Luận văn Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
NGUYỄN THANH TÙNG
HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG PHÚ XUÂN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
HÀ NỘI - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
NGUYỄN THANH TÙNG
HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG PHÚ XUÂN
Chuyên ngành: Quản trị nhân lực
Mã số : 8340404
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ HỒNG PHONG
HÀ NỘI - 2019
LỜI CAM ĐOAN
Họ và tên tác giả
Sinh năm
: Nguyễn Thanh Tùng
: 1992
Mã học viên
Đề tài Luận văn
: QT07108
: Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn
và xây dựng Phú Xuân
Tôi xin cam đoan Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của riêng
tôi, trên cơ sở phân tích đánh giá tình hình từ cơ sở số liệu thứ cấp thu thập được
từ Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân và số liệu sơ cấp do tác giả
tiến hành điều tra chọn mẫu tại Công ty. Các nội dung được trích dẫn trong luận
văn có nguồn gốc rõ ràng, hợp lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ
quyền sở hữu trí tuệ.
Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Tác giả
Nguyễn Thanh Tùng
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực hiện đề tài “Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty
cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân” tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ,
chỉ bảo tận tình của các Thầy/Cô giáo Khoa Quản lý Nguồn nhân lực, Trường
Đại học Lao động- Xã hội, đồng nghiệp và bạn bè.
Tôi xin bày tỏ tấm lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Vũ Hồng Phong, người
hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ và định hướng cho tôi trong suốt quá
trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn.
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới tất cả các Thầy/Cô giáo Khoa Quản
lý Nguồn nhân lực, Khoa Sau đại học, Trường Đại học Lao động- Xã hội đã tận
tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện
luận văn.
Xin chân thành cảm ơn!
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...............................................................................................
LỜ I CẢM ƠN......................................................................................................
MỤ C LỤC ..........................................................................................................
PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài............................................................................... 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài................................ 2
2.1. Một số công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài .............................. 2
2.2. Một số công trình nghiên cứu trong nước ................................................. 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu................................................................... 7
3.1. Mục đích nghiên cứu ................................................................................. 7
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................. 7
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.................................................................... 7
4.1. Đối tượng nghiên cứu ............................................................................... 7
4.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................... 7
5. Phương pháp nghiên cứu........................................................................... 8
6. Những đóng góp mới của luận văn.............................................................. 9
7. Kết cấu của luận văn.................................................................................... 9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TRONG
DOANH NGHIỆP. ......................................................................................... 10
1.1. Một số khái niệm ..................................................................................... 10
1.1.1. Khái niệm tiền lương............................................................................ 10
1.1.2. Khái niệm quy chế trả lương ............................................................... 11
1.2. Những nội dung cơ bản quy chế trả lương trong doanh nghiệp.................. 13
1.2.1. Căn cứ xây dựng quy chế trả lương.................................................... 13
1.2.2. Nguyên tắc trả lương .............................................................................. 14
1.2.3. Nguồn hình thành và sử dụng quỹ tiền lương ...................................... 15
1.2.4. Phân phối quỹ tiền lương........................................................................ 17
1.2.5. Tổ chức thực hiện quy chế trả lương....................................................... 18
1.3. Tiêu chí đánh giá quy chế trả lương........................................................... 19
1.3.1. Tuân thủ các quy định pháp luật............................................................. 19
1.3.2. Tính cạnh tranh của tiền lương và thu nhập ............................................ 20
1.3.3. Quy chế trả lương phải đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong phân
phối tiền lương, thu nhập cho người lao động.................................................. 21
1.3.4. Thành phần cấu tạo của công thức tính lương hợp lý.............................. 21
1.3.5. Quy chế lương phải rõ ràng, dễ hiểu....................................................... 22
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy chế trả lương........................................... 23
1.4.1. Các nhân tố bên ngoài ............................................................................ 23
1.4.2. Các nhân tố bên trong............................................................................. 24
1.5. Kinh nghiệm xây dựng và hoàn thiện quy chế trả lương của một số
doanh nghiệp và bài học kinh nghiệm cho Công ty cổ phần tư vấn và xây
dựng Phú Xuân............................................................................................... 26
1.5.1. Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội.......... 27
1.5.2. Công ty TNHH một thành viên Hà Thành............................................... 28
1.5.3. Bài học kinh nghiệm cho Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú
Xuân trong việc xây dựng và hoàn thiện quy chế trả lương ........................ 32
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG PHÚ XUÂN..................................... 33
2.1. Khái quát về công ty Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân
ảnh hưởng đến quy chế trả lương.................................................................. 33
2.2.1. Giới thiệu chung về Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân... 33
2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty .................................................... 34
2.1.3. Đặc điểm lao động của Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân
......................................................................................................................... 35
2.2. Thực trạng quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng
Phú Xuân ........................................................................................................ 38
2.2.1. Về bố cục, nội dung quy chế trả lương và căn cứ xây dựng quy chế trả
lương................................................................................................................ 38
2.2.2. Xác định nguồn hình thành và sử dụng quỹ tiền lương ..................... 41
2.2.3. Phân tích phương pháp phân phối tiền lương quy định trong quy chế
trả lương.......................................................................................................... 43
2.2.4. Tổ chức thực hiện quy chế trả lương.................................................... 53
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy chế trả lương tại C Công ty cổ phần tư vấn
và xây dựng Phú Xuân ..................................................................................... 54
2.3.1. Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp............................................................ 54
2.3.2. Các nhân tố bên trong............................................................................. 58
2.4. Những đánh giá chung rút ra từ thực trạng quy chế trả lương tại Công ty cổ
phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân.................................................................. 63
2.4.1. Kết quả đạt được .................................................................................... 63
2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân......................................................................... 65
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ
LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG PHÚ
XUÂN.............................................................................................................. 68
3.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển của Công ty cổ phần tư vấn và xây
dựng Phú Xuân............................................................................................... 68
3.2. Phương hướng hoàn thiện quy chế trả lương của Công ty cổ phần tư
vấn và xây dựng Phú Xuân............................................................................ 70
3.3. Một số giải pháp hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư
vấn và xây dựng Phú Xuân............................................................................ 71
3.3.1. Hoàn thiện căn cứ xây dựng quy chế trả lương ................................. 71
3.3.2. Hoàn thiện phương án trả lương cho nhân viên thuộc khối quản lý ... 73
3.3.3. Hoàn thiện phương án trả lương cho trưởng các đơn vị...................... 75
3.3.4. Hoàn thiện hệ thống thang bảng lương chức danh công việc tại công
ty
............................................................................................................. 79
3.3.5. Hoàn thiện các yếu tố khác ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực
hiện quy chế trả lương .................................................................................... 82
KẾT LUẬN..................................................................................................... 84
TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................................
PHỤ LỤC ............................................................................................................
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ
CBNV
CĐCS
CMNV
CTCP
DN
Cán bộ nhân viên
Công đoàn cơ sở
Chuyên môn nghiệp vụ
Công ty Cổ phần
Doanh nghiệp
ĐGTHCV
HĐQT
NLĐ
Đánh giá thực hiện công việc
Hội đồng quản trị
Người lao động
NSDLĐ
NSLĐ
QCTL
SXKD
TL
Người sử dụng lao đông
Năng suất lao động
Quy chế trả lương
Sản xuất kinh doanh
Tiền lương
THPV
Thừa hành phục vụ
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong công cuộc đổi mới nền kinh tế cùng với sự hội nhập kinh tế quốc
tế, tiền lương luôn là vấn đề được mọi người quan tâm. Bởi vì tiền lương có
vai trò rất quan trọng không chỉ đối với người lao động, chủ sử dụng lao động
mà còn với Nhà nước. Sức mạnh của một doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào
các nguồn lực của doanh nghiệp đặc biệt là nguồn lực về lao động. Trong quá
trình lao động, người lao động đã hao tốn một lượng sức lao động nhất định,
do đó muốn quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục thì người lao động
phải được tái sản xuất sức lao động. Người lao động chỉ phát huy hết khả
năng của mình khi sức lao động mà họ bỏ ra được đền bù xứng đáng dưới
dạng tiền lương.
Tiền lương là nguồn thu nhập chính của người lao động, tiền lương cao
sẽ giúp cho cuộc sống của người lao động và gia đình họ sung túc, đầy đủ
hơn. Các chính sách tiền lương đúng đắn và phù hợp sẽ phát huy được tính
sáng tạo, năng lực, tinh thần trách nhiệm, ý thức và sự gắn bó của người lao
động đối với doanh nghiệp. Bên cạnh đó, công tác tiền lương cũng là một vấn
đề quan tâm hàng đầu của các nhà quản lý trong doanh nghiệp bởi nó có mối
quan hệ mật thiết với các hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.
Tiền lương là một chi phí đầu vào của quá trình sản xuất, chiếm tỷ trọng lớn
trong chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để có thể tồn tại trong
điều kiện cạnh tranh gay gắt như hiện nay, các doanh nghiệp cần phải xây
dựng một chính sách tiền lương hợp lý, một hệ thống thù lao thích hợp. Có
như vậy mới thu hút và giữ chân được người lao động, khuyến khích được
người lao động tích cực làm việc, làm tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả
và lợi nhận cho doanh nghiệp.
Quy chế trả lương là một trong những vấn đề quan trọng để doanh
nghiệp chi trả tiền lương, tiền thưởng cho người lao động. Một quy chế trả
lương tốt sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, góp phần tạo động lực cho
1
người lao động, nâng cao năng suất lao động , giúp doanh nghiệp đạt được
hiệu quả sản xuất kinh doanh cao. Ngược lại, nếu quy chế trả lương không
phù hợp sẽ không kích thích được người lao động, gây ảnh hưởng không tốt
đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì thế, bên cạnh
các yếu tố như điều kiện làm việc, môi trường làm việc, văn hóa doanh
nghiệp, thì việc hoàn hiện quy chế trả lương sao cho hợp lý và phù hợp với
điều kiện, đặc điểm, tình hình phát triển của doanh nghiệp cũng là một vấn đề
mà các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng
Phú Xuân đã xây dựng và ban hành quy chế trả lương. Tuy nhiên, quy chế trả
lương mà Công ty đang áp dụng vẫn còn một số điểm bất cập. Các nội dung
về căn cứ, nguyên tắc xây dựng, tổ chức thực hiện của quy chế còn chưa đầy
đủ, việc trả lương chưa phản ánh được đúng giá trị sức lao động. Các tiêu chí
đánh giá đối với bộ phận gián tiếp còn thiếu và mang tính định tính cao.
Từ những lý do trên cho thấy việc tiếp tục hoàn thiện quy chế trả lương tại
Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân là cần thiết. Đó là lý do tác giả
đã chọn đề tài: “Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây
dựng Phú Xuân” làm đề tài viết luận văn của mình.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1. Một số công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài
Cho đến nay, có nhiều công trình nghiên cứu cả trong và ngoài nước về
tiền lương trên nhiều góc độ khác nhau. Trong đó, các công trình ngoài nước nổi
bật, có thể kể đến là:
- Tổ chức Lao động quốc tế ILO (2003): “Protechtion of Wage”: nghiên
cứu này với phạm vi nghiên cứu rộng bao gồm các nước đang phát triển có điều
kiện tương tự như Việt Nam, chủ yếu trên góc độ chính sách quản lý của nhà
nước. Với trọng tâm là TL phải bảo đảm mức sống của NLĐ theo các công ước
của ILO. Nghiên cứu này đưa ra nhiều khái nhiệm về TL, quan điểm về TL giữa
các nước khác nhau. Tuy nhiên những phân tích còn chung chung, mang tính
khái quát cho những quốc gia đang phát triển.
2
- Cathrine Saget (2006): “Mức tiền lương tối thiểu cứng ở các nước đang
phát triển”. Tác giả phân tích TL tối thiểu cứng ở các nước đang phát triển, chỉ
ra các thang bảng lương là chưa phù hợp. Phân tích chủ yếu trên quy định về TL
giữa các quốc gia.
2.2. Một số công trình nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam hiện nay, công tác tiền lương, tiền thưởng luôn là vấn đề quan
trọng được quan tâm tại các tổ chức doanh nghiệp bởi nó là một yếu tố của chi
phí sản xuất có liên quan và tác động trực tiếp tới lợi nhuận của doanh nghiệp.
Đồng thời, tiền lương cũng là một yếu tố vật chất quan trọng trọng việc tạo động
lực, tăng năng suất lao động.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến tiền lương và quy chế trả lương
có thể kể đến là:
Đề tài cấp Nhà nước “Luận cứ khoa học cho xây dựng đề án tiền lương
mới” Lê Duy Đồng, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, năm 2000. Đề tài
đã đề cập đến bản chất tiền lương trong kinh tế thị trường và vai trò của nhà
nước trong việc điều tiết tiền lương nhằm đảm bảo công bằng xã hội; quán triệt
nguyên tắc thị trường và nguyên tắc công bằng xã hội trong xác định mức tiền
lương tối thiểu, quan hệ tiền lương tối thiểu – trung bình – tối đa, cơ chế tiền
lương trong các loại hình doanh nghiệp (doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp
ngoài Nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài).
Nghiên cứu này đã bước đầu quán triệt quan điểm tiền lương là đầu tư cho
con người, đầu tư cho phát triển. Song, tiền lương phải do thị trường quyết định,
cạnh tranh lành mạnh, khắc phục chủ nghĩa bình quân và đồng thời chỉ ra biện
pháp loại trừ sự bất bình đẳng do độc quyền, lợi thế ngành, nghề trong phân phối
tiền lương.
Nhiều chương trình, đề tài nghiên cứu cấp Bộ của Bộ Lao động – Thương
binh và Xã hội, của viện Khoa học Lao động và Xã hội và nhiều luận văn thạc
sỹ, luận án tiến sỹ đã nghiên cứu sâu hơn về vấn đề tiền lương, đó là:
Vũ Văn Khang, luận án Tiến sĩ “Hoàn thiện cơ chế trả lương cho người
lao động ở các doanh nghiệp thuộc ngành Dệt – May ở Việt Nam”, năm 2001.
3
Công trình này đã hệ thống hóa được một số vấn đề lý luận về tiền lương và cơ
chế trả lương; phân tích những lý luận và kinh nghiệm về tiền lương, cơ chế trả
lương của các nước trên thế giới và nêu những vấn đề có thể vận dụng ở Việt
Nam.
Đào Thanh Hương luận án Tiến sĩ “Hoàn thiện cơ chế quản lý tiền lương
và thu nhập đối với người lao động trong các doanh nghiệp Nhà nước”, năm
2003. Đã đưa ra một số vấn đề lý luận cơ bản, quan điểm và nhận thức mới về
tiền lương và thu nhập của người lao động trong nền kinh tế thị trường. Trên cơ
sở thừa nhận sức lao động là hàng hóa với khái niệm “Tiền lương là biểu hiện
bằng tiền của giá trị sức lao động, là giá cả của sức lao động mà người sử dụng
lao động trả cho người có sức lao động”.
Như vậy, tiền lương đã được lượng hóa là giá cả sức lao động, phản ánh
giá trị sức lao động mà người người lao động đã đóng góp, đây là quan niệm
mới và được nhiều tác giả sau này sử dụng để nghiên cứu về tiền lương.
Đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu chi phí tiền lương trong giá trị mới sáng tạo
ra trong một số ngành kinh tế chủ yếu”, Nguyễn Thị Lan hương cùng các cộng
sự thực hiện năm 2004. Là đề tài nghiên cứu sâu về chi phí tiền lương, chỉ ra
những hạn chế của cơ chế quản lý tiền lương của Nhà nước do quan niệm về
tiền lương và cơ chế xác định chi phí tiền lương lạc hậu, dẫn đến tiền lương
không phản ánh đúng những đóng góp của người lao động. Đồng thời, các tác
giả đã đề xuất cách tiếp cận mới về tiền lương, chi phí tiền lương và phương
pháp tính chi phí tiền lương.
Đề tài “Hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước về tiền lương, tiền công
trong kinh tế thị trường giai đoạn 2006 - 2010”, thuộc Chương trình nghiên cứu
trọng điểm của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội do Vụ Tiền lương – Tiền
công chủ trì. Công trình nghiên cứu đã chỉ ra vai trò của Nhà nước về quản lý
tiền lương, tiền công trong nền kinh tế thị trường, đánh giá thực trạng cơ chế
quản lý tiền lương hiện hành đồng thời đề xuất những căn cứ, quan điểm và
khuyến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý tiền lương giai đoạn 2006 – 2010.
4
Đề tài “Căn cứ để thống nhất mức lương tối thiểu của doanh nghiệp có
vốn đầu tư nước ngoài với mức lương tối thiểu của doanh nghiệp trong nước”
do Phạm Minh Huân thực hiện năm 2007. Đề tài đã chỉ rõ những mặt hạn chế
của những quy định về tiền lương tối thiểu trong giai đoạn trước và chỉ ra những
điểm không phù hợp trong điều kiện Việt Nam đã gia nhập Tổ chức thương mại
thế giới (WTO). Từ đó, đưa ra những căn cứ, phương pháp xác định tiền lương
tối thiểu mới, phù hợp hơn.
Luận án Trần Thế Hùng (2008): “Hoàn thiện công tác quản lý tiền lương
trong ngành điện lực Việt Nam”. Luận án hệ thống cơ sở lý luận về tiền lương,
công tác trả lương của ngành điện lực Việt Nam và đề xuất một số giải pháp cải
thiện công tác trả lương trong ngành điện lực.
Với bối cảnh mới là tại Tập đoàn điện lực Việt Nam còn lại các nội dung
sáng tạo, tri thức mới tương đối lặp lại so với các luận án trước đây. Có liệt kê
các nghiên cứu, nhưng chưa tổng hợp trường phái lý thuyết, khái niệm đưa ra
chưa được hội đồng đánh giá cao. Chưa có mô hình nghiên cứu, có chạy định
lượng. Tuy nhiên không có nhiều sự khác biệt so với các nghiên cứu trước về
tiền lương.
Đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu chính sách và giải pháp đảm bảo công bằng
xã hội trong phân phối tiền lương và thu nhập trong các loại hình doanh
nghiệp” của tập thể tác giả: Ths. Huỳnh Thị Nhân; Phạm Minh Huân và Nguyễn
Hữu Dũng đã đề cập đến vấn đề công bằng xã hội rong phân phối tiền lương và
thu nhập. Công trình nghiên cứu đã đưa ra hệ thống chỉ tiêu đánh giá công bằng
xã hội trong phân phối tiền lương và thu nhập, đánh giá thực trạng về đảm bảo
công bằng xã hội trong phân phối tiền lương, thu nhập và đề xuất các quan điểm,
giải pháp đảm bảo công bằng trong phân phối tiền lương, thu nhập.
Luận án tiến sĩ của Trình Duy Huyền (2011), “Hoàn thiện phương thức
trả lương linh hoạt cho người lao động chuyên môn kỹ thuật cao trong ngành
Dầu khí Việt Nam”. Trên cơ sở phân tích thực trạng trả lương cho người lao
động chuyên môn kỹ thuật cao trong ngành Dầu khí Việt Nam, Luận án đã đề
xuất việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, đặc biệt chú trọng các giải pháp có
5
tính tiên quyết đó là tập trung vào các điều kiện thực hiện phương thức trả lương
linh hoạt: điều kiện về pháp lý; điều kiện về tài chính, đồng thời ưu tiên giải
pháp có tính đột phá: tính toán tiền lương linh hoạt và lựa chọn phương thức trả
lương linh hoạt.
Vũ Hồng Phong (2011): “Nghiên cứu tiền lương, thu nhập trong các
doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Hà Nội”. Bối cảnh có điểm mới mới
là các doanh nghiệp ngoài khối nhà nước. Luận án có kết cấu 3 Chương, đã đưa
ra được khung lý thuyết về tiền lương trong doanh nghiệp ngoài nhà nước, phân
tích, đánh giá rõ thực trạng tiền lương của người lao động trong các doanh
nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Hà Nội, phân tích, đánh giá tác động các
nhân tố ảnh hưởng đến tiền lương trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên
địa bàn Hà Nội và đề xuất được các giải pháp nhằm nâng cao tiền lương, thu
nhập cho người lao động trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Hà
Nội.
- Đỗ Thị Tươi (2012): “ Hoàn thiện phương pháp trả công lao động theo
cơ chế thị trường trong các doanh nghiệp tài Hà Nội”. Luận án đã đưa ra mô
hình nghiên cứu, thực hiện phân tích các nhân tố ảnh hưởng, phần tổng quan
cũng trình bày các trường phái lý thuyết kinh tế cơ bản, các nghiên cứu về tiền
lương. Luận án cũng đã phân tích được thực trạng các phương pháp trả công của
các loại hình doanh nghiệp và đề xuất giải pháp xây dựng các phương pháp trả
công lao động trong các loại hình doanh nghiệp.
Như vậy, đã có nhiểu công trình nghiên cứu về tiền cả trong và ngoài
nước. Các công trình nghiên cứu ở những giai đoạn khác nhau và trên nhiều góc
độ khác nhau nhưng nhìn chung đều cho rằng, tiền lương là nguồn thu nhập chủ
yếu và là động lực chính để khuyến khích thúc đầy người lao động cống hiến
nâng cao năng suất lao động và là một công cụ quan trọng của công tác quản trị
nhân lực. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu này có một số công trình nghiên
cứu ở góc độ vĩ mô; một số công trình nghiên cứu theo vùng; một số công trình
nghiên cứu mang tính đặc thù của ngành và một số công trình nghiên cứu mới
mang tính cấp thiết tại thời điểm nghiên cứu. Trong thực tế mỗi loại hình tổ
chức, mô hình doanh nghiệp có những đặc thù khác nhau, vì vậy cần có những
6
nghiên cứu về tiền lương phù hợp với từng mô hình công ty, trong đó có mô
hình Công ty cổ phần. Cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về quy
chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân. Bởi vậy việc
nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và
xây dựng Phú Xuân” nhằm phân tích thực trạng Quy chế trả lương Công ty đang
áp dụng từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện Quy chế trả lương của công ty
đảm bảo cả về lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu về thực trạng Quy chế trả lương đối với các Công ty cổ phần
cả về lý luận và thực tiễn, nêu ra những tồn tại hạn chế và nguyên nhân từ đó đề
xuất các giải pháp hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và
xây dựng Phú Xuân.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của đề tài, đề tài tập trung giải quyết ba
nhiệm vụ nghiên cứu chính sau:
Một là, hệ thống hóa cơ sở lý luận về tiền lương, quy chế trả lương trong
doanh nghiệp, bao gồm: khái niệm, nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến
quy chế trả lương trong doanh nghiệp.
Hai là, phân tích thực trạng quy chế trả lương đang áp dụng tại Công ty
cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân, tìm ra những mặt đạt được, những mặt
còn hạn chế và nguyên nhân.
Ba là, đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty
cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quy chế trả lương cho người lao động tại Công ty cổ phần tư vấn và xây
dựng Phú Xuân.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
7
- Phạm vi không gian: Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân
- Phạm vi thời gian: Đề tài tập trung phân tích thực trạng quy chế trả lương
tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân từ năm 2016 đến năm 2018
và đề xuất giải pháp đến năm 2021
5.
Phương pháp nghiên cứu.
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau
- Phương pháp điều tra xã hội học: Thiết kế phiếu điều tra, thực hiện
điều tra xã hội học với tổng số 120 phiếu, trong đó hỏi đối với nhóm cán bộ
quản lý (20 phiếu) và hỏi đối với người lao động 100 phiếu nhằm thu thập được
những ý kiến đánh giá về thực trạng quy chế trả lương và hệ thống thang bảng
lương của công ty. Số phiếu thu về hợp lệ là 100 phiếu (15 phiếu cán bộ quản lý
và 85 phiếu nhân viên). Như vậy, số phiếu được phát ra chiếm gần 1/3 tổng số
lao động trong doanh nghiệp (120/399), đảm bảo tính đại diện của trong điều tra
chọn mẫu.
- Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp: Bên cạnh việc điều tra,
phỏng vấn để thu thập thông tin thì quá trình nghiên cứu, học viên còn sử dụng
phương pháp thu thập số liệu, tài liệu khác như chủ trương đường lối của Ban
lãnh đạo Công ty, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2016 – 2018
và kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2019.
- Phương pháp so sánh: So sánh tiền lương của người lao động trong đơn
vị nghiên cứu trước và sau khi áp dụng quy chế trả lương do đơn vị tự xây dựng.
- Phương pháp thống kê phân tích: Thu thập số liệu thứ cấp, trên cơ sở
đó phân tích các số liệu thống kê đã thu thập được từ các phòng, ban liên quan
trong Công ty nhằm đưa ra những đánh giá, nhận xét sát thực về thực trạng Quy
chế trả lương của đơn vị nghiên cứu đã thực sự phù hợp với quy định của Nhà
nước, phù hợp với thực tế sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thỏa mãn được
yêu cầu của người lao động Công ty.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Căn cứ các thông tin, số liệu, tài liệu
thu thập được từ các quy định của Nhà nước về chính sách tiền lương đối với
mô hình công ty cổ phần, các thông tin thu thập được về thực trạng quy chế trả
8
lương đơn vị nghiên cứu đang áp dụng, từ đó phân tích, tổng hợp làm rõ vấn đề
nghiên cứu.
6. Những đóng góp mới của luận văn
- Về lý luận: Luận văn đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận về quy chế trả
lương tại doanh nghiệp, trong đó đi sâu phân tích để làm rõ khái niệm về tiền
lương, quy chế trả lương, vai trò của quy chế trả lương và các nhân tố ảnh
hưởng đến việc xây dựng quy chế trả lương cho người lao động, các nguyên
tắc khi xây dựng quy chế trả lương cho người lao động trong tình hình hiện
nay.
- Về mặt thực tiễn: Nghiên cứu, tổng kết những kinh nghiệm trả lương
cho người lao động tại một số đơn vị, qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho
Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân.
Phân tích và đánh giá thực trạng, mặt mạnh, hạn chế, ưu, nhược điểm và
nguyên nhân trong quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng
Phú Xuân.
Đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện quy chế trả lương tại
Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân có tính sáng tạo, khuyến khích
người lao động có năng lực, tâm huyết yên tâm công tác, từng bước cải thiện đời
sống người lao động nhưng phải đảm bảo đúng quy định, những chế độ chính
sách của Nhà nước về tiền lương và phải phù hợp với tình hình thực tế của Công
ty.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, biểu bảng sơ đồ, danh mục tài liệu tham
khảo, kết luận và phụ lục thì kết cấu chính của luận văn gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quy chế trả lương trong doanh nghiệp.
Chương 2: Thực trạng quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và
xây dựng Phú Xuân.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ
phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân
9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TRONG
DOANH NGHIỆP.
1.1. Một số khái niệm
1.1.1. Khái niệm tiền lương
Tùy theo cách tiếp cận, tốc độ phát triển của nền kinh tế mà tiền lương
được hiểu theo nhiều cách và có nhiều quan điểm khác nhau.
Trên thế giới: theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) tại công ước số 95,
công ước về bảo vệ tiền lương, 1949: “Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập,
bất luận tên gọi hay cách tính thế nào, mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn
định bằng thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động,hoặc bằng
pháp luật, pháp qui quốc gia, do người sử dụng lao động phải trả cho người lao
động theo một hợp đồng lao động được viết ra hay bằng miệng, cho một công
việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ
phải làm”. [16, Đ.1] Công ước 95 về bảo vệ tiền lương, 1949. Với định nghĩa
này, ILO cho rằng TL là sự trả công lao động bằng tiền mặt theo thỏa thuận giữa
NSDLĐ và NLĐ hoặc theo pháp luật quốc gia sau khi NLĐ hoàn thành công
việc.
Theo Bộ luật Lao động quy định: “Tiền lương là khoản tiền mà người sử
dụng lao động trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận.
Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương
và các khoản bổ sung khác. Mức lương của người lao động không được thấp
hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định. Tiền lương trả cho NLĐ căn cứ
vào NSLĐ và chất lượng công việc. Người sử dụng lao động phải bảo đảm trả
lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công
việc có giá trị như nhau” [16, Đ.90]. Như vậy dưới góc độ pháp lý, TL được ghi
nhận là một chế định trong Bộ luật Lao động, hướng TL theo nguyên tắc thị
trường được quyết định do sự thỏa thuận của cả hai bên.
Liên quan đến tiền lương ở Việt nam còn có một số khái niệm như:
10
- Tiền lương cơ bản: Là TL được chính thức ghi trong các hợp đồng lao
động, các quyết định về lương hay qua các thỏa thuận chính thức. Tiền lương cơ
bản phản ánh giá trị của sức lao động và tầm quan trọng của công việc mà NLĐ
đảm nhận.
Trong khu vực Nhà nước Tiền lương cơ bản được xác định như sau:
Tiền lương cơ bản = Tiền lương cơ sở * Hệ số lương
- Tiền lương tối thiểu (tiền lương cơ sở hoặc tiền lương tối thiểu
vùng): Là TL trả cho lao động giản đơn nhất trong điều kiện bình thường của xã
hội. Tiền lương tối thiểu được pháp luật bảo vệ nhằm đảm bảo nhu cầu tiêu dùng
ở mức tối thiểu cần thiết của NLĐ tương ứng với giá tư liệu sinh hoạt chủ yếu ở
vùng có mức giá trung bình. Tiền lương tối thiểu là cơ sở là nền tảng để xác
định mức lương trả cho các loại lao động khác. Nó còn là công cụ để nhà nước
quản lý và kiểm tra việc trao đổi mua bán sức lao động, điều tiết thu nhập giữa
các thành phần kinh tế
- Tiền lương danh nghĩa: là số tiền mà NSDLĐ trả cho NLĐ, phù hợp với
số lượng và chất lượng lao động mà họ đã đóng góp [6, Tr.26].
- Tiền lương thực tế: là số lượng tư liệu sinh hoạt và dịch vụ mà NLĐ trao
đổi được bằng TL danh nghĩa của mình sau khi đã đóng các khoản thuế và các
khoản phải nộp khác theo quy định [6, Tr.27].
Mối quan hệ giữa TL danh nghĩa và TL thực tế được thể hiện qua công
thức: ILTT=
(trong đó ILTT là chỉ số TL thực tế; ILDN là chỉ số TL danh
nghĩa; IG là chỉ số giá cả) [6, Tr.27].
- Phụ cấp lương: Phụ cấp lương là khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều
kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút
lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ trong mức lương theo công
việc hoặc chức danh của thang lương, bảng lương lương.
1.1.2. Khái niệm quy chế trả lương
11
Tải về để xem bản đầy đủ
109 trang
15000
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng Phú Xuân", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_hoan_thien_quy_che_tra_luong_tai_cong_ty_co_phan_tu.pdf
