Bài giảng Chăn nuôi trâu bò - Chương 3: Chuồng trại nuôi bò

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

NỘI DUNG MÔN HỌC CHĂN NUÔI TRÂU BÒ

Lợi nhuận

Chuång tr¹i nu«i bß

^•Yêu cầu chung về chuồng

trại

sinh sản

năng suất

sức khoẻ

• Các kiểu bố trí chuồng

thông dụng

quản lí sinh

sản (4, 5)

+

thức ăn (2)

chuồng trại

+

(3)

+

• Yêu cầu về các chi tiết

chuồng trại

giống

(1)

• Vệ sinh chuồng trại

•

Các phương thức quản lý

kỹ thuật

chăn nuôi

(6, 7, 8, 9)

trâu bò

1

2

Những yêu cầu chung về

chuồng trai

NHỮNG YÊU CẦU VÀ

NGUYÊN TẮC CƠ BẢN

• Những yêu cầu và nguyễn tắc cơ bản về

chuồng trại

- T¹o cho tr©u bß ®−îc an toµn, tho¶i m¸i, dÔ chÞu khi ¨n uèng, ®i

l¹i vµ nghØ ng¬i.

- T¹o sù an toµn vµ thuËn tiÖn cho ng−êi ch¨n nu«i trong viÖc qu¶n

lý, ch¨m sãc, nu«i d−ìng ®µn tr©u bß.

• Các bộ phân cần có của chuồng trại

• Bố trí mặt bằng

- T¹o ra ®−îc tiÓu khÝ hËu tèt cho tr©u bß, h¹n chÕ tèi ®a nh÷ng t¸c

®éng xÊu cña thêi tiÕt khÝ hËu lªn c¬ thÓ chóng.

• Vị trí xây dựng

- §¶m b¶o vÖ sinh thó y vµ m«i tr−êng ®−îc tèt.

- §¶m b¶o liªn th«ng hîp lý gi÷a c¸c bé phËn trong toµn tr¹i (S¬

®å).

• Yêu cầu kỹ thuật về chuồng nuôi

- TiÕt kiÖm chi phÝ x©y dùng vµ gi¶m thiÓu chi phÝ vËn hµnh s¶n

xuÊt.

- Sö dông ®−îc l©u dµi vµ æn ®Þnh.

home

3

4

Liªn th«ng gi÷a c¸c khu vùc trong tr¹i

C¸c bé phËn cÇn cã cña chuång tr¹i

tr©u bß

bß s÷a

Chuồng

vắt sữa

- HÖ thèng cung cÊp thøc ¨n: Kho chøa vµ dông cô chÕ

biÕn thøc ¨n tinh vµ thøc ¨n th«, m¸y phèi trén vµ ph©n

phèi thøc ¨n, lèi ®i cÊp ph¸t thøc ¨n vµ m¸ng ¨n.

- HÖ thèng cÊp n−íc: Nguån n−íc, b¬m, bÓ chøa,

®−êng èng cÊp n−íc vµ m¸ng uèng.

Chuồng

bò tơ

Chuồng

bò sữa

- HÖ thèng ch¨m sãc qu¶n lý bß: C¸c « chuång nhèt

bß, s©n vËn ®éng, ®−êng ®i, thiÕt bÞ thó y, c¸c thiÕt bÞ

nhËp vµ xuÊt b¸n bß.

Nơi sản

xuất TA

- HÖ thèng xö lý n−íc th¶i: R·nh tho¸t, hÖ thèng ao

l¾ng, ao l−u vµ khu vùc sö dông n−íc th¶i.

- HÖ thèng xö lý ph©n: ThiÕt bÞ thu dän vµ vËn chuyÓn

Chuồng

Thú y

ph©n, thiÕt bÞ ñ vµ khu vùc sö dông ph©n.

- Khu vùc qu¶n lý/kinh doanh: V¨n phßng lµm viÖc,

cÇu c©n, n¬i ®ç xe vµ n¬i vui ch¬i gi¶i lao.

Hệ thống

chất thải

Bò CS

& đẻ

5

6

<

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

48

1

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Bè trÝ mÆt b»ng chuång tr¹i

-

Kh«ng nªn ®Ó ®−êng ®i, r·nh tho¸t, lèi

ra vµo cña bß c¾t ngang nhau.

Kh«ng nªn lµm cæng ng¨n hay gãc hÑp

trªn ®−êng vËn chuyÓn vµ ph©n ph¸t

thøc ¨n.

-

Dµnh diÖn tÝch ®Ó ph¸t triÓn vµ më réng

quy m« chuång tr¹i theo tõng giai ®o¹n

vÒ sau.

V¨n phßng vµ cÇu c©n cÇn bè trÝ vµo n¬i

thuËn tiÖn ®Ó sao cho tÊt c¶ xe cé ra

vµo ®Òu ph¶i qua chç nµy.

- C¸c gi¶i ph¸p b¶o vÖ cÇn ®−îc thiÐt kÕ

cÈn thËn, phï hîp víi t×nh h×nh an ninh

cña tõng ®Þa ph−¬ng.

7

8

<

Vị trí xây dựng chuồng trại (1)

Vị trí xây dựng chuồng trại (2)

6. Lợi dụng địa hình? Không làm ngược lại.

1. Có đủ nước chất lượng tốt không?

Cần có 300 - 600 lít nước/bò/ngày

Việc đào dắp san lấp rất tốn kém. Phải lợi dụng

độ dốc làm đường rãnh thoát nước.

2. Nền đất có làm chuồng trại được không?

7. Điều kiện thời tiết phổ biến: nhiệt độ tối đa-tối

thiểu, lượng mưa, độ ẩm?

3. Hướng và tốc độ gió tự nhiên? (cần biết để

định hướng chuồng và tính tốc độ thông gió

tự nhiên).

8. Có đủ diện tích đất trồng cỏ không?

9. Có đủ diện tích đất để mở rộng quy mô không?

4. Thế đất và hướng mặt trời? (cần biết để

làm mái che và trồng cây bóng mát)

10. Những vấn đề môi trường liên quan đến quản

lý chất thải

5. Khả năng tiếp cận giao thông

9

10

<

11. Những quy định của địa phương và an ninh?

Mét sè yªu cÇu kü thuËt chuång nu«i

- Th«ng giã:

+ Mét hÖ th«ng th«ng giã tèt sÏ:

- ¸nh s¸ng:

– Lo¹i trõ bôi, khÝ ®éc vµ mïi h«i thèi khái chuång.

• KÕt cÊu t−êng vµ m¸i kÕt hîp víi h−íng chuång ph¶i

- MËt ®é nu«i

®–¶mCubn¶go cÊãp®®ññ¸knhh«sn¸gnkghtÝùsn¹hcihªntrotrnogngchcuhåunågn.g.

• MËt ®é nu«i th−êng ®−îc tÝnh b»ng diÖn tÝch chuång

– §iÒu hoµ ®−îc nhiÖt ®é vµ ®é Èm kh«ng khÝ chuång

b×nh qu©n cho mçi con.

• ChÕ ®é ¸nh s¸ng trong chuång phï hîp sÏ ¶nh h−ëng

nu«i.

tèt tíi m«i tr−êng vÖ sinh thó y vµ trao ®æi chÊt cña gia

• Cã ¶nh h−ëng ®Õn søc s¶n xuÊt vµ søc khoÎ cña gia

sóc.

+ NÕu thiÕt kÕ tèt th× chuång mét tÇng th−êng

sóc còng nh− hiÖu qu¶ ch¨n nu«i nãi chung.

• MËt ®é nu«i cã ¶nh h−ëng lín ®Õn tiÓu khÝ hËu chuång

• §Ó ®¶m b¶o ®ñ ¸nh s¸ng trong chuång cÇn chó ý ®Õn

chØ cÇn th«ng giã tù nhiªn lµ ®ñ.

kho¶ng ®Êt trèng tr−íc chuång vµ c¸c c©y bãng m¸t

nu«i v× ¶nh h−ëng ®Õn ®é Èm, mïi vµ bôi trong chuång.

+ Nh÷ng chuång x©y kÝn vµ cã trÇn thÊp th×

• ThiÕt kÕ mËt ®é nu«i ph¶i c¨n cø vµo ®iÒu kiÖn khÝ hËu,

quanh chuång.

th−êng ph¶i cã hÖ thèng qu¹t th«ng giã.

• Kho¶ng c¸ch gi÷a chuång víi d·y chuång (nhµ) bªn

®é lín cña gia sóc.

ph¶i b»ng 1,5-2 lÇn chiÒu cao cña chuång.

• Theo tiªu chuÈn cña n−íc ngoµi diÖn tÝch chuång nu«i

• Nh÷ng chuång quay ra h−íng ®«ng-nam, tr−íc mÆt

cho 1 ®¬n vÞ bß (500kg) dao ®éng trong ph¹m vi 9-25m2.

chuång kh«ng cã nhµ cöa hay c©y cèi cao rËm che khuÊt

11

12

<

sÏ nhËn ®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng cã lîi nhÊt.

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

49

2

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Kiểu chuồng hai dãy đối đầu

Kiểu chuồng hai dãy

13

14

KiÓu chuång hai d·y (Israel)

15

16

KiÓu chuång hai d·y

(Tuyªn Quang)

KiÓu chuång hai d·y

(Tuyªn Quang)

17

18

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

50

3

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

KiÓu chuång hai d·y

(Thanh Ho¸)

Kiểu chuồng một dãy

19

20

KiÓu chuång một d·y

KiÓu chuång nhiÖt ®íi

(L©m §ång)

21

22

home

H−íng chuång

• CÇn bè trÝ h−íng chuång phï hîp ®Ó tr¸nh m−a

t¹t, giã lïa, ®¶m b¶o che n¾ng, tho¸ng m¸t vµ

tho¸t n−íc tèt.

• Ph¶i tuú theo ®iÒu kiÖn ®Êt ®ai, ®Þa thÕ mµ chän

h−íng chuång sao cho høng ®−îc giã m¸t vµ

che ®−îc giã l¹nh mïa ®«ng (®Æc biÖt ®èi víi

chuång bª con).

• Th«ng th−êng nªn ®Ó chuång më (kh«ng t−êng)

vÒ phÝa nam hoÆc ®«ng nam ®Ó ®¶m b¶o cã ¸nh

s¸ng vµ th«ng tho¸ng tèt.

<

23

24

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

51

4

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

NÒn chuång

• DiÖn tÝch nÒn chuång (chç ®øng) ph¶i theo ®óng tiªu

chuÈn cho tõng lo¹i bß (4-8 m2/con).

• NÒn chuång ph¶i cao h¬n mÆt ®Êt bªn ngoµi kho¶ng

40-50cm ®Ó n−íc m−a kh«ng thÓ trµn vµo chuång.

• NÒn chuång cã thÓ ®−îc l¸t b»ng g¹ch hoÆc l¸ng bª

t«ng. MÆt nÒn chuång kh«ng gå ghÒ, nh−ng còng

kh«ng tr¬n tr−ît, cã ®é dèc hîp lý (1-3%), thoai tho¶i

vÒ r·nh tho¸t n−íc ®Ó b¶o ®¶m tho¸t n−íc dÔ dµng khi

déi röa.

• Chç bß ®øng vµ n»m nghØ tèt nhÊt lµ tr¶i nÒn b»ng

th¶m cao su hay c¸t ®Ó cho bß ®−îc tho¶i m¸i.

<

25

26

28

30

T−êng chuång

M¸i chuång

•

T−êng chuång ®Ó tr¸nh m−a h¾t vµ ng¨n tr©u bß.

T−êng cã ¶nh h−ëng lín ®Õn tiÓu khÝ hËu chuång nu«i.

B×nh th−êng t−êng nªn më h−íng ®«ng-nam ®Ó høng

•

M¸i chuång che m−a n¾ng vµ

®iÒu hoµ tiÓu khÝ hËu xung quanh

c¬ thÓ gia sóc.

Các kiểu mái chuồng

giã m¸t vµ che t©y-b¾c ®Ó ch¾n giã l¹nh (®Æc biÖt n¬i bß

®Î vµ nu«i bª).

§èi víi ®iÒu kiÖn khÝ hËu cña miÒn Nam, cã thÓ kh«ng

§é cao cña m¸i cÇn ph¶i tÝnh to¸n

sao cho kh«ng bÞ m−a h¾t vµ giã

l¹nh thæi vµo.

•

cÇn x©y t−êng xung quanh chuång.

T−êng cã thÓ x©y b»ng g¹ch, ®¸, b»ng tÊm bª-t«ng (cã

cét trô), b»ng gç hay mét sè vËt liÖu kh¸c tuú theo ®iÒu

kiÖn cô thÓ.

BÒ mÆt t−êng ph¶i ®¶m b¶o dÔ dµng quÐt röa tiªu ®éc

khi cÇn thiÕt.

M¸i che cã thÓ lîp ngãi hay tranh

®Ó gi÷ m¸t. M¸i t«n hay

fibroxim¨ng rÊt nãng.

•

§èi víi nh÷ng chuång lín, khÈu

®é m¸i réng th× cã thÓ ph¶i dïng

m¸i t«n, nh−ng cÇn lµm m¸i cao

vµ tho¸ng.

MÆt trong cña t−êng nªn quÐt v«i tr¾ng, võa ®¶m b¶o vÖ

sinh võa t¹o ra bÒ mÆt ph¶n chiÕu ¸nh s¸ng trong

chuång tèt.

<

27

Ảnh hưởng của vật liệu làm mái

đến hiệu quả chống nóng

M¸ng ¨n

Vật liệu

- CÇn ph¶i cã m¸ng ¨n trong chuång vµ

c¶ ngoµi s©n.

Vật liệu

dẫn nhiệt cao

Vật liệu

dẫn nhiệt kém

+ phủ nylon

-M¸ng ¨n x©y b»ng g¹ch l¸ng bª t«ng.

- C¸c gãc cña m¸ng ¨n ph¶i l−în trßn vµ

tr¬n nh½n.

- §¸y m¸ng cã lç tho¸t n−íc ®Ó thuËn

tiÖn cho viÖc röa m¸ng.

- Thµnh m¸ng phÝa trong (phÝa bß ¨n) b¾t

buéc ph¶i thÊp h¬n thµnh m¸ng ngoµi.

Nhiệt độ dưới mái

80 ^o

C

50 ^o

C

30 ^o

C

Bức xạ dưới mái

(Kcal/m2/h)

760

535

420

Chất dẻo

Tôn, nhôm

Gỗ, tranh, tre

29

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

52

5

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Lối cung cấp thức ăn

Khu vực nghỉ ngơi

Lối cấp TA

Nền bê-tông

• Trong ®iÒu kiÖn ch¨n nu«i quy m« lín cã c¬ giíi ho¸

ph©n ph¸t thøc ¨n th× cã thÓ kh«ng cÇn lµm m¸ng ¨n.

• Thøc ¨n ®−îc cung cÊp däc theo lèi ®i phÝa tr−íc mçi

d·y chuång trªn d¶i nÒn cao h¬n mÆt nÒn chuång

(th−êng r¶i b¨ng th¶m nhùa) vµ cã gê cao phÝa trong ®Ó ₃₂

ng¨n thøc ¨n r¬i vµo trong chç ®øng cña con vËt

<

31

M¸ng uèng

<

33

34

Róng chuồng

S©n, ®−êng, r∙nh

•

CÇn cã s©n ch¬i vµ hµng rµo ®Ó bß cã thÓ vËn ®éng tù

do. S©n l¸t b»ng g¹ch hoÆc ®æ bª t«ng. Cã thÓ trång

c©y bãng m¸t trong khu vùc s©n ch¬i. Trong s©n ch¬i

còng bè trÝ m¸ng ¨n vµ m¸ng uèng.

• Cã ®−êng ®i cho ¨n trong chuång, ®−îc bè trÝ tuú

thuéc vµo ®iÒu kiÖn chuång tr¹i (vÞ trÝ, kiÓu

chuång...), ph−¬ng thøc ch¨n nu«i, ph−¬ng tiÖn vËn

chuyÓn thøc ¨n.

• Trong chuång cÇn cã hÖ thèng rãng ®Ó ph©n chia vÞ trÝ vµ giíi h¹n ph¹m vi

®i l¹i cña mçi con bß.

• Rãng cã thÓ lµm b»ng s¾t, gç hay tre.

• Cã r·nh tho¸t n−íc, ph©n, n−íc tiÓu vµ bÓ chøa, ®−îc

bè trÝ phÝa sau chuång. NÕu cã ®iÒu kiÖn, tèt nhÊt lµ

x©y bÓ biogas ®Ó s¶n xuÊt khÝ mªtan cho ®un nÊu, kÕt

hîp tiÖt trïng, n©ng cao chÊt l−îng ph©n vµ vÖ sinh

• ChiÒu cao cña rãng ng¨n giøa 2 « th−êng kho¶ng 80-100cm, chiÒu dµi b»ng

2/3 chç n»m.

• Ngoµi rãng ng¨n « cÇn cã rãng ng¨n phÝa tr−íc ngang tÇm vai ®Ó bß kh«ng

b−íc vµo m¸ng ¨n hay m¸ng uèng.

m«i tr−êng.

<

35

36

• C¸c rãng ph¶i h¬i trßn c¹nh ®Ó tr¸nh cho con vËt bÞ x©y x¸t.

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

53

6

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Róng chuồng

Rãng thó y

• Hệ thèng rãng can thiÖp thó y cÇn thiÕt cho qu¶n lý gia sóc

khi cÇn phèi gièng, thiÕn, c¾t mãng, ®iÒu trÞ bÖnh tËt vµ can

thiÖp s¶n khoa.

• HÖ thèng nµy th−êng ®−îc lµm kÕt hîp thµnh mét phÇn

cña hÖ thèng b·i qu©y ®Ó dån vµ cè ®Þnh bß

<

37

39

41

38

Rãng cè ®Þnh bß ë n«ng hé

<

40

home

HÖ thèng qu©y dån bß

42

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

54

7

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

CÇu xuÊt nhËp bß

Lèi dÉn

¤ dån bß

Rãng cè

®Þnh bß

Khu bß

chê

<

43

45

47

44

Sinh nhiệt ở bò sữa ở các mức

sản xuất khác nhau

HÖ THèNG LμM M¸T CHO BÒ

* Duy trì (bò cạn sữa)

* Duy trì + 10 Kg sữa

* Duy trì + 20 Kg sữa

* Duy trì + 30 Kg sữa

* Duy trì + 40 Kg sữa

* Duy trì + 50 Kg sữa

14 Mcal/ngày

19 Mcal/ngày

24 Mcal/ngày

28 Mcal/ngày

33 Mcal/ngày

38 Mcal/ngày

<

46

Các phương pháp làm giảm

stress nhiệt cho bò

Phương thức thải nhiệt của bò

•

Ngăn bức xạ mặt trời ( Slide 21 )

- Lán và mái che mát

• Bức xạ nhiệt - phụ thuộc chủ yếu

vào chênh lệch nhiệt độ và diện tích

tiếp xúc

- Cây bóng mát

Làm mát trực tiếp (cơ thể gia súc)

- Làm mát bằng quạt

• ^{Dẫn nhiệt - phụ thuộc chênh lệch}

nhiệt độ và diện tích tiếp xúc

- Phun nước làm mát bò

- Phun nước kết hợp quạt thông gió

Làm mát gián tiếp (môi trường)

• Đối lưu - phụ thuộc tốc độ gió,

chênh lệch nhiệt độ và diện tích tiếp

xúc

•

- Làm mát chuồng nuôi bằng cách tạo sương mù

- Máy điều hoà nhiệt độ không khí chuồng nuôi

• Bốc hơi nước - phụ thuộc độ ẩm

không khí và diện tích tiếp xúc.

48

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

55

8

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Ngăn bức xạ trực tiếp

Lán và mái che mát

của mặt trời

49

50

Mái che khu vực cho ăn

Mái che di động

51

52

Mái che khu vực máng uống

Mái che khu vực nghỉ nơi và cho ăn

53

54

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

56

9

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Mái che khu vực nghỉ ngơi của bò

55

56

Cây bóng mát

57

58

Làm mát bằng quạt

@

60

59

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

57

10

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

61

62

63

64

@@

Phun nước kết hợp

quạt thông gió

Phun nước làm mát bò

Phun nước trực tiếp

lên cơ thể bò và dùng

quạt thông gió để làm

bốc hơi nước từ da bò

(thường dùng áp lực

thấp⁾

65

66

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

58

11

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Nguyên tắc làm mát bằng phun nước kết

hợp thông gió

Hệ thống làm mát bằng phun nước kết

hợp quạt thông gió

1. Một chu kỳ làm mát 95 phút) gồm 30 giây phun

nước, sau đó là 4,5 phút quạt thông gió.

• Nước bốc hơi từ bề mặt của cơ thể bò

(Để chuyển 1 g nước thành hơi cần 0,56 Kcal).

2. Một giai đoạn 30-45 phút làm mát (6-9 chu

kỳ/giai đoạn) có thể giúp bò duy trì thân nhiêt

bình thường ( > 39 ⁰C) trong 2-3 giờ.

• Hệ thống làm mát này có hiệu quả cao trong

cả điều kiện khí hậu khô cũng như ẩm.

3. 6 đến 10 “giai đoạn làm mát ” với 30 - 45 phút

một trong 2-3 giờ/ngày là cần thiết để giúp bò

cao sản giữ được thân nhiệt bình thường

trong mùa hè.

(Quạt làm lưu thông nhiều không khí xung quanh cơ

thể bò).

67

68

So sánh hiệu quả của việc làm mát bò bằng phun

nước hay kết hợp phun nước với quạt thông gió ở

vùng cận nhiệt đới

VỊ TRÍ CÓ THỂ LÀM MÁT BẰNG VÒI PHUN

NƯỚC VÀ QUẠT THÔNG GIÓ

A) Khu vực bò chờ vào vắt sữa (làm

mát bắt buộc)

Kết hợp

Phun nước

+

Phun nước + thông gió

Mái che +

Mái che

Phun nước

+

ĐC (mái che)

12.3

Phun nước + thông gió

hay

12.6

11.4

12.8

10.5

13.7

11.6

Sữa vắt sáng

(Kg)

B) Dọc theo lối cung cấp thức ăn (bò

làm mát tuỳ thích khi chúng đến ăn

thức ăn)

11.0

Sữa vắt chiều

(Kg)

23.3

24.0

23.3

25.3

CỘNG

+0.7

+2.0

CHÊNH LỆCH

Sources: Igono et al. 1975 . Misouri USA

Igono et al. 1976. Misouri USA

69

70

Trang thiết bị

• Tạo ra nhựng giọt nước lớn để làm ướt đẫm bò tận da

• Nước phải bốc hơi trước lần phu tiếp theo

• Quạt thổi không khí chứa nước bốc hơi.

Khu vực bò chờ vào vắt sữa

Vòi phun

• Công suất vòi: 500 lít/h.

• Góc quay (360° hay 180 °)

• Độ cao của vòi trên:2,2 m từ mặt nền.

• Khoảng cách giữa các vòi cùng hàng : 1,5 m.

• Khoảng cách hàng: 2 m.

• Áp suất nước tối thiểu: 3 atm.

• Vị trí thích hợp

DT: ít nhất 2 m2/bò

•Hạn chế:

Tăng lao động

Quạt

mái che cao

Di chuyển của bò

• Đường kính: 24-28 inch

Có hệ thống thoát nước

• Trang thiết bị

Khó khăn với bò cạn sữa

Phải làm khô bầu vú khi vắt₇s₁ữa

• Tốc độ gió: > 2,5 m/s.

• Tính đến tốc độ gió tự nhiên

@

72

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

59

12

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Dọc theo lối cung cấp thức ăn

Khu vực nghỉ ngơi

Lối cấp TA

Nền bê-tông

• Vị trí thích hợp

Nền bê-tông

Hệ thông thoát nước

• Trang thiết bị

73

74

Trang thiết bị

Khởi động hệ thống làm mát bằng vòi

Vòi phun

phun nước và quạt dọc lối cấp thức ăn

• Lắp cao cách lưng bò 1,5m

• Công suất vòi : 120 lít/h.

• Góc quay: 180°.

• Khoảng cách giữa các vòi trong hàng: 1,5 m

• Áp suất nước tối thiểu: 3 atm.

Hệ thống này chỉ được khởi động khi bò

lại gần chỗ cung cấp thức ăn :

- Khi thức ăn mới được cung cấp.

- Sau khi vắt sữa .

Thức ăn

Quạt

•

Đường kính: 20-24 inch.

Nền bê-tông

• Khoảng cách 2 quạt: 6m.

• Tốc độ gió tối thiểu 2.5 m/S.

• Tính đến cả tốc độ gió tự nhiên .

- Sau khi làm mát trong khu vực chờ vắt

sữa.

75

76

77

78

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

60

13

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả

làm mát bằng sương mù/áp suất cao

Làm mát chuồng nuôi bằng cách

tạo sương mù

• Nhiệt độ môi trường

• Độ ẩm không khí: Mức độ làm lạnh không khí tỷ lệ

nghịch với độ ẩm bên ngoài. Làm mát bằng cách bốc hơi

nước có hiệu quả nhất trong điều kiện khí hậu khô.

• Tốc độ thông khí: Để không khí mát không bị di

chuyển đi mất, cần có các tấm rèm nylon để che kín

chuồng

• Địa hình và loại chuồng

• Áp suất ống nước

• Đường kính và đặc điểm của vòi phun nước

-Dùng áp lực cao phun nước thành sương mù

79

80

- 1 g nước bốc hơi lấy đi 0,56 Kcal

Kết hợp phun nước tạo sương mù và quạt

để tăng bốc hơi nước xung quanh bò

Nhược điểm của việc làm mát bằng sương mù

• Khó áp dụng trong điều kiện có gió.

• Kém hiệu quả đối với chuồng thông thoáng (mất không khí

mát).

• Làm ẩm ướt vật liệu trong chuồng

• Gây bệnh đường hô hấp

• Tăng độ ẩm xung quanh bò có thể làm cản trở bốc hơi toả

nhiệt của bò

81

82

Đường cong cho sữa của bò được làm

mát và bò đối chứng

Bò được làm mát

50

Bò đối chứng

45

40

35

30

25

20

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

Tháng vắt sữa

83

84

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

61

14

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Ảnh hưởng của làm mát “trực tiếp” (phun

nước lên cơ thể bò) và làm mát “gián tiếp” (tạo

-

sương mù ) lên thân nhiệt của bò

Tạo mù

211

Phun nước

203

39.0

72

Số bò

Nhiệt độ tối đa ở trực tràng ( ^OC)

39.5

87

Nhịp thở (lần/phút)

Source: Bray et al. 1990 Florida USA.

<

85

86

CÁC PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ

TRÂU BÒ

•

Phương thức nuôi nhốt

Phương thức chăn thả

Kết hợp nuôi nhốt với

chăn thả

87

home ⁸⁸

Ph−¬ng thøc nu«i nhèt

Nuôi nhốt

•

Cung cÊp thøc ¨n tinh, b· bia, cñ qu¶ t¹i m¸ng ¨n cè ®Þnh

(th−êng vµo thêi gian v¾t s÷a)

ưu điểm :

• giảm thiểu cỏ thừa

•

Thøc ¨n th« xanh (mïa hÌ thu) vµ thøc ¨n ñ xanh (mïa

• bò không dẫm chân lên thức ăn

• giảm thiểu lây ngoại kí sinh

•

Cá kh« th−êng cho ¨n t¹i chuång vµo ban ®ªm.

N−íc ®−îc uèng tù do t¹i m¸ng dµnh riªng cho tõng con.

chuång kho¶ng 3 giê/ngµy.

trùng

nhược điểm :

• đòi hỏi phải vận chuyển cỏ và cơ khí hoá việc cắt cỏ

• không có phân lưu lại trên đồng cỏ

• phân hàng ngày thải ra trên nền chuồng

89

90

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

62

15

Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Ph−¬ng thøc ch¨n th¶

-

th¶ ngoµi ®ång cá lµ chÝnh.

Bß vÒ chuång vµo c¸c thêi

gian nhÊt ®Þnh.

Bæ sung thøc ¨n tinh vµ th«

(nÕu cÇn) t¹i chuång vµo thêi

gian v¾t s÷a

-

N−íc uèng cung cÊp tù do ë

chuång vµ ngoµi ®ång cá.

bß nghØ ng¬i khi trêi n¾ng

91

93

95

92

94

KÕt hîp ch¨n th¶ vµ nu«i nhèt

- KÕt hîp trong ngµy:

+ Bß ®−îc gÆm cá ngoµi ®ång cá tõ s¸ng ®Õn

tr−a

+ Khi vÒ chuång mçi con ®−îc nhèt/cè ®Þnh riªng

+ Buæi chiÒu sau khi ¨n thøc ¨n tinh bß ®−îc bæ

sung thªm cá t−¬i, thøc ¨n ñ xanh hoÆc cá kh«, r¬m

kh« t¹i chuång

- KÕt hîp theo mïa:

+ Mïa hÌ-thu nu«i theo ph−¬ng thøc ch¨n th¶ tù

do lu©n phiªn

vµ bæ sung thøc ¨n t¹i chuång.

96

home

https://sites.google.com/site/lophocphanvnuak60/

63

16

Bài giảng Chăn nuôi trâu bò - Chương 3: Chuồng trại nuôi bò - Học viện Nông nghiệp Việt Nam