀpolicy;ꢀsustainableꢀdevelopment.
1.ꢀĐẶTꢀVẤNꢀĐỀ
Thấtꢀnghiệpꢀlàꢀvấnꢀđềꢀquanꢀtrọngꢀcủaꢀcácꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀ
Ngườiꢀphảnꢀbiện:ꢀ1.ꢀPGS.TS.ꢀLưuꢀNgọcꢀTrịnh
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ2.ꢀTS.ꢀNguyễnꢀHữuꢀDũng
vàꢀđượcꢀhầuꢀhếtꢀcácꢀnhàꢀnghiênꢀcứuꢀcũngꢀnhưꢀcácꢀnhàꢀ
hoạchꢀđịnhꢀchínhꢀsáchꢀtrênꢀtoànꢀthếꢀgiớiꢀquanꢀtâm.ꢀĐểꢀ
ꢀꢀ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGÀNHꢀKINHꢀTẾ
ꢀ.ꢀTỔNGꢀQUANꢀVỀꢀTHẤTꢀNGHIỆPꢀVÀꢀCHÍNHꢀSÁCHꢀ
BẢOꢀHIỂMꢀTHẤTꢀNGHIỆPꢀỞꢀVIỆTꢀNAM
giảmꢀthiểuꢀnhữngꢀhậuꢀquảꢀxấuꢀvềꢀkinhꢀtếꢀxãꢀhộiꢀdoꢀthấtꢀ
nghiệpꢀ gâyꢀ ra,ꢀbảoꢀhiểmꢀ thấtꢀ nghiệpꢀ(BHTN)ꢀlàꢀ chínhꢀ
sáchꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀđượcꢀnhiềuꢀnướcꢀlựaꢀchọn.ꢀChínhꢀ
sáchꢀ BHTNꢀ choꢀ phépꢀ ngườiꢀ thấtꢀ nghiệpꢀ nhậnꢀ đượcꢀ
mộtꢀphầnꢀthuꢀnhậpꢀdựaꢀtrênꢀꢂềnꢀlươngꢀtrướcꢀkhiꢀhọꢀbịꢀ
mấtꢀviệcꢀlàm.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀmụcꢀꢂêuꢀchínhꢀcủaꢀBHTNꢀlàꢀ
cungꢀcấpꢀsựꢀcânꢀbằngꢀchoꢀchiꢀꢂêuꢀcủaꢀnhữngꢀngườiꢀlaoꢀ
độngꢀthấtꢀnghiệpꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀhọꢀmấtꢀviệcꢀlàm.ꢀ
Xuấtꢀphátꢀtừꢀnhómꢀcácꢀnướcꢀcóꢀthuꢀnhậpꢀthấpꢀnhấtꢀ(đầuꢀ
nhữngꢀnămꢀ1990,ꢀGDPꢀbìnhꢀquânꢀđầuꢀngườiꢀcủaꢀViệtꢀ
Namꢀởꢀmứcꢀrấtꢀthấp,ꢀtừꢀ200ꢀđếnꢀ300ꢀUSD),ꢀsauꢀgầnꢀbốnꢀ
thậpꢀkỷꢀđổiꢀmớiꢀmạnhꢀmẽꢀvớiꢀnhiềuꢀkếtꢀquảꢀđãꢀđạtꢀđược,ꢀ
ViệtꢀNamꢀđượcꢀcoiꢀlàꢀmộtꢀtrongꢀnhữngꢀngôiꢀsaoꢀcủaꢀthịꢀ
trườngꢀmớiꢀnổi.ꢀĐặcꢀbiệt,ꢀtừꢀnămꢀ2009,ꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀ
NamꢀđãꢀđượcꢀEconomistꢀIntelligenceꢀUnitꢀ(EIU)ꢀxếpꢀvàoꢀ
nhómꢀcácꢀthịꢀtrườngꢀmớiꢀnổiꢀtrênꢀtoànꢀthếꢀgiớiꢀvàꢀđượcꢀ
kỳꢀvọngꢀsẽꢀtrởꢀthànhꢀđộngꢀlựcꢀmớiꢀchoꢀsựꢀtăngꢀtrưởngꢀ
kinhꢀtếꢀthếꢀgiớiꢀtrongꢀnhữngꢀthậpꢀkỷꢀtớiꢀ[6].
NhữngꢀnghiênꢀcứuꢀvềꢀvấnꢀđềꢀBHXHꢀcủaꢀnhiềuꢀchuyênꢀ
giaꢀkinhꢀtếꢀtrênꢀthếꢀgiớiꢀchoꢀthấy,ꢀởꢀcácꢀnướcꢀphátꢀtriển,ꢀ
BHTNꢀmangꢀlạiꢀnhiềuꢀlợiꢀíchꢀchoꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀcũngꢀnhưꢀ
sựꢀphátꢀtriểnꢀxãꢀhội.ꢀBHTNꢀđượcꢀnhiềuꢀngườiꢀbiếtꢀđếnꢀ
nhưꢀ mộtꢀ biệnꢀ phápꢀ hữuꢀ hiệuꢀ nhằmꢀ hỗꢀ trợꢀ ngườiꢀ laoꢀ
độngꢀtrongꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀthịꢀtrường.ꢀNgoàiꢀvaiꢀtròꢀchínhꢀ
làꢀhỗꢀtrợꢀtàiꢀchínhꢀđểꢀổnꢀđịnhꢀcuộcꢀsốngꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀ
độngꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀthấtꢀnghiệp,ꢀBHTNꢀcònꢀnhằmꢀgiúpꢀ
ngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀnhanhꢀchóngꢀꢃmꢀđượcꢀviệcꢀlàmꢀphùꢀ
hợpꢀthôngꢀquaꢀviệcꢀđàoꢀtạoꢀnghềꢀvàꢀtưꢀvấnꢀviệcꢀlàm.ꢀ
Theoꢀ sốꢀ liệuꢀ củaꢀTổngꢀ cụcꢀ Thốngꢀ kêꢀ nămꢀ 2019,ꢀ nềnꢀ
kinhꢀtếꢀViệtꢀNamꢀvẫnꢀởꢀ trongꢀthờiꢀkỳꢀ“cơꢀcấuꢀdânꢀsốꢀ
vàng”ꢀdoꢀsốꢀngườiꢀtrongꢀlựcꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀchiếmꢀtrênꢀ
1/2ꢀtổngꢀdânꢀsố.ꢀLựcꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀtrongꢀđộꢀtuổiꢀlaoꢀ
độngꢀnămꢀ2019ꢀướcꢀꢁnhꢀlàꢀ49,1ꢀtriệuꢀngười,ꢀtăngꢀ527,7ꢀ
nghìnꢀngườiꢀsoꢀvớiꢀnămꢀtrướcꢀ(trongꢀđóꢀkhuꢀvựcꢀthànhꢀ
thịꢀcóꢀ17,1ꢀtriệuꢀngười,ꢀchiếmꢀ34,8%).ꢀLaoꢀđộngꢀđãꢀquaꢀ
đàoꢀtạoꢀtừꢀtrìnhꢀđộꢀsơꢀcấpꢀtrởꢀlênꢀnămꢀ2019ꢀướcꢀꢁnhꢀ
làꢀ12,7ꢀtriệuꢀngười,ꢀchiếmꢀ22,8%.ꢀTrongꢀđóꢀlaoꢀđộngꢀtừꢀ
15ꢀtuổiꢀtrởꢀlênꢀcóꢀviệcꢀlàmꢀnămꢀ2019ꢀướcꢀꢁnhꢀlàꢀ54,7ꢀ
triệuꢀngườiꢀ(trongꢀđó,ꢀởꢀkhuꢀvựcꢀthànhꢀthịꢀđạtꢀ18,1ꢀtriệuꢀ
người,ꢀchiếmꢀ33,1%)ꢀ[5].ꢀTuyꢀnhiên,ꢀcơꢀcấuꢀdânꢀsốꢀtrẻꢀ
cũngꢀtạoꢀraꢀápꢀlựcꢀchoꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀNamꢀtrongꢀmụcꢀ
ꢂêuꢀtạoꢀraꢀngàyꢀcàngꢀnhiềuꢀviệcꢀlàmꢀchoꢀlaoꢀđộngꢀmới.ꢀ
Khiꢀtăngꢀtrưởngꢀkinhꢀtếꢀbịꢀchậmꢀlạiꢀsẽꢀdẫnꢀđếnꢀgiảmꢀsốꢀ
lượngꢀviệcꢀlàmꢀmới,ꢀdoꢀđóꢀlợiꢀthếꢀ“cơꢀcấuꢀdânꢀsốꢀvàng”ꢀ
sẽꢀchuyểnꢀngayꢀsangꢀnhữngꢀrủiꢀroꢀdoꢀthiếuꢀviệcꢀlàmꢀgiaꢀ
tăng,ꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀgiaꢀtăngꢀvàꢀgâyꢀbấtꢀổnꢀxãꢀhội.ꢀ
BHTNꢀcóꢀthểꢀlàmꢀtăngꢀnguồnꢀcungꢀlaoꢀđộngꢀkhiꢀngườiꢀ
laoꢀ độngꢀ cảmꢀ thấyꢀ tốtꢀ hơnꢀ nếuꢀ họꢀ ꢂếpꢀ tụcꢀ làmꢀviệcꢀ
củaꢀmình,ꢀvìꢀvậyꢀBHTNꢀlàmꢀtăngꢀsốꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀcóꢀ
việcꢀlàm.ꢀCácꢀnghiênꢀcứuꢀtrướcꢀcũngꢀchỉꢀraꢀrằng,ꢀBHTNꢀ
cóꢀảnhꢀhưởngꢀtốtꢀđếnꢀhànhꢀviꢀꢃmꢀviệcꢀcủaꢀngườiꢀthấtꢀ
nghiệp.ꢀTuyꢀnhiên,ꢀcácꢀkhoảnꢀtrợꢀcấpꢀtrongꢀBHTNꢀcóꢀthểꢀ
sẽꢀdẫnꢀđếnꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀcủaꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀcaoꢀhơn,ꢀ
doꢀsựꢀchậmꢀtrễꢀtrongꢀꢂếnꢀđộꢀꢃmꢀviệcꢀlàmꢀkhiꢀquyềnꢀlợiꢀ
củaꢀbảoꢀhiểmꢀcóꢀthểꢀthayꢀthếꢀꢂềnꢀlươngꢀlaoꢀđộng.ꢀChínhꢀ
sáchꢀBHTNꢀcóꢀthểꢀlàmꢀtăngꢀtỷꢀlệꢀviệcꢀlàmꢀvàꢀgiúpꢀgiảmꢀ
tỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtựꢀnguyệnꢀ(ngườiꢀlaoꢀđộngꢀkhôngꢀlàmꢀ
việcꢀdoꢀviệcꢀlàmꢀvàꢀmứcꢀlươngꢀkhôngꢀphùꢀhợpꢀvớiꢀmongꢀ
muốnꢀcủaꢀhọ)ꢀcũngꢀnhưꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtựꢀnhiên.ꢀNgoàiꢀ
ra,ꢀBHTNꢀkhôngꢀchỉꢀlàꢀmộtꢀcôngꢀcụꢀtốtꢀđểꢀđảmꢀbảoꢀanꢀ
sinhꢀxãꢀhộiꢀchoꢀngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀmàꢀcònꢀlàꢀcôngꢀcụꢀổnꢀ
Nămꢀ1987,ꢀViệtꢀNamꢀbanꢀhànhꢀLuậtꢀĐầuꢀtưꢀnướcꢀngoàiꢀ
choꢀ phépꢀ cácꢀ côngꢀ tyꢀ nướcꢀ ngoàiꢀ thamꢀ giaꢀ vàoꢀ thịꢀ
trườngꢀtrongꢀnước.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀViệtꢀNamꢀꢂếnꢀhànhꢀ
địnhꢀcủaꢀnềnꢀkinhꢀtế.ꢀKhiꢀtăngꢀtrưởngꢀkinhꢀtếꢀbịꢀchậmꢀ cảiꢀcáchꢀcácꢀdoanhꢀnghiệpꢀnhàꢀnướcꢀcũngꢀnhưꢀtưꢀnhânꢀ
lạiꢀ(vìꢀgiảmꢀtổngꢀcầu)ꢀcóꢀthểꢀkhiếnꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtăngꢀ vàꢀhướngꢀtớiꢀmộtꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀmở.ꢀSựꢀđổiꢀmớiꢀnàyꢀđãꢀ
thúcꢀđẩyꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀNamꢀtăngꢀtrưởngꢀmạnhꢀtrongꢀgầnꢀ
bốnꢀthậpꢀkỷꢀqua.ꢀBênꢀcạnhꢀkhuꢀvựcꢀkinhꢀtếꢀnhàꢀnước,ꢀ
Chínhꢀphủꢀđãꢀcóꢀnhiềuꢀchínhꢀsáchꢀphátꢀtriểnꢀmạnhꢀkinhꢀ
tếꢀtưꢀnhânꢀđểꢀthuꢀhútꢀngàyꢀcàngꢀnhiềuꢀhơnꢀđầuꢀtưꢀtrựcꢀ
ꢂếpꢀtừꢀnướcꢀngoài.ꢀKếtꢀquảꢀcủaꢀcôngꢀcuộcꢀđổiꢀmớiꢀkinhꢀ
tếꢀlàꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀ2009-2019,ꢀGDPꢀtăngꢀbìnhꢀquânꢀ
6,23%/nămꢀ[7],ꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀgiảmꢀmạnh.
nhanhꢀdoꢀcácꢀcôngꢀtyꢀsaꢀthảiꢀngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀKhiꢀđó,ꢀsốꢀ
trợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀđượcꢀchiꢀtrảꢀcũngꢀtăngꢀlênꢀtươngꢀ
ứng.ꢀNgườiꢀthấtꢀnghiệpꢀsửꢀdụngꢀtrợꢀcấpꢀđểꢀchiꢀꢂêuꢀvàꢀ
khoảnꢀꢂềnꢀnàyꢀsẽꢀtựꢀđộngꢀlàmꢀtăngꢀtổngꢀcầuꢀlênꢀtheoꢀ
cơꢀchếꢀsốꢀnhân,ꢀtừꢀđóꢀgópꢀphầnꢀhỗꢀtrợꢀtăngꢀtrưởngꢀkinhꢀ
tếꢀ[1].ꢀVìꢀvậy,ꢀcóꢀthểꢀkhẳngꢀđịnhꢀrằng,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀ
sẽꢀgiúpꢀgiảmꢀthiểuꢀnhữngꢀbiếnꢀđộngꢀcủaꢀchuꢀkỳꢀkinhꢀtế.
Nhằmꢀgiảmꢀnhanhꢀhơnꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệp,ꢀcũngꢀnhưꢀthựcꢀ
hiệnꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀchoꢀngườiꢀthấtꢀnghiệp,ꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀchoꢀngườiꢀmấtꢀviệcꢀlàmꢀđãꢀđượcꢀbanꢀhànhꢀvàoꢀ
nămꢀ2008ꢀvàꢀchínhꢀthứcꢀthựcꢀhiệnꢀtừꢀngàyꢀ01/01/2009,ꢀ
vàꢀđãꢀthựcꢀsựꢀlàꢀmộtꢀbướcꢀđộtꢀpháꢀmớiꢀvềꢀchínhꢀsáchꢀ
trênꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộngꢀnhằmꢀgiúpꢀngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀ
ổnꢀ địnhꢀcuộcꢀsống,ꢀsẽꢀgiảmꢀ bớtꢀ gánhꢀnặngꢀ choꢀngânꢀ
sáchꢀ quốcꢀ gia.ꢀ Choꢀ đếnꢀ nay,ꢀ Chínhꢀ phủꢀ liênꢀ tụcꢀ điềuꢀ
chỉnhꢀchínhꢀsáchꢀnàyꢀchoꢀphùꢀhợpꢀvớiꢀꢃnhꢀhìnhꢀphátꢀ
triểnꢀkinhꢀtế,ꢀxãꢀhộiꢀởꢀtừngꢀthờiꢀkỳ.
TạiꢀViệtꢀNam,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀlàꢀmộtꢀbộꢀphậnꢀquanꢀ
trọngꢀcủaꢀLuậtꢀBảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀnămꢀ2006,ꢀtuyꢀnhiên,ꢀ
chếꢀđộꢀBHTNꢀmớiꢀcóꢀtừꢀnămꢀ2009.ꢀBHTNꢀởꢀViệtꢀNamꢀ
ngoàiꢀviệcꢀmangꢀlạiꢀthuꢀnhậpꢀ(đểꢀduyꢀtrìꢀꢂêuꢀdùngꢀcủaꢀ
hộꢀgiaꢀđình)ꢀchoꢀnhữngꢀngườiꢀbịꢀmấtꢀviệcꢀlàmꢀtrongꢀthờiꢀ
gianꢀthấtꢀnghiệp,ꢀchínhꢀsáchꢀnàyꢀcònꢀcóꢀmộtꢀsốꢀlợiꢀíchꢀ
như:ꢀđàoꢀtạoꢀnghềꢀmiễnꢀphí,ꢀtưꢀvấnꢀmiễnꢀphíꢀvàꢀdịchꢀvụꢀ
ꢃmꢀkiếmꢀviệcꢀlàm.ꢀVìꢀthế,ꢀBHTNꢀởꢀViệtꢀNamꢀđượcꢀcoiꢀ
làꢀmộtꢀtrongꢀnhữngꢀchínhꢀsáchꢀcốtꢀlõiꢀnhằmꢀđảmꢀbảoꢀ
anꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀvềꢀlâuꢀdài.ꢀDoꢀvậy,ꢀđểꢀ
đánhꢀgiáꢀvaiꢀtròꢀcủaꢀBHTNꢀtrongꢀphátꢀtriểnꢀkinhꢀtế,ꢀbàiꢀ
báoꢀsẽꢀphânꢀꢁchꢀdữꢀliệuꢀvềꢀBHTNꢀđểꢀlàmꢀcơꢀsởꢀđểꢀđềꢀ
xuấtꢀmộtꢀsốꢀgiảiꢀphápꢀcóꢀgiáꢀtrịꢀđốiꢀvớiꢀcácꢀnhàꢀhoạchꢀ
địnhꢀchínhꢀsáchꢀViệtꢀNamꢀtrongꢀtươngꢀlai.
Theoꢀ quyꢀ địnhꢀ tạiꢀ Luậtꢀ Việcꢀ làmꢀ nămꢀ 2013,ꢀ từꢀ ngàyꢀ
01/01/2017ꢀđốiꢀtượngꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀgồm:ꢀNgườiꢀlaoꢀ
độngꢀlàmꢀviệcꢀtheoꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀcóꢀthờiꢀhạnꢀtừꢀ
đủꢀ3ꢀthángꢀtrongꢀtấtꢀcảꢀcácꢀcơꢀquanꢀđơnꢀvịꢀ(khôngꢀphânꢀ
ꢀꢁ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGHIÊNꢀCỨUꢀKHOAꢀHỌC
biệtꢀsốꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀtrongꢀđơnꢀvịꢀđangꢀsửꢀdụng).ꢀNếuꢀ hoặcꢀtheoꢀmộtꢀcôngꢀviệcꢀnhấtꢀđịnhꢀcóꢀthờiꢀhạnꢀtừꢀđủꢀ
ngườiꢀlaoꢀđộngꢀcóꢀkýꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀvớiꢀnhiềuꢀđơnꢀ 03ꢀthángꢀđếnꢀdướiꢀ12ꢀtháng);ꢀđãꢀnộpꢀhồꢀsơꢀhưởngꢀtrợꢀ
vị,ꢀthìꢀđơnꢀvịꢀđầuꢀꢂênꢀcóꢀtráchꢀnhiệmꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀ cấpꢀthấtꢀ nghiệpꢀ tạiꢀ trungꢀtâmꢀdịchꢀvụꢀviệcꢀ làm;ꢀchưaꢀ
choꢀngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀNhữngꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀcóꢀthờiꢀ ꢃmꢀđượcꢀviệcꢀlàmꢀsauꢀ15ꢀngày,ꢀkểꢀtừꢀngàyꢀnộpꢀhồꢀsơꢀ
hạnꢀtừꢀ3ꢀthángꢀtrởꢀlênꢀkýꢀtrướcꢀthángꢀ01/2015ꢀmàꢀcóꢀ hưởngꢀBHTNꢀ(trừꢀtrườngꢀhợpꢀthựcꢀhiệnꢀnghĩaꢀvụꢀquânꢀ
giáꢀtrịꢀtrongꢀnămꢀ2015ꢀ(hoặcꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀꢂếpꢀtụcꢀ sự,ꢀnghĩaꢀvụꢀcôngꢀan;ꢀđiꢀhọcꢀtậpꢀcóꢀthờiꢀhạnꢀtừꢀđủꢀ12ꢀ
làmꢀviệcꢀtrongꢀnămꢀ2015),ꢀchưaꢀđượcꢀthamꢀgiaꢀBHTN,ꢀ thángꢀtrởꢀlên;ꢀchấpꢀhànhꢀquyếtꢀđịnhꢀápꢀdụngꢀbiệnꢀphápꢀ
thìꢀđơnꢀvịꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀphảiꢀlàmꢀthủꢀtụcꢀthamꢀgiaꢀ đưaꢀvàoꢀtrườngꢀgiáoꢀdưỡng,ꢀcơꢀsởꢀgiáoꢀdụcꢀbắtꢀbuộc,ꢀ
BHTNꢀtừꢀthángꢀ01/2015.ꢀMứcꢀđóngꢀBHTNꢀhàngꢀthángꢀ cơꢀsởꢀcaiꢀnghiệnꢀbắtꢀbuộc;ꢀbịꢀtạmꢀgiam;ꢀchấpꢀhànhꢀhìnhꢀ
(cơꢀquan,ꢀdoanhꢀnghiệp:ꢀ1%ꢀꢂềnꢀlương;ꢀngườiꢀlaoꢀđộng:ꢀ phạtꢀtù;ꢀraꢀnướcꢀngoàiꢀđịnhꢀcư;ꢀđiꢀlaoꢀđộngꢀởꢀnướcꢀngoàiꢀ
1%ꢀꢂềnꢀlương.ꢀMứcꢀꢂềnꢀlươngꢀthángꢀthấpꢀnhấtꢀđểꢀꢁnhꢀ theoꢀhợpꢀđồngꢀvàꢀchết).
đóngꢀBHTNꢀđốiꢀvớiꢀdoanhꢀnghiệpꢀlàꢀmứcꢀlươngꢀtốiꢀthiểuꢀ
Mứcꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀhằngꢀthángꢀbằngꢀ60%ꢀ
vùngꢀvàꢀtốiꢀđaꢀlàꢀ20ꢀlầnꢀmứcꢀlươngꢀtốiꢀthiểuꢀvùng,ꢀđốiꢀ
mứcꢀ bìnhꢀquânꢀ ꢂềnꢀ lươngꢀthángꢀđóngꢀBHTNꢀcủaꢀ 06ꢀ
vớiꢀ côngꢀ chức,ꢀ viênꢀ chứcꢀmứcꢀ ꢂềnꢀ lươngꢀ đóngꢀ theoꢀ
thángꢀliềnꢀkềꢀtrướcꢀkhiꢀthấtꢀnghiệp,ꢀnhưngꢀtốiꢀđaꢀkhôngꢀ
hệꢀsốꢀquyꢀ địnhꢀtạiꢀNghịꢀđịnhꢀ204/2004/NĐ-CPꢀ ngàyꢀ
quáꢀ 05ꢀ lầnꢀ mứcꢀ lươngꢀ cơꢀ sởꢀ đốiꢀ vớiꢀ ngườiꢀ laoꢀ độngꢀ
14/12/2004.
thuộcꢀđốiꢀtượngꢀthựcꢀhiệnꢀchếꢀđộꢀꢂềnꢀlươngꢀdoꢀNhàꢀ
Vềꢀ điềuꢀ kiệnꢀ hưởngꢀ chếꢀ độꢀ BHTN:ꢀ Ngườiꢀ laoꢀ độngꢀ
chấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀhoặcꢀhợpꢀđồngꢀlàmꢀviệcꢀ
(trừꢀ trườngꢀ hợpꢀ ngườiꢀ laoꢀ độngꢀ đơnꢀ phươngꢀ chấmꢀ
dứtꢀhợpꢀ đồngꢀlaoꢀđộng,ꢀhợpꢀđồngꢀ làmꢀviệcꢀtráiꢀphápꢀ
luậtꢀhoặcꢀhưởngꢀlươngꢀhưu,ꢀtrợꢀcấpꢀmấtꢀsứcꢀlaoꢀđộngꢀ
hằngꢀ tháng);ꢀ đãꢀ đóngꢀ BHTNꢀ từꢀ đủꢀ 12ꢀ thángꢀ trởꢀ lênꢀ
trongꢀthờiꢀgianꢀ24ꢀthángꢀtrướcꢀkhiꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀ
laoꢀ độngꢀ(đốiꢀvớiꢀcácꢀtrườngꢀ hợpꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀ
cóꢀxácꢀđịnhꢀvàꢀkhôngꢀxácꢀđịnhꢀthờiꢀhạn);ꢀđãꢀđóngꢀbảoꢀ
hiểmꢀthấtꢀnghiệpꢀtừꢀđủꢀ12ꢀthángꢀtrởꢀlênꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀ
36ꢀthángꢀtrướcꢀkhiꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀ(đốiꢀ
vớiꢀcácꢀtrườngꢀhợpꢀkýꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀtheoꢀmùaꢀvụꢀ
nướcꢀquyꢀđịnh;ꢀhoặcꢀkhôngꢀquáꢀ05ꢀlầnꢀmứcꢀlươngꢀtốiꢀ
thiểuꢀvùngꢀtheoꢀquyꢀđịnhꢀcủaꢀBộꢀluậtꢀLaoꢀđộngꢀđốiꢀvớiꢀ
ngườiꢀlaoꢀđộngꢀthựcꢀhiệnꢀtheoꢀ chếꢀđộꢀꢂềnꢀlươngꢀdoꢀ
doanhꢀnghiệpꢀquyếtꢀđịnh.Thờiꢀgianꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀ
nghiệpꢀđượcꢀꢁnhꢀtheoꢀsốꢀthángꢀđóngꢀBHTN,ꢀcứꢀđóngꢀ
đủꢀ12ꢀthángꢀđếnꢀđủꢀ36ꢀthángꢀthìꢀđượcꢀhưởngꢀ03ꢀthángꢀ
trợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp,ꢀsauꢀđó,ꢀcứꢀđóngꢀđủꢀthêmꢀ12ꢀthángꢀ
thìꢀ đượcꢀ hưởngꢀ thêmꢀ 01ꢀ thángꢀ trợꢀ cấpꢀ thấtꢀ nghiệpꢀ
nhưngꢀtốiꢀđaꢀkhôngꢀquáꢀ12ꢀtháng.ꢀThờiꢀđiểmꢀhưởngꢀtrợꢀ
cấpꢀthấtꢀnghiệpꢀđượcꢀꢁnhꢀtừꢀngàyꢀthứꢀ16,ꢀkểꢀtừꢀngàyꢀ
nộpꢀđủꢀhồꢀsơꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp.
ChínhꢀsáchꢀBHTNꢀbắtꢀđầuꢀđượcꢀthựcꢀhiện
Hìnhꢀ1.ꢀTỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀthànhꢀthịꢀgiaiꢀđoạnꢀ1997-2019
Nguồn:ꢀTổngꢀcụcꢀThốngꢀkê
Từꢀnămꢀ2009ꢀ(lầnꢀđầuꢀápꢀdụngꢀchếꢀđộꢀBHTN)ꢀđếnꢀnay,ꢀ soꢀsánhꢀtrướcꢀvàꢀsauꢀthờiꢀđiểmꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀcóꢀhiệuꢀ
tỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀđãꢀgiảm,ꢀđiềuꢀnàyꢀchoꢀthấyꢀchínhꢀsáchꢀ lực,ꢀcóꢀthểꢀthấyꢀsựꢀkhácꢀbiệtꢀtrongꢀxuꢀhướngꢀthấtꢀnghiệpꢀ
BHTNꢀđãꢀcóꢀnhữngꢀđóngꢀgópꢀꢁchꢀcựcꢀtrongꢀviệcꢀgiảmꢀ củaꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀNam.ꢀTỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀthànhꢀthịꢀ
sốꢀngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀbằngꢀnhiềuꢀcách,ꢀtrongꢀđóꢀcóꢀchiꢀ bìnhꢀquânꢀgiaiꢀđoạnꢀ1996-2008ꢀkhoảngꢀ6,23%/năm,ꢀthìꢀ
trợꢀcấpꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀthấtꢀnghiệp,ꢀdịchꢀvụꢀđàoꢀtạoꢀnghềꢀ giaiꢀđoạnꢀ2009-2019ꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀchỉꢀcònꢀ3,48%/
vàꢀꢃmꢀkiếmꢀviệcꢀlàm.ꢀTheoꢀsốꢀliệuꢀcủaꢀTổngꢀcụcꢀThốngꢀ năm.ꢀNhưꢀvậy,ꢀchúngꢀtaꢀthấyꢀcóꢀmộtꢀđiểmꢀđộtꢀpháꢀtrongꢀ
kêꢀViệtꢀNamꢀnămꢀ2019,ꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀkhuꢀvựcꢀthànhꢀ xuꢀhướngꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀthànhꢀthịꢀsauꢀkhiꢀchínhꢀsáchꢀ
thịꢀgiảmꢀtừꢀ4,7%ꢀnămꢀ2008ꢀxuốngꢀ3,1%ꢀnămꢀ2019.ꢀNếuꢀ BHTNꢀđượcꢀđượcꢀthựcꢀhiệnꢀ[5].
ꢀꢂ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGÀNHꢀKINHꢀTẾ
ĐểꢀphânꢀꢁchꢀsâuꢀhơnꢀvềꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀBHTN,ꢀ nămꢀ 2009ꢀ (khiꢀ chínhꢀ sáchꢀ BHTNꢀ bắtꢀ đầuꢀ đượcꢀ thựcꢀ
tácꢀgiảꢀsửꢀdụngꢀphươngꢀphápꢀhồiꢀquyꢀđịnhꢀlượngꢀbằngꢀ hiện)ꢀ choꢀ phươngꢀ phápꢀ thửꢀ nghiệm.ꢀ Theoꢀ kiểmꢀ địnhꢀ
việcꢀướcꢀꢁnhꢀmộtꢀhàmꢀꢁnhꢀtoánꢀmốiꢀquanꢀhệꢀgiữaꢀtỷꢀ Chow,ꢀtácꢀgiảꢀkiểmꢀtraꢀxemꢀliệuꢀcácꢀhệꢀsốꢀthựcꢀtrongꢀhaiꢀ
lệꢀthấtꢀnghiệpꢀ(biếnꢀphụꢀthuộc)ꢀvàꢀhaiꢀbiếnꢀđộcꢀlậpꢀbaoꢀ hồiꢀquyꢀtuyếnꢀꢁnhꢀtrênꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀcóꢀbằngꢀnhauꢀ
gồmꢀxuꢀhướngꢀthờiꢀgianꢀvàꢀbiếnꢀgiảꢀbiểuꢀthịꢀtácꢀđộngꢀ hayꢀkhông.ꢀDựaꢀtrênꢀhàmꢀthấtꢀnghiệpꢀ(1),ꢀdữꢀliệuꢀđượcꢀ
củaꢀchínhꢀsáchꢀBHTN.ꢀDữꢀliệuꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀchoꢀgiaiꢀ chiaꢀthànhꢀhaiꢀnhómꢀ(nhómꢀ1ꢀvàꢀnhómꢀ2),ꢀkhiꢀđóꢀtaꢀcóꢀ
đoạnꢀ1997-2019ꢀvớiꢀ23ꢀlầnꢀquanꢀsát.ꢀHàmꢀướcꢀlượngꢀ haiꢀhàmꢀsau:
đượcꢀtrìnhꢀbàyꢀtrongꢀphươngꢀtrìnhꢀsau:
Thấtꢀnghiệptꢀ=ꢀa1ꢀ+ꢀπ1ꢀthờiꢀgian+ꢀg
ꢁ
BGtꢀ+ꢀεtꢀꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ(2)ꢀ
Thấtꢀnghiệpꢀ=ꢀβ1ꢀ+ꢀβ2ꢀthờiꢀgianꢀ+ꢀβ
ꢀ
BGtꢀ+ꢀεtꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ(1)
Thấtꢀnghiệptꢀ=ꢀa2ꢀ+ꢀπ2ꢀthờiꢀgian+ꢀg
ꢂ
BGtꢀ+ꢀε ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ(3)
t
Trongꢀđó:ꢀ
Giảꢀ thuyếtꢀ rỗngꢀ củaꢀ kiểmꢀ địnhꢀ Chowꢀ giảꢀ địnhꢀ rằngꢀ
aꢁꢀ=ꢀaꢂ,ꢀpꢁꢀ=ꢀpꢂ,ꢀvàꢀgꢁꢀ=ꢀgꢂ,ꢀvàꢀgiảꢀthiếtꢀrằngꢀcácꢀsaiꢀsốꢀlàꢀ
độcꢀlậpꢀcũngꢀnhưꢀphânꢀphốiꢀchuẩnꢀvớiꢀphươngꢀsaiꢀchưaꢀ
biết.ꢀTaꢀkýꢀhiệuꢀꢐꢐꢀlàꢀtổngꢀcácꢀphầnꢀdưꢀbìnhꢀphươngꢀtừꢀ
dữꢀ liệuꢀ kếtꢀ hợp,ꢀ ꢐ1ꢀlàꢀ tổngꢀcácꢀphầnꢀ dưꢀ bìnhꢀphươngꢀ
từꢀnhómꢀ1ꢀvàꢀꢐ2ꢀlàꢀtổngꢀcácꢀphầnꢀdưꢀbìnhꢀphươngꢀtừꢀ
nhómꢀ2.ꢀNgoàiꢀra,ꢀꢑ1ꢀvàꢀꢑ2ꢀlàꢀsốꢀlượngꢀquanꢀsátꢀtrongꢀ
mỗiꢀnhómꢀvàꢀthamꢀsốꢀlàꢀk.ꢀThốngꢀkêꢀđểꢀkiểmꢀtraꢀChowꢀ
đượcꢀꢁnhꢀtheoꢀphươngꢀtrìnhꢀsau:
Biếnꢀ thấtꢀ nghiệp:ꢀ Tỷꢀ lệꢀ thấtꢀ nghiệpꢀ trongꢀ giaiꢀ đoạnꢀ
1997-2019;ꢀ
Biếnꢀ thờiꢀ gian:ꢀ Thờiꢀ gianꢀ xuꢀ hướngꢀ trongꢀ giaiꢀ đoạnꢀ
1997-2019;ꢀ
BG:ꢀBiếnꢀgiảꢀđoꢀlườngꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀ
đếnꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệp,ꢀlỗiꢀđượcꢀbiểuꢀthịꢀbằngꢀε,ꢀtꢀbiểuꢀthịꢀ
khoảngꢀthờiꢀgian,ꢀvớiꢀtꢀϵꢀ[1,ꢀ23].ꢀ
BiếnꢀBHTNꢀđượcꢀđịnhꢀnghĩaꢀtrongꢀbiểuꢀmẫuꢀdướiꢀđây:ꢀ
BGꢀ=ꢀ0ꢀvớiꢀnămꢀ<2009ꢀvàꢀBG=1ꢀvớiꢀnămꢀꢀ2019.
[
(
)]
ꢃ!
ꢃ" + ꢃ# /ꢄ
ꢀ ꢁꢂ =
ꢀ
Hàmꢀthấtꢀnghiệpꢀ(1)ꢀsẽꢀđượcꢀướcꢀlượngꢀbằngꢀphươngꢀ
phápꢀbìnhꢀphươngꢀnhỏꢀnhấtꢀ(OLS).ꢀ Đồngꢀthờiꢀtácꢀgiảꢀ
sửꢀdụngꢀkiểmꢀđịnhꢀChow-Breakpointꢀđốiꢀvớiꢀchuỗiꢀthờiꢀ
gianꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀđểꢀxácꢀđịnhꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀđốiꢀvớiꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệp.ꢀThờiꢀđiểmꢀviꢀphạmꢀlàꢀ
(
) ( )
ꢃ" + ꢃ"# / ꢅ" + ꢅ# 2ꢄ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ(4)
ThốngꢀkêꢀkiểmꢀtraꢀChowꢀtuânꢀtheoꢀphânꢀphốiꢀꢒꢀvớiꢀbậcꢀ
tựꢀ doꢀđượcꢀ baoꢀ gồmꢀkꢀvàꢀꢑ1ꢀ+ꢀN2ꢀ-ꢀ2k.ꢀ Kếtꢀquảꢀướcꢀ
lượngꢀcủaꢀOLSꢀvàꢀkiểmꢀtraꢀChow-Breakpointꢀnhưꢀsau:
Bảngꢀ1.ꢀKếtꢀquảꢀhồiꢀquyꢀhàmꢀthấtꢀnghiệp
Dependentꢀvariable:ꢀThatnghiep
Coeꢁcient
Variable
Std.error
0.154236
t-staꢂsꢂc
41.15695
-6.56235
-2.457562
Constant
Thoigian
BG
6.451263***
-0.110565***
-0.716541**
0.015468
0.295126
F-Squared
F-staꢂsꢂc
0.9125
135.0399ꢀ[0.0000]
ChowꢀBreakpointꢀtesrꢀ(nam=2009=2,458562*[0.0714]
Ghiꢀchú:ꢀ*ꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀ10%;ꢀ**ꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀ5%;ꢀ***ꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀ1%;
Nguồn:ꢀTácꢀgiảꢀꢁnhꢀtoánꢀtừꢀdữꢀliệuꢀnghiênꢀcứu
Kếtꢀquảꢀhồiꢀquyꢀchoꢀthấyꢀkếtꢀquảꢀphùꢀhợpꢀvớiꢀxuꢀhướngꢀ
thấtꢀnghiệpꢀViệtꢀNam.ꢀKếtꢀquảꢀchoꢀthấyꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀ
giảmꢀtrungꢀbìnhꢀ0,11%/nămꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀnghiênꢀcứuꢀ
(1997-2019)ꢀvớiꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀthốngꢀkêꢀ1%.ꢀHệꢀsốꢀ(-0,71)ꢀ
củaꢀbiếnꢀgiảꢀởꢀmứcꢀcóꢀýꢀnghĩaꢀthốngꢀkêꢀ5%ꢀchoꢀthấyꢀ
chínhꢀsáchꢀBHTNꢀđãꢀcóꢀảnhꢀhưởngꢀđángꢀkểꢀđếnꢀtỷꢀlệꢀ
thấtꢀnghiệp.ꢀTrongꢀđó,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀđãꢀlàmꢀgiảmꢀtỷꢀ
lệꢀthấtꢀnghiệpꢀtrungꢀbìnhꢀ0,71%/nămꢀkểꢀtừꢀnămꢀ2009.ꢀ
KiểmꢀđịnhꢀChowꢀcóꢀgiáꢀtrịꢀlàꢀ2,458562ꢀvớiꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀ
10%ꢀcũngꢀkhẳngꢀđịnhꢀrằngꢀcóꢀmộtꢀsựꢀđộtꢀpháꢀtrongꢀxuꢀ
hướngꢀthấtꢀnghiệp.ꢀCóꢀthểꢀkhẳngꢀđịnh,ꢀkếtꢀquảꢀcủaꢀhồiꢀ
quy,ꢀcũngꢀnhưꢀkiểmꢀđịnhꢀChowꢀđềꢀchoꢀthấyꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀđãꢀlàmꢀgiảmꢀđángꢀkểꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀởꢀViệtꢀNamꢀ
trongꢀgiaiꢀđoạnꢀ1997-2019.
Chínhꢀ sáchꢀBHTNꢀkhôngꢀchỉꢀ cóꢀvaiꢀ tròꢀtrongꢀviệcꢀổnꢀ
địnhꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộngꢀmàꢀcònꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀcácꢀchínhꢀ
sáchꢀkinhꢀtếꢀvĩꢀmôꢀkhác.ꢀThựcꢀtế,ꢀsựꢀraꢀđờiꢀcủaꢀchínhꢀ
sáchꢀBHTNꢀởꢀViệtꢀNamꢀtrùngꢀvớiꢀthờiꢀđiểmꢀcuộcꢀkhủngꢀ
hoảngꢀkinhꢀtếꢀthếꢀgiớiꢀnămꢀ2008ꢀvàꢀlanꢀsangꢀcácꢀnướcꢀ
đangꢀphátꢀtriển,ꢀtrongꢀđóꢀcóꢀViệtꢀNam.ꢀTrongꢀgiaiꢀđoạnꢀ
này,ꢀViệtꢀNamꢀcũngꢀđãꢀbanꢀhànhꢀnhiềuꢀchínhꢀsáchꢀmạnhꢀ
mẽꢀnhằmꢀhỗꢀtrợꢀcộngꢀđồngꢀdoanhꢀnghiệp.ꢀNhữngꢀchínhꢀ
ꢀꢃ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGHIÊNꢀCỨUꢀKHOAꢀHỌC
sáchꢀhỗꢀtrợꢀnàyꢀcóꢀtácꢀđộngꢀꢁchꢀcựcꢀtrongꢀngắnꢀhạnꢀvìꢀ Bảngꢀ2.ꢀSốꢀngườiꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀtạiꢀViệtꢀNam
nóꢀđãꢀhỗꢀtrợꢀcảꢀtổngꢀcungꢀvàꢀtổngꢀcầu,ꢀtừꢀđóꢀgiảmꢀsốꢀ
lượngꢀcácꢀdoanhꢀnghiệpꢀpháꢀsảnꢀdoꢀtácꢀđộngꢀtiêuꢀcựcꢀ
Thamꢀgia
TT
Năm
Sốꢀngười
%ꢀtăngꢀsoꢀvớiꢀnămꢀ
trước
củaꢀcuộcꢀkhủngꢀhoảngꢀkinhꢀtếꢀthếꢀgiới.ꢀNhưꢀvậy,ꢀcóꢀ
thểꢀkhẳngꢀđịnhꢀrằngꢀmặcꢀdùꢀcóꢀnhữngꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀ
cựcꢀtừꢀcácꢀchínhꢀsáchꢀvĩꢀmôꢀkhácꢀnhưngꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀđãꢀcóꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀquanꢀtrọngꢀđếnꢀtìnhꢀ
trạngꢀthấtꢀnghiệpꢀcũngꢀnhưꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộngꢀViệtꢀ
Namꢀvềꢀlâuꢀdài.
(triệuꢀngười)
ꢁ
ꢁ
2009
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
5,993
5,905
ꢂ
7,206
20,24
10,57
3,78
5,10
6,08
11,83
7,27
6,46
7,69
5,23
ꢀ
7,968
4
8,269
3.ꢀ KẾTꢀ QUẢꢀ THỰCꢀ HIỆNꢀ CHÍNHꢀ SÁCHꢀ BẢOꢀ HIỂMꢀ
THẤTꢀNGHIỆP
5
8,691
6
9,219
3.1.ꢀTăngꢀngânꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệp
7
10,310
11,060
11,774
12,680
13,343
8
ChínhꢀsáchꢀBHTNꢀđượcꢀthựcꢀhiệnꢀlàꢀmộtꢀthayꢀđổiꢀlớnꢀ
vềꢀchếꢀđộꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀliênꢀquanꢀđếnꢀcácꢀmốiꢀquanꢀhệꢀ
laoꢀđộngꢀtrongꢀnềnꢀkinhꢀtế.ꢀHoạtꢀđộngꢀcủaꢀBHTNꢀmangꢀ
lạiꢀmộtꢀsốꢀlợiꢀíchꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀvàꢀxãꢀhội,ꢀnhưngꢀ
cũngꢀlàmꢀtăngꢀchiꢀphíꢀnhânꢀcôngꢀchoꢀdoanhꢀnghiệpꢀ(doꢀ
doanhꢀnghiệpꢀphảiꢀđóngꢀ1%ꢀquỹꢀlương)ꢀcũngꢀnhưꢀgiảmꢀ
thuꢀnhậpꢀcủaꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀ(ngườiꢀlaoꢀđộngꢀphảiꢀđóngꢀ
0,5%ꢀ trênꢀ mứcꢀ lươngꢀ nhậnꢀđược).ꢀTuyꢀnhiên,ꢀ từꢀnămꢀ
2009ꢀđếnꢀnay,ꢀsốꢀlaoꢀđộngꢀthamꢀgiaꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀtăngꢀ
nhanhꢀquaꢀcácꢀnăm,ꢀbìnhꢀquânꢀmỗiꢀnămꢀtăngꢀ7,9%ꢀ[4].
9
10
ꢁꢁ
Nguồn:ꢀTổngꢀcụcꢀThốngꢀkê
Cụꢀthể,ꢀcóꢀsựꢀgiaꢀtăngꢀđángꢀkểꢀtừꢀ5,9ꢀtriệuꢀlaoꢀđộngꢀ
thamꢀgiaꢀBHTNꢀnămꢀ2009ꢀ(nămꢀđầuꢀꢂênꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀcóꢀhiệuꢀlực)ꢀlênꢀ8,269ꢀtriệuꢀnămꢀ2012ꢀvàꢀđạtꢀ
13,343ꢀtriệuꢀngườiꢀthamꢀgiaꢀnămꢀ2019,ꢀchiếmꢀkhoảngꢀ
27,5%ꢀlựcꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀtrongꢀđộꢀtuổiꢀ(tăngꢀ1,9ꢀlầnꢀ
soꢀvớiꢀ nămꢀ 2009).ꢀTỷꢀ lệꢀ tăngꢀ sốꢀ laoꢀ độngꢀ thamꢀ giaꢀ
BHTNꢀbìnhꢀquânꢀgiaiꢀđoạnꢀ2010-2019ꢀlàꢀ7,9%/năm.ꢀ
SốꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀtăngꢀkéoꢀtheoꢀtổngꢀ
thuꢀngânꢀsáchꢀBHTNꢀcũngꢀtăngꢀnhanhꢀquaꢀcácꢀnăm,ꢀ
tạoꢀcơꢀsởꢀvữngꢀchắcꢀchoꢀviệcꢀthựcꢀhiệnꢀchínhꢀsáchꢀvềꢀ
lâuꢀdài.
Hìnhꢀ2.ꢀThuꢀ-ꢀchiꢀcủaꢀquỹꢀBHTNꢀgiaiꢀđoạnꢀ2009-2019
Nguồn:ꢀBảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀViệtꢀNamꢀ[2,3]
Nếuꢀ nhưꢀ nămꢀ 2010ꢀ tổngꢀ doanhꢀ thuꢀ củaꢀ quỹꢀchỉꢀ đạtꢀ 3ꢀlầnꢀsoꢀvớiꢀnămꢀ2010).ꢀKểꢀtừꢀngàyꢀ01/6/2017,ꢀChínhꢀ
5.148ꢀtỷꢀđồngꢀthìꢀđếnꢀnămꢀ2013ꢀđãꢀđạtꢀ10.434ꢀtỷꢀđồngꢀ phủꢀđãꢀđồngꢀýꢀcắtꢀgiảmꢀmộtꢀnửaꢀtỷꢀlệꢀphânꢀbổꢀBHTNꢀ
(tăngꢀ khoảngꢀ 2,2ꢀlần).ꢀNguồnꢀ thuꢀ từꢀquỹꢀ BHTNꢀ giảmꢀ củaꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀxuốngꢀcònꢀ0,5%ꢀquỹꢀlươngꢀ
nhꢉꢀtrongꢀnămꢀ2015ꢀdoꢀcùngꢀkỳꢀnhiềuꢀdoanhꢀnghiệpꢀ đểꢀnângꢀcaoꢀnăngꢀlựcꢀcạnhꢀtranhꢀcủaꢀcộngꢀđồngꢀdoanhꢀ
pháꢀsản.ꢀTuyꢀnhiên,ꢀsốꢀthuꢀcủaꢀquỹꢀBHTNꢀtăngꢀmạnhꢀlênꢀ nghiệpꢀ (Nghịꢀ quyếtꢀ sốꢀ 34/NQ-CPꢀ ngàyꢀ 07/4/2017,ꢀ
mứcꢀ15.522ꢀtỷꢀđồngꢀvàoꢀnămꢀ2019ꢀ(gấpꢀkhoảngꢀhơnꢀ Nghịꢀ địnhꢀ sốꢀ 44/2017/NĐ-CPꢀ ngàyꢀ 14/4/2017ꢀ củaꢀ
ꢁꢄ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGÀNHꢀKINHꢀTẾ
Chínhꢀphủ).ꢀMặtꢀkhác,ꢀChínhꢀphủꢀcũngꢀngừngꢀđóngꢀgópꢀ doanhꢀnghiệpꢀtưꢀnhânꢀvẫnꢀcốꢀꢃnhꢀchậmꢀnộp,ꢀnợꢀđóngꢀ
BHTN,ꢀchiếmꢀdụngꢀꢂềnꢀđóngꢀđóngꢀBHTNꢀcủaꢀngườiꢀlaoꢀ
độngꢀđểꢀđầuꢀtưꢀkinhꢀdoanhꢀsinhꢀlời,ꢀảnhꢀhưởngꢀquyềnꢀ
lợiꢀcủaꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀcũngꢀnhưꢀgâyꢀthiệtꢀhạiꢀnặngꢀnềꢀvàꢀ
rủiꢀroꢀchoꢀviệcꢀduyꢀtrìꢀquỹꢀBHTNꢀtrongꢀtươngꢀlai.ꢀ
vàoꢀquỹꢀBHTNꢀvìꢀhiệnꢀtạiꢀthặngꢀdưꢀrấtꢀlớn,ꢀdoꢀđóꢀquỹꢀ
BHTNꢀ chỉꢀ cònꢀ ngườiꢀ sửꢀ dụngꢀ laoꢀ độngꢀ vàꢀ ngườiꢀ laoꢀ
độngꢀđóngꢀgóp.
ChiꢀBHTNꢀchoꢀngườiꢀthấtꢀnghiệp,ꢀdịchꢀvụꢀꢃmꢀviệcꢀlàmꢀ
vàꢀdịchꢀvụꢀđàoꢀtạoꢀviệcꢀlàmꢀđềuꢀtăngꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀ
2010-2019.ꢀ Chiꢀ ꢂêuꢀ quỹꢀ đãꢀ tăngꢀ trungꢀ bìnhꢀ khoảngꢀ
17,8%ꢀmỗiꢀnămꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀnày.ꢀNămꢀ2010ꢀquỹꢀchỉꢀ
chiꢀ457ꢀtỷꢀđồngꢀthìꢀđếnꢀnămꢀ2014ꢀđãꢀtăngꢀlênꢀ4.819ꢀtỷꢀ
đồngꢀvàꢀnămꢀ2017ꢀchiꢀquỹꢀBHTNꢀlênꢀtớiꢀ8.330ꢀtỷꢀđồng.ꢀ
ViệcꢀchiꢀꢂêuꢀtăngꢀnhanhꢀtheoꢀthờiꢀgianꢀchoꢀthấyꢀBHTNꢀ
mangꢀlạiꢀnhiềuꢀlợiꢀíchꢀchoꢀngườiꢀthấtꢀnghiệpꢀtrênꢀmộtꢀ
sốꢀkhíaꢀcạnhꢀnhưꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp,ꢀđàoꢀtạoꢀnghề,ꢀꢃmꢀ
việcꢀlàm.ꢀMặcꢀdùꢀchiꢀtăng,ꢀtuyꢀnhiên,ꢀthuꢀluônꢀcaoꢀhơnꢀ
chiꢀquỹ,ꢀtạoꢀraꢀthặngꢀdưꢀngânꢀsáchꢀchoꢀquỹ,ꢀꢁnhꢀbềnꢀ
vữngꢀcủaꢀhoạtꢀđộngꢀvàꢀđảmꢀbảoꢀanꢀtoànꢀchoꢀcôngꢀtácꢀ
quảnꢀlýꢀtrongꢀlĩnhꢀvựcꢀlaoꢀđộngꢀvàꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀtrongꢀ
thờiꢀgianꢀtới.
3.2.ꢀSốꢀlaoꢀđộngꢀđượcꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp
Kểꢀtừꢀkhiꢀcóꢀhiệuꢀlựcꢀđếnꢀnay,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀcóꢀvaiꢀ
tròꢀquanꢀtrọngꢀtrongꢀviệcꢀbảoꢀđảmꢀanꢀsinhꢀxãꢀhội,ꢀluônꢀ
đượcꢀcoiꢀlàꢀnhiệmꢀvụꢀthườngꢀxuyênꢀcủaꢀChínhꢀphủꢀcũngꢀ
nhưꢀ toànꢀ xãꢀ hội.ꢀ Trongꢀ giaiꢀ đoạnꢀ 2009-2013,ꢀ BHTNꢀ
khôngꢀchỉꢀlàꢀcôngꢀcụꢀtốtꢀđểꢀđảmꢀbảoꢀanꢀtoànꢀchoꢀngườiꢀ
thấtꢀnghiệpꢀmàꢀcònꢀlàꢀ“cỗꢀmáy”ꢀổnꢀđịnhꢀtựꢀđộngꢀcủaꢀnềnꢀ
kinhꢀtếꢀViệtꢀNamꢀvượtꢀquaꢀgiaiꢀđoạnꢀkhủngꢀhoảngꢀkinhꢀ
tếꢀthếꢀgiớiꢀmộtꢀcáchꢀthànhꢀcông.ꢀKhiꢀtốcꢀđộꢀtăngꢀtrưởngꢀ
kinhꢀtếꢀbịꢀchậmꢀlạiꢀtừꢀ8,05%/nămꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀ2003-
2007ꢀ xuốngꢀ 5,9%/nămꢀ trongꢀ giaiꢀ đoạnꢀ 2008-2012,ꢀ
khiếnꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtăngꢀmạnhꢀdoꢀnhiềuꢀcôngꢀtyꢀcắtꢀ
giảmꢀlaoꢀđộngꢀđểꢀchốngꢀlạiꢀrủiꢀroꢀpháꢀsản.ꢀNhìnꢀchung,ꢀ
sốꢀđốiꢀtượngꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀtrongꢀnhữngꢀ
nămꢀđầuꢀthựcꢀhiệnꢀchínhꢀsáchꢀcònꢀtươngꢀđốiꢀthấp,ꢀthờiꢀ
gianꢀhưởngꢀngắn;ꢀsốꢀchiꢀcácꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀsoꢀvớiꢀsốꢀthuꢀ
BHTNꢀnhữngꢀnămꢀđầuꢀchỉꢀdaoꢀđộngꢀkhoảngꢀdướiꢀ30%.ꢀ
Tuyꢀnhiên,ꢀtrongꢀnhữngꢀnămꢀgầnꢀđâyꢀtỷꢀlệꢀnàyꢀbắtꢀđầuꢀ
giaꢀtăng,ꢀnămꢀ2015ꢀlàꢀ52%ꢀtrởꢀlênꢀthìꢀđếnꢀnămꢀ2019ꢀtỷꢀ
lệꢀnàyꢀlàꢀ70%.ꢀĐặcꢀbiệt,ꢀnămꢀ2020ꢀdoꢀảnhꢀhưởngꢀcủaꢀ
dịchꢀbệnhꢀCovid-19ꢀđãꢀvàꢀđangꢀtácꢀđộngꢀlớnꢀđếnꢀkinhꢀ
tế,ꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀViệtꢀNam;ꢀnhiềuꢀdoanhꢀnghiệp,ꢀhợpꢀtácꢀ
xã,ꢀhộꢀkinhꢀdoanhꢀphảiꢀtạmꢀdừngꢀhoạtꢀđộng,ꢀthuꢀhꢉpꢀ
quyꢀmôꢀsảnꢀxuất;ꢀnhiềuꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀmấtꢀviệcꢀthìꢀquỹꢀ
BHTNꢀcũngꢀthựcꢀhiệnꢀđượcꢀvaiꢀtròꢀ“điểmꢀtựa”ꢀgiúpꢀđảmꢀ
bảoꢀnguồnꢀthuꢀnhậpꢀổnꢀđịnhꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀkhôngꢀ
cóꢀviệcꢀlàmꢀvàꢀtỷꢀlệꢀhưởngꢀlênꢀ90%ꢀsoꢀvớiꢀsốꢀthu.ꢀNămꢀ
2020,ꢀBHTNꢀđãꢀchiꢀ11.135ꢀtỷꢀđồngꢀchoꢀ797.485ꢀngườiꢀ
(tăngꢀ145%ꢀsoꢀvớiꢀnămꢀ2019).ꢀKhiꢀsốꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀ
đượcꢀtrảꢀcũngꢀtăngꢀthìꢀtổngꢀcầuꢀcũngꢀtựꢀđộngꢀnângꢀtheoꢀ
cơꢀchếꢀsốꢀnhânꢀvàꢀgópꢀphầnꢀhỗꢀtrợꢀcácꢀdoanhꢀnghiệpꢀ
cũngꢀnhưꢀtốcꢀđộꢀtăngꢀtrưởngꢀ[4].ꢀ
Theoꢀsốꢀliệuꢀcủaꢀcơꢀquanꢀbảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀvềꢀcânꢀđốiꢀthuꢀ
-ꢀchiꢀngânꢀsách,ꢀđếnꢀcuốiꢀnămꢀ2017,ꢀquỹꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀ
nghiệpꢀcóꢀthặngꢀdưꢀlũyꢀkếꢀkhoảngꢀ67ꢀnghìnꢀtỷꢀđồngꢀ(sốꢀ
thặngꢀdưꢀnàyꢀcóꢀthểꢀđượcꢀꢁnhꢀlãi)ꢀvàꢀdựꢀbáoꢀsốꢀdưꢀsẽꢀ
ꢂếpꢀtụcꢀtăngꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀtới.ꢀCụꢀthể,ꢀngânꢀsáchꢀthặngꢀ
dưꢀ8.870ꢀtỷꢀđồngꢀvàꢀconꢀsốꢀnàyꢀđãꢀtăngꢀlênꢀ44.454ꢀtỷꢀ
đồngꢀvàoꢀnămꢀ2014ꢀvàꢀđạtꢀ67.320ꢀtỷꢀđồngꢀlũyꢀkếꢀvàoꢀ
cuốiꢀ nămꢀ tàiꢀ chínhꢀ 2017,ꢀ tăngꢀ 9.038ꢀ tỷꢀ đồngꢀ soꢀ vớiꢀ
nămꢀ2016;ꢀnămꢀ2018ꢀlàꢀ79.073ꢀtỷꢀđồng;ꢀnămꢀ2019ꢀlàꢀ
84.000ꢀtỷꢀđồng.ꢀGiáꢀtrịꢀthặngꢀdưꢀngânꢀsáchꢀtăngꢀđềuꢀđặnꢀ
trongꢀsuốtꢀgiaiꢀđoạnꢀ2009-2019ꢀtạoꢀnênꢀꢁnhꢀbềnꢀvữngꢀ
lâuꢀdàiꢀcủaꢀquỹꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệp.ꢀTuyꢀnhiên,ꢀngàyꢀ
càngꢀcóꢀsựꢀgiaꢀtăngꢀnợꢀkhóꢀđòiꢀkinhꢀphíꢀđóngꢀgópꢀBHTNꢀ
củaꢀcácꢀdoanhꢀnghiệpꢀdoꢀđiềuꢀkiệnꢀkinhꢀdoanhꢀkhóꢀkhănꢀ
hoặcꢀdoanhꢀnghiệpꢀpháꢀsản.ꢀCácꢀquyꢀđịnhꢀvềꢀxửꢀphạtꢀ
viꢀphạmꢀBHTNꢀchưaꢀđủꢀmạnhꢀvàꢀmangꢀꢁnhꢀrănꢀđeꢀcầnꢀ
thiết,ꢀmứcꢀphạtꢀchậmꢀđóngꢀđốiꢀvớiꢀđơnꢀvịꢀnợꢀꢂềnꢀBHTNꢀ
thấpꢀhơnꢀhoặcꢀbằngꢀmứcꢀlãiꢀsuấtꢀngânꢀhàngꢀnênꢀnhiềuꢀ
Bảngꢀ3.ꢀSốꢀngườiꢀđượcꢀhưởngꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀgiaiꢀđoạnꢀ2010-2019
Chỉꢀꢂêu
Sốꢀlượtꢀngườiꢀđượcꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ Sốꢀlượtꢀngườiꢀđượcꢀ
Sốꢀngườiꢀđượcꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ
hỗꢀtrợꢀhọcꢀnghề
Sốꢀngườiꢀcóꢀquyếtꢀđịnhꢀꢀꢀ
hưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp
tưꢀvấnꢀgiớiꢀthiệuꢀviệcꢀlàm
giớiꢀthiệuꢀviệcꢀlàm
Năm
2010
125.562
215.498
342.145
397.338
457.273
473.791
910.448
1.113.933
1.390.429
1.473.907
270
156.765
289.181
521.048
454.839
514.853
526.279
585.669
671.789
763.345
787.589
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
17.240
70.656
1.036
4.763
106.600
125.736
119.590
147.278
168.719
179.092
171.622
10.610
19.796
24.378
28.537
34.723
37.977
38.422
Nguồn:ꢀBảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀViệtꢀNamꢀ[2,3]
ꢁꢅ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGHIÊNꢀCỨUꢀKHOAꢀHỌC
Cóꢀthểꢀkhẳngꢀđịnh,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀđãꢀđạtꢀđượcꢀthànhꢀ kinhꢀphíꢀcũngꢀ nhưꢀthờiꢀgianꢀđểꢀ xâyꢀdựngꢀchínhꢀ sách,ꢀ
côngꢀlớnꢀkhôngꢀchỉꢀgiúpꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀđảmꢀbảo,ꢀduyꢀtrìꢀ trìnhꢀtự,ꢀthủꢀtụcꢀđểꢀtổꢀchứcꢀthựcꢀhiệnꢀhỗꢀtrợꢀchoꢀđốiꢀ
cuộcꢀsống;ꢀgiúpꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀkhôngꢀbịꢀápꢀlựcꢀ tượngꢀnày.ꢀCácꢀkhoảnꢀchiꢀtrảꢀvàꢀdịchꢀvụꢀđượcꢀcungꢀcấpꢀ
vềꢀtàiꢀchínhꢀvìꢀkhôngꢀphảiꢀchiꢀtrảꢀtrợꢀcấpꢀthôiꢀviệc,ꢀmấtꢀ trongꢀphạmꢀviꢀBHTNꢀnhưꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp,ꢀbảoꢀhiểmꢀ
việcꢀlàmꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀmàꢀcònꢀgiảmꢀgánhꢀnặngꢀ ốmꢀđau,ꢀꢃmꢀviệcꢀlàmꢀmớiꢀvàꢀhọcꢀnghềꢀđãꢀđảmꢀbảoꢀđượcꢀ
choꢀngânꢀsáchꢀnhàꢀnướcꢀvìꢀkhôngꢀphảiꢀcấpꢀmộtꢀkhoảnꢀ mụcꢀꢂêuꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀChínhꢀphủ.
Bảngꢀ4.ꢀTìnhꢀhìnhꢀchiꢀtrảꢀcácꢀchếꢀđộꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀnghiệp
Đơnꢀvị:ꢀTỷꢀđồng
Năm
ꢀꢁꢂꢁ
ꢀꢁꢂꢂ
ꢀꢁꢂꢀ
ꢀꢁꢂꢃ
ꢀꢁꢂꢄ
ꢀꢁꢂꢅ
ꢀꢁꢂꢆ
ꢀꢁꢂꢇ
2018
ꢀꢁꢂꢈ
Chỉꢀꢂêu
Sốꢀ ꢂềnꢀ trợꢀ cấpꢀ
thấtꢀnghiệp
439,44 1.075,3 2.314,6 3361,62 4.177,3 4.539,67 4.766,65 5.481,5 6.084,6 7.301,8ꢀ
Sốꢀ ꢂềnꢀ trợꢀ cấpꢀ
1ꢀlần
0,07
0,20
0,54
0,63
216,96
0,216
390,09
3,96
431,9
12,6
103,07
33,51
108,22
35,19
124,46
40,46
138,15 ꢀꢀ165,78ꢀ
44,91 ꢀꢀꢀꢀ53,90ꢀ
Sốꢀ ꢂềnꢀ ꢀ hỗꢀ trợꢀ
họcꢀnghề
Nguồn:ꢀBảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀViệtꢀNamꢀ[2,3]
Trongꢀ nhữngꢀnămꢀqua,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀđãꢀthểꢀhiệnꢀ Thứꢀ nhất,ꢀđốiꢀ tượngꢀ ápꢀ dụngꢀ BHTNꢀ ởꢀViệtꢀ Namꢀ cònꢀ
chồngꢀchéoꢀtrongꢀcácꢀquyꢀđịnhꢀcủaꢀphápꢀluật.ꢀCụꢀthể,ꢀ
theoꢀ quyꢀ địnhꢀ củaꢀ phápꢀ luậtꢀ hiệnꢀ hànhꢀ thìꢀ BHTNꢀ ápꢀ
dụngꢀbắtꢀbuộcꢀđốiꢀvớiꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀlàꢀcôngꢀdânꢀViệtꢀ
Namꢀlàmꢀviệcꢀtheoꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀhoặcꢀhợpꢀđồngꢀ
làmꢀviệcꢀ(xácꢀđịnhꢀthờiꢀhạnꢀhoặcꢀkhôngꢀxácꢀđịnhꢀthờiꢀ
hạn)ꢀđủꢀ từꢀ 12ꢀ thángꢀ đếnꢀ36ꢀ thángꢀvàꢀngườiꢀsửꢀ dụngꢀ
laoꢀđộngꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀcóꢀtừꢀ10ꢀlaoꢀđộngꢀtrởꢀlên.ꢀTuyꢀ
vậy,ꢀmặcꢀdùꢀđốiꢀtượngꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀlàꢀcôngꢀdânꢀViệtꢀ
Nam,ꢀnhưngꢀkhôngꢀphảiꢀcôngꢀdânꢀViệtꢀNamꢀnàoꢀcũngꢀ
đượcꢀthamꢀgiaꢀmàꢀchỉꢀcôngꢀdânꢀđạtꢀđiềuꢀkiệnꢀtheoꢀluậtꢀ
địnhꢀmớiꢀđượcꢀthamꢀgiaꢀBHTN.ꢀViệcꢀquyꢀđịnhꢀnhưꢀtrênꢀ
choꢀthấyꢀđốiꢀtượngꢀthamꢀgiaꢀBHTNꢀởꢀViệtꢀNamꢀrấtꢀhạnꢀ
hꢉp,ꢀnhưꢀngườiꢀnướcꢀngoàiꢀsangꢀViệtꢀNamꢀlàmꢀviệcꢀvàꢀ
laoꢀđộngꢀnôngꢀnghiệpꢀViệtꢀNamꢀkhôngꢀđượcꢀthamꢀgiaꢀ
BHTN.
vaiꢀtròꢀđảmꢀbảoꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀtrongꢀbốiꢀcảnhꢀnềnꢀkinhꢀ
tếꢀViệtꢀNamꢀđangꢀgặpꢀnhiềuꢀkhóꢀkhăn.ꢀTuyꢀnhiên,ꢀnhiềuꢀ
chuyênꢀgiaꢀchoꢀrằng,ꢀkhóꢀápꢀdụngꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀởꢀphạmꢀ
viꢀrộngꢀdoꢀnhiềuꢀlaoꢀđộngꢀViệtꢀNamꢀvẫnꢀđangꢀlàmꢀviệcꢀ
ởꢀkhuꢀvựcꢀphiꢀchínhꢀthứcꢀ(doanhꢀnghiệpꢀkhôngꢀcóꢀhợpꢀ
đồngꢀchínhꢀthứcꢀvớiꢀlaoꢀđộngꢀđểꢀtránhꢀcácꢀquyꢀđịnhꢀvềꢀ
bảoꢀhiểmꢀnóiꢀchungꢀvàꢀBHTNꢀnóiꢀriêng).
4.ꢀKẾTꢀLUẬNꢀVÀꢀHÀMꢀÝꢀCHÍNHꢀSÁCH
Bàiꢀviếtꢀđãꢀphânꢀꢁchꢀvaiꢀtròꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀbảoꢀhiểmꢀthấtꢀ
nghiệpꢀởꢀViệtꢀNamꢀtrongꢀgiaiꢀđoạnꢀ2009-2019.ꢀKếtꢀquảꢀ
phânꢀꢁchꢀchoꢀthấy,ꢀchínhꢀsáchꢀnàyꢀđãꢀcóꢀtácꢀđộngꢀꢁchꢀ
cựcꢀđếnꢀhoạtꢀđộngꢀcủaꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộng.ꢀĐặcꢀbiệt,ꢀ
chếꢀđộꢀBHTNꢀđãꢀgópꢀphầnꢀgiảmꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀtrongꢀ
thờiꢀgianꢀqua.ꢀKếtꢀquảꢀđịnhꢀlượngꢀbằngꢀphươngꢀphápꢀ
bìnhꢀphươngꢀnhỏꢀnhấtꢀ(OLS)ꢀướcꢀꢁnhꢀrằngꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀcóꢀtácꢀđộngꢀꢁchꢀcựcꢀđếnꢀviệcꢀgiảmꢀnhanhꢀhơnꢀ
vàꢀổnꢀđịnhꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀcủaꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀViệtꢀNam.ꢀ
Thứꢀ hai,ꢀ theoꢀ quyꢀ địnhꢀ hiệnꢀ hành,ꢀ đểꢀ hưởngꢀ BHTN,ꢀ
ngườiꢀlaoꢀ độngꢀ đãꢀphảiꢀ đóngꢀBHTNꢀ đủꢀ12ꢀ thángꢀ trởꢀ
lênꢀtrongꢀvòngꢀ24ꢀthángꢀtrướcꢀkhiꢀbịꢀmấtꢀviệc.ꢀThựcꢀtếꢀ
hiệnꢀnayꢀnếuꢀtrongꢀvòngꢀ24ꢀthángꢀtrướcꢀngàyꢀngườiꢀlaoꢀ
Cụꢀthể,ꢀchínhꢀsáchꢀnàyꢀđãꢀlàmꢀgiảmꢀtỷꢀlệꢀthấtꢀnghiệpꢀ độngꢀbịꢀmấtꢀviệc,ꢀhọꢀmớiꢀchỉꢀđóngꢀđượcꢀ11ꢀthángꢀBHTNꢀ
thìꢀluậtꢀlạiꢀchưaꢀcóꢀquyꢀđịnhꢀrõꢀvềꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀcủaꢀhọ.ꢀ
Hơnꢀnữa,ꢀBộꢀluậtꢀLaoꢀđộngꢀhiệnꢀhànhꢀvẫnꢀquyꢀđịnhꢀvềꢀ
chếꢀđộꢀtrợꢀcấpꢀthôiꢀviệcꢀcũngꢀnhưꢀtrợꢀcấpꢀmấtꢀviệcꢀđốiꢀ
vớiꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀkhiꢀhọꢀthôiꢀviệcꢀhoặcꢀmấtꢀviệcꢀlàm,ꢀ
nhưngꢀsẽꢀkhôngꢀápꢀdụngꢀcácꢀtrợꢀcấpꢀnàyꢀvớiꢀnhữngꢀđốiꢀ
tượngꢀđượcꢀhưởngꢀchếꢀđộꢀBHTN.ꢀDoꢀvậy,ꢀvềꢀmốiꢀquanꢀ
hệꢀgiữaꢀhưởngꢀBHTNꢀvàꢀcácꢀchếꢀđộꢀtrợꢀcấpꢀtrênꢀcũngꢀ
cầnꢀđượcꢀlàmꢀrõ.ꢀ
bìnhꢀquânꢀtăngꢀ0,716%ꢀmỗiꢀnămꢀkểꢀtừꢀnămꢀ2009.ꢀChínhꢀ
sáchꢀcũngꢀmangꢀlạiꢀnhiềuꢀlợiꢀíchꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀthấtꢀ
nghiệpꢀthôngꢀquaꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp,ꢀhọcꢀnghềꢀcũngꢀ
nhưꢀdịchꢀvụꢀꢃmꢀkiếmꢀviệcꢀlàm.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀchínhꢀsáchꢀ
BHTNꢀđãꢀđóngꢀmộtꢀvaiꢀtròꢀꢁchꢀcựcꢀtrongꢀviệcꢀgiảmꢀsốꢀ
lượngꢀcácꢀcuộcꢀđìnhꢀcôngꢀởꢀViệtꢀNamꢀbằngꢀcáchꢀlàmꢀdịuꢀ
mốiꢀquanꢀhệꢀgiữaꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀvàꢀngườiꢀlaoꢀ
độngꢀ[1].ꢀMặcꢀdùꢀBHTNꢀlàꢀnhằmꢀhỗꢀtrợꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀ
trongꢀthờiꢀgianꢀgặpꢀkhóꢀkhănꢀkhiꢀmấtꢀviệcꢀlàmꢀnhưng,ꢀ
khiꢀthựcꢀhiện,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀcònꢀgặpꢀkháꢀnhiềuꢀvấnꢀ
đềꢀbấtꢀcậpꢀcầnꢀphảiꢀgiảiꢀquyếtꢀnhư:
Thứꢀba,ꢀkhiꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀbịꢀmấtꢀviệcꢀlàmꢀhoặcꢀbịꢀchấmꢀ
dứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộng,ꢀtrongꢀthờiꢀhạnꢀ03ꢀthángꢀkểꢀtừꢀ
ngàyꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀhoặcꢀhợpꢀđồngꢀlàmꢀ
ꢁꢆ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGÀNHꢀKINHꢀTẾ
việc,ꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀchưaꢀcóꢀviệcꢀlàmꢀvàꢀcóꢀnhuꢀ cầuꢀ trọngꢀcủaꢀchínhꢀsáchꢀhỗꢀtrợꢀhọcꢀnghề.ꢀĐiềuꢀnàyꢀchoꢀ
hưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀphảiꢀtrựcꢀꢂếpꢀnộpꢀhồꢀsơꢀđềꢀ thấy,ꢀcôngꢀtácꢀtuyênꢀtruyềnꢀvềꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀchưaꢀ
nghịꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀtạiꢀTrungꢀtâmꢀDịchꢀvụꢀ đượcꢀđúngꢀmức,ꢀdẫnꢀđếnꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀcònꢀmơꢀhồꢀ
việcꢀlàmꢀthuộcꢀSởꢀLaoꢀđộngꢀ-ꢀThươngꢀbinhꢀvàꢀXãꢀhộiꢀ vềꢀBHTN.ꢀNgoàiꢀra,ꢀthờiꢀhạnꢀhỗꢀtrợꢀlàꢀ6ꢀthángꢀcònꢀquáꢀ
nơiꢀđangꢀlàmꢀviệc.ꢀNgườiꢀlaoꢀđộngꢀchưaꢀꢃmꢀđượcꢀviệcꢀ ngắnꢀkhiꢀápꢀdụngꢀtrênꢀthựcꢀtế,ꢀkhôngꢀđảmꢀbảoꢀđượcꢀ
làmꢀtrongꢀthờiꢀhạnꢀ15ꢀngàyꢀlàmꢀviệcꢀkểꢀtừꢀngàyꢀnộpꢀhồꢀ quyềnꢀlợiꢀcủaꢀngườiꢀlaoꢀđộng.
sơꢀđềꢀnghịꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀđượcꢀGiámꢀđốcꢀ
ĐểꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀphátꢀhuyꢀhiệuꢀquảꢀhơnꢀnữaꢀtrongꢀ
SởꢀLaoꢀđộngꢀ-ꢀThươngꢀbinhꢀvàꢀXãꢀhộiꢀquyếtꢀđịnhꢀhưởngꢀ
thờiꢀgianꢀtớiꢀcầnꢀthựcꢀhiệnꢀmộtꢀsốꢀgiảiꢀphápꢀsau:ꢀ
trợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀthìꢀTrungꢀtâmꢀDịchꢀvụꢀviệcꢀlàmꢀxácꢀ
Mộtꢀlà,ꢀhệꢀthốngꢀcácꢀvănꢀbảnꢀphápꢀluậtꢀliênꢀquanꢀđếnꢀ
chínhꢀsáchꢀBHTNꢀcầnꢀđơnꢀgiảnꢀhơnꢀđểꢀtạoꢀđiềuꢀkiệnꢀ
thuậnꢀlợiꢀchoꢀviệcꢀđăngꢀkýꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀcũngꢀnhưꢀ
tăngꢀꢁnhꢀminhꢀbạchꢀcủaꢀcácꢀthôngꢀꢂnꢀliênꢀquanꢀđếnꢀtrợꢀ
cấpꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀthấtꢀnghiệp.ꢀ
nhậnꢀvềꢀviệcꢀđãꢀgiảiꢀquyếtꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀ
củaꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀvàoꢀsổꢀbảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀvàꢀgửiꢀlạiꢀ
ngườiꢀlaoꢀđộngꢀcùngꢀvớiꢀquyếtꢀđịnhꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀ
nghiệpꢀsauꢀkhiꢀchụpꢀsổꢀbảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀđểꢀlưuꢀhồꢀsơ.ꢀ
Thờiꢀ điểmꢀ hưởngꢀ trợꢀ cấpꢀ thấtꢀ nghiệpꢀ củaꢀ ngườiꢀ laoꢀ
độngꢀđượcꢀꢁnhꢀtừꢀngàyꢀthứꢀ16ꢀtheoꢀngàyꢀlàmꢀviệcꢀkểꢀ
từꢀngàyꢀnộpꢀhồꢀsơꢀđềꢀnghịꢀhưởngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệp.ꢀ
Nhưꢀvậy,ꢀthờiꢀgianꢀgiảiꢀquyếtꢀchếꢀđộꢀBHTNꢀchoꢀngườiꢀ
laoꢀđộngꢀlàꢀtươngꢀđốiꢀnhanh.ꢀTuyꢀnhiên,ꢀkhiꢀthựcꢀhiệnꢀ
thìꢀthủꢀtụcꢀgiảiꢀquyếtꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀhưởngꢀBHTNꢀ
gặpꢀnhiềuꢀkhóꢀkhănꢀtừꢀchínhꢀcácꢀquyꢀđịnhꢀcủaꢀphápꢀluậtꢀ
chưaꢀđượcꢀchặtꢀchẽ,ꢀnhư:ꢀPhápꢀluậtꢀquyꢀđịnhꢀkhiꢀđơnꢀ
phươngꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộng,ꢀđểꢀđượcꢀhưởngꢀ
cácꢀchếꢀđộꢀcủaꢀBHTN,ꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀphảiꢀcóꢀgiấyꢀxácꢀ
nhậnꢀcủaꢀđơnꢀvịꢀcuốiꢀcùngꢀtrướcꢀkhiꢀthấtꢀnghiệpꢀvềꢀviệcꢀ
đơnꢀphươngꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀlàꢀhợpꢀpháp.ꢀ
Vấnꢀđềꢀkhóꢀởꢀđâyꢀlàꢀmộtꢀmặtꢀphápꢀluậtꢀyêuꢀcầuꢀngườiꢀ
đơnꢀphươngꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀcóꢀgiấyꢀxácꢀnhậnꢀcủaꢀ
doanhꢀnghiệpꢀlàꢀđơnꢀphươngꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀhợpꢀ
phápꢀlàꢀbắtꢀbuộcꢀtrongꢀhồꢀsơ,ꢀnhưngꢀluậtꢀlạiꢀkhôngꢀquyꢀ
địnhꢀviệcꢀxácꢀnhậnꢀchoꢀnhữngꢀngườiꢀnàyꢀlàꢀnghĩaꢀvụꢀbắtꢀ
buộcꢀcủaꢀdoanhꢀnghiệp.ꢀHơnꢀnữa,ꢀkhiꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀ
đơnꢀphươngꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀlaoꢀđộngꢀthìꢀvềꢀtâmꢀlý,ꢀ
ngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀcũngꢀkhôngꢀdễꢀdàngꢀchấpꢀnhậnꢀ
vìꢀhọꢀchoꢀrằngꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀđãꢀviꢀphạmꢀhợpꢀđồngꢀvàꢀ
Haiꢀlà,ꢀꢂếpꢀtụcꢀđẩyꢀmạnhꢀthựcꢀhiệnꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀ
baoꢀtrùmꢀrộngꢀtrongꢀcácꢀdoanhꢀnghiệpꢀvàꢀtăngꢀcườngꢀ
côngꢀtácꢀkiểmꢀtra,ꢀgiámꢀsátꢀviệcꢀthựcꢀhiệnꢀchínhꢀsáchꢀ
nàyꢀtạiꢀcácꢀ doanhꢀnghiệpꢀnhằmꢀtăngꢀđốiꢀtượngꢀthamꢀ
giaꢀBHTN.ꢀ
Baꢀlà,ꢀcơꢀquanꢀquảnꢀlýꢀcầnꢀꢂếpꢀtụcꢀứngꢀdụngꢀcôngꢀnghệꢀ
thôngꢀꢂnꢀtrongꢀcôngꢀtácꢀquảnꢀlýꢀBHTNꢀnhằmꢀcắtꢀgiảmꢀ
chiꢀphíꢀchoꢀhệꢀthống.ꢀ
Bốnꢀlà,ꢀvớiꢀsựꢀphátꢀtriểnꢀthặngꢀdưꢀlũyꢀkếꢀcủaꢀquỹꢀBHTN,ꢀ
nênꢀtăngꢀtrợꢀcấpꢀthấtꢀnghiệpꢀlênꢀmứcꢀcaoꢀhơnꢀvàꢀgiảmꢀ
mứcꢀđóngꢀvàoꢀquỹꢀBHTNꢀcủaꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộng,ꢀ
bênꢀcạnhꢀđóꢀcũngꢀ cầnꢀđiềuꢀchỉnhꢀmứcꢀđóngꢀgópꢀvàoꢀ
quỹꢀBHTNꢀcủaꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀđểꢀđảmꢀbảoꢀsựꢀbìnhꢀđẳngꢀ
giữaꢀhaiꢀbênꢀtrênꢀthịꢀtrườngꢀlaoꢀđộng.ꢀ
Nămꢀlà,ꢀhoànꢀthiệnꢀdữꢀliệuꢀvềꢀsốꢀlượngꢀlaoꢀđộngꢀtrongꢀ
khuꢀvựcꢀphiꢀchínhꢀthứcꢀcủaꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀcũngꢀnhưꢀgiảiꢀ
phápꢀmạnhꢀmẽꢀđốiꢀvớiꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀtrongꢀ
việcꢀthựcꢀhiệnꢀchínhꢀsáchꢀBHTN.
họꢀkhôngꢀcóꢀnghĩaꢀvụꢀphảiꢀxácꢀnhận,ꢀvìꢀkhôngꢀcóꢀchếꢀtàiꢀ MặcꢀdùꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀởꢀViệtꢀNamꢀcònꢀnhiềuꢀhạnꢀchếꢀ
nàoꢀápꢀdụngꢀvớiꢀhọ,…ꢀVìꢀthế,ꢀdoanhꢀnghiệpꢀthườngꢀgâyꢀ cầnꢀphảiꢀsửaꢀđổi,ꢀbổꢀsungꢀkhungꢀphápꢀlýꢀchoꢀhoànꢀthiện,ꢀ
khóꢀdễꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀbằngꢀcáchꢀkéoꢀdàiꢀthờiꢀgianꢀ nhưngꢀkhôngꢀthểꢀphủꢀnhậnꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀtrongꢀgiaiꢀ
khôngꢀxácꢀnhậnꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀKhôngꢀnhữngꢀthế,ꢀ đoạnꢀvừaꢀquaꢀđãꢀtạoꢀđượcꢀđộngꢀlựcꢀthúcꢀđẩyꢀthịꢀtrườngꢀ
ngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀcũngꢀchậmꢀtrảꢀsổꢀbảoꢀhiểmꢀchoꢀ laoꢀđộng,ꢀđặcꢀbiệtꢀlàꢀbảoꢀđảmꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀgópꢀphầnꢀ
ngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀDoꢀvậy,ꢀđãꢀcóꢀnhiềuꢀtrườngꢀhợpꢀngườiꢀ giữꢀvữngꢀổnꢀđịnhꢀvềꢀkinhꢀtếꢀ-ꢀchínhꢀtrịꢀ-ꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀđấtꢀ
laoꢀđộngꢀkhôngꢀthểꢀđượcꢀnhậnꢀBHTNꢀdoꢀhếtꢀthờiꢀgianꢀ nước.ꢀNgoàiꢀra,ꢀchínhꢀsáchꢀBHTNꢀđãꢀgópꢀphầnꢀthúcꢀđẩyꢀ
màꢀthiếuꢀhồꢀsơꢀđểꢀlàmꢀthủꢀtục.ꢀTrongꢀtrườngꢀhợpꢀkhác,ꢀ tăngꢀtrưởngꢀkinhꢀtếꢀnhanhꢀvàꢀbềnꢀvữngꢀthôngꢀquaꢀviệcꢀ
ngườiꢀlaoꢀđộngꢀvàꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀthôngꢀđồngꢀ điềuꢀhoàꢀcácꢀmâuꢀthuẫnꢀxãꢀhội,ꢀtạoꢀnênꢀsựꢀđồngꢀthuậnꢀ
đểꢀtrụcꢀlợiꢀBHTN,ꢀkhiꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀlaoꢀđộngꢀkýꢀxácꢀ giữaꢀcácꢀtầngꢀlớp,ꢀcácꢀnhómꢀxãꢀhộiꢀtrongꢀquáꢀtrìnhꢀphátꢀ
nhậnꢀchấmꢀdứtꢀhợpꢀđồngꢀgiảꢀtạo,ꢀđểꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀlàmꢀ triển.ꢀChínhꢀsáchꢀBHTNꢀđượcꢀthiếtꢀkếꢀhiệuꢀquảꢀcóꢀthểꢀ
hồꢀsơꢀhưởngꢀBHTNꢀrồiꢀlạiꢀđiꢀlàmꢀbìnhꢀthường.ꢀ
tạoꢀđiềuꢀkiệnꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộngꢀđầuꢀtưꢀtốtꢀhơnꢀchoꢀ
tươngꢀlai.ꢀXãꢀhộiꢀcàngꢀphátꢀtriển,ꢀcàngꢀđạtꢀtớiꢀnấcꢀthangꢀ
caoꢀhơnꢀcủaꢀꢂếnꢀbộ,ꢀvănꢀminhꢀvàꢀhiệnꢀđạiꢀthìꢀcàngꢀphảiꢀ
quanꢀtâmꢀgiảiꢀquyếtꢀvấnꢀchoꢀngườiꢀlaoꢀđộng.ꢀNgượcꢀlại,ꢀ
sựꢀtăngꢀtrưởngꢀkinhꢀtế,ꢀsựꢀphátꢀtriểnꢀbềnꢀvữngꢀsẽꢀchoꢀ
phépꢀcóꢀthêmꢀnguồnꢀlựcꢀđểꢀchămꢀloꢀphátꢀtriểnꢀvềꢀxãꢀhộiꢀ
màꢀtrọngꢀtâmꢀlàꢀcácꢀchínhꢀsáchꢀvềꢀanꢀsinhꢀxãꢀhộiꢀnhưꢀ
BHTN,ꢀBHYT,ꢀtrợꢀcấpꢀxãꢀhội,…
Thứꢀtư,ꢀvềꢀquyꢀđịnhꢀhỗꢀtrợꢀhọcꢀnghềꢀvàꢀhỗꢀtrợꢀꢃmꢀviệcꢀ
làmꢀmiễnꢀphí:ꢀTheoꢀquyꢀđịnh,ꢀngườiꢀđượcꢀhưởngꢀtrợꢀ
cấpꢀthấtꢀnghiệpꢀđượcꢀhỗꢀtrợꢀhọcꢀnghềꢀvớiꢀthờiꢀgianꢀ
khôngꢀquáꢀ6ꢀthángꢀvàꢀhỗꢀtrợꢀꢃmꢀviệcꢀlàmꢀmiễnꢀphí.ꢀ
Tuyꢀnhiên,ꢀtrongꢀthờiꢀgianꢀthựcꢀhiệnꢀBHTN,ꢀphầnꢀlớnꢀ
ngườiꢀ laoꢀ độngꢀ chỉꢀ quanꢀ tâmꢀ đếnꢀ ꢂềnꢀ trợꢀ cấpꢀ thấtꢀ
nghiệpꢀ màꢀ chưaꢀ thấyꢀ sựꢀ cầnꢀ thiếtꢀ vàꢀ mứcꢀ độꢀ quanꢀ
ꢁꢇ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
NGHIÊNꢀCỨUꢀKHOAꢀHỌC
TÀIꢀLIỆUꢀTHAMꢀKHẢO
[4]. Chínhꢀphủꢀ(2020),ꢀBáoꢀcáoꢀꢂnhꢀhìnhꢀquảnꢀlýꢀvàꢀsửꢀ
dụngꢀquỹꢀBHXHꢀnămꢀ2010-2020,ꢀHàꢀNội.
[1]. BanꢀchỉꢀđạoꢀTrungꢀươngꢀthựcꢀhiệnꢀNghịꢀquyếtꢀsốꢀ
70/NQ-CPꢀ(2017),ꢀBáoꢀcáoꢀsơꢀkếtꢀ5ꢀnămꢀthựcꢀhiệnꢀ
Nghịꢀquyếtꢀsốꢀ70/NQ-CPꢀvềꢀchươngꢀtrìnhꢀhànhꢀđộngꢀ
củaꢀChínhꢀphủꢀthựcꢀhiệnꢀNghịꢀquyếtꢀsốꢀ15-NQ/TWꢀ
ngàyꢀ01/6/2012ꢀcủaꢀBCHꢀTWꢀĐảngꢀkhóaꢀXIꢀmộtꢀsốꢀ
vấnꢀđềꢀvềꢀchínhꢀsáchꢀxãꢀhộiꢀgiaiꢀđoạnꢀ2012-2020,ꢀ
HàꢀNội.ꢀꢀ
[5]. TổngꢀcụcꢀThốngꢀkêꢀ(2020),ꢀBáoꢀcáoꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀ
dịchꢀCovid-19ꢀđếnꢀꢂnhꢀhìnhꢀlaoꢀđộng,ꢀviệcꢀlàmꢀnămꢀ
2020,ꢀHàꢀNội.
[6]. Vanham,ꢀPꢀ(2018),ꢀTheꢀstoryꢀofꢀVietꢀNam’sꢀeconomicꢀ
miracleꢀ -ꢀ Worldꢀ Economicꢀ Forum,ꢀ Retrievedꢀ fromꢀ
how-vietnam-became-an-economic-miracle.
[2]. Bảoꢀ hiểmꢀ xãꢀ hộiꢀViệtꢀ Namꢀ (2020),ꢀ Tàiꢀliệuꢀ thamꢀ
khảoꢀkinhꢀnghiệmꢀthựcꢀhiệnꢀbảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀcácꢀ
nướcꢀtrongꢀkhuꢀvựcꢀvàꢀtrênꢀthếꢀgiới,ꢀHàꢀNội.
[7]. WorldꢀBankꢀ(2017),ꢀTheꢀWorldꢀBankꢀ inꢀVietnamꢀ-ꢀ
org/en/country/vietnam/overview.
[3]. BảoꢀhiểmꢀxãꢀhộiꢀViệtꢀNamꢀ(2020),ꢀBáoꢀcáoꢀsốꢀ2987/
BC-BHXHꢀ ngàyꢀ 21/9/2020ꢀ vềꢀ kếtꢀ quảꢀ thựcꢀ hiệnꢀ
nhiệmꢀvụꢀthángꢀ9ꢀvàꢀnhiệmꢀvụꢀthángꢀ10,ꢀHàꢀNội.
THÔNGꢀTINꢀVỀꢀTÁCꢀGIẢꢀ
NguyễnꢀMinhꢀTuấn
-ꢀTómꢀtắtꢀquáꢀtrìnhꢀđàoꢀtạo,ꢀnghiênꢀcứuꢀ(thờiꢀđiểmꢀtốtꢀnghiệpꢀvàꢀchươngꢀtrìnhꢀđàoꢀtạo,ꢀ
nghiênꢀcứu):
+ꢀNămꢀ1999:ꢀTốtꢀnghiệpꢀĐạiꢀhọcꢀchuyênꢀngànhꢀQuảnꢀlýꢀkinhꢀtếꢀvàꢀxãꢀhội,ꢀTàiꢀchínhꢀ-ꢀ
Ngânꢀhàng;
+ꢀNămꢀ2005:ꢀTốtꢀnghiệpꢀThạcꢀsĩꢀngànhꢀQuảnꢀtrịꢀkinhꢀdoanh;
+ꢀNămꢀ2015:ꢀTốtꢀnghiệpꢀTiếnꢀsĩꢀngànhꢀTàiꢀchínhꢀ-ꢀNgânꢀhàng;
-ꢀTómꢀtắtꢀcôngꢀviệcꢀhiệnꢀtại:ꢀGiảngꢀviên,ꢀTrưởngꢀphòngꢀTổꢀchứcꢀ-ꢀHànhꢀchính,ꢀTrưởngꢀkhoaꢀ
Kinhꢀtế,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ;
-ꢀLĩnhꢀvựcꢀquanꢀtâm:ꢀKinhꢀtế,ꢀxãꢀhội;
-ꢀEmail:ꢀminhtuancnsd@yahoo.com;
-ꢀĐiệnꢀthoại:ꢀ0912ꢀ795ꢀ162.
ꢁꢈ
TạpꢀchíꢀNghiênꢀcứuꢀkhoaꢀhọc,ꢀTrườngꢀĐạiꢀhọcꢀSaoꢀĐỏ,ꢀISSNꢀ1859-4190,ꢀSốꢀ1ꢀ(72)ꢀ2021
9 trang
24900
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bảo hiểm thất nghiệp trong phát triển kinh tế ở Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_hiem_that_nghiep_trong_phat_trien_kinh_te_o_viet_nam.pdf
