Thương mại điện tử yếu tố không thể thiếu trong chuỗi cung ứng doanh nghiệp

Kỷ yếu Hội thảo quốc tế “Thương mại và phân phối” lần 1 năm 2018  
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ YẾU TỐ KHÔNG THỂ THIẾU TRONG  
CHUỖI CUNG ỨNG DOANH NGHIỆP  
ECOMMERCE ELEMENTS ARE INDISPENSABLE  
IN THE SUPPLY CHAIN ENTERPRISE  
ThS. Nguyễn Vĩnh Phước  
Trường cao đẳng kinh tế thành phố Hồ Chí Minh  
Tóm tắt  
Khi đất nước ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế của khu vực và thế giới thì một vấn đề được  
đặt ra là làm sao để các doanh nghiệp có thể liên kết lại với nhau tạo thành những chuỗi cung ứng. Bài viết sẽ  
phân tích vai trò của thương mại điện tử đối với sự hình thành, phát triển chuỗi cung ứng của doanh nghiệp để  
giúp các doanh nghiệp giảm chi phí trong việc vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát  
triển hiện nay, đồng thời đưa ra các giải pháp giúp các doanh nghiệp liên kết với nhà phân phối, nhà cung cấp  
nguyên vật liệu qua việc trao đổi thông tin qua lại với nhau về quá trình sản xuất, quá trình phân phối, quản lý  
và phân phối đơn hàng.  
Từ khóa: Thương mại điện tử; Chuỗi cung ứng.  
Abstract  
As the country is increasingly integrating into the economy of the region and the world, a matter is  
being put in place so that businesses can come together to form supply chains. The paper will analyze the role  
of e-commerce in the formation and development of enterprise supply chains to help enterprises reduce costs of  
operating and improving their competitiveness in the development stage. At the same time, we also offer  
solutions to help businesses link with distributors and suppliers of materials through the exchange of  
information on the production process, distribution process, management and delivery orders.  
Keywords: Ecommerce; Supply chain.  
1. Đặt vấn đề  
Thương mại điện tử ngày nay không còn là một cụm từ xa lạ đối với doanh nghiệp trong xã hội  
ngày nay, nhưng để hiểu rõ về vai trò của thương mại điện tử đối với sự phát triển của một doanh  
nghiệp thì rất ít doanh nghiệp. Và càng ít doanh nghiệp hơn nữa biết đến vai trò của thương mại diện  
tử trong việc phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm trong giai đoạn hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền  
kinh tế toàn cầu. Do đó tác giả muốn đưa ra một cái nhìn tổng quan về vai trò của thương mại điện tử  
trong việc hình thành và phát triển chuỗi cung ứng trong giai đoạn hiện nay.  
2. Cơ sở lý thuyết  
2.1. Thương mại điện tử  
Theo diễn dàn đối thoại xuyên Đại Tây Dương: “Thương mại điện tử là các giao dịch thương  
mại về hàng hóa và dịch vụ được thực hiện thông qua các phương tiện điện tử”.  
Theo tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD): “Thương mại điện tử là việc làm kinh  
doanh thông qua mạng internet, bán những hàng hóa và dịch vụ có thể được phân phối không thông  
qua mạng hoặc những hàng hóa có thể được mã hóa bằng kỹ thuật số và được phân phối thông qua  
mạng hoặc không thông qua mạng”.  
Tổ chức thương mại thế giới (WTO): “Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo,  
bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao  
nhận có thể hữu hình hoặc giao nhận qua Internet dưới dạng số hóa”.  
789  
Kỷ yếu Hội thảo quốc tế “Thương mại và phân phối” lần 1 năm 2018  
Hiện nay trên thế giới có rất nhiều định nghĩa khác nhau về thương mại điện tử nhưng theo  
quan điểm của tác giả bài viết thì định nghĩa của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) là phù hợp nhất:  
“Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua  
bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận có thể hữu hình hoặc giao nhận qua  
Internet dưới dạng số hóa”.  
2.2. Chuỗi cung ứng  
Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các tổ chức/ tác nhân có sự kết nối và phụ thuộc lẫn nhau để  
cùng hợp tác làm việc, kiểm soát, quản lý và cải thiện dòng chảy của vật liệu và thông tin từ nhà cung  
cấp cho đến khách hàng cuối cùng ( Christopher, 2010).  
Chuỗi cung ứng là sự kết nối của nhiều hoạt động, quá trình kinh doanh có liên quan với nhau  
để tạo ra sản phẩm cuối cùng như hoạt động mua sắm nguyên vật liệu; hoạt động thêm gia trị gia tăng  
bằng quá trình chuyển đổi nguyên vật liệu thành sản phẩm cuối cùng; hoạt động thêm giá trị gia tăng  
về thời gian và không gian qua hoạt động lưu trữ, vận chuyển; hoạt động tổ chức trao đổi thông tin  
giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng (Min và Zhou, 2002).  
Chuỗi cung ứng là là sự liên kết giữa các công ty chịu trách nhiệm mang sản phẩm hoặc dịch  
vụ ra thị trường (Lambert,Stock và Ellram, 1989).  
Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các giai đoạn liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc thỏa mãn  
yêu cầu của khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất và người phân phối mà còn có  
cả người vận chuyển, nhà xưởng, người bán lẻ và bản thân khách hàng ( Chopra và Meindl, 2003).  
Theo quan điểm của tác giả thì chuỗi cung ứng là sự kết hợp của nhà cung cấp nguyên liệu, nhà  
sản xuất, nhà phân phối, nhà bán sỉ, bán lẻ,… có cùng mục tiêu liên kết lại với nhau để đưa sản phẩm  
đến tay người tiêu dùng với mức giá và chất lượng cạnh tranh.  
3. Phân tích vai trò của thương mại điện tử  
3.1. Đối với sự hình thành chuỗi cung ứng  
3.1.1.Giúp nhà sản xuất liên kết được với nhà cung cấp nguyên vật liệu  
Việt Nam có đến 53% dân số sử dụng internet và gần 50 triệu thuê bao sử dụng smartphone,  
đây là một điều kiện thuận lợi để giúp các nhà sản xuất liên kết được với các nhà cung ứng nguyên vật  
liệu trong nước và quốc tế để tìm kiếm, cung cấp và trao đổi thông tin qua lại với nhau một cách dễ  
dàng nhằm tạo sự gắn kết và chia sẽ lẫn nhau trong sản xuất.  
3.1.2. Giúp nhà sản xuất liên kết được với nhà phân phối, khách hàng  
Ngày nay, thương mại điện tử ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các nhà sản xuất  
liên kết được với Nhà phân phối và khách hàng nhằm giúp rút ngắn khoảng cách giữa doanh nghiệp sản  
xuất với khách hàng và nhà phân phối trong và ngoài nước. Theo số liệu điều tra của Công ty cổ phần  
Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), năm 2017, số lượng giao dịch trực tuyến thẻ nội địa tăng  
khoảng 50% so với 2016, trong khi giá trị giao dịch tăng trưởng tới 75%. Trong lĩnh vực tiếp thị trực  
tuyến, một số công ty tiếp thị liên kết có tốc độ tăng trưởng năm 2017 đạt từ 100% đến 200%. Tính đến  
cuối năm 2016, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam khoảng 4 tỷ USD. Dự báo trong 4 năm  
tới, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam được dự đoán có thể đạt tới 10 tỷ USD.  
790  
Kỷ yếu Hội thảo quốc tế “Thương mại và phân phối” lần 1 năm 2018  
3.2. Đối với sự phát triển của chuỗi cung ứng  
3.2.1.Giúp hoạt động giao dịch giữa các doanh nghiệp trong chuỗi thuận tiện hơn  
a. Thanh toán  
Hiện tại, Việt Nam có hơn 34 triệu người sử dụng smartphone (dữ liệu từ Facebook và  
Tencent). Trong đó, 29% người mua hàng thực hiện giao dịch online thông qua mobile platform (Theo  
Global web Index, 2017). Do đó, thương mại điện tử trở thành một yếu tố không thể thiếu để góp phần  
phát triển chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp. Nếu như trước đây chưa ứng dụng thương mại điện  
tử thì các doanh nghiệp sẽ mất nhiều thời gian để thu tiền nên vòng quay của dòng tiền chậm thì ngày  
nay thương mại điện tử phát triển thì việc thanh toán trở nên thuận lợi hơn.  
b. Trao đổi thông tin, chứng từ, mua bán  
Khi doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử vào trong chuỗi cung ứng thì việc trao đổi  
thông tin, chứng từ giữa các doanh nghiệp sẽ diễn ra một cách nhanh chóng. Theo kết quả khảo sát  
năm 2018 của Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cho thấy, số người tiêu dùng chọn  
mua online đã tăng gấp ba lần (2,7%) so với năm 2017 (0,9%).  
Ngoài ra, kết quả khảo sát còn ghi nhận, tất cả các sản phẩm tiêu dùng ít nhiều đều được người  
tiêu dùng mua online.  
791  
Kỷ yếu Hội thảo quốc tế “Thương mại và phân phối” lần 1 năm 2018  
3.2.2. Giúp các doanh nghiệp ở những khu vực địa lý khác nhau có thể liên kết được với nhau  
a. Tìm kiếm nguồn khách hàng mới ở trong nước, ngoài nước  
Theo báo cáo của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), tính đến năm 2016, đã có  
tới 32% doanh nghiệp thiết lập quan hệ kinh doanh với các đối tác nước ngoài thông qua kênh trực  
tuyến. Trong khi đó, 11% doanh nghiệp chọn tham gia các sàn thương mại điện tử và hoạt động website.  
b. Giảm chi phí quảng cáo, tăng doanh thu  
Khi ứng dụng thương mại điện tử trong chuỗi cung ứng sẽ giúp các doanh nghiệp giảm chi phí  
quảng cáo trên các phương tiện truyền thống như tivi, báo, đài, sự kiện,…Theo Báo cáo Thương mại  
điện tử của Cục Thương mại Điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương (2015), doanh số  
TMĐT (B2C) đạt khoảng 4,07 tỷ USD, tăng 37% so với năm 2014, chiếm khoảng 2,8% tổng mức bán  
lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.  
4. Kiến nghị giải pháp  
- Các doanh nghiệp cần phải chủ động đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, có khả  
năng ngoại ngữ để giao tiếp được với các doanh nghiệp trong khu vực, quốc tế và trình độ tin học ứng  
dụng để có thể trao đổi thông tin giữa các doanh nghiệp với nhau trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay.  
- Các cơ quan chức năng cần đưa ra những chính sách pháp lý kịp thời để hỗ trợ cho sự phát triển  
của thương mại điện tử nhằm góp phần tạo ra những chuỗi cung ứng hiện đại, phù hợp với thời đại.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
1. Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (2018), Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm  
2018;  
2. Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia (2015), Thương mại điện tử ở Việt Nam  
và một số giải pháp điều hành, Diễn dàn tài chính tháng 10/2015;  
3. Công Lý (2017), Thương mại điện tử Việt Nam: Tiềm năng và thách thức, Báo Diễn đàn Doanh  
nghiệp, Diễn đàn doanh nghiệp tháng 2/2017;  
4. Hương Xuân (2017), Thương mại điện tử Việt Nam cần làm gì để phát triển nhanh hơn?, Tạp chí  
The Leader tháng 11/2017;  
5. Phạm Thanh Bình (2017), Phát triển thương mại điện tử Việt Nam trong quá trình hội nhập AEC,  
Tạp chí Tài chính tháng 6/2017;  
6. Christopher, M. Logistic an supply chain management, 4th, Financial Time/Prentice Hall, Lodon,  
ISBN9780273731122, 2010;  
7. Min, H and Zhou, G. Supply chain modeling: past, present and futuer, Comput. Ind.Eng.43, 231-  
249, 2002.  
792  
pdf 4 trang baolam 27520 Free
Bạn đang xem tài liệu "Thương mại điện tử yếu tố không thể thiếu trong chuỗi cung ứng doanh nghiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfthuong_mai_dien_tu_yeu_to_khong_the_thieu_trong_chuoi_cung_u.pdf