Luận văn Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Học viện An ninh Nhân Dân
I
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, các kết
quả nghiên cứu trong luận văn là xác thực và chưa từng được công bố
trong kỳ bất công trình nào khác trước đó.
Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này
đã được cảm ơn và thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ
nguồn gốc.
Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.
TÁC GIẢ
TRẦN LÊ LINH
II
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài luận văn này, em xin chân thành cảm ơn sự
hướng dẫn tận tình của PGS.TS Đặng Thái Hùng trong suốt quá trình viết
và hoàn thành luận văn.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo trong Khoa Kế toán,
Khoa Sau Đại học, Trường Đại học Lao động và Xã hội đã tạo điều kiện
và giúp đỡ em hoàn thành luận văn này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Học viên
Trần Lê Linh
III
MỤC LỤC
MỤC LỤC..............................................................................................III
DANH MỤC VIẾT TẮT........................................................................VI
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU ..................................................... VII
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ...................... 1
1.1. Lý do chọn đề tài............................................................................... 1
1.2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu .......................................................... 2
1.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu....................................................... 3
1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu......................................................... 4
1.5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................. 4
1.6 Câu hỏi nghiên cứu………………………………………………………..4
1.7. Những đóng góp mới của luận văn ................................................... 5
1.8. Nội dung Luận văn............................................................................ 5
CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC
CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP ........... 7
2.1 Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập............................................ 7
2.1.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập................................................. 7
2.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập................................................... 7
2.1.3 Đặc điểm hoạt động và đặc điểm quản lý tài chính của đơn vị sự
nghiệp công lập chi phối tổ chức công tác kế toán. ..................................... 8
2.1.4 Đặc điểm quản lý tài chính trong sự nghiệp công lập........................ 10
2.2. Yêu cầu, nguyên tắc của tổ chức công tác kế toán:......................... 19
2.3. Tổ chức công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp công lập............ 22
2.3.1. Tổ chức bộ máy kế toán ................................................................. 23
2.3.2. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán................................................. 30
2.3.3. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ................................................ 33
2.3.4. Tổ chức hệ thống sổ kế toán. .......................................................... 36
2.3.5. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán................................................... 40
IV
2.3.6 Tổ chức kiểm tra kế toán................................................................. 43
2.3.7. Tổ chức ứng dụng CNTT trong kế toán........................................... 46
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN........... 49
TẠI HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN.................................................... 49
3.1 Khái quát chung về Trường Học viện ANND.................................. 49
3.1.1 Quá trình hình thành và Phát triển của Học viện ANND................... 49
3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, vai trò của Học viện ANND ......................... 50
3.1.3. Mô hình quản lý hiện nay của Học viện ANND .............................. 53
3.1.4 Mô hình quản lý Tài chính tại Học viện ANND ............................... 57
3.1.5 Các chính sách kế toán áp dụng tại Học viện ANND........................ 58
3.2 Quy trình quản lý tài chính tại Học viện ANND............................. 62
3.3. Thực trạng Tổ chức công tác kế toán tại Học viện ANND.............. 65
3.3.1 Thực trạng tổ chức bộ máy kế toán.................................................. 65
3.3.2. Thực trạng tổ chức hệ thống chứng từ kế toán................................. 70
3.3.3. Thực trạng tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ................................ 76
3.3.4. Thực trạng tổ chức hệ thống sổ kế toán........................................... 77
3.3.5. Thực trạng tổ chức hệ thống báo cáo kế toán................................... 82
3.3.6. Thực trạng tổ chức kiểm tra kế toán................................................ 84
3.3.7 Thực trạng tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức công
tác kế toán tại Học viện ANND................................................................ 86
3.4. Đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Học viện ANND 88
3.4.1. Những kết quả đạt được ................................................................. 88
3.4.2. Những hạn chế, tồn tại ................................................................... 90
3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế tồn tại.......................................... 97
CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG
TÁC KẾ TOÁN TẠI HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN.................. 100
4.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển của Học viện ANND............ 100
4.1.1. Về đào tạo ................................................................................... 100
4.1.2. Về khoa học và công nghệ............................................................ 100
V
4.1.3. Về hợp tác quốc tế ....................................................................... 101
4.1.4. Về phát triển đội ngũ.................................................................... 101
4.1.5. Về bảo đảm cơ sở vật chất............................................................ 101
4.2.Nguyên tắc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán............................ 101
4.3.Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán......... 102
4.3.1 Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán................................................ 102
4.3.2. Hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán............................... 104
4.3.3 Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán................................................. 104
4.3.4. Hoàn thiện tổ chức hệ thống sổ kế toán ............................................. 105
4.3.5 Hoàn thiện tổ chức hệ thống báo cáo kế toán....................................... 106
4.3.6. Hoàn thiện tổ chức kiểm tra kế toán...............................................109
4.3.7 Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức công tác kế toán..........109
4.4. Kiến nghị các điều kiện thực hiện giải pháp................................. 110
4.4.1. Về phía Học viện ANND.............................................................. 110
4.4.2. Từ phía Bộ Công an. .................................................................... 111
KẾT LUẬN.......................................................................................... 113
1. Những nội dung nghiên cứu đã thực hiện............................................ 113
2. Những hạn chế trong nghiên cứu........................................................ 113
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................. 114
PHỤ LỤC
VI
DANH MỤC VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
QTKD
TK
NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ
Quản trị kinh doanh
Tài khoản
NSNN
KBNN
XDCB
H01
Ngân sách Nhà nước
Kho bạc Nhà nước
Xây dựng cơ bản
Cục Kế hoạch và Tài chính
Cục Xây dựng cơ bản
Học viện An ninh nhân dân
Tài sản cố định
H02
HVANND
TSCĐ
CCDC
GTGT
TMCP
BCH
Công cụ dụng cụ
Giá trị gia tăng
Thương mại Cổ phần
Ban chấp hành
BHXH
BHYT
BHTN
SNCL
CT
Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm y tế
Bảo hiểm thất nghiệp
Sự nghiệp công lập
Chứng từ
VII
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung................................... 25
Sơ đồ 2.2: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán phân tán................................... 26
Sơ đồ 2.3 Mô hình tổ chức bộ máy kế toán vừa tập trung vừa phân tán........ 27
Sơ đồ 3.1 Tổ chức bộ máy của Học viện An ninh nhân dân.......................... 56
Sơ đồ 3.2: Tổ chức bộ máy kế toán Học viện An ninh nhân dân................... 65
Sơ đồ 3.3: Hình thức sổ kế toán đang áp dụng tại HV ANND...................... 81
Sơ đồ 4.1: Đề xuất Tổ chức bộ máy kế toán HVAN .................................... 102
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1: Danh mục hệ thống sổ Học viện An ninh đang áp dụng .............. 79
1
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1. Lý do chọn đề tài
Quản lý tài chính là một bộ phận, một khâu của quản lý kinh tế xã hội và là
khâu quản lý mang tính tổng hợp. Quản lý tài chính được coi là hợp lý, có hiệu
quả nếu nó tạo ra được một cơ chế quản lý thích hợp, có tác động tích cực tới các
quá trình kinh tế xã hội theo các phương hướng phát triển đã được hoạch định.
Việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính ở các đơn vị có liên quan trực tiếp đến
hiệu quả kinh tế xã hội do đó phải có sự quản lý, giám sát, kiểm tra nhằm hạn
chế, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong khai thác và sử dụng
nguồn lực tài chính đồng thời nâng cao hiệu quả việc sử dụng các nguồn tài
chính.Do đó mỗi một đơn vị phải xây dựng được mô hình tổ chức công tác kế
toán phù hợp với mình để đảm bảo quản lý một cách hiệu quả.
Học viện An ninh nhân dân (Học viện ANND) là một trong những đơn
vị Hành chính sự nghiệp (HCSN), là nơi đào tạo tập trung lớn của ngành
Công an. Nguồn kinh phí do Nhà nước, Bộ Công an cấp và là nguồn kinh phí
cấp II. Trong những năm qua, Học viện luôn có trách nhiệm trong việc chấp
hành quy định của Luật Ngân sách Nhà nước (NSNN), các tiêu chuẩn định
mức, các quy định về chế độ kế toán HCSN do Nhà nước ban hành. Công tác
kế toán trong Học viện đảm bảo được tính thống nhất giữa kế toán và yêu cầu
quản lý của Nhà nước và đơn vị; đảm bảo sự thống nhất về nội dung, phương
pháp của kế toán với các chế độ kế toán hiện hành của Nhà nước; đảm bảo sự
phù hợp với đặc thù của đơn vị.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc sử dụng, quản lý tài chính trong
sự nghiệp đào tạo, Thường vụ Đảng uỷ, Ban Giám đốc Học viện đã rất quan
tâm đến hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại đơn vị. Trong nhiều năm qua,
tổ chức công tác kế toán và quản lý tài chính đã góp phần quan trọng trong
việc duy trì và nâng cao chất lượng đào tạo tại Học viện cũng như góp phần
xây dựng lực lượng Công an nhân dân “ trong sạch, vững mạnh”.
2
Để góp phần hoàn thiện trong tổ chức công tác kế toán của Học viện
ANND ngày càng tốt hơn, dần khắc phục được những tồn tại, phù hợp hơn
với yêu cầu đào tạo mà Bộ Công an giao, tôi lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện tổ
chức công tác kế toán tại Học viện An ninh nhân dân” làm luận văn thạc sĩ
kinh tế chuyên ngành kế toán của mình.
1.2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Đề tài luận văn nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị
nói chung và đơn vị HCSN nói riêng đã có nhiều công trình nghiên cứu. Có
thể tóm tắt các vấn đề nổi bật đã được đề cập trong một số nghiên cứu tiêu
biểu như sau:
* Các công trình nghiên cứu ngoài nước:
Trên thế giới, lĩnh vực tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị sự
nghiệp, trên thế giới chỉ có một số ít tác giả nghiên cứu. Ba trong số các tác
giả đó là Earl R.Wilson, Leo E.Hay, Susan C.Kattelus đã cùng tham gia một
số công trình và viết cuốn sách nổi tiếng với tiêu đề là “Kế toán Nhà nước và
các tổ chức phi lợi nhuận”(Accounting for Governmental and Nonpofit
Entities). Đây có thể coi là một công trình nghiên cứu khá công phu về các
khía cạnh khác nhau hoạt động của các đơn vị HCSN nói chung. Các nội
dung nghiên cứu trong cuốn sách bao gồm các nguyên tắc kế toán chung được
chấp nhận, hướng dẫn cách thức ghi nhận các sự kiện, cách thức lập báo cáo
tài chính cuối kỳ. Nghiên cứu cũng đi sâu vào phân tích đặc thù hoạt động của
một số lĩnh vực sự nghiệp đặc thù như tổ chức kế toán trong các trường học,
bệnh viện, các đơn vị lực lượng vũ trang.
* Các công trình nghiên cứu trong nước:
Đề tài “ Hoàn thiện tổ chức kế toán tại Nhà xuất bản chính trị Quốc gia
– Sự thật” của tác giả Trần Phương Linh năm 2016 của trường Đại học Lao
động Xã hội. Nội dung đề tài đã trình bày các lý luận cơ bản về tổ chức công
tác tại đơn vị sự nghiệp có thu, đánh giá phân tích thực trạng công tác kế toán
3
tại Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia – Sự thật, tác giả đã đưa ra các định
hướng, biện pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại đơn vị, tuy nhiên
trong đề tài tác giả chưa đề cập đến công tác kiểm tra trong tổ chức kế toán tại
đơn vị.
Đề tài “ Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại trường cao đằng công
nghệ kinh tế và thủy lợi miền Trung”(2012) của tác giả Hoàng Lê Uyên Thảo.
Luận văn đã khái quát cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị
sự nghiệp. Luận văn cũng đã nêu ra thực trạng tổ chức công tác kế toán tại
trường cao đẳng công nghệ kinh tế và thủy lợi miền Trung về tổ chức hệ
thống chứng từ, tổ chức hệ thống tài khoản kế toán, tổ chức hệ thức sổ kế
toán, tổ chức hệ thống báo cáo kế toán và tổ chức kiểm tra kế toán. Từ đó đưa
ra các giải pháp nhằm hoàn thiện.
Nền kinh tế Việt Nam nói chung và lĩnh vực kế toán nói riêng đang trong
quá trình hội nhập với quốc tế. Các quy định pháp luật, chuẩn mực kế toán,
chính sách kế toán mới từng bước được sửa đổi để phù hợp và hòa nhập với
các thông lệ kế toán quốc tế. Do đó việc áp dụng các nghiên cứu trên thế giới
vào Việt Nam không phải là việc đơn giản, có thể thực hiện ngay... Nhìn
chung các đề tài nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị hành
chính sự nghiệp rất phong phú và đa dạng. Tuy nhiên đề tài về tổ chức công
tác kế toán trong đơn vị lực lượng vũ trang nói chung và ngành công an nói
riêng còn rất ít. Chính vì vậy tôi chọn đề tài này với mong muốn có những
đóng góp thiết thực vào tổ chức công tác kế toán đạt hiệu quả tốt hơn tại Học
viện An ninh nhân dân.
1.3. Nhiệm vụ, mục đích nghiên cứu
Nhiệm vụ: Nghiên cứu, hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về tổ
chức công tác kế toán tại đơn vị hành chính sự nghiệp.
Nghiên cứu, đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Học viện
An ninh nhân dân.
4
Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kế toán tại Học
viện ANND.
Mục đích: nhằm nâng cao chất lượng tổ chức công tác kế toán nhằm
phục vụ yêu cầu quản lý tài chính.
1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tập trung vào tổ chức công tác kế toán tại Học
viện ANND, tài liệu về tổ chức công tác kế toán của Học viện ANND trong
giai đoạn 2016-2018 để minh họa.
Phạm vi nghiên cứu: Tổ chức công tác kế toán tại Học viện ANND.
Thời gian nghiên cứu từ 2016– 2018.
1.5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nguồn tài liệu tại cơ quan rất đa dạng,
phong phú, vì vậy cần phải xem xét, chọn lọc những tài liệu thích hợp để
phục vụ nghiên cứu trong luận văn để có cái nhìn rõ nét về thực trạng Công
tác tổ chức kế toán tài Học viện An ninh nhân dân; qua đó đánh giá khái quát
về ưu điểm, hạn chế còn tồn tại trong tổ chức công tác kế toán đang áp dụng.
Phương pháp quan sát: thời gian công tác tại Phòng tài chính của Học
viện An ninh nhân dân, tác giả quan sát trực tiếp các quy trình làm việc giữa
các bộ phận kế toán để có cái nhìn sơ bộ về mô hình tổ chức bộ máy kế toán.
Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Trong quá trình tìm hiểu tại đơn vị
tác giả thường xuyên đưa ra những câu hỏi về nghiệp vụ đối với kế toán phụ
trách phần hành của đơn vị để biết những ưu, nhược điểm cũng như mặt hạn
ché trong tổ chức công tác kế toán hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp
nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán.
Phương pháp phân tích dữ liệu:Đòi hỏi tác giả có sự nghiên cứu, tính
toán, phân tích dựa trên cơ sở công tác tổ chức kế toán hiện hành của đơn vị
để đánh giá những tồn tại, khó khăn của đơn vị. Sau khi thu thập tài liệu, tác
giả tiến hành nghiên cứu, phân tích về tổ chức công tác kế toán tại Học viện
5
ANND. Tiếp đó sử dụng phương pháp so sánh, đối chiếu giữa lý luận và thực
tiễn để phát hiện ra các mặt còn tồn tại.
1.6 Câu hỏi nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu nêu trên, câu hỏi được đặt ra là:
- Cơ sở lý luận nào về tổ chức kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập?
- Tổ chức công tác kế toán tại Học viện ANND được tổ chức như
thế nào?
- Những kết quả đạt được và tồn tại cho thấy tổ chức kế toán cần phải
khắc phục những gì tại Học viện ANND?
1.7. Những đóng góp mới của luận văn
Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác kế toán tại đơn vị
hành chính sự nghiệp trong giai đoạn hiện nay, góp phần phân tích và làm rõ
cơ sở lý luận và thực tiễn về hoàn thiện tổ chức công tác kế toán, quản lý tài
chính tại Học viện ANND nói riêng và trong đơn vị HCSN nói chung.
Phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Học viện ANND để
đánh giá kết quả đạt được, hạn chế và tìm ra nguyên nhân hạn chế, hoàn thiện
tổ chức công tác kế toán qua đó đề xuất một số giải pháp khoa học, hợp lý
nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính tại Học viện ANND.
1.8. Nội dung Luận văn
Luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu.
Chương 2: Những vấn đề cơ bản về Tổ chức công tác kế toán tại đơn vị
sự nghiệp công lập.
Chương 3: Thực trạng Tổ chức công tác kế toán tại Học viện An ninh
nhân dân.
Chương 4: Các kiến nghị giải pháp hoàn thiện Tổ chức công tác kế toán
tại Học viện An ninh nhân dân.
6
Kết luận chương 1
Trong chương 1 Luận văn đã đưa ra tổng quan về vấn đề nghiên cứu.
Xuất phát từ lí do lựa chọn đề tài, tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài,
tác giả đã xác định mục đích, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu, từ đó xác định
đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu.
Trong chương 1, tác giả đã đưa ra kết cấu chung của luận văn. Tác giả
đã có cái nhìn tổng quan về vấn đề cần nghiên cứu, đây là một cơ sở quan
trọng để thực hiện triển khai cụ thể luận văn ở những chương tiếp theo.
7
CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC
CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
2.1 Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập
2.1.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập
Theo điều 2 Nghị định 16/2015/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày
14/02/2015 " Đơn vị sự nghiệp công lập do cơ quan có thẩm quyền Nhà nước
thành lập theo quy định của Pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ
công, phục vụ quản lý nhà nước" [ tr1].
Theo điều 9 của Luật viên chức số 58/2010/QH12 của Quốc hội ban
hành ngày 15/11/2010 “Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có
thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành
lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công,
phục vụ quản lý nhà nước”.
Các khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập được đưa ra cơ bản đều có
sự tương đồng. Theo quan điểm của cá nhân tác giả, khái niệm " đơn vị sự
nghiệp công lập là đơn vị được Nhà nước thành lập để thực hiện các nhiệm vụ
quản lý hành chính, đảm bảo an ninh, quốc phòng, phát triển kinh tế xã hội,
các đơn vị này được Nhà nước cấp kinh phí và hoạt động theo nguyên tắc
không bồi hoàn trực tiếp" đã chỉ ra khái quát về đặc điểm hoạt động và đặc
điểm tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.
2.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập.
Các đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại theo các tiêu chí sau:
* Căn cứ vào mức độ tự đảm bảo chi hoạt động từ nguồn thu sự nghiệp,
các đơn vị sự nghiệp chia thành:
- Đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm kinh phí cho hoạt động thường
xuyên: là các đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp luôn ổn định nên
bảo đảm được toàn bộ chi phí hoạt đồng thường xuyên, NSNN không phải
cấp kinh phí cho hoạt động thường xuyên của đơn vị.
8
- Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo một phần kinh phí cho hoạt động
thường xuyên: là những đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp nhưng
chưa tự trang trải toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN phải cấp
một phần cho hoạt động thường xuyên của đơn vị.
- Đơn vị sự nghiệp công do Nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động
"là những đơn vị sự nghiệp có nguồn thu sự nghiệp thấp hoặc không có nguồn
thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do NSNN
bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động.
* Căn cứ theo cấp quản lý ngân sách được tổ chức theo hệ thống dọc
tương ứng với từng cấp ngân sách nhằm phù hợp với công tác chấp hành ngân
sách cấp đó. Theo giáo trình Kế toán hành chính sự nghiệp của trường Đại học
Lao động Xã hội [tr13-14], các đơn vị sự nghiệp công lập được chia thành:
- Đơn vị dự toán cấp I: là đơn vị trực tiếp nhân và quyết toán kinh phí với
cơ quan quan lý ngân sách trung ương như các Bộ, Ủy bản nhân dân các tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương... Các đơn vị dự toán cấp I được giao nhiệm
vụ trực tiếp quản lý và cấp phát ngân sách cho các đơn vị dự toán cấp II.
- Đơn vị dự toán cấp II: là đơn vị nhận và quyết toán kinh phí được
ngân sách cấp với các đơn vị dự toán cấp I và trực tiếp quản lý ngân sách của
các đơn vị dự toán cấp III.
- Đơn vị dự toán cấp III: là đơ vị trực tiếp chi tiêu kinh phí cho hoạt
động của đơn vị và chịu trách nhiệm quyết toán kinh phí với đơn vị dự toán
cấp trên theo quy định.
2.1.3 Đặc điểm hoạt động và đặc điểm quản lý tài chính của đơn vị sự
nghiệp công lập chi phối tổ chức công tác kế toán.
2.1.3.1 Đặc điểm hoạt động
Các đơn vị sự nghiệp công lập gồm nhiều hoạt động trong nhiều lĩnh vực
với các chức năng và nhiệm vụ khác nhau. Tuy nhiên các đơn vị sự nghiệp
công lập có đặc điểm hoạt động chung là:
9
Thứ nhất: Mục đích hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập là
không vì lợi nhuận, phục vụ chủ yếu vì lợi ích cộng đồng.
Thứ hai: Sản phẩm, dịch vụ hoạt động sự nghiệp công lập tạo ra chủ yếu
là những sản phẩm, dịch vụ có giá trị về sức khỏe, tri thức, văn hóa, đạo đức,
xã hội... Đây là các sản phẩm, dịch vụ mang lợi ích chung có tính bền vững,
lâu dài cho xã hội.
Thứ ba: Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập luôn gắn liền và bị
chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chính trị, văn hóa của
Nhà nước, thực thi các chính sách xã hội của Nhà nước.
2.1.3.2 Đặc điểm quản lý
Quản lý là quá trình mà chủ thể quản lý sử dụng các công cụ quản lý và
phương pháp quản lý thích hợp nhằm điều khiển đối tượng quản lý hoạt động
và phát triển nhằm đạt đến những mục tiêu đã định.
T ổ chức bộ máy quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập
bởi cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị
- xã hội theo trình tự, thủ tục Pháp luật quy định, sao cho phù hợp với loại
hình, chức năng nhiệm vụ được giao của từng đơn vị sự nghiệp công lập. Các
đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động theo cơ chế thủ trưởng, nghĩa là luôn có
một người đứng đầu mỗi đơn vị.
Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập được Nhà nước trao rất nhiều
nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng quyết định về tài chính, nhân sự, điều hành
hoạt động thường xuyên của đơn vị.
Tùy thuộc vào loại hình phân cấp và chức năng nhiệm vụ được giao mà
các đơn vị sự nghiệp công lập có cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý khác nhau.
Một số kiểu cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại các đơn vị sự nghiệp công lập
như sau:
- Cơ cấu trực tuyến: cơ cấu trực tuyến là một mô hình tổ chức, quản lý,
trong đó nhà quản trị ra quyết định và giám sát trực tiếp đối với cấp dưới và
10
ngược lại mỗi người cấp dưới chỉ nhận được sự điều hành và chịu trách nhiệm
trước mỗi người lãnh đạo trực tiếp cấp trên.
- Cơ cấu theo chức năng: là loại hình cơ cấu tổ chức trong đó từng chức
năng quản lý được tách riêng do một bộ phận, một cơ quan đảm nhiệm. Cơ
cấu này có đặc điểm là những nhân viên chức năng phải am hiểu chuyên môn
và thành thạo nghiệp vụ trong phạm vi quản lý của mình.
- Cơ cấu trực tuyến - chức năng: cơ cấu này là sự kết hợp của cơ cấu trực
tuyến và theo cơ cấu chức năng. Theo đó, mối quan hệ giữa cấp dưới và cấp
trên là một đường thẳng, còn các bộ phận chức năng chỉ làm nhiệm vụ chuẩn
bị những lời chỉ dẫn, những lời khuyên và kiểm tra sự hoạt động của các bộ
phận trực tuyến.
- Cơ cấu trực tuyến - tham mưu: cơ cấu này có đặc điểm là người lãnh
đạo ra mệnh lệnh và chịu hoàn toàn trách nhiệm về quyết định của mình, khi
gặp các vấn đề phức tạp, người lãnh đạo phải tham khảo ý kiến của các
chuyên gia ở bộ phận tham mưu giúp việc.
Sơ đồ “Cơ cấu tổ chức bộ máy các đơn vị sự nghiệp công lập” được
trình bày ở phụ lục 01.
2.1.4 Đặc điểm quản lý tài chính trong sự nghiệp công lập
" Tài chính đơn vị hành chính sự nghiệp là các hoạt động thu chi thường
xuyên suốt quá trình lập, chấp hành dự án và quyết toán thu chi của các đơn
vị sự nghiệp công lập" .
Quản lý tài chính trong các cơ quan sự nghiệp công lập là quá trình áp
dụng các phương pháp quản lý nhằm tạo lập và sử dụng các quỹ tài chính
trong cơ quan sự nghiệp công lập để đạt các mục tiêu đã định.
Nhà nước ban hành cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị SNCL nhằm
mục đích sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả kinh phí của Nhà nước.
Tùy theo quy mô, lĩnh vực hoạt động, chức năng nhiệm vụ mà các đơn vị
sự nghiệp công lập có các nội dung chi và nhiệm vụ chi tương ứng.
11
2.1.4.1 Nội dung thu, nhiệm vụ chi của các đơn vị sự nghiệp công lập
- Nội dung thu:
Nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp gồm các nguồn thu sau:
Các khoản kinh phí nằm trong dự toán đã được duyệt của năm ngân sách
trước nhưng chưa sử dụng được phép chuyển sang năm nay sử dụng tiếp.
Nguồn kinh phí cấp phát từ Ngân sách nhà nước (NSNN) để thực hiện
nhiệm vụ của đơn vị bao gồm thường xuyên và nhiệm vụ đột xuất, kể cả
nguồn viện trợ của nước ngoài. Đây là nguồn thu mang tính truyền thống, có
vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn tài chính cho hoạt động của các
đơn vị sự nghiệp.
Nguồn kinh phí NSNN cấp bao gồm: Kinh phí bảo đảm hoạt động
thường xuyên thực hiện chức năng, nhiệm vụ đối với đơn vị tự đảm bảo một
phần chi phí hoạt động; kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công
nghệ; kinh phí thực hiện các mục tiêu quốc gia; kinh phí thực hiện các nhiệm
vụ đột xuất được cấp thẩm quyền giao; vốn đầu tư xây dựng cơ bản; kinh phí
khác;....
Phần để lại từ số thu phí, lệ phí cho đơn vị sử dụng theo quy định của
Nhà nước.
Các khoản thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh: các đơn vị sự nghiệp
được tận dụng cơ sở vật chất, nguồn nhân lực sẵn có để thực hiện cung cấp
hàng hóa, dịch vụ theo quy định Pháp luật.
Các khoản thu từ viện trợ, biếu tặng, các khoản thu khác không phải nộp
ngân sách theo chế độ. Đây là những khoản thu không thường xuyên, không
dự tính trước được chính xác nhưng có tác dụng hỗ trợ đơn vị trong quá trình
hoạt động.
Lãi được chia từ các hoạt động liên doanh, liên kết, lãi tiền gửi ngân
hàng.
Các khoản huy động vốn từ các tổ chức tín dụng, vốn huy động từ các cá
nhân... phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh mà đơn vị được phép thực hiện.
Tải về để xem bản đầy đủ
150 trang
13000
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Học viện An ninh Nhân Dân", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_hoan_thien_to_chuc_cong_tac_ke_toan_tai_hoc_vien_an.pdf
