Nhận thức - thái độ - hành vi của học sinh THPT về vấn đề bạo lực học đường
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
NHẬN THỨC – THÁI ĐỘ – HÀNH VI CỦA HỌC SINH THPT VỀ VẤN ĐỀ BẠO
LỰC HỌC ĐƯỜNG
Đoàn Mỹ Duyên*
Trường Đại học Văn Hiến
TÓM TẮT
Hiện nay đối với học sinh THPT, cụm từ “Bạo lực học đường” (BLHĐ) đã trở nên khá quen
thuộc và đang có xu hướng lan sang cả nữ sinh. Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định
lượng có kết hợp định tính cùng dung lượng mẫu 300 được xử lý bằng phần mềm SPSS for
Windows. Ngoài ra, bài nghiên cứu còn tiến hành phỏng vấn sâu 05 nữ học sinh đã từng trực
tiếp chứng kiến, tham gia và từng là nạn nhân của BLHĐ. Phần phân tích gồm: (1) Thực
trạng nhận thức của học sinh THPT đối với vấn đề BLHĐ; (2) Thái độ của học sinh THPT khi
chứng kiến BLHĐ; (3) Hành vi của học sinh THPT khi chứng kiến BLHĐ; (4) Mối liên hệ
giữa nhận thức, thái độ và hành vi khi chứng kiến BLHĐ của học sinh THPT. Sau cùng từ các
kết quả nghiên cứu, đề tài đưa ra một số khuyến nghị nhằm góp phần ngăn chặn BLHĐ.
Từ khóa: Bạo lực học đường, nhận thức, thái độ, hành vi, học sinh trung học phổ thông.
AWARENESS - ATTITUDE - THE STUDENT'S ACTIVITY
ON SCHOOL VIOLENCE
Doan My Duyen*
Van Hien University
*Corresponding author: [email protected]om
ABSTRACT
Currently for high school students School Violence phrase has become quite familiar and
tends to spread to all female students. Topic being studied by research methodology combines
quantitative and qualitative capacity of 300 samples were processed by SPSS for Windows
software. Also study also conducted in-depth interviews five female students have ever
directly witnessed the participation and been victims of school violence. The analysis consists
of (1) Situation awareness of high school students to the problem of school violence; (2) The
attitude of high school students having witnessed violence at school; (3) The behavior of high
school students as evidence school violence as; (4) the relationship between cognitive and
behavioral attitude when witnessing violence of high school student. Finally from the results
of research topics give some recommendations to help prevent school violence.
Keywords: School violence, awareness, attitude, behaviour, high school student.
bạo lực ngoài việc trải nghiệm bạo lực mà
TỔNG QUAN
Nghiên cứu về vấn đề BLHĐ, một số nghiên còn có nhiều khả năng tham gia vào bạo lực
cứu của các học giả ngoài nước cho thấy và có sự khác biệt về mặt thống kê giữa nam
mức độ phổ biến, hệ quả của BLHĐ dường và nữ về sự trải nghiệm bạo lực. Một nghiên
như là vấn đề xã hội chung ở tất cả các quốc cứu khác của tổ chức Centers for Disease
gia. Việc đề ra những biện pháp ngăn ngừa Control and Prevention-CDC twenty four
BLHĐ là khá phức tạp và không phải lúc nào seven-Saving Lives đã phân loại các hậu quả
cũng đem lại hiệu quả. Burton P. và Leoschut của BLHĐ ở các khía cạnh thể xác, tinh thần,
L. đã chứng minh rằng BLHĐ dù không gia tình dục như: (1) Hệ quả thể chất: vết cắt,
tăng nhưng vẫn xảy ra tương đối liên tục và thâm tím, vết xương gãy, chấn thương đầu và
trong thực tế số vụ BHLĐ nhiều hơn so với nghiêm trọng hơn là khuyết tật vĩnh viễn. (2)
báo cáo của các trường học. Về hình thức Hệ quả tâm lý như: trầm cảm, lo lắng, nỗi sợ
bạo lực, bên cạnh các hành vi bạo lực truyền hãi… (3) Hệ quả của sự xâm phạm tình dục:
thống, hình thức bạo lực qua mạng trực tuyến thể chất, tình cảm, hành vi và những thách
khá phổ biến ở các trường học. Nạn nhân bị thức xã hội, cũng như chịu đựng sự lạm dụng
599
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
trong tương lai hoặc tiếp tục chu trình ở tuổi BLHĐ. Tóm lại, BLHĐ là một vấn đề nghiên
trưởng thành bằng cách lạm dụng người cứu khá phổ biến nhưng luôn nhận được sự
khác. Nghiên cứu của Altuna S.A. và Baker quan tâm của các nhà khoa học quốc tế lẫn
O.E sử dụng phương pháp nghiên cứu định trong nước do tính chất và ảnh hưởng xã hội
tính, các tác giả đã xác định các nguyên nhân của nó. Các nghiên cứu trước đây hoặc có
của bạo lực và đưa ra các gợi ý giúp hạn chế phạm vi nghiên cứu khá rộng khi phân tích
vấn nạn này. Cụ thể: (1) Học sinh có xu thực trạng, nguyên nhân, hệ quả của BLHĐ
hướng nghiêng về bạo lực sau khi xảy ra mâu hoặc chỉ khai thác khía cạnh nhận thức về
thuẫn với nhau và không thể ngăn chặn được. BLHĐ. Mặt khác, khi xét về mối liên hệ giữa
Điều này cho thấy sự bất lực của hầu hết học nhận thức, thái độ và hành vi khi chứng kiến
sinh khi giải quyết các xung đột. (2) Học sinh BLHĐ của học sinh vẫn chưa được quan tâm
cho rằng bạo lực không tồn tại trong một nhiều. Chính vì vậy, nhóm tác giả thực hiện
khoảng thời gian nhất định mà bất biến. đề tài là thật sự phù hợp.
BLHĐ xảy ra trong toàn phạm vi trường học,
đặc biệt là ở những nơi không có giáo viên
PHƯƠNG PHÁP
quản lý xung quanh. (3) Mục đích của những Phương pháp phân tích tư liệu sẵn có: Đề
học sinh “lớp trên” là để “bảo vệ”, “chăm tài sử dụng một số thông tin có sẵn từ các
sóc” anh/em của họ ở những lớp dưới. Đây công trình nghiên cứu khoa học đi trước hoặc
còn được xem là hành vi rủ rê, lôi kéo người đã được đăng tải trên các tạp chí khoa học,
khác tham gia BLHĐ. (4) Nghiên cứu đã chỉ báo chí, mạng Internet. Căn cứ vào đó để mở
ra rằng những người hay sử dụng bạo lực rộng phân tích, so sánh với kết quả nghiên
thường thiếu tính kiên nhẫn và hay lo lắng. cứu của đề tài.
Các công trình nghiên cứu về chủ đề BLHĐ
Phương pháp thu thập thông tin bằng
ở Việt Nam thường tập trung nghiên cứu ở bảng hꢀi An-két: Dung lượng mẫu gồm có
hai nhóm vấn đề: (1) Thực trạng BLHĐ và 300 đơn vị được phát đều cho những học
(2) Nhận thức của học sinh về BLHĐ. Đoàn sinh đang học tại trường THPT Nguyễn Huệ
Nam Hương trong khi nghiên cứu về thực và Trung tâm GDTX & HN huyện Cam
trạng và giải pháp phòng, chống BLHĐ tại Lâm, tỉnh Khánh Hòa.
tỉnh Bến Tre đã cho thấy tỷ lệ BLHĐ ở tỉnh Phương pháp phꢀng vấn sâu cá nhân: Để
này khá cao (37,2%) và đặc biệt phổ biến ở tìm hiểu rõ hơn về nhận thức, thái độ và hành
học sinh phổ thông. Tác giả đánh giá rằng vi của học sinh THPT đối với vấn đề BLHĐ.
trong khi các vụ BLHĐ gây “bức xúc trong Đề tài thực hiện phỏng vấn sâu 05 trường
xã hội” thì các giáo viên, cán bộ quản lý giáo hợp là học sinh THPT. Trong đó, 01 trường
dục lại “không hề hay biết”. Bên cạnh đó, tác hợp được tiến hành phỏng vấn đối với học
giả Nguyễn Thị Thùy Dung chọn cách tiếp sinh đã từng là nạn nhân của BLHĐ; 02
cận tâm lý học để nghiên cứu về Nhận thức trường hợp học sinh đã từng chứng kiến trực
của học sinh trường THPT Nguyễn Trường tiếp BLHĐ; 02 trường hợp học sinh đã từng
Tộ (TP.Vinh-Nghệ An) về vấn đề BLHĐ cho tham gia BLHĐ.
thấy: (1) Nhận thức của học sinh THPT về Phương pháp xử lý dữ liệu: Các thông tin
BLHĐ được đặt trong mối quan hệ biện định lượng thu thập được từ bảng hỏi An-két
chứng với các yếu tố xã hội khác. (2) Phần xử lý bằng phần mềm SPSS for Windows
lớn học sinh đều biết đến BLHĐ, biết BLHĐ 16.0. Nội dung xử lý gồm có thống kê mô tả,
đang diễn ra trong thực tế nhưng vẫn chưa bảng tổng hợp đa biến. Các thông tin định
hiểu đúng đắn về bản chất của BLHĐ. (3) tính được xử lý bằng cách mã hóa và cô đọng
Hầu hết học sinh THPT đều nhận biết được thông tin.
hậu quả trực tiếp, tuy nhiên những hậu quả
mang tính lâu dài hơn thì lại ít được học sinh
đánh giá cao. (4) Nhiều học sinh đã định hình
cho bản thân những thái độ và hành vi cần có
nhưng vẫn chưa dám đứng ra tố cáo hành vi
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Nhận thức của học sinh THPT đối với vấn
đề BLHĐ hiện nay
600
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
Bảng 1. Tỷ lệ phần trăm đồng ý của học sinh THPT đối với các phát biểu về BLHĐ
Các phát biểu về BLHĐ
Tỷ lệ phần trăm đồng ý
Là hành vi gây tổn hại đến tinh thần (chửi, đe dọa...) giữa học
sinh với học sinh và giữa giáo viên với giáo viên trong và ngoài
khuôn viên nhà trường.
37,55%
Là hành vi gây tổn hại đến vật chất (trấn lột, chiếm đoạt đồ
dùng học tập, xin tiền...) giữa học sinh với học sinh trong và
ngoài khuôn viên nhà trường.
Là hành vi gây tổn hại đến thân thể (đánh nhau, túm tóc, cào
cấu...) giữa học sinh với học sinh trong và ngoài khuôn viên
nhà trường.
Là hành vi bạo lực liên quan đến vấn đề tình dục (sờ bộ phận
nhạy cảm, ép quan hệ tình dục...) giữa học sinh với học sinh
trong khuôn và ngoài viên nhà trường.
39,275%
40,925%
36,325%
(Nguồn: Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh THPT về vấn đề BLHĐ tháng 5/2017)
Từ bảng 1, hầu hết học sinh THPT hiện nay và giữa giáo viên với giáo viên trong và
đều có nhận thức về các khái niệm BLHĐ ở ngoài khuôn viên nhà trường với 37,55% học
mức trung bình. Cụ thể, xếp theo thứ tự giảm sinh đồng ý; cuối cùng là 36,325% đồng ý
dần, phát biểu BLHĐ là hành vi gây tổn hại với phát biểu BLHĐ là hành vi bạo lực liên
đến thân thể giữa học sinh với học sinh trong quan đến vấn đề tình dục giữa học sinh với
và ngoài khuôn viên nhà trường có 40,925% học sinh trong khuôn và ngoài viên nhà
học sinh đồng ý; kế đến có 39,275% đồng ý trường. Như vậy, phần lớn học sinh THPT
với phát biểu BLHĐ là hành vi gây tổn hại hiện nay đã biết về khái niệm BLHĐ nhưng
đến vật chất giữa học sinh với học sinh trong chưa thực sự hiểu đúng về khái niệm này.
và ngoài khuôn viên nhà trường; xếp vị trí
thứ ba là phát biểu BLHĐ là hành vi gây tổn
hại đến tinh thần giữa học sinh với học sinh
Thái độ của học sinh THPT đối với vấn đề
BLHĐ hiện nay
Bảng 2. Thái độ khi chứng kiến BLHĐ
Gián tiếp
Trực tiếp
Thái độ
Tần số Phần trăm (%) Tần số Phần trăm (%)
Phẫn nộ, khó chịu
Bình thường
Lo sợ
137
93
63
15
2
45,7
31,0
21,0
5,0
140
59
95
15
2
46,7
19,7
31,7
5,0
Thích thú
Khác
0,7
0,7
(Nguồn: Câu hỏi có nhiều ý trả lời; Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ tháng 5/2017)
Ở bảng 2, đa số học sinh THPT khi chứng không còn thái độ bình thường nữa mà thay
kiến BLHĐ một cách gián tiếp và trực tiếp vào đó là sự lo sợ (31,7%). Chia sẻ của một
thì các em đều tỏ thái độ phẫn nộ, khó chịu bạn nữ sinh: “Mình thì mình không có đồng
(45,7% và 46,7%). Một bạn nữ sinh cho biết: tình với việc đó. Nói chung thì mình cũng
“Em nghĩ là quá đáng. Kiểu như là mình có thấy hơi lo sợ chứ không có cảm giác thích
thể nói chuyện mà mình đâu phải nhất thiết thú như các bạn khác”. Như vậy, chưa có sự
là cứ phải đánh nhau đâu...”. Bên cạnh đó, nhất quán giữa việc chứng kiến BLHĐ gián
khi học sinh chứng kiến BLHĐ gián tiếp, tiếp và trực tiếp ở một số học sinh. Hành vi
thái độ bình thường được xếp ở vị trí ngay
sau thái độ khó chịu (31%). Nhưng khi
chứng kiến một cách trực tiếp, nhiều học sinh
của học sinh THPT đối với vấn đề BLHĐ
hiện nay
Bảng 3. Hành vi khi chứng kiến BLHĐ
Hành vi
Tần số Phần trăm (%)
Nhanh chóng tìm cách đi báo cho thầy cô, cán bộ trong trường
233
77,7
601
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
Nhanh chóng tìm các bạn khác đến khuyên, ngăn cản
Một mình nhanh chóng đến khuyên, ngăn cản
Đứng nhìn và không làm gì cả
Xem và cổ vũ
194
63
69
24
20
25
7
64,7
21,0
23,0
8,0
Chụp hình, quay phim
6,7
Đăng tải lên mạng xã hội Facebook, kênh Youtobe…
Khác
8,3
2,3
(Nguồn: Câu hỏi có nhiều ý trả lời; Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ tháng 5/2017)
Có thể thấy tại bảng 3, hầu hết các bạn đều xem cùng....Mình xem thì xem thôi chứ không
có hành vi phản đối rõ rệt đối với BLHĐ có ý nghĩ tới can ngăn hay chạy đi báo cho
(77,7% học sinh THPT chọn cách nhanh thầy cô biết về vụ đánh nhau đó. Vì nếu mình
chóng tìm cách đi báo cho thầy cô, cán bộ can thì có thể bạn đó sẽ đánh mình luôn, nên
trong trường đến để giải quyết vụ BLHĐ). mình chỉ đứng xem thôi”. Có thể thấy học
Tuy nhiên, khi chứng kiến BLHĐ trực tiếp, sinh THPT đang còn gặp khó khăn đối với
hành vi của một số học sinh có xu hướng đi cách xử lý tình huống khi có BLHĐ xảy ra.
ngược lại khá nhiều so với nhận thức và thái
độ của các bạn. Một nữ sinh cho biết: “Lúc
xem đánh nhau thì mình xem theo số đông,
thấy các bạn khác đến xem thì mình cũng tới
Mối liên hệ giữa nhận thức, thái độ và
hành vi của học sinh THPT đối với vấn đề
BLHĐ
Bảng 4. Mối liên hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi khi chứng kiến BLHĐ
Nhận
thức
Phần
Thái độ
Hành vi
Thái độ Phẫn nộ, Bình
Thích
thú
Phẫn nộ, khó chịu
Lo sợ
trăm
Hành vi
khó chịu thường
trung
bình
Gián
tiếp
Trực
tiếp
Bản thân hành
động
22,1%
25,4% 14,3% 26,7%
đồng ý
với các
phát biểu
về
BLHĐ:
38,5%
Cùng bạn bè đến
khuyên
Báo cho thầy cô
62,9%
78,6% 53,3%
52,5%
47,5%
40,0%
90,0%
85,7%
45,7% 46,7%
Đứng xem,
không làm gì
17,1%
40,7% 11,9%
73,3%
(Nguồn: Câu hỏi có nhiều ý trả lời; Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ tháng 5/2017)
Từ bảng 4 cho thấy, giữa nhận thức, thái độ thái độ thích thú khi chứng kiến BLHĐ đa số
và hành vi của học sinh THPT có mối liên hệ chọn hành vi chỉ đứng xem và không làm gì
với nhau. Cụ thể, với mức trung bình đối với (73,3%).
nhận thức về BLHĐ ở hầu hết học sinh
THPT (38,5%) cùng với đa số tỏ thái độ
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
không đồng tình với BLHĐ (45,7% gián tiếp Từ kết quả phân tích của đề tài, chúng tôi xin
và 46,7% trực tiếp), có sự thuận chiều giữa đưa ra một số kết luận sau:
nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh
khi chứng kiến BLHĐ. Với những học sinh
Thực trạng nhận thức của học sinh THPT
về vấn đề BLHĐ
tỏ thái độ khó chịu và lo sợ, đa số đều chọn Hiện nay học sinh THPT cũng đã có nhận
cách tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô (lần lượt thức về vấn đề BLHĐ nhưng chỉ ở mức trung
là 90% và 85,7%). Những học sinh có thái độ bình và tiếp nhận các thông tin về BLHĐ chủ
bình thường, bản thân hành động lại được yếu qua việc sử dụng mạng xã hội Facebook.
đánh giá cao hơn so với việc đi báo cho thầy
cô biết (52,5%). Trái lại, những học sinh tỏ
Thái độ của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ
602
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
Đa số học sinh THPT tỏ thái độ khó chịu khi chơi giải trí, các tiết mục văn nghệ, kịch…
chứng kiến BLHĐ. Tuy nhiên, vẫn còn có hướng dẫn cách để học sinh xử lý tình huống
một số học sinh THPT cảm thấy bình thường khi có BLHĐ xảy ra, học cách kiểm soát
và thậm chí là hưởng ứng một cách thích thú hành vi bản thân. Thường xuyên kiểm soát
khi chứng kiến BLHĐ và chưa có sự tỷ lệ các khu vực có nguy cơ xảy ra BLHĐ cao
thuận khi chứng kiến BLHĐ trực tiếp và gián như: nhà vệ sinh, sau sân trường, căn – tin,
tiếp.
trước cổng trường học. Bồi dưỡng các
phương pháp xử lý tình huống đối với giáo
viên, cán bộ nhân viên trường học. Nên tổ
Hành vi của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ
Đa số học sinh THPT chọn cách đi báo cho chức mô hình tham vấn học đường và cần có
thầy cô và cán bộ trong trường biết hoặc tìm một cán bộ là chuyên viên giám sát hoặc là
cách tìm các bạn khác đến ngăn cản khi các công an nhằm đảm bảo cho sự an toàn của
em thấy BLHĐ xảy ra. Tuy nhiên vẫn có một học sinh. Thay đổi cách thức hoạt động,
số học sinh chỉ đứng đó xem và không làm phong trào phòng chống BLHĐ theo hướng
gì, có em chụp hình, quay phim rồi đăng tải thiết thực hơn.
lên mạng xã hội, thậm chí là đến xem và cổ
vũ. Lý giải cho hành vi này là các em sợ bị
Đối với ban quản lý các phương tiện
truyền thông đại chúng
vạ lây, sợ sẽ bị trả thù và thậm chí là các em Cần có sự giám sát, quản lý chặt chẽ về hoạt
không muốn can thiệp vì đó không phải là động đăng tải văn hóa phẩm đồi trụy, bạo lực
chuyện của các em.
và có sự cảnh báo về độ tuổi được xem phù
hợp. Khuyến cáo việc phụ huynh cho con trẻ
tiếp xúc với mạng xã hội quá sớm, khuyến
khích con trẻ tham gia các hoạt động cộng
Mối liên hệ giữa nhận thức, thái độ và
hành vi của học sinh THPT về vấn đề
BLHĐ
Có mối liên hệ thuận chiều giữa nhận thức, đồng.
thái độ và hành vi của học sinh THPT khi
Đối với bản thân mỗi học sinh
chứng kiến BLHĐ. Theo đó, những học sinh Nên tự trau dồi thêm những kiến thức cần
THPT có thái độ khó chịu và lo sợ khi chứng thiết về vấn đề BLHĐ như: BLHĐ là gì, bao
kiến BLHĐ có xu hướng hành vi tích cực gồm những hình thức nào, nguyên nhân và
hơn so với những học sinh tỏ ra bình thường, hậu quả là gì…từ đó hình thành nên nhận
thích thú.
thức rõ ràng và có lối hành động, thái độ
đúng đắn hơn. Cần có thái độ tích cực hơn
trong các hoạt động, phong trào phòng,
Một số khuyến nghị
Đối với gia đình, phụ huynh học sinh
Dành thời gian trao đổi, khuyến khích con chống BLHĐ tại trường và tại địa phương.
em chia sẻ những khó khăn với cho phụ Nên có cái nhìn nhận tích cực, phân biệt giữa
huynh. Nên cho trẻ nhận biết về những hậu thực tế và “cái ảo” khi tiếp cận các hình ảnh,
quả kéo theo thay vì đánh, mắng các em. Giữ video clip về BLHĐ cũng như các trò chơi,
mối liên hệ chặt chẽ với nhà trường, đặc biệt phim mang tính chất bạo lực. Khi gặp khó
là giáo viên chủ nhiệm và các cán bộ kiểm khăn về các vấn đề liên quan đến BLHĐ, học
soát trường học.
Đối với nhà trường
sinh nên chia sẻ với thầy cô, gia đình và các
cán bộ chuyên trách nhằm có cách giải quyết
Tổ chức sinh hoạt, lồng ghép nội dung vào phù hợp, tránh các trường hợp đáng tiếc xảy
các bài học đạo đức hay các hoạt động vui ra.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
ALTUNA S.A. AND BAKER O.E. 2010. School Violence: a qualitative case study. Elsevier
Ltd: Turkey.
BURTON P. AND LEOSCHUT L. 2012. School Violence in South Africa. Centre for Justice
and Crime Prevention, Cape Town: South Africa.
CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION – CDC twenty four seven –
Saving Lives, Protecting People. 2016. Prevent Violence & Sexual violence in young.
1600 Clifton Road Atlanta: GA 30329-4027 USA.
PHẠM TẤT DONG VÀ LÊ NGỌC HÙNG. 2010. Xã hội học. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại
603
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần XIX năm 2017
Kỷ yếu khoa học
học Quốc gia Hà Nội.
ĐOÀN VĂN ĐỊNH. 2012. Bạo lực học đường qua báo chí. Hà Nội: Đại học Quốc Gia Hà
Nội.
ĐOÀN NAM HƯƠNG – Phó Chủ tịch Liên hiệp Khoa học Kinh tế - Đô thị Nam Bộ. 2016.
Thực trạng và giải pháp phòng chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre. Bến Tre:
Liên hiệp Khoa học Kinh tế - Đô thị Nam Bộ.
HỒ THỊ HƯỜNG. 2006. Thực trạng, nguyên nhân tội phạm chưa thành niên ở thành phố
Vinh hiện nay (Điển cứu: phường Hồng Sơn, phường Cửa Nam, xã Nghi Phú – thành phố
Vinh – tỉnh Nghệ An). Thành phố Hồ Chí Minh: Trường Đại học Văn Hiến.
HOÀNG TRỌNG & CHU NGUYỄN MỘNG NGỌC. 2008. Phân tích dữ liệu SPSS. Tr 118-
122. Trường Đại học Kinh tế TP.HCM: Nhà xuất bản Hồng Đức.
604
6 trang
26400
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nhận thức - thái độ - hành vi của học sinh THPT về vấn đề bạo lực học đường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nhan_thuc_thai_do_hanh_vi_cua_hoc_sinh_thpt_ve_van_de_bao_lu.pdf
