Luận văn Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu
được sử dụng trong luận văn là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề tài
nghiên cứu khoa học nào. Những kết quả nêu trong luận văn chưa được sử
dụng trong bất kỳ công trình nào khác. Những thông tin tham khảo trong luận
văn đều được trích dẫn cụ thể nguồn sử dụng.
Tác giả
Trần Thị Quỳnh
i
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn của mình, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành
nhất tới PGS.TS Nguyễn Nam Phương- người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình
giúp đỡ và động viên cá nhân tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giảng dạy chương trình Cao
học chuyên ngành Quản trị nhân lực tại trường Đại học Lao động- Xã hội đã
truyền dạy những kiến thức quý báu trong suốt quá trình tôi được học tập và
nghiên cứu ở Trường. Những kiến thức này không chỉ hữu ích đối với việc
trình bày luận văn mà còn giúp tôi rất nhiều trong công việc và nghiên cứu
khoa học.
Tôi xin cảm ơn các thầy, cô trong hội đồng khoa học đã đóng góp
những ý kiến góp ý có ý nghĩa rất quan trọng để tôi có thể hoàn thiện luận văn
này.
Trong quá trình nghiên cứu và tìm hiểu thực tế, tôi xin chân thành cảm
ơn các đồng chí lãnh đạo và cán bộ, công chức của UBND huyện Vĩnh Bảo,
các xã, thị trấn huyện Vĩnh Bảo đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện và cung
cấp các số liệu để tôi có thể hoàn thiện luận văn
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn các thầy, cô của khoa Sau Đại học và
Trường Đại học Lao động- Xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá
trình tôi tham gia học tập và nghiên cứu tại Trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
ii
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT............................................................vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU.........................................................................vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ................................................................viii
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................1
CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC.................................................................................................9
1.1. Khái niệm, phân loại và vai trò, đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã ..........................................................................................................................9
1.1.1. Một số khái niệm .................................................................................9
1.1.2. Phân loại cán bộ, công chức...............................................................13
1.1.3. Vai trò, đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã......................15
1.2. Nội dung nâng cao và các tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã.............................................................................................18
1.2.1. Sự hợp lý về cơ cấu đội ngũ.................................................................18
1.2.2. Nâng cao thể lực..................................................................................20
1.2.3. Nâng cao trí lực ...................................................................................22
1.2.4. Nâng cao tâm lực.................................................................................25
1.3. Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã............................27
1.3.1. Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã .........................................27
1.3.2. Công tác tuyển dụng công chức cấp xã................................................29
1.3.3. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã......................................30
1.3.4. Sử dụng, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.............................31
1.3.5. Đánh giá thực hiện công việc đối với CBCC cấp xã ............................32
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã..........................................................................................................................33
1.4.1. Nhân tố khách quan.............................................................................33
1.4.2. Nhân tố chủ quan.................................................................................35
iii
1.5. Kinh nghiệm thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấpxã..........................................................................................................................37
1.5.1. Kinh nghiệm của huyện An Dương- Thành phố Hải Phòng.................37
1.5.2. Kinh nghiệm của huyện Quỳnh Phụ - tỉnh Thái Bình ..........................38
1.5.3. Bài học kinh nghiệm đối với huyện Vĩnh Bảo .....................................40
TIỂU KẾT CHƯƠNG I ................................................................................42
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ CỦA HUYỆN VĨNH BẢO.............................43
2.1. Khái quát chung về huyện Vĩnh Bảo..............................................................43
2.1.1. Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội...................................................43
2.1.2. Giới thiệu bộ máy tổ chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo........................46
2.2. Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện
VĩnhBảo.................................................................................................................... 49
2.2.1. Về cơ cấu đội ngũ .................................................................................49
2.2.2. Về thể lực............................................................................................53
2.2.3. Về trí lực .............................................................................................57
2.2.4. Về tâm lực.............................................................................................65
2.3. Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã............................71
2.3.1. Quy hoạch, tạo nguồn cán bộ, công chức cấp xã..................................71
2.3.2. Công tác tuyển dụng cán bộ, công chức cấp xã....................................72
2.3.3. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã......................................74
2.3.4. Sử dụng cán bộ, công chức cấp xã.......................................................77
2.3.5. Đánh giá cán bộ, công chức cấp xã......................................................78
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã của huyện
Vĩnh Bảo.....................................................................................................................79
2.5. Đánh giá chung về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện
Vĩnh Bảo.... ................................................................................................................81
2.5.1. Những mặt mạnh.................................................................................81
2.5.2. Một số tồn tại.......................................................................................82
iv
2.5.3. Nguyên nhân của những tồn tại trên ....................................................84
CHƯƠNG III GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ CỦA HUYỆN VĨNH BẢO............................87
3.1. Yêu cầu, định hướng và mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo..........................................................................87
3.1. 1.Yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện
Vĩnh Bảo trong giai đoạn hiện nay........................................................................87
3.1.2. Quan điểm, định hướng, mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo..........................................................88
3.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của
huyện Vĩnh Bảo ....................................................................................................90
3.2.1. Quan tâm chăm sóc, nâng cao sức khỏe và cải thiện môi trường làm
việc..........................................................................................................................90
3.2.2. Đảm bảo các chế độ, chính sách về vật chất và tinh thần.....................92
3.2.3. Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng...................................95
3.2.4. Xây dựng cơ cấu đội ngũ CBCC hợp lý...............................................98
3.2.5. Nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng công chức cấp xã .............100
3.2.6. Đổi mới công tác đánh giá cán bộ, công chức cấp xã.........................102
3.2.7. Hoàn thiện hệ thống chức danh vị trí việc làm và công tác phân tích
công việc.....................................................................................................106
3.2.8. Một số giải pháp khác........................................................................107
TIỂU KẾT CHƯƠNG III............................................................................115
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ..............................................................116
PHỤ LỤC
v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBCC
CP
Cán bộ công chức
Chính phủ
ĐH
Đại học
HĐND
HT
Hội đồng nhân dân
Hoàn thành
KT-TC-XD
NĐ
Kinh tế- tài chính- xây dựng
Nghị định
THPT
THCS
UBND
UBMTTQ
VH-XH
Trung học phổ thông
Trung học cơ sở
Ủy ban nhân dân
Ủy ban mặt trận Tổ quốc
Văn hóa- xã hội
vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Tên bảng biểu
Trang
STT
Bảng 2.1 Tăng trưởng kinh tế của huyện Vĩnh Bảo giai đoạn 2010 - 2014
44
Bảng 2.2 Số lượng CBCC cấp xã của huyện Vĩnh Bảo giai đoạn 2010- 49
2014
Bảng 2.3 Cơ cấu độ tuổi và giới tính của đội ngũ CBCC cấp xã huyện 52
Vĩnh Bảo
Bảng 2.4 Chiều cao, cân nặng của CBCC cấp xã huyện Vĩnh Bảo
54
56
Bảng 2.5 Phân loại sức khỏe CBCC cấp xã của huyện Vĩnh Bảo năm 2014
Bảng 2.6 Trình độ văn hóa của CBCC các xã, thị trấn (Giai đoạn 2010- 57
2014)
Bảng 2.7 Trình độ chuyên môn của đội ngũ CBCC cấp xã huyện Vĩnh Bảo
Bảng 2.8 Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ CBCC cấp xã huyện
Vĩnh Bảo
58
60
Bảng 2.9 Trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ cán bộ,công chức cấp 62
xã huyện Vĩnh Bảo năm 2014
Bảng 2.10 Đánh giá tâm lực của đội ngũ CBCC cấp xã (Do công dân 66
đánh giá)
Bảng 2.11 Đánh giá tâm lực của đội ngũ CBCC cấp xã (Do cán bộ cấp
huyện đánh giá)
67
Bảng 2.12 Kết quả tuyển dụng công chức các xã, thị trấn của huyện Vĩnh
Bảo giai đoạn 2010-2014
73
Bảng 2.13 Tổng hợp kết quả đào tạo theo nội dung đào tạo
Bảng 2.14 Kết quả đánh giá, phân loại CBCC cấp xã năm 2014
75
78
vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Tên sơ đồ, biểu đô
STT
Trang
Sơ đồ 2.1
Cơ cấu tổ chức các cơ quan hành chính cấp xã của
huyện Vĩnh Bảo
48
Biểu đồ 2.1 Đánh giá tác phong làm việc của đội ngũ CBCC cấp xã
69
Biểu đồ 3.1 Tổng hợp ý kiến về sự hợp lý của kết quả đánh giá 103
CBCC
viii
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã đề ra mục tiêu chung
của công tác cán bộ là: “Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững
vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí; tư
duy đổi mới, sáng tạo, có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá; có tinh thần đoàn kết, hợp tác,
ý thức tổ chức kỷ luật cao và phong cách làm việc khoa học, tôn trọng tập thể
gắn bó với nhân dân, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đội ngũ cán bộ
phải đồng bộ, có tính kế thừa và phát triển, có số lượng và cơ cấu hợp lý”.
Đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là lực lượng nòng cốt
trong tổ chức, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước; tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư và khai thác
tiềm năng của địa phương để phát triển kinh tế - xã hội.
Trong hệ thống hành chính nước ta, chính quyền xã- phường- thị trấn
(gọi chung là cấp xã) là chính quyền cấp thấp nhất trong hệ thống chính
quyền 4 cấp hoàn chỉnh: Trung ương, tỉnh, huyện, xã. Chính quyền cấp xã là
cấp chính quyền gần dân nhất, là cầu nối trực tiếp giữa hệ thống chính quyền
cấp trên với nhân dân, hàng ngày tiếp xúc, nắm bắt và phản ánh tâm tư
nguyện vọng của nhân dân.
Huyện Vĩnh Bảo nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam thành phố Hải Phòng,
là một huyện trọng điểm về nông nghiệp của Thành phố. Ở vị trí tiếp giáp
giữa Hải Phòng với các tỉnh Thái Bình, Hải Dương, huyện Vĩnh Bảo là một
huyện giữ vai trò trọng yếu trong phát triển vùng kinh tế ngoại thành Hải
Phòng. Để phát huy tốt vai trò đó, đòi hỏi huyện Vĩnh Bảo phải có đội ngũ
nhân lực chất lượng, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế và sự
vận động, phát triển không ngừng của xã hội, đặc biệt là đảm bảo chất lượng
1
của đội ngũ cán bộ, công chức, bởi họ là những người đi đầu, những người
giữ vai trò quyết định trong việc quán triệt, tổ chức thực hiện mọi quyết định
của các cấp lãnh đạo và hiện thực hóa sự lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà
nước về mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội ở các cấp cơ sở.
Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ, công chức của huyện Vĩnh Bảo
luôn được kiện toàn, chất lượng đội ngũ được nâng lên rõ rệt phần nào đã đáp
ứng được những đòi hỏi khắt khe của thời kỳ hội nhập, phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã của huyện Vĩnh
Bảo còn một số hạn chế như: chất lượng cán bộ, công chức chưa đáp ứng
được yêu cầu của công việc, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công chức
chưa gắn với việc sử dụng, chưa có chính sách thỏa đáng để thu hút cán bộ,
công chức có trình độ cao về các cơ quan hành chính của huyện công tác.
Điều đó càng bộc lộ rõ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thực hiện
chương trình cải cách hành chính quốc gia, xây dựng nông thôn mới và phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương.
Từ thực tiễn đó và nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải
Phòng” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức được nhiều nhà
khoa học quan tâm nghiên cứu. Nhiều công trình khoa học, sách chuyên khảo
và các Hội thảo được tổ chức để nghiên cứu về vấn đề chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức. Có thể liệt kê một số công trình có liên quan như sau:
Nghiên cứu “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (2001) của
tác giả Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm là công trình nghiên cứu lớn, xác
2
định rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chủ trương xây dựng đội ngũ cán bộ của
Đảng ta trong thời kỳ đổi mới, đặc biệt là những yêu cầu, đòi hỏi cụ thể về tiêu
chuẩn cán bộ trong hệ thống chính trị các cấp. Theo các tác giả, việc xác định
cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và thế giới;
phải căn cứ vào đường lối cán bộ của Đảng đã được kiểm nghiệm từ cuộc
sống; khai thác những nhân tố hợp lý về tiêu chuẩn quan chức trong các vương
triều phong kiến và chú ý đến đặc trưng của cơn người Việt Nam truyền thống,
đồng thời tham khảo kinh nghiệm và thành tựu khoa học quản lý của các nước.
Nghiên cứu “Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước
trên thế giới” (2004) của tác giả Thang Văn Phúc và một số tác giả khác đã
giới thiệu về tổ chức nhà nước, bộ máy hành chính, lịch sử nền công vụ ở tám
nước trên thế giới: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Nga, Pháp, Đức, Anh,
Mỹ. Đây là một tài liệu quý để nghiên cứu các chế độ, chính sách quản lý công
chức ở các nước trên thế giới.
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước KHXH 05-03 “Luận chứng
khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (GS.TS. Nguyễn Phú Trọng làm chủ
nhiệm đề tài) đã đúc kết và đưa ra những quan điểm, định hướng trong việc sử
dụng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nói chung và
trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế xã hội.
Tác giả Nguyễn Kim Diện với đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ
công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương” – luận án Tiến sĩ, Đại học
Kinh tế quốc dân, năm 2012. Luận án đã làm rõ và đưa ra quan điểm, phương
pháp tuyển dụng, sử dụng, quy hoạch, đào tạo và những giải pháp, kiến nghị
nâng cao chất lượng đội ngũ côn chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương.
Tác giả Tạ Quang Ngọc với đề tài: “Đổi mới tổ chức và hoạt động của
cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân ở Việt Nam hiện nay”- luận án
3
Tiến sĩ, Đại học Luật Hà Nội, năm 2013. Luận án đã nghiên cứu thực trạng về
tổ chức và hoạt động của các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân từ
khi bắt đầu công cuộc đổi mới ở nước ta đến nay, chỉ ra những ưu điểm và hạn
chế trong thực tiễn tổ chức và hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban
nhân dân, nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó.
Tác giả Trần Đình Thảo với bài viết: “Xây dựng đội ngũ công chức của
huyện Đại Lộc tỉnh Quảng Nam: thực trạng và những giải pháp”, tạp chí “Phát
triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng”. Tác giả đã đi sâu phân tích thực trạng đội ngũ
cán bộ, công chức hiện nay của huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, thực trạng
tuyển dụng, quy hoạch, tạo nguồn đội ngũ công chức, công tác bố trí sử dụng,
đề bạt, bổ nhiệm công chức, thực trạng tình hình đào tạo, bồi dưỡng công chức.
Từ việc phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức, tác giả đã đề xuất các
giải pháp chủ yếu xây dựng đội ngũ cán bộ công chức của huyện Đại Lộc.
Bài viết “Xuất phát từ đại cục, hướng tới lâu dài, cố gắng xây dựng một
đội ngũ cán bộ dự bị tố chất cao” (Hội thảo lý luận giữa Đảng Cộng sản Việt
Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc: “Xây dựng đảng cầm quyền – kinh
nghiệm của Việt Nam, kinh nghiệm của Trung Quốc”) của tác giả Chu Phúc
Khởi (Trung Quốc) cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc xem đội ngũ dự bị là
“nguồn quan trọng của ban lãnh đạo các cấp”, và do đó xây dựng đội ngũ cán
bộ dự bị là nhiệm vụ chiến lược liên quan đến đại cục, đến lâu dài. Đây là công
tác tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý tại các địa phương của Trung Quốc, là
kinh nghiệm để tiếp tục nghiên cứu cho tạo nguồn cán bộ ở Việt Nam.
Ngoài ra, còn một số bài viết đăng trên các tạp chí khoa học hoặc nhiều
công trình, luận án, luận văn khác có đề cập ít nhiều đến vấn đề này.
Có thể khẳng định, những công trình khoa học kể trên đã cung cấp
nhiều tư liệu quý báu về cơ sở lý luận, về kiến thức, kinh nghiệm xây dựng
4
đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước nói chung và cán bộ, công chức cấp xã
nói riêng để tác giả tham khảo trong quá trình nghiên cứu đề tài của mình.
Tại huyện Vĩnh Bảo, Thành phố Hải Phòng, có một số đề tài nghiên cứu
thuộc một số lĩnh vực như văn hóa, giáo dục, tài nguyên- môi trường. Tuy
nhiên, cho đến thời điểm này, chưa có một công trình nghiên cứu nào nghiên
cứu toàn diện về vấn đề chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà
nước cấp xã cũng như cấp huyện, tiếp cận từ góc độ khoa học về quản trị nhân
lực. Do vậy, cần có một đề tài nghiên cứu về nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo. Đây là công trình đầu tiên nghiên
cứu việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã của huyện Vĩnh
Bảo, Thành phố Hải Phòng, hứa hẹn khả năng áp dụng cụ thể, hiệu quả cho địa
phương trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức của huyện.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.Mục tiêu nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề về lý luận và thực trạng nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, từ đó đề xuất những
phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã của huyện Vĩnh Bảo trong giai đoạn hiện nay, đáp ứng yêu cầu phát
triển và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3.2. Nhiệm vụ của luận văn
- Phân tích cơ sở lý luận về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và sự cần
thiết nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo.
Trong đó, hệ thống hóa những quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và của Đảng, Nhà nước ta về đội ngũ cán bộ, chính quyền cấp xã,
khái niệm và những tiêu chí đánh giá, những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng
đội ngũ cán bộ công chức cấp xã.
5
- Phân tích thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã qua các chỉ tiêu và các hoạt động nâng cao chất lượng, từ đó tìm ra
những ưu điểm và những tồn tại, hạn chế và đánh giá về đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công
chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, thực hiện mục tiêu xây dựng nông
thôn mới, xây dựng nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng.
- Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn tập trung nghiên cứu đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của 29
xã và 01 thị trấn của huyện Vĩnh Bảo.
+ Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo trong thời gian từ năm
2010 đến năm 2014.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng
đội ngũ cán bộ công chức, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà
nước, hệ thống các văn bản của nhà nước có liên quan đến cán bộ, công chức.
Luận văn kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên
quan đã được công bố.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thống kê- phân tích
6
Được sử dụng trong việc thu thập số liệu về các chỉ tiêu đánh giá chất
lượng cán bộ, công chức cấp xã như: cơ cấu tuổi, giới tính, trình độ văn hóa,
trình độ chuyên môn, thâm niên công tác, thành tích đóng góp, khen thưởng,
báo cáo tổng kết các năm. Từ đó, phân tích những mặt đạt được, hạn chế trong
việc đảm nhận, thực hiện công việc, chất lượng cán bộ công chức cấp xã của
huyện Vĩnh Bảo.
- Phương pháp điều tra xã hội học: sử dụng điều tra bằng bảng hỏi (lập
phiếu điều tra) và phương pháp phỏng vấn.
+ Số địa điểm tiến hành điều tra: UBND huyện Vĩnh Bảo; 09 xã và 01
thị trấn trên địa bàn huyện Vĩnh Bảo.
+ Tổng số phiếu điều tra phát ra: 240 phiếu, trong đó: Cán bộ, công
chức các xã, thị trấn (bảng hỏi 1): 100 phiếu; Cán bộ cấp huyện (bảng hỏi 2):
40 phiếu; Công dân và các tổ chức tới làm việc tại các xã, thị trấn (bảng hỏi
3): 100 phiếu.
+ Tổng số phiếu điều tra thu về: 234 phiếu (Chi tiết về phiếu điều tra
được trình bày tại phụ lục số 01)
+ Cách thức phát phiếu: phát trực tiếp cho các đối tượng cần hỏi
+ Phương pháp phỏng vấn trực tiếp một số vị trí công tác của một số cán
bộ công chức tại các xã.
- Phương pháp so sánh, đánh giá: tác giả so sánh (các chỉ số liên quan đến
chất lượng đội ngũ cán bộ công chức) qua các năm để thấy rõ nét sự thay đổi, tính
hiệu quả của các cơ chế, chính sách của địa phương và những nỗ lực của các cấp
chính quyền trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.
- Phương pháp chuyên gia: Phỏng vấn sâu một số chuyên gia thuộc lĩnh
vực quản lý nhân lực, quản lý đội ngũ cán bộ, công chức.
- Nguồn số liệu:
7
+ Số liệu thứ cấp: Thu thập tại các bảng, biểu thống kê, báo cáo hàng
năm tại phòng Nội vụ huyện Vĩnh Bảo, Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện
Vĩnh Bảo, Bệnh viện huyện Vĩnh Bảo, Văn phòng UBND huyện Vĩnh Bảo...
+ Số liệu sơ cấp: Tác giả tổng hợp kết quả tại các phiếu điều tra để hình
thành nguồn số liệu.
6. Những đóng góp của luận văn
- Luận văn đã góp phần vào hệ thống hóa lý luận về nâng cao chất lượng
đội ngũ CBCC cấp xã; hệ thống hóa và xây dựng các tiêu chí đánh giá; làm rõ
những đặc điểm của đội ngũ CBCC cấp xã và điều kiện khách quan của việc
xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã của huyện Vĩnh Bảo trong giai đoạn mới.
- Trên cơ sở những lý luận và hệ thống các tiêu chí đánh giá được xây
dựng, luận văn đã đưa ra những đánh giá, nhận định một cách khách quan,
khoa học về thực trạng chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã của huyện Vĩnh Bảo,
rút ra những ưu điểm và hạn chế của đội ngũ này.
- Luận văn đã làm rõ và đưa ra quan điểm về phương pháp tuyển dụng,
sử dụng, quy hoạch, đào tạo và những giải pháp, khuyến nghị đối với cấp trên
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, đáp
ứng yêu cầu của nền kinh tế thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thực hiện
mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
Chương II: Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã của huyện Vĩnh Bảo
Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã của huyện Vĩnh Bảo
8
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
1.1. Khái niệm, phân loại và vai trò, đặc điểm của đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã
1.1.1. Một số khái niệm
1.1.1.1. Cán bộ và cán bộ cấp xã
- Cán bộ:
Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định “Cán bộ là công dân Việt
Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ
trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã
hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là
cấp tỉnh), ở huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp
huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
- Cán bộ cấp xã:
Khái niệm cán bộ cấp xã được quy định tại khoản 3 điều 4 Luật Cán bộ,
công chức năm 2008: “Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cán
bộ cấp xã), là công dân Việt Nam, được bầu giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong
Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng
ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị- xã hội”.
Như vậy cán bộ cấp xã bao gồm những người giữ các chức vụ:
Bí thư, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch, phó chủ tịch HĐND; Chủ tịch, Phó
chủ tịch UBND, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã; Bí thư Đoàn
Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh xã; Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
xã; Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã.
1.1.1.2.Công chức và công chức cấp xã
- Công chức:
9
Theo từ điển tiếng Việt: Công chức là người được tuyển dụng và bổ
nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong cơ quan nhà nước, hưởng lương
do ngân sách nhà nước cấp.
Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định: “Công chức là công dân
Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong
cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở
trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân
dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc
phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ
quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị
sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính
trị- xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và
hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh
đạo quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ
lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”
- Công chức cấp xã:
Khái niệm công chức cấp xã được quy định tại Khoản 3, Điều 4, Luật
cán bộ, công chức năm 2008: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được
tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân
cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
Công chức cấp xã gồm các chức danh: Trưởng công an; Chỉ huy trưởng
quân sự; Văn phòng - Thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường;
Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội.
1.1.1.3.Chất lượng
Chất lượng là một thuật ngữ đã tồn tại từ lâu trong lịch sử. Trong từng giai
đoạn phát triển của sản xuất đã xuất hiện một số định nghĩa về chất lượng:
10
- Theo Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa, trong tiêu chuẩn ISO
8402:2000 (Quality Management and Quality Assurance), trong dự thảo DIS
9000:2000 đã đưa ra định nghĩa như sau: “Chất lượng là khả năng của tập hợp
các đặc tính của một thực thể, tạo cho thực thể đó khả năng thỏa mãn các nhu
cầu đã được công bố hay còn tiểm ẩn.” [28]
Theo Tổ chức kiểm tra chất lượng Châu Á (European Quality Control
Organization): “Chất lượng là mức độ phù hợp với yêu cầu người tiêu dùng.”
Theo Tiêu chuẩn Pháp: “Chất lượng là tiềm năng của một sản phẩm
hay dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người dùng.”
Nhưng dù tiếp cận theo cách nào, khái niệm “chất lượng” cũng phải
đảm bảo: phù hợp với tiêu chuẩn đã được công bố, phù hợp với những đòi hỏi
của người sử dụng, sự kết hợp cả tiêu chuẩn và đòi hỏi của người tiêu dùng.
Đó là yêu cầu không thể thiếu được để đánh giá chất lượng của một loại hàng
hóa, dịch vụ nào đó.
- Chất lượng nguồn nhân lực có thể được hiểu là “trạng thái nhất định
của nguồn nhân lực thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bên trong
của nguồn nhân lực”. [3, tr 65]
Như vậy, chất lượng của nguồn nhân lực được hiểu là tổng hợp những
phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp,
phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực; luôn gắn bó với tập thể, với
cộng đồng và tham gia một cách tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước.
1.1.1.4. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
Chất lượng đội ngũ CBCC là chỉ tiêu tổng hợp, đánh giá sức khỏe,
phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng thích ứng của đội ngũ cán
bộ, công chức đối với yêu cầu công việc của tổ chức và đảm bảo cho tổ chức
thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đặt ra.
11
Đây là một loại lao động có tính chất đặc thù riêng, xuất phát từ vị trí,
vai trò của chính đội ngũ lao động này. Chất lượng của đội ngũ CBCC thể
hiện ở trình độ, năng lực chuyên môn, sự hiểu biết về chính trị- xã hội, phẩm
chất đạo đức, khả năng thích nghi với sự chuyển đổi của nền kinh tế mới...
Chất lượng của CBCC còn bao hàm tình trạng sức khỏe, người CBCC cần
phải có đủ điều kiện sức khỏe để thực thi nhiệm vụ, công việc được giao.
Chất lượng của đội ngũ CBCC là một trạng thái nhất định của đội ngũ
CBCC, thể hiện mối quan hệ phối hợp, tương tác giữa các yếu tố, các thành
phần cấu thành nên bản chất bên trong của đội ngũ CBCC. Chất lượng của cả
đội ngũ không phải là sự tập hợp giản đơn số lượng, mà là sự tổng hợp sức
mạnh của toàn bộ đội ngũ. Sức mạnh này bắt nguồn từ phẩm chất vốn có bên
trong của mỗi CBCC và nó được tăng lên gấp bội bởi tính thống nhất của tổ
chức, của sự giáo dục, đào tạo, phân công, quản lý và kỷ luật trong đội ngũ.
Như vậy, có thể nói chất lượng của đội ngũ CBCC bao gồm:
- Chất lượng của từng CBCC, cụ thể là phẩm chất chính trị, đạo đức,
trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Chất lượng của từng cán
bộ, công chức là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của cả đội ngũ.
- Chất lượng của cả đội ngũ, một chỉnh thể, thể hiện ở cơ cấu đội ngũ
được tổ chức khoa học, có tỷ lệ cân đối, hợp lý vì số lượng và độ tuổi bình
quân được phân bố trên cơ sở các địa phương, đơn vị và lĩnh vực hoạt động
của đời sống xã hội.
Như vậy, các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ CBCC không chỉ bao
gồm một mặt, một khía cạnh nào đó, mà nó bao gồm cả một hệ thống, được
kết cấu như một chỉnh thể toàn diện từ chất lượng của từng CBCC (đây là yếu
tố cơ bản nhất), cho đến cơ cấu số lượng nam nữ, độ tuổi, thành phần của đội
ngũ cùng với việc bồi dưỡng, giáo dục, phân công, quản lý kiểm tra giám sát
12
Tải về để xem bản đầy đủ
150 trang
22601
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_nang_cao_chat_luong_doi_ngu_can_bo_cong_chuc_cap_xa.pdf
