Luận văn Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ QUỲNH TRANG

HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN K.I.P VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

HÀ NỘI - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ QUỲNH TRANG

HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN K.I.P VIỆT NAM

Chuyên ngành : Quản trị nhân lực

Mã số

: 8340404

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐOÀN THỊ YẾN

HÀ NỘI - 2019

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn tới trường Đại học Lao động - Xã

hội, Khoa Sau đại học, Khoa Quản lý nguồn nhân lực và TS.Đoàn Thị Yến đã

toàn tâm, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, đưa ra những gợi mở quý báu trong

suốt quá trình triển khai thực hiện luận văn này.

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Phòng tổ chức hành chính Công ty Cổ

phần K.I.P Việt Nam đã hỗ trợ, giúp tôi về số liệu, nghiệp vụ và những ý

tưởng đóng góp thiết thực trong Luận văn.

Trân trọng cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Họ và tên tác giả : Nguyễn Thị Quỳnh Trang

Sinh năm

: 1995

Mã học viên

Đề tài Luận văn

: QT07102

: Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần

K.I.P Việt Nam

Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của riêng tôi, trên cơ sở

phân tích đánh giá tình hình từ cơ sở số liệu được sự cho phép của Lãnh đạo

công ty, Phòng tổ chức hành chính công ty K.I.P Việt Nam. Các nội dung

được trích dẫn trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng và có chú thích cụ thể.

Nếu vi phạm lời cam đoan này, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo

quy định của trường Đại học Lao động - Xã hội./.

Hà Nội, ngày 09 tháng 11 năm 2019

Học viên

Nguyễn Thị Quỳnh Trang

I

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.....................................................................IV

DANH MỤC BẢNG BIỂU.......................................................................... V

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ................................................................VI

LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................... 1

1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.............................................. 2

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................. 5

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu................................................................ 5

5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 5

6. Những đóng góp mới của luận văn.......................................................... 6

7. Kết cấu luận văn....................................................................................... 7

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TRONG

DOANH NGHIỆP ........................................................................................ 8

1.1. Một số khái niệm ................................................................................... 8

1.1.1. Khái niệm về tiền lương ....................................................................... 8

1.1.2. Khái niệm quy chế trả lương............................................................... 10

1.2. Nội dung cơ bản về quy chế trả lương tại doanh nghiệp................... 11

1.2.1. Những quy định chung ....................................................................... 11

1.2.2. Nguồn hình thành và sử dụng quỹ tiền lương................................... 13

1.2.3. Phương pháp tính lương tháng, thu nhập của người lao động.......... 14

1.2.4. Tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành........................................ 16

1.3. Yêu cầu quy chế trả lương................................................................. 16

1.3.1. Tuân thủ các quy định pháp luật......................................................... 16

1.3.2. Tính cạnh tranh của tiền lương và thu nhập ............................................ 17

1.3.3. Quy chế trả lương phải đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong phân

phối tiền lương, thu nhập cho người lao động............................................... 18

II

1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy chế trả lương.................................. 18

1.4.1. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp .................................................. 18

1.4.2. Các nhân tố bên trong của doanh nghiệp ............................................ 20

1.5. Kinh nghiệm một số doanh nghiệp..................................................... 23

1.5.1. Công ty Nidec Việt Nam .................................................................... 23

1.5.2. Công ty Cổ phần Cơ điện tử Phương Anh........................................... 24

1.5.3. Bài học kinh nghiệm cho Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam ............... 25

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN K.I.P VIỆT NAM.......................................... 27

2.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam................................ 27

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty................................... 27

2.1.2. Đặc điểm sản xuất, ngành nghề kinh doanh của công ty ..................... 28

2.1.3. Sơ đồ tổ chức bộ máy của Công ty ..................................................... 29

2.1.4. Tình hình sử dụng lao động tại Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam ...... 30

2.2. Phân tích thực trạng quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P

Việt Nam..................................................................................................... 35

2.2.1. Về hình thức, cấu trúc của quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P

Việt Nam...................................................................................................... 35

2.2.2. Thực trạng nội dung của quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P

Việt Nam...................................................................................................... 35

2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần

K.I.P Việt Nam ........................................................................................... 58

2.3.1. Các nhân tố bên ngoài Công ty........................................................... 58

2.3.2. Các nhân tố bên trong của Công ty ..................................................... 60

2.4. Đánh giá chung.................................................................................... 68

2.4.1. Những mặt đạt được ........................................................................... 68

2.4.2. Những mặt hạn chế và nguyên nhân:.................................................. 70

III

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY CHẾ

TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN K.I.P VIỆT NAM................. 72

3.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển của Công ty Cổ phần K.I.P Việt

Nam............................................................................................................. 72

3.2. Định hướng chính sách tiền lương trong giai đoạn 2020 - 2025........ 74

3.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả lương tại

Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam.............................................................. 74

3.3.1. Căn cứ xây dựng quy chế trả lương .................................................... 74

3.3.2. Hoàn thiện phân phối quỹ tiền lương trong Công ty Cổ phần K.I.P Việt

Nam ............................................................................................................. 75

3.3.3. Hoàn thiện công tác tổ chức và triển khai thực hiện quy chế trả lương...... 82

3.3.4. Hoàn thiện các yếu tố khác có ảnh hưởng tới xây dựng và thực hiện quy

chế trả lương ................................................................................................ 84

KẾT LUẬN................................................................................................. 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

IV

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

TỪ VIẾT TẮT

NSDLĐ

NLĐ

Người sử dụng lao động

Người lao động

DN

Doanh nghiệp

QCTL

Quy chế trả lương

CBCNV

SXKD

Cán bộ công nhân viên

Sản xuất kinh doanh

Năng suất lao động

Bảo hiểm xã hội

NSLĐ

BHXH

BHYT

Bảo hiểm y tế

ATVSLĐ

QC hoàn thành

PCCC

An toàn, vệ sinh lao động

Bộ phận nghiệm thu sản phẩm

Phòng cháy chữa cháy

Phòng chống cháy nổ

Bảo hộ lao động

PCCN

BHLĐ

V

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1. Cơ cấu lao động Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam....................... 31

Bảng 2.2. Cơ cấu quỹ lương kế hoạch của Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam

..................................................................................................................... 39

Bảng 2.3. Bảng tiền thưởng tháng thứ 13 của phòng quản lý chất lượng...... 50

Bảng 2.4. Kết quả hoạt động và sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần

K.I.P Việt Nam qua các năm. ....................................................................... 63

Bảng 2.5. Thông tin cán bộ chuyên trách quản trị nhân lực Công ty Cổ phần

K.I.P Việt Nam............................................................................................. 66

Bảng 3.1. Bảng xếp mức lương theo mức độ hoàn thành công việc.............. 81

VI

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cấu trúc bộ máy của Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam...... 29

HÌNH VẼ

Hình 2.1. Ý kiến của người lao động về phân bổ Quỹ lương kế hoạch của

Công ty......................................................................................................... 40

Hình 2.2. Ý kiến của người lao động về hệ số lương chức danh công việc của

Công ty......................................................................................................... 44

Hình 2.3. Ý kiến của NLĐ vè các tiêu chí đánh giá xếp loại mức độ hoàn

thành công việc của Công ty......................................................................... 46

Hình 2.4. Mức độ khuyến khích của tiền lương đối với kết quả thực hiện công

việc của người lao động................................................................................ 48

Hình 2.5. Nguồn thông tin tiếp cận quy chế trả lương .................................. 54

Hình 2.6. Nguồn thông tin tiếp cận quy chế trả lương .................................. 56

Hình 2.7. Nguyên nhân quy trình xây dựng và ban hành quy chế trả lương

chưa phù hợp................................................................................................ 65

1

LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Tiền lương, thu nhập luôn là mối quan tâm hàng đầu của người lao

động, và cũng là một trong những nhân tố để người lao động gắn bó, cống

hiến cho doanh nghiệp. Dù là doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế nào thì

việc xây dựng quy chế trả lương cho người lao động (NLĐ) hợp lý, khoa học,

hiệu quả cũng là một trong những mục tiêu cần được quan tâm hàng đầu. Quy

chế trả lương hợp lý, khoa học, gắn tiền lương của NLĐ gắn với năng suất,

chất lượng, hiệu quả hoàn thành công việc, mức độ đóng góp của NLĐ sẽ là

nhân tố thúc đẩy NLĐ tích cực làm việc, nâng cao năng suất lao động, cống

hiến lâu dài với sự phát triển của doanh nghiệp.

Trong tình hình các doanh nghiệp đang cạnh tranh gay gắt như hiện nay

thì vấn đề tuyển dụng và giữ chân nhân tài đang là một vấn đề lớn mà các

doanh nghiệp cần quan tâm. Để có thể tuyển và giữ chân được nhân tài, để có

thể tồn tại trong điều kiện cạnh tranh gay gắt ngày nay, các chính sách quản

trị nhân lực của doanh nghiệp phải chuyên nghiệp, đủ sức hấp dẫn, trong đó

xây dựng một chính sách tiền lương hợp lý, một hệ thống thù lao thích hợp là

một trong các chính sách cần được chú trọng. Có như vậy, mới khuyến khích

được người lao động tích cực làm việc, hăng say sáng tạo, lao động sản xuất,

từ đó, tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả và lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Quy chế trả lương là một trong những cơ sở quan trọng để doanh

nghiệp chi trả tiền lương, tiền thưởng cho người lao động. Do đó, nếu doanh

nghiệp có quy chế trả lương tốt không những giúp doanh nghiệp nâng cao uy

tín, góp phần tạo động lực cho người lao động mà còn làm tăng năng suất và

hiệu quả công việc, giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả sản xuất kinh doanh

cao. Ngược lại, nếu quy chế trả lương không phù hợp sẽ không kích thích

2

được người lao động, làm ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh chung

của toàn doanh nghiệp

Quy chế trả lương mà Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam đang áp dụng

được ban hành từ năm 2017 và chưa được sửa đổi bổ sung. Hiện nay, quy chế

trả lương của Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam vẫn còn một số điểm bất cập

với tình hình phát triển của Công ty. Các nội dung về căn cứ, nguyên tắc xây

dựng, tổ chức thực hiện của quy chế còn chưa đầy đủ; việc trả lương chưa

thực sự căn cứ vào kết quả lao động, chưa phản ánh được đúng giá trị sức lao

động. Quy chế trả lương của Công ty cũng chưa xây dựng được tiêu chí và hệ

số đánh giá kết quả thực hiện công việc đối với bộ phận trực tiếp sản xuất.

Các tiêu chí đánh giá đối với bộ phận gián tiếp còn thiếu và mang tính định

tính cao…

Từ những lý do trên cho thấy việc hoàn thiện quy chế trả lương của

Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam là rất cần thiết. Do đó, tác giả đã chọn đề tài

“Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam” làm đề

tài viết luận văn thạc sĩ của mình.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu và là động lực lao động chính để

người lao động cống hiến hết khả năng của mình. Việc xây dựng và hoàn

thiện quy chế trả lương đã thu hút không ít sự quan tâm của các nhà quản lý,

đặc biệt là các nhà nghiên cứu. Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên

cứu cả lý luận và thực tiễn về vấn đề tiền lương nói chung và việc xây dựng,

hoàn thiện quy chế trả lương của doanh nghiệp nói chung.

Tiền lương chính là tiền đề cơ bản được nhà quản trị và tổ chức trong

nước quan tâm, nghiên cứu với nhiều công trình khoa học, đề tài nghiên cứu

về lý luận và thực tiễn áp dụng theo nhiều cấp độ và hướng tiếp cận khác

nhau, cùng những quan điểm và đặc trưng riêng. Đã có nhiều đề tài cấp Bộ,

Ngành, và luận án Tiến sỹ về tiền lương như sau:

3

- PGS. TS Trần Đình Hoan (1992), “Những vấn đề cơ bản đổi mới

chính sách tiền lương ở Việt Nam”. Đề tài được nghiên cứu từ năm 1991 đã

tổng kết tương đối, toàn diện những vấn đề lý luận cơ bản về tiền lương trong

thời kỳ xây dựng nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung và nước đầu tiếp cận các

khái niệm, đặc trưng, bản chất, vai trò của tiền lương trong nền kinh tế thị

trường, trong đó đặc biệt chú trọng đến vấn đề cải cách tiền lương vận hành

theo nền kinh tế thị trường. Điểm đặc biệt nổi bật mà chủ nhiệm đề tài đưa ra

là đề xuất xây dựng hệ thống thang, bảng lương trong doanh nghiệp nhà nước,

là tiền đề để nhà nước tiến hành đổi mới hệ thống tiền lương trong cả nước.

- TS Lê Duy Đồng (2000), “Luận cứ khoa học cải cách chính sách tiền

lương nhà nước”. Đề tài được nghiên cứu dựa trên những bài học kinh nghiệp

được rút ra từ các cuộc khảo sát, tìm hiểu, học tập tại một số nước trong khu

vực và trên thế giới. Đề tài đã tổng kết những vấn đề lý luận, những quan

điểm về tiền lương tối thiểu, những định hướng cho việc hình thành cơ chế trả

lương trong khu vực hành chính nhà nước, khu vực doanh nghiệp nhà nước và

doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, đề tài còn làm rõ thêm bản

chất của tiền lương trong nền kinh tế thị trường, vai trò điều tiết của nhà nước

và bước đầu định hướng để các doanh nghiệp chủ động xây dựng hệ thống

thang lương, bảng lương phù hợp với cung cầu lao động trên thị trường và

tình hình thực tế của từng doanh nghiệp.

- Đỗ Thị Tươi (2015), “Phương pháp trả công lao động theo cơ chế thị

trường trong doanh nghiệp ở Hà Nội”, Sách chuyên khảo, Sách đã đưa ra lý

luận cơ bản về tiền lương và các phương pháp tính trả lương cho người lao

động trong doanh nghiệp dựa trên yếu tố thị trường của từng phương pháp.

- Vũ Hồng Phong (2011), “Nghiên cứu tiền lương, thu nhập trong các

doanh nghiệp ngoài Nhà nước trên địa bàn Hà Nội”, Luận án tiến sĩ, trường

Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Tác giả đã chỉ ra các đặc thù của các

4

nhóm doanh nghiệp đang nghiên cứu tác động đến tiền lương, thu nhập của

người lao động, từ đó làm căn cứ để đưa ra giải pháp có tính lý luận cao và

thực hiện.

- Đoàn Thị Yến (2018), “Nghiên cứu đổi mới quản lý Nhà nước về tiền

lương trong doanh nghiệp”, Đề tài cấp Bộ, Bộ Lao động - Thương binh & Xã

hội, Đề tài tập trung phân tích thực trạng quản lý nhà nước về tiền lương trong

doanh nghiệp, đề xuất các giải pháp đổi mới quản lý nhà nước về tiền lương

trong doanh nghiệp thời gian tới. Qua đó, đề tài có những đề xuất để các

chính sách pháp luật về tiền lương trong doanh nghiệp ngày càng hợp lý hơn,

nhằm tạo điều kiện, môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp.

- Trịnh Duy Huyền (2011), “Hoàn thiện phương thức trả lương linh

hoạt cho người lao động chuyên môn kỹ thuật cao trong ngành dầu khí Việt

Nam”, Luận án tiến sĩ, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Luận án đã

đưa ra khái niệm mới về “Trả lương linh hoạt”, phân tích nêu rõ đặc trưng của

phương thức trả lương linh hoạt so với phương thức truyền thống, từ đó đề

xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện phương thức trả lương linh hoạt.

Ngoài ra, còn có các bài luận văn nghiên cứu về thực trạng quy chế trả

lương và hoàn thiện quy chế trả lương trong doanh nghiệp: Hoàng Nguyệt

Hạnh (2012), “Thực trạng quy chế trả lương tại Công ty trách nhiệm hữu hạn

đầu tư Sông Hồng Thăng Long” cũng là nghiên cứu về quy chế trả lương

nhưng đề tài chủ yếu tập trung phân tích thực trạng, các giải pháp đưa ra còn

chung chung và mang tính liệt kê chứ không áp dụng riêng cho Công ty; Luận

văn “Hoàn thiện quy chế trả lương tại chi nhánh 101 Công ty cổ phần xây

dựng số 1 Hà Nội” của Trần Thị Nga đã đưa ra được các giải pháp cụ thể hơn

áp dụng với Công ty, tuy nhiên phần giải pháp phân chia không rõ ràng,

không có trọng tâm, có nhiều chỗ còn áp dụng lại của quy chế cũ;... Các

nghiên cứu trên và một số nghiên cứu về quy chế trả lương ở các doanh

5

nghiệp. Cho đến hiện nay chưa có công trình nào nghiên cứu quy chế trả

lương của Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam.

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1. Mục đích của luận văn

Nghiên cứu về thực tiễn về quy chế trả lương của Công ty Cổ phần

K.I.P Việt Nam. Từ đó, đưa ra những hạn chế và nguyên nhân để đề xuất các

biện pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả lương của Công ty.

3.2. Nhiệm vụ của luận văn

- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về quy chế trả lương trong doanh

nghiệp.

- Phân tích đánh giá thực trạng quy chế trả lương đang áp dụng tại

Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam, những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân.

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty

Cổ phần K.I.P Việt Nam.

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1. Đối tượng nghiên cứu:

Quy chế trả lương trong Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam.

4.2. Phạm vi nghiên cứu:

- Về không gian: Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam.

- Về thời gian: Phân tích thực trạng quy chế trả lương hiện hành trên cơ

sở số liệu và thông tin thu được từ năm 2014 đến năm 2019.

- Về nội dung: Luận văn tập trung phân tích và đánh giá thực trạng về

tiền lương, các chính sách đãi ngộ và phương thức trả lương Công ty đang áp

dụng từ đó đề xuất các quan điểm, các giải pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả

lương của công ty.

5. Phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu các nội dung, luận văn sử dụng các phương pháp:

- Phương pháp thống kê – phân tích: Phân tích các số liệu thống kê đã

6

thu thập được từ các phòng ban liên quan trong Công ty nhằm đưa ra những

đánh giá, nhận xét cơ bản trên những con số đó.

- Phương pháp so sánh tổng hợp: Căn cứ trên các thông tin, tài liệu,

kiến thức thu thập được từ Công ty, trên sách báo, mạng internet, các quy

định của Nhà nước… Từ đó tiến hành phân tích, tổng hợp các tài liệu thu thập

được nhằm làm rõ vấn đề nghiên cứu.

- Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi: Thiết kế bảng hỏi,

thực hiện điều tra, phỏng vấn đối với nhóm cán bộ quản lý các cấp, người lao

động nhằm thu thập những ý kiến đánh giá về thực trạng việc thực hiện quy

chế trả lương tại Công ty. Tác giả đã tiến hành điều tra 80 phiếu trong đó sử

dụng 80 người : 40 phiếu cho bộ phận gián tiếp gồm trưởng - phó phòng và

một số nhân viên các phòng ban, 40 phiếu công nhân trực tiếp sản xuất. Việc

khảo sát được diễn ra vào tháng 6 năm 2019 với mục đích xác định một số

thông tin cá nhân người lao động, chức danh công việc, độ tuổi, số năm kinh

nghiệm, thu thập các ý kiến về điều kiện làm việc, tổ chức lao động, ưu nhược

điểm của cách trả lương hiện tại. Ngoài ra, tác giả còn thu thập ý kiến của

người lao động về quan điểm xây dựng quy chế trả lương, mong muốn,

nguyện vọng của người lao động khi xây dựng quy chế trả lương mới.

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Trên cơ sở những câu hỏi đưa ra để thu

thập những ý kiến đánh giá về thực trạng, nguyên nhân và những giải pháp

cần có. Đối tượng phỏng vấn sâu là Ban giám đốc, trưởng phòng tổ chức hành

chính, và bộ phận làm công tác tiền lương.

6. Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn sẽ có những đóng góp sau đây:

-V ề mặt lý luận:

Luận văn đi sâu nghiên cứu cơ sở khoa học về quy chế trả lương tại

doanh nghiệp, trong đó đi sâu phân tích để làm rõ khái niệm về tiền lương,

bản chất của vấn đề trả công lao động tại doanh nghiệp trong nền kinh tế thị

7

trường, quy chế trả lương và những nguyên tắc khi xây dựng quy chế trả

lương cho người lao động trong tình hình hiện nay…

-V ề mặt thực tiễn:

Nghiên cứu, tổng kết những kinh nghiệm trả lương cho người lao động

tại một số đơn vị trong và ngoài nước, qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho

Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam.

Phân tích đặc điểm sản xuất kinh doanh, đặc điểm tổ chức quản lý,

nguồn nhân lực trong 3 năm gần đây (2017-2018-2019).

Phân tích và đánh giá thực trạng về tiền lương, các chính sách đãi ngộ

và phương thức trả lương Công ty đang áp dụng từ đó giúp người đọc có cái

nhìn bao quát về thực trạng quy chế trả lương hiện nay của Công ty , đưa ra

những kết luận về kết quả đạt được và những khó khăn tồn tại, những điểm

hạn chế lớn cần có biện pháp khắc phục trong cách trả lương hiện nay của

Công ty.

Đề xuất các quan điểm, các giải pháp nhằm hoàn thiện được một Quy

chế trả lương có tính sáng tạo, khuyến khích người lao động có năng lực, tâm

huyết, yên tâm công tác, từng bước cải thiện đời sống người lao động nhưng

phải đảm bảo đúng những quy định, những chế độ chính sách của Nhà nước

về tiền lương và phải phù hợp với tình hình thực tế của Công ty.

7. Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục

bảng biểu, sơ đồ, và phụ lục thì kết cấu của luận văn bao gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quy chế trả lương trong doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng quy chế trả lương tại Công ty Cổ phần K.I.P

Việt Nam

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả lương tại

Công ty Cổ phần K.I.P Việt Nam

8

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TRONG

DOANH NGHIỆP

1.1. Một số khái niệm

1.1.1. Khái niệm về tiền lương

Tiền lương là khoản thu nhập chính đối với NLĐ, là mối quan tâm

hàng đầu của NLĐ do vậy nó phải mang đầy đủ giá trị giúp họ có thể tái sản

xuất sức lao động đã mất trong quá trình lao động, đồng thời nó cũng phải

đáp ứng được giá trị tinh thần cơ bản của NLĐ trong cuộc sống để có thể làm

động lực thúc đẩy NLĐ trong công việc và gắn kết họ cống hiến cho tổ chức.

Đối với doanh nghiệp, tiền lương là một trong các công cụ quản trị

nhân lực, thông qua tiền lương doanh nghiệp có thể thu hút được nguồn nhân

lực, duy trì, giữ chân người lao động, đồng thời thúc đẩy người lao động tăng

năng suất lao động, hiệ quả làm việc.

Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): “ Tiền lương là sự trả công hoặc

thu nhập, bất luận tên gọi hay cách tính thế nào, mà có thể biểu hiện bằng

tiền và được ấn định bằng thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người

lao động, hoặc bằng pháp luật, pháp qui quốc gia, do người sử dụng lao động

phải trả cho người lao động theo một hợp đồng lao động được viết ra hay

bằng miệng, cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho

những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm” [17]. Với định nghĩa này, ILO cho

rằng tiền lương là sự trả công lao động bằng tiền mặt theo thỏa thuận giữa

NSDLĐ và NLĐ hoặc theo pháp luật quốc gia sau khi NLĐ hoàn thành công

việc.

Theo quan điểm của C.Mác: “Tiền lương là giá cả của sức lao động,

nhưng biểu hiện ra bên ngoài như là giá cả của lao động” [8, Tr303].

9

Theo giáo trình Tiền lương - Tiền công của Trường Đại học Lao động -

Xã hội khái niệm tiền lương như sau: “Tiền lương là giá cả sức lao động,

được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng

lao động thông qua hợp đồng lao động (bằng văn bản hoặc bằng miệng), phù

hợp với quan hệ cung cầu về sức lao động trên thị trường lao động và phù hợp

với quy định tiền lương của Pháp luật lao động” [16, Tr9]. Như vậy, tiền

lương ở đây được coi là giá cả sức lao động và được phân phối theo năng lực,

kết quả, hiệu quả lao động và được trả bằng tiền. Từ đây có thể thấy rằng tiền

lương đã được coi trọng, được tính toán và quản lý chặt chẽ hơn, góp phần

thúc đẩy người lao động phát triển.

Dưới góc độ pháp lý, tiền lương được ghi nhận là một chế định trong

Bộ luật lao động. Theo quy định tại Điều 90 Bộ luật lao động nước ta quy

định: “Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người

lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận. Tiền lương bao gồm mức

lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung

khác. Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối

thiểu do Chính phủ quy định. Tiền lương trả cho người lao động căn cứ vào

năng suất lao động và chất lượng công việc. Người sử dụng lao động phải

bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao

động làm công việc có giá trị như nhau” [2].

Như vậy, dưới góc độ pháp lý, tiền lương được hiểu là số tiền mà người

sử dụng lao động trả cho người lao động căn cứ vào năng suất, chất lượng,

hiệu quả công việc và điều kiện lao động, được xác định theo sự thỏa thuận

hợp pháp của hai bên, bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ

sung khác và tiền lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Nhà

nước quy định. Quy định này đã hướng tiền lương theo nguyên tắc thị trường

10

được quyết định do thỏa thuận của cả hai bên và cũng là khái niệm tiền lương

được tiếp cận trong đề tài này.

1.1.2. Khái niệm quy chế trả lương

Quy chế là văn bản nêu các điều, khoản quy định thành chế độ hoạt

động chung của tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp để các thành viên trong tổ

chức, cơ quan, doanh nghiệp thi hành, nhằm bảo đảm sự thống nhất hành

động, tinh thần kỷ luật, hiệu quả công việc và mục tiêu cần đạt tới.

Quy chế của các doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan, đơn vị khác nhau thì

chủ thể xây dựng quy chế, đối tượng triển khai thực hiện sẽ khác nhau. Tuy

nhiên, dù quy chế được cơ quan, đơn vị nào xây dựng, thì vẫn phải nhằm đảm

bảo tính thống nhất trong hành động và quyền dân chủ của các thành viên

tham gia.

Theo giáo trình Tiền lương - Tiền công của Trường Đại học Lao động -

Xã hội quy chế trả lương được định nghĩa như sau: “Quy chế trả lương là văn

bản quy định những nội dung, nguyên tắc, phương pháp hình thành, sử dụng

và phân phối quỹ tiền lương trong cơ quan, doanh nghiệp nhằm đảm bảo

tính công bằng và tạo động lực trong trả lương” [16, Tr452].

Quy chế trả lương còn được gọi bằng tên gọi khác là quy chế phân

phối tiền lương - thu nhập, quy chế trả lương của cơ quan, doanh nghiệp do

chính cơ quan, doanh nghiệp đó tự xây dựng và được trình bày theo từng

chương, mục, các điều khoản và từng điểm tiết tuân theo quy định của pháp

luật hiện hành và chỉ có hiệu lực trong phạm vi quản lý của mình.

Theo quy định của pháp luật thì các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị đều

có trách nhiệm xây dựng và áp dụng quy chế trả lương.

Trong phạm vi luận văn, quy chế trả lương được hiểu một cách khái

quát như sau: “Quy chế trả lương là văn bản quy định hệ thống tiền lương

của doanh nghiệp, đó là văn bản quy định nguồn hình thành, nguyên tắc trả