Luận văn Kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Bitexco Nam Long
1
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu
nêu trong luận văn là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa
từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thảo Phương
2
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tác giả đã nhận
được sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu tận tình của các thầy cô và các bạn. Với
lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành
tới:
Ban Giám hiệu và các thầy cô của Khoa Kế toán, Khoa Sau đại học
Trường Đại học Lao động & Xã hội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tác
giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Đặc biệt xin chân thành cảm ơn Thầy giáo TS. Vũ Đình Hiển, người thầy
kính mến đã hết lòng giúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi
cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Tác giả xin chân thành cảm ơn tới lãnh đạo, cán bộ nhân viên công ty cổ
phẩn Bitexco Nam Long đã tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập
và nghiên cứu để hoàn thành luận văn này.
Cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã cổ vũ động viên tác giả
trong suốt quá trình học, làm việc và hoàn thành luận văn.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thảo Phương
3
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT...................................................................... IV
DANH MỤC BẢNG BIỂU...............................................................................V
DANH MỤC SƠ ĐỒ ...................................................................................... VI
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU...................................................1
1.1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................2
1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu..................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................3
1.4.1. Thiết kế nghiên cứu...................................................................................3
1.4.2. Phương pháp thu thập dữ liệu ....................................................................4
1.4.3. Dữ liệu nghiên cứu ....................................................................................5
1.5. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài................................................5
1.5.1. Tổng quan tình hình các nghiên cứu nước ngoài........................................5
1.5.2. Tổng quan tình hình các nghiên cứu tại Việt Nam.....................................7
1.6. Kết cấu luận văn.........................................................................................9
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG
DOANH NGHIỆP ...........................................................................................10
2.1. Khái quát về kế toán quản trị .................................................................10
2.1.1. Khái niệm kế toán quản trị.......................................................................10
2.1.2. Khái quát về hệ thống kiểm soát trong quản lý .......................................11
2.2.Tổng quát thống kế toán về hệ trách nhiệm.............................................11
2.2.1. Bản chất của kế toán trách nhiệm ............................................................11
2.2.2. Vai trò của kế toán trách nhiệm ..............................................................14
2.2.3. Phân loại kế toán trách nhiệm.................................................................15
2.3. Đối tượng sử dụng thông tin kế toán trách nhiệm..................................16
2.4. Sự phân cấp quản lý và xác định các trung tâm trách nhiệm................17
4
2.4.1. Sự phân cấp quản lý.................................................................................17
2.4.2. Mối quan hệ giữa kế toán trách nhiệm và phân cấp quản lý.....................20
2.5. Nội dung kế toán trách nhiệm..................................................................22
2.5.1. Nội dung của các trung tâm trách nhiệm..................................................22
2.5.2. Tổ chức các trung tâm trách nhiệm..........................................................24
2.5.3. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động trung tâm trách nhiệm............................27
2.5.4. Hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm .....................................................34
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ................................................................................41
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRÊN CƠ SỞPHÂN
CẤP QUẢN LÝ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BITEXCO NAM LONG........42
3.1. Đặc điểm sản xuất kinh doanh, tổ chức quản lý và công tác kế toán của
công ty Cổ phần Bitexco Nam Long...............................................................42
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển công ty Cổ phần Bitexco Nam Long ..42
3.1.2. Ngành nghề kinh doanh của công ty Cổ phần Bitexco Nam Long ...........46
3.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức kinh doanh của công ty Cổ phần
Bitexco Nam Long. ...........................................................................................47
3.1.4. Kết quả tiêu thụ của công ty một số năm gần đây....................................51
3.1.5. Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty Cổ phần Bitexco Nam Long ............53
3.1.6. Chế độ kế toán và hình thức kế toán áp dụng tại công ty Cổ phần Bitexco
Nam Long .........................................................................................................55
3.2.Thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Bitexco
Nam Long ........................................................................................................59
3.2.1. Thực trạng tình hình phân cấp quản lý của công ty..................................59
3.2.2. Tổ chức các trung tấm trách nhiệm tại công ty ........................................60
3.2.3. Chỉ tiêu đánh giá giữa thực tế và dự toán.................................................64
5
3.2.4. Hệ thống báo cáo các trung tâm trách nhiệm ...........................................69
3.2.5. Ảnh hưởng KTTN đến cấp quản lý..........................................................71
3.3. Đánh giá thực trạng tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần
Bitexco Nam Long ...........................................................................................72
3.3.1. Ưu điểm...................................................................................................72
3.3.2. Nhược điểm.............................................................................................73
3.3.3. Nguyên nhân ...........................................................................................75
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ................................................................................76
CHƯƠNG 4: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN BITEXCO NAM LONG............................................77
4.1. Sự cần thiết và yêu cầu phải hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm
tại Công ty........................................................................................................77
4.2. Một số giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại công ty
Cổ phần Bitexco Nam Long. ...........................................................................78
4.2.1. Tổ chức các trung tâm trách nhiệm tại Công ty........................................78
4.2.2. Hoàn thiện công tác lập dự toán gắn với các trung tâm trách nhiệm ........80
4.2.3. Hệ thống báo cáo trung tâm trách nhiệm .................................................86
4.2.4. Đánh giá ảnh hưởng của kế toán trách nhiệm đến cấp quản lý.................91
4.3. Những đề xuất, kiến nghị .........................................................................93
4.3.1. Về phía Công ty.......................................................................................93
4.3.2. Về phía cơ quan quản lý nhà nước...........................................................94
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 ................................................................................95
KẾT LUẬN......................................................................................................96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................97
PHỤ LỤC
6
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
KTTN
KTQT
TTCP
NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ
Kế toán trách nhiệm
Kế toán quản trị
Trung tâm chi phí
Trung tâm doanh thu
Trung tâm lợi nhuận
Trung tâm đầu tư
TTDT
TTLN
TTĐT
XNK
Xuất nhập khẩu
NVLTT
NCTT
Nguyên vật liệu trực tiếp
Nhân công trực tiếp
Sản xuất chung
SXC
DN
Doanh nghiệp
HĐQT
ĐHĐCĐ
CBCNV
GTGT
TSCĐ
Hội đồng quản trị
Đại hội cổ đông
Cán bộ công nhân viên
Giá trị gia tăng
Tài sản cố định
QLDN
Quản lý doanh nghiệp
7
DANH MỤC BẢNG BIỂU
TRANG
Bảng 2.1. Báo cáo thành quả quản lý chi phí của các nhà máy sản xuất ............36
Bảng 2.2: Báo cáo thành quả quản lý doanh thu................................................37
Bảng 2.3: Báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm lợi nhuận.........................38
Bảng 2.4: Báo cáo thành quả của trung tâm đầu tư............................................39
Bảng 2.5: Tổng hợp chỉ tiêu đánh giá và trách nhiệm của các trung tâm trách...40
Bảng 3.1: Đánh giá về trung tâm trách nhiệm chi phí........................................61
Bảng 3.2: Đánh giá về trung tâm trách nhiệm doanh thu ...................................62
Bảng 3.3: Đánh giá về trung tâm trách nhiệm lợi nhuận....................................63
Bảng 3.4: Đánh giá về trung tâm trách nhiệm đầu tư.........................................64
Bảng 3.5.A: Đánh giá công việc lập dự toán......................................................65
Bảng 3.5.B: Đánh giá mức độ lập dự toán.........................................................65
Bảng 3.6: Đánh giá về chỉ tiêu đánh giá giữa thực tế và dự toán........................66
Bảng 3.7: Đánh giá về hệ thống báo cáo các trung tâm trách nhiệm..................69
Bảng 3.8: Đánh giá hiệu quả kế toán trách nhiệm..............................................72
Bảng 4.1 Mô hình các trung tâm trách nhiệm của Công ty ................................78
Bảng 4.2: Báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm chi phí sản xuất Quý
IV/2016.............................................................................................................88
Bảng 4.3: Báo cáo tình hình tiêu thụ các mặt hàng của công ty Qúy VI/2016....89
Bảng 4.4: Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm lợi nhuận Quý IV/2016..........90
Bảng 4.5: Báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm đầu tư Quý IV/2016 ........91
Bảng 4.6: Bảng đánh giá hoàn thành công việc .................................................92
8
DANH MỤC SƠ ĐỒ
TRANG
Sơ đồ 2.1. Phân quyền theo chức năng..............................................................18
Sơ đồ 2.2 Phân quyền theo sản phẩm ................................................................19
Sơ đồ 2.3 Phân quyền theo khu vực ..................................................................19
Sơ đồ 3.1: Sơ đồ cấu trúc bộ máy công ty CP Bitexco Nam Long.....................47
Sơ đồ 3.2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Bitexco Nam
Long ..........................................................................................................54
Sơ đồ 3.3: Sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ theo HTKT trên máy vi tính .58
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong cơ chế mới, với sự hoạt động của nhiều thành phần kinh tế, mức
độ cạnh tranh ngày càng cao, bên cạnh đó là xu thế hội nhập, toàn cầu hóa về
kinh tế, tính độc lập và tự chủ trong các doanh nghiệp ngày càng cao hơn đã
buộc các doanh nghiệp tại Việt Nam phải tự thay đổi để thích nghi với xu thế
mới này. Việc thành công của một doanh nghiệp được quyết định rất nhiều
bởi các quyết định của nhà quản lý, vì vậy công tác đánh giá hiệu quả hoạt
động và trách nhiệm nhà quản lý bộ phận nhằm cung cấp thông tin hữu ích
cho nhà quản lý trong việc ra quyết định ngày càng được các doanh nghiệp
chú ý.
Kế toán quản trị doanh nghiệp là một bộ phận cấu thành quan trọng của
hệ công cụ quản lý kinh tế, tài chính và có vai trò quản lý, điều hành và kiểm
soát các hoạt động kinh tế, tài chính trong doanh nghiệp, đồng thời cung cấp
thông tin để thực hiện mục tiêu quản trị doanh nghiệp nhằm đạt được hiệu quả
cao nhất, Kế toán quản trị sử dụng hệ thống kế toán trách nhiệm để phân loại
cấu trúc tổ chức thành các trung tâm trách nhiệm, trên cơ sở đó đánh giá kết
quả của từng bộ phận dựa trên trách nhiệm được giao cho bộ phận đó.
Càng ngày, kế toán trách nhiệm càng có vai trò và vị trí quan trọng
trong quản lý ở các doanh nghiệp trên thế giới. Đối với các doanh nghiệp Việt
Nam, kế toán quản trị nói chung và kế toán trách nhiệm nói riêng là một lĩnh
vực vẫn còn khá mới mẻ. Kế toán trách nhiệm là một trong những công cụ
quản lý kinh tế tài chính có vai trò quan trọng trong điều hành, kiểm soát cũng
như đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Vì vậy, việc
nghiên cứu và tổ chức vận dụng kế toán trách nhiệm là một yêu cầu cấp thiết,
đặc biệt là các công ty với quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, cơ cấu tổ
chức gắn với trách nhiệm của nhiều đơn vị, cá nhân.
1
2
Nhận thức rõ điều này đứng vững trong sự cạnh tranh gay gắt, Công ty
Cổ phần Bitexco Nam Long đã ổn định sản xuất, từng bước cải tiến quy trình
công nghệ bám sát cơ chế thị trường, sau mỗi chu kỳ sản xuất doanh thu của
Công ty đảm bảo bù đắp được chi phí và đảm bảo tái sản xuất ổn định.Công
ty Cổ phần Bitexco Nam Long hiện có 3 chi nhánh công ty, một công ty con,
nhiều nhà máy, cơ sở, dự án hoạt động rộng khắp ở khắp các tỉnh thành trên
cả nước, điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về xây dựng giải pháp quản lý toàn
diện. Công ty Cồ phần Bitexco Nam Long vẫn chưa có sự rỗ ràng về trách
nhiệm và quyền hạn được giao cho các cấp, vì vậy nâng cao năng lực quản lý
và đánh giá được thành quả của các đơn vị, bộ phận là một trong những vấn
đề cấp thiết của công ty.
Xuất phát từ yêu cầu trên tác giả đã quyết định chọn đề tài “Kế toán
trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Bitexco Nam Long” làm đề tài nghiên cứu.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá thực trạng mô hình Kế toán trách nhiệm, tìm ra ưu điểm và
tồn tại trong công tác kế toán phục vụ đánh giá trách nhiệm tại các đơn vị, bộ
phận trong cơ cấu tổ chức của Công ty Cồ phần Bitexco Nam Long.
Trên cơ sở đó đưa ra các gải pháp nhằm hoàn thiện kế toán trách nhiệm
theo đặc thù của Công ty Cồ phần Bitexco Nam Long nhằm giúp cho công ty
có dược mọt công cụ hữu hiệu trongviệc xử lý và cung cấp thông tin kế toán
trong quản lý, giúpnhà quản lý có cơ sở để đánh giá một cách đúng đắn thành
quả của các đơn vị, bộ phận trong việc hướng tới mục tiêu chung của công ty.
1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Về đối tượng: Luận văn tập trung vào nghiên cứu lý luận kế toán trách
nhiệm và vận dụng tổ chức KTTN tại Công ty Cổ phần Bitexco Nam Long.
Về phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu trong phạm vi Công ty
Cổ phần Bitexco Nam Long.
2
3
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu cụ thể của đề tài là vận dụng cơ sơ lý luận về
kế toán trách nhiệm từ đó nghiên cứu thực trạng về kế toán trách nhiệm tại
Công ty Cổ phần Bitexco Nam Long.
1.4.1. Thiết kế nghiên cứu
Trung tâm trách nhiệm là yếu tố quan trọng của KTTN, đứng đầu các
trung tâm trách nhiệm là các nhà quản trị. Vì vậy, tác giả tiến hành thu thập
thông tin từ các nhà quản trị như Thành viên hội đồng quản trị, ban giám đốc,
trưởng các phòng ban, các giám đốc chi nhánh, nhà máy... Căn cứ tình hình
thực tế của công ty tác giả gửi 23 phiếu cho các nhà quản trị các cấp trong
Công ty. Đặc điểm của đối tượng khảo sát được thể hiện qua bảng 1.1:
Bảng 1.1: Đặc điểm đối tượng khảo sát
Đối tượng
Số lượng
Tỷ lệ (%)
Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc
Giám đốc chi nhánh
Trưởng phòng chức năng
Quản đốc nhà máy
Tổng cộng
5
20
3
12
7
28
10
40
25
100
Giới tính
Số lượng
Tỷ lệ (%)
56
Nam
14
11
25
Nữ
44
Tổng cộng
100
Bảng 1.1 thể hiện đặc điểm đối tượng khảo sát. Đối tượng khảo sát là
các nhà quản trị các cấp tại Công ty. Tổng có 25 người trong đó có 05 thành
viên trong hội đồng quản trị và ban giám đốc, 03 người là giám đốc chi
nhánh, 07 người là trưởng các phòng ban chức năng, 10 người là quản đốc
các nhà máy.
3
4
Tác giả gửi phiếu câu hỏi theo mẫu (Phụ lục 01) với mục đích là tìm
hiểu thông tin có liên quan đến mô hình tổ chức quản lý, phân cấp quản lý, bộ
máy kế toán, lập dự toán, hệ thống chỉ tiêu đánh giá trách nhiệm, hệ thống
báo cáo. Phần này sẽ cung cấp các thông tin làm cơ sở đánh giá hệ thống
KTTN tại Công ty.
Phiếu hỏi được xây dựng nhằm thu thập thông tin trả lời cho câu hỏi
nghiên cứu, bao gồm:
- Phân quyền tại Công ty như thế nào?
- Tổ chức trung tâm trách nhiệm tại Công ty?
- Các bộ phận có lập dự toán không?
- Hệ thống chỉ tiêu đánh giá giữa dự toán và thực hiện của các bộ phận
như thế nào?
- Hệ thống báo cáo của các bộ phận như thế nào?
1.4.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
Để thực hiện các nội dung và mục tiêu nghiên cứu đã nêu, tác giả sử
dụng tổng hợp các phương pháp và quy trình nghiên cứu như sau:
Nghiên cứu và tổng hợp tài liệu từ giáo trình, các nghiên cứu có liên
quan đã được công bố giúp tác giả kế thừa lý luận.
Phương pháp nghiên cứu định lượng: tác giả tiến hành quan sát hệ
thống kế toán trách nhiệm tại công ty kết hợp khảo sát các nhà quản lý các
cấp để thu thập và phân tích số liệu. Ngoài phương pháp trên tác giả còn sử
dụng phương pháp thống kê, tổng hợp để tìm hiểu về thực trạng.
Do hạn chế về thời gian và khoảng cách địa lý, tác giả tiến hành gửi các
phiếu khảo sát qua email. Để tiến hành khảo sát tác giả phải liên hệ trước với
các nhà quản trị các cấp. Có lịch hẹn, tác giả gặp gỡ các nhà quản trị nhờ trả
lời phiếu khảo sát. Đối với nhà quản trị ở xa nên tác giả gửi bảng hỏi bằng
4
5
email đến nhà quản trị. Sau ba ngày không nhận được phản hồi, tác giả phải
gửi email nhắc nhở.
Sau khi có dữ liệu từ các phiếu khảo sát, tác giả thực hiện phân tích
bằng cách sau: phân loại thông tin theo nhóm, theo nhân tố ảnh hưởng KTTN.
Sau đó nhập liệu thủ công lên phần mềm Excel để tiến hành phân tích tổng
hợp thông tin tính tỷ lệ phiếu sau đó thống kê với kết quả .
1.4.3. Dữ liệu nghiên cứu
1.4.3.1. Dữ liệu thứ cấp
Tài liệu thứ cấp cho luận văn được tìm hiểu, thu thập từ các Điều lệ tổ
chức, các báo cáo, dự toán của Công ty, các sách tham khảo, tài liệu nghiên
cứu về KTTN trong nước và nước ngoài, từ đó tạo ra hệ thống lý luận góp
phần vào vấn đề đang nghiên cứu.
1.4.3.2. Dữ liệu sơ cấp
Để tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp, tác giả lấy danh sách các nhà quản
trị các cấp. Sau đó, tác giả tiến hành khảo sát bằng phương pháp phỏng vấn
bằng bảng hỏi có sẵn các câu hỏi dưới dạng câu hỏi đóng và mở.
Tác giả thực hiện phiếu khảo sát tại công ty BITEXCO Nam Long, gửi
khoảng 25 phiếu tới các cấp quản lý như hội đồng quản trị, ban giám đốc, các
trưởng phòng, giám đốc công ty chi nhánh, giám đốc nhà máy.... Các phiếu
khảo sát được tiến hành phỏng vấn trực tiếp hoặc gửi vào email. Căn cứ vào
các thông tin thu nhập được tác giả tiến hành phân tích thực trạng về KTTN
tại Công ty. Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện KTTN tại công ty.
1.5. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.5.1. Tổng quan tình hình các nghiên cứu nước ngoài
Higgins (1952) định nghĩa: KTTN là sự phát triển của hệ thống kế toán
được thiết kế để kiểm soát chi phí phát sinh liên quan trực tiếp cho các cá
nhân trong tổ chức và người chịu trách nhiệm kiểm soát [8]
5
6
Tác giả Martin N.Kellogg (1962) đã nghiên cứu sự phát triển của kế
toán trách nhiệm trong mối quan hệ giữa kế toán trách nhiệm (KTTN) với cơ
cấu tổ chức, KTTN với kế toán chi phí, KTTN với ngân sách, KTTN với
kiểm soát chi phí. Tác giả đưa ra nguyên tắc để thiết lập một hệ thống KTTN
là phải chia tổ chức thành các bộ phận, đơn vị theo từng chức năng cụ thể;
phân công trách nhiệm cho bộ phận được chia, yêu cầu các bộ phận này phải
lập báo cáo và thực hiện giám sát từng cấp quản lý. [9]
Tác giả Joseph P. Vogel (1962) cũng đã đề cập đến việc xây dựng và
thiết lập hệ thống kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệptrong tác phẩm
"Rudiments of Responsibility Accounting in Public Utilities".[12]
Tác giả N.J. Gordon (1963) trong tác phẩm "Toward a Theory of
Responsibility Accounting System" đã trình bày nghiên cứu về lý thuyết của
hệ thống kế toán trách nhiệm.Tác giả trình bày cơ sở hệ thống KTTN là lý
thuyết kinh tế về tổ chức. KTTN chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nhiệp có sự
phân cấp và tổ chức, đề cao vai trò của người đứng đầu mà vẫn có sự phân
quyền doanh nghiệp cần xây dựng chi phí tiêu chuẩn.[7]
Tác giả Ahmed Belkaoui (1981) với nghiên cứu "The Relationship
between self - disclosure Style And Attitude to Responsibility accounting" đã
nhấn mạnh yếu tố con người, nhân tố cá nhân đóng vai trò quan trọng trong
việc thành công của hệ thống.[5]
Nhóm tác giả Nahum Melumad, Dilip Mookherjee, Stefan Reichelstein
(1992) trong nghiên cứu "A theory of responsibility centers" đã trình bày bộ
phận quan trọng cấu thành KTTN đó là các trung tâm.Tác giả cũng đưa ra lý
thuyết về ba trung tâm trách nhiệm là trung tâm chi phí (TTCP), trung tâm lợi
nhuận(TTLN) và trung tâm đầu tư (TTĐT).[10]
Tác giả Garrison và Noreen (2008) trong nghiên cứu "Management
Accounting" đã trình bày về bốn trung tâm trách nhiệm. [6]
6
7
Năm 2012 với công trình “Examining the Role of Responsibility
Acounting in Organization Structure”, tác giả Mojgan Safa nghiên cứu về
vai trò của KTTN trong cấu trúc tổ chức. Mục đích của KTTN là để thiết kế
báo cáo và tập hợp chi phí, thể hiện trách nhiệm cá nhân của nhà quản trị. Chi
phí được tính cho mỗi bộ phận với trách nhiệm và nhiệm vụ kiểm soát tương
ứng.[11]
1.5.2. Tổng quan tình hình các nghiên cứu tại Việt Nam
Kế toán trách nhiệm nói riêng và Kế toán quản trị nói chung mới được
đề cập và nghiên cứu tại Việt Nam khoảng 25 năm gần đây, khi nền kinh tế
thị trường ngày một phát triển đòi hỏi hệ thống kế toán cần được hoàn thiện.
Một trong những công trình nghiên cứu sơ khai đó là của tác giả Phạm
Văn Dược đã nghiên cứu về “Phương pháp xây dựng nội dung và tổ chức vận
dụng kế toán quản trị vào doanh nghiệp Việt Nam“ năm 1997 trong đó so
sánh mặt giống và khác nhau giữa KTQT và kế toán tài chính. Tuy do còn
mới nên nghiên cứu này chỉ mang định hướng chung cho tất cả các loại hình
doanh nghiêp.
Tác giả Trần Văn Dung trong một số đề tài nghiên cứu từ năm 2002
cũng đề cập đến vấn đề liên quan đến KTTN như xây dựng trung tâm phí cho
doanh nghiệp sản xuất nói chung, tác giả xác định có 2 trung tâm là trung tâm
chính và trung tâm phụ. Lập dự toán và tính giá thành đều phải thực hiện tại
các TTCP. Và có thể so sánh giữa dự toán và định mức. Xuất phát từ chức
năng hoạt động của doanh nghiệp hình thành nên cách phân chia trung tâm
trách nhiệm.
Năm 2006, tác giả Nguyễn Ngọc Quang nghiên cứu về kế toán chi phí
trong doanh nghiệp Việt Nam. Trong công trình này, tác giả đề cập tới trung
tâm trách nhiệm với báo cáo trách nhiệm và các chỉ tiêu đánh giá truyền thống
như: ROI, RI.
7
8
Bài viết trong tạp chí Kế toán của PGS.TS Ngô Hà Tấn, Đường
Nguyễn Hưng (2013) “Quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách
nhiệm“ đã đề cập mối quan hệ giữa phân cấp quản lý và KTTN: Việc đầu tiên
trong KTTN là việc hình thành các trung tâm trách nhiệm. Để trở thành một
trung tâm trách nhiệm các bộ phận phải được phân cấp quản lý.
Một số tác giả đã đề cập đến việc áp dụng đến kế toán trách nhiệm
trong một số công ty trong luận văn thạc sỹ của mình, trong đó:
Tác giả “Phạm Thị Thúy Hằng” (2007) viết về “Kế toán quản trị chi
phí và đánh giá trách nhiệm trung tâm chi phí tại Bưu Điện Thành Phố Đà
Nẵng”. Kết quả thu được cho thấy kế toán quản trị chi phí tại bưu điện thành
phố đã được triển khai song chưa thể hiện được sự phân công rõ ràng, mang
tính tự phát. Từ đó tác giả đã đưa ra giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế
toán theo công đoạn. Đồng thời luận văn cũng đã đưa ra một số kiến nghị
thực thi các giải pháp đối với Nhà nước, tập đoàn và đơn vị nhằm tạo ra môi
trường vĩ mô và vi mô hỗ trợ cho quá trình tổ chức thực hiện công tác KTQT.
Luận văn “Tổ chức kế toán trách nhiệm của Công ty cổ phần
Vinaconex 25” của tác giả Nguyễn Thị Kim Đính (2012) đã nghiên cứu công
tác KTTN tại công ty cổ phần Vinaconex 25. Luận văn phản ánh thực trạng
của về tình hình phân cấp quản lý, lập dư toán, lập báo cáo nội bộ. Từ đó đánh
giá mức độ vận dụng KTTN tại Công ty.Tác giả đã đưa ra giải pháp hình
thành các trung tâm trách nhiệm và đưa ra các biểu mẫu đánh giá mức độ
hoàn thành. Nhưng hệ thống báo cáo trách nhiệm của trung tâm chi phí chưa
cụ thể.
Tác giả Nguyễn Thị Quí (2016) với luận văn "Kế toán trách nhiệm tại
tổng công ty cổ phần bảo hiểm quân đội - MIC"đã nghiên cứu hệ thống
KTTN tại Tổng công ty, từ đó phát triển hệ thống về mặt lý thuyết và thực
8
9
tiễn. Tác giả đặc biệt đi sâu nghiên cứu cụ thể đối với loại hình doanh nghiệp
là Tổng công ty và với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ là bảo hiểm.
Nhìn chung, các luận văn trên đã hệ thống hóa được những lý luận cơ
bản về tổ chức KTTN trong doanh nghiệp. Đây là những nội dung mà luận án
kế thừa và tham khảo trong quá trình thực hiện.
Tóm lại, thông qua các công trình nghiên cứu liên quan tới KTTN, tác
giả nhận thấy rằng các công trình nghiên cứu chưa thực hiện nghiên cứu cụ
thể về KTTN đối với loại hình doanh nghiệp là công ty với lĩnh vực sản xuất,
kinh doanh tương đối đa dạng. Do đó việc nghiên cứu KTTN tại công ty cổ
phần BITEXCO Nam Long là cần thiết. Qua nghiên cứu tổng quan các công
trình, tác giả đã nhận thấy tầm quan trọng, giá trị của KTTN đối với các tổ
chức. Trên cơ sở những nghiên cứu đó tác giả phát triển hệ thống KTTN về
mặt lý thuyết và thực tiễn đảm bảo việc xây dựng mô hình KTTN được phù
hợp và hiệu quả. Đề tài đưa ra các giải pháp xây dựng mô hình KTTN tại
công ty cổ phần BITEXCO Nam Long một các phù hợp.
1.6. Kết cấu luận văn
Ngoài các phần: Trang bìa, mục lục, bảng chữ viết tắt, danh mục bảng
biểu, sơ đồ, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, kết luận, kết cấu của luận
văn được chia thành 4 phần:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp
Chương 3: Thực trạng công tác kế toán trên cơ sở phân cấp quản lý tại
công ty cổ phần Bitexco Nam Long
Chương 4: Hoàn thiện công tác kế toán trách nhiệm tại công ty cổ
phần Bitexco Nam Long.
9
10
CHƯƠNG 2:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG
DOANH NGHIỆP
2.1. Khái quát về kế toán quản trị
2.1.1. Khái niệm kế toán quản trị
Kế toán quản trị hay kế toán quản lý là lĩnh vực chuyên môn của kế
toán nhằm nắm bắt các vấn đề về thực trạng, đặc biệt thực trạng tài
chính của doanh nghiệp; qua đó phục vụ công tác quản trị nội bộ và ra quyết
định quản trị. Thông tin của kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong quá
trình vận hành của doanh nghiệp, đồng thời phục vụ việc kiểm soát, đánh giá
doanh nghiệp đó.
Theo Ronald W.Hilton, giáo sư đại học Cornell (Mỹ): “ Kế toán quản
trị là một bộ phận của hệ thống thông tin quản trị trong một tổ chức mà nhà
quản trị dựa vào đó để hoạch định và kiểm soát hoạt động của tổ chức”.
Theo Ray H.Garrison: “ Kế toán quản trị có liên hệ với việc cung cấp
tài liệu cho các nhà quản lý là những người bên trong tổ chức kinh tế và có
trách nhiệm trong việc điều hành và kiểm soát mọi hoạt động của tổ chức”.
Theo các giáo sư đại học South Florida là Jack L.Smith, Robert M.
Keith và William L.Stephens: “ Kế toán quản trị làmột hệ thống kế toán cung
cấp cho các nhà quản trị những thông tin định lượng mà họ cần để hoạch định
và kiểm soát”.
Theo bộ luật Kế toán Việt Nam (năm 2003) và thông tư 53/2006/TT-
BTC ngày 12/6/2006 của Bộ Tài chính hướng áp dụng kế toán quản trị doanh
nghiệp: “Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông
tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính
trong nội bộ đơn vị kế toán”.
10
Tải về để xem bản đầy đủ
113 trang
18400
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Bitexco Nam Long", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_ke_toan_trach_nhiem_tai_cong_ty_co_phan_bitexco_nam.pdf
