Bài giảng Chăn nuôi trâu bò - Chương 4: Chăn nuôi bê nghé - Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
NỘI DUNG MÔN HỌC CHĂN NUÔI TRÂU BÒ
Lợi nhuận
Ch¨n nu«i bª nghÐ
Néi dung:
sinh sản
năng suất
sức khoẻ
- Sự ph¸t triÓn cña bª nghÐ
- Chăn nu«i bª nghÐ s¬ sinh
quản lí sinh
sản (4, 5)
+
chuồng trại
thức ăn (2)
+
(3)
+
- Chăn nu«i bª nghÐ trước cai
s÷a
giống
(1)
- Cai s÷a
- Chăn nu«i bª nghÐ sau cai
s÷a
kỹ thuật
chăn nuôi
(6, 7, 8, 9)
3
5
C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña bª
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÊ NGHÉ
1. Thêi kú s¬ sinh (7-10 ngµy ®Çu)
+ §iÒu kiÖn sèng cña c¬ thÓ hoµn toµn thay
®æi
Các giai đoạn phát
triển của bê nghé
Quy luật phát
triển không đồng
đều
Tác động của
chăm sóc nuôi
dưỡng đến sự phát
triển của bê nghé
+ Kh¶ n¨ng tù vÖ cßn thÊp
+ C¬ n¨ng tiªu ho¸ cßn rÊt yÕu
2. Thêi kú bó s÷a vµ tËp ¨n thøc ¨n thùc vËt
+ Bª sinh tr−ëng rÊt nhanh
+ S÷a lµ thøc ¨n chÝnh vµ ®−îc thay thÕ dÇn
b»ng thøc ¨n thùc vËt => lóc ®Çu c¬ n¨ng tiªu ho¸
chñ yÕu lµ d¹ mói khÕ, vÒ sau d¹ cá ph¸t triÓn
nhanh chãng
3. Thêi kú sau cai s÷a (cai s÷a ®Õn thµnh thôc vÒ
tÝnh)
+ TuyÕn sinh dôc vµ tuyÕn s÷a b¾t ®Çu ph¸t
triÓn
<<
4
Quy luËt ph¸t triÓn kh«ng ®ång ®Òu
C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña bª
a. C¬ quan tiªu ho¸
4. Thêi kú ph¸t dôc (xuÊt hiÖn ®éng dôc ®Õn
khi ®Î løa ®Çu)
- Tr−íc khi sinh: d¹ tr−íc sinh tr−ëng chËm cßn d¹ mói khÕ sinh tr−ëng
nhanh
+ Bª lín nhanh vÒ tÇm vãc
- Sau khi sinh: d¹ tr−íc t¨ng kho¶ng 100-120 lÇn, d¹ khÕ chØ t¨ng 4-8 lÇn
+ C¸c c¬ quan sinh dôc vµ tuyÕn s÷a
ph¸t triÓn m¹nh
b. TÇm vãc
- Tr−íc khi sinh: m« x−¬ng cã c−êng ®é ph¸t triÓn m¹nh nhÊt, x−¬ng
ngo¹i vi ph¸t triÓn m¹nh h¬n x−¬ng trôc => ph¸t tiÓn chiÒu cao vµ réng
5. Thêi kú tr−ëng thµnh (ho¹t ®éng chøc n¨ng)
+ Søc s¶n xuÊt ®¹t tíi møc cao nhÊt
- Sau khi sinh: tèc ®é ph¸t triÓn cña m« x−¬ng gi¶m xuèng nh−ng m« c¬
l¹i t¨ng. X−¬ng trôc ph¸t triÓn m¹nh lµm cho c¬ thÓ dµi ra
+ C¸c qu¸ tr×nh T§C trong c¬ thÓ diÔn
ra m¹nh
+ M« c¬ ph¸t triÓn m¹nh ë 12-14 th¸ng tuæi ®Çu, sau ®ã c−êng ®é
sinh tr−ëng vµ t¨ng träng tuyÖt ®èi cña m« c¬ gi¶m.
6. Thêi kú giµ cçi
+ C−êng ®é T§C dÇn dÇn gi¶m xuèng
+ Søc s¶n xuÊt gi¶m
+ M« mì ®−îc tÝch luü trong c¬ thÓ ë ®é tuæi muén h¬n.
c. Trao ®æi chÊt
- C¬ thÓ non cã c−êng ®é tæng hîp protein m¹nh
- §é tuæi cµng cao mì tÝch luü cµng nhiÒu trong th©n thÞt
- C¸c gièng sím thµnh thôc mì sím tÝch luü h¬n
6
91
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
¶nh h−ëng cña nu«i d−ìng ch¨m sãc
bª ®Õn sinh tr−ëng vµ søc s¶n xuÊt
Sù ph¸t triÓn d¹ dµy GSNL
a. Møc dinh d−ìng
- Møc nu«i d−ìng qu¸ thÊp hoÆc qu¸ cao => rèi lo¹n ph¸t
triÓn c¬ thÓ vµ c¸c c¬ quan chøc n¨ng => gi¶m søc s¶n xuÊt
vÒ sau.
- Bª cã kh¶ n¨ng bï ®¾p l¹i sù ®×nh trÖ sinh tr−ëng t¹m thêi
sau khi ®−îc c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn nu«i d−ìng vµ ch¨m sãc.
- Møc ®é nu«i d−ìng cã ¶nh h−ëng nhiÒu ®Õn sù tÝch luü
protein vµ mì
- Nu«i d−âng bª ë møc cao sÏ lµm t¨ng nhanh thµnh thôc vÒ
sinh lý vµ cho phÐp ®−a vµo sö dông sím h¬n. Tuy nhiªn nÕu
nu«i d−ìng qu¸ cao sÏ g©y ra hiÖn t−îng n©n sæi nªn khã thô
thai.
7
8
¶nh h−ëng cña nu«i d−ìng ch¨m sãc
bª ®Õn sinh tr−ëng vµ søc s¶n xuÊt
b. Lo¹i h×nh thøc ¨n
NUÔI BÊ NGHÉ SƠ SINH
- TËp ¨n thøc ¨n thùc vËt sím => ph¸t triÓn nhanh c¸c c¬ quan tiªu
ho¸ => tiªu ho¸ vµ sö dông tèt c¸c lo¹i thøc ¨n th«.
• Các loại thức ăn
• Cho bú sữa
• Chăm sóc
- Cho bª ¨n nhiÒu s÷a => ph¸t triÓn cña c¬ quan tiªu ho¸ bÞ h¹n chÕ
vµ b¾t ®Çu ¨n thøc ¨n thùc vËt chËm h¬n.
c. Ch¨m sãc
- NhiÖt ®é, ¸nh s¸ng chuång nu«i, ®é Èm kh«ng khÝ vµ thµnh phÇn
kh«ng khÝ, còng nh− sù vËn ®éng tÝch cùc cã t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn
sù ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan néi tiÕt vµ chi phèi m¹nh
®Õn c−êng ®é vµ chiÒu h−íng trao ®æi chÊt.
- Xoa bãp bÇu vó tõ khi bª thµnh thôc vÒ tÝnh (9-12 th¸ng tuæi) kÝch
<<
<< 10
9
thÝch sù ph¸t triÓn cña vó => n©ng cao søc s¶n xuÊt s÷a
Thøc ¨n
1. S÷a ®Çu vµ s÷a nguyªn
Thøc ¨n
1. S÷a ®Çu vµ s÷a nguyªn (tiÕp):
Thµnh phÇn s÷a ®Çu vµ s÷a nguyªn
+ Dinh d−ìng c©n ®èi vµ dÔ tiªu ho¸
+ Trong s÷a ®Çu tû lÖ albumin cao (2-3%)
Thµnh phÇn
S÷a ®Çu
S÷a ngµy
thø 10
4,25
+ S÷a ®Çu cã ®é chua cao (48-50T) => kÝch thÝch tuyÕn tiªu
ho¸ vµ tiÕt dÞch mËt, øc chÕ vi khuÈn
V¾t lÇn 1
V¾t lÇn 2
5,15
Mì (%)
7,2
3,96
15,23
1,07
0,16
38
+ S÷a ®Çu cã hµm l−îng gamma globulin cao (5% vs 0,1%)
=> t¨ng søc ®Ò kh¸ng cña bª do bª s¬ sinh cã kh¶ n¨ng hÊp
thu nguyªn vÑn gamma globulin tõ s÷a ®Çu vµo m¸u. Kh¶
n¨ng hÊp thu nµy gi¶m xuèng theo thêi gian (sau 60 giê kh«ng
cßn kh¶ n¨ng nµy n÷a)
§−êng (%)
3,72
4,49
Protein (%)
Kho¸ng (%)
Caroten (mg%)
§é chua (T)
10,66
0,95
3,41
0,64
0,16
0,03
+ S÷a ®Çu cßn cã hµm l−îng MgSO4 cao (0,37% vs 0,017%)
t¹o thµnh chÊt tÈy nhÑ ®Ó ®Èy cøt su ra ngoµi.
33
19
12
92
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Thøc ¨n
L−u ý khi cho bª bó s÷a
2. S÷a ®Çu nh©n t¹o
+ Bª ph¶i ®−îc bó s÷a ®Çu sau khi ®Î chËm nhÊt lµ 1 giê
+ Thµnh phÇn: 1 lÝt s÷a nguyªn, 10 ml dÇu c¸, 5-10g muèi,
2-3 qu¶ trøng, nÕu t¸o bãn cho thªm 5-10g MgSO4
+ S÷a ®Çu dïng cho bª ®Õn ®©u th× v¾t ®Õn ®ã hay v¾t s÷a ®Çu (bª
kh«ng uèng hÕt ngay) b¶o qu¶n ë tñ l¹nh 4oC ®−îc 7 ngµy ®Ó
cho bª uèng dÇn. Tr−íc khi cho uèng h©m nãng c¸ch thuû lªn
37-38oC
+ C¸ch pha chÕ: s÷a nguyªn sau khi thanh trïng h¹ nhiÖt
®é xuèng 38-39oC, ®Ëp trøng vµ cho dÇu c¸, muèi vµo,
®¸nh thËt ®Òu.
+ S÷a ph¶i ®¶m b¶o vÖ sinh, nh−ng tuyÖt ®èi kh«ng dïng nhiÖt ®Ó
xö lý v× dÔ g©y ®«ng vãn do cã hµm l−îng albumin
3. Thøc ¨n kh¸c
+ Kh«ng ®−îc bó s÷a vó viªm
+ Thêi gian cuèi bª ph¶i ®−îc tËp ¨n thøc ¨n th«: cá kh«,
r¬m.
+ S÷a ph¶i cã nhiÖt ®é thÝch hîp, tèt nhÊt lµ 35-37oC. S÷a cµng
l¹nh th× kh¶ n¨ng ®«ng vãn ë d¹ mói khÕ cµng kÐm khã tiªu
ho¸.
+ Tõ ngµy thø 5 trë ®i cã thÓ cho ¨n thªm kho¸ng bæ sung.
+ L−îng s÷a mçi lÇn cho bó kh«ng ®−îc qu¸ 8% khèi l−îng bª
+ L−îng s÷a cho bu mçi ngµy b»ng 1/5-1/6 khèi l−îng s¬ sinh
13
15
17
14
<
Cho bª bó s÷a trùc tiÕp
Cho bª bó s÷a gi¸n tiÕp
+ Sau khi ®Î t¸ch con kh«ng cho bó
trùc tiÕp. V¾t s÷a ®Çu cho bó b»ng b×nh
cã nóm vó cao su. Lç tiÕt cña nóm vó <
2mm nh»m ®¶m b¶o mét lÇn mót kh«ng
qu¸ 30 mm s÷a ®Ó cho r·nh thùc qu¶n
ho¹t ®éng tèt. Khi cho bó ®Æt b×nh
nghiªng 1 gãc 30o .
+ Sau khi ®Î bª ®−îc trùc tiÕp bó
tõ vó bß mÑ hµng ngµy
+ Tr−íc khi cho bª nghÐ bó cÇn
ph¶i lµm vÖ sinh chuång tr¹i, vó bß mÑ
ph¶i ®−îc lau s¹ch
+ Tr−êng hîp tr©u bß mÑ míi ®i
lµm vÒ th× nªn cho nghØ ng¬i 30-45
phót míi cho con bó
+ Sau mét vµi ngµy cho bó b×nh b¾t
®Çu chuyÓn sang tËp cho bª uèng s÷a
trong x«.
+ NÕu vó bÞ viªm ph¶i ch÷a trÞ ®Ó
tr¸nh bª nghÐ viªm ruét. Thêi kú nµy
kh«ng cho bª nghÐ ®i theo mÑ mµ ph¶i
nu«i ë chuång
16
<
Tập cho bê uống sữa trong xô
Chăm sóc bê sơ sinh
Röa s¹ch tay vµ ng©m
vµo trong s÷a, thß 2
ngãn tay lªn lµm vó
gi¶. Tay kia Ên mâm
bª xuèng cho ngËm
mót 2 ®Çu ngãn tay.
S÷a sÏ theo kÏ ngãn
tay lªn. Lµm vµi lÇn
nh− vËy bª sÏ quen vµ
tù uèng s÷a
93
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Còi nu«i bª
Ch¨m sãc bª nghÐ s¬ sinh
- Sau khi sinh, tr−íc lóc cho bª bó s÷a ®Çu cÇn tiÕn hµnh c©n bª
- Quan s¸t ®Æc ®iÓm l«ng, da, ph¶n x¹ mót bó, r¨ng, niªm m¹c
miÖng, t×nh h×nh søc khoÎ, ¨n uèng, ®i ®øng... ®Ó cã chÕ ®é nu«i
d−ìng cho thÝch ®¸ng vµ x¸c ®Þnh h−íng sö dông vÒ sau.
- Bª s¬ sinh rÊt yÕu, kh¶ n¨ng chèng ®ì
bÖnh tËt kÐm nªn cÇn ®−îc nu«i trªn còi
trong chuång c¸ch ly. Còi ph¶i ®−îc ®Æt
n¬i tho¸ng nh−ng kh«ng cã giã lïa, hµng
tuÇn ®−îc tiªu ®éc, hµng ngµy ®−îc lau
sµn vµ lµm vÖ sinh. Thêi gian nu«i bª
trong còi nµy chi cho phÐp trong 30 ngµy.
- Trªn còi nµy ph¶i ®Æt x« chøa n−íc cho
bª uèng vµ x« ®Ó cá kh« cho bª tËp ¨n.
19
20
Ch¨m sãc bª nghÐ s¬ sinh (tiÕp)
NUÔI BÊ NGHÉ TRƯỚC CAI SỮA
-
-
Mçi ngµy s¸t trïng rèn cho bª mét lÇn b»ng c¸c
dung dÞch s¸t trïng ®Õn khi rèn kh« míi th«i.
Tiêu chuẩn ăn
Các loại thức ăn
Tập ăn thức ăn sớm
Chăm sóc
Các phương thức nuôi
dưỡng và quản lý
Hµng ngµy cho bª xuèng còi ®Ó ®−îc vËn ®éng tù
do trong 3-4 giê, th−êng mïa hÌ s¸ng vµo lóc 8-10
giê, chiÒu tõ 3-5 giê, mïa ®«ng chËm h¬n 30 phót.
-
-
Hµng ngµy ph¶i kiÓm tra t×nh h×nh søc khoÎ bÖnh tËt
cña bª, vÖ sinh tiªu ®éc chuång nu«i vµ còi bª. Mïa
®«ng treo rÌm che chuång nu«i ®Ó bª ®−îc Êm, mïa
hÌ ph¶i tho¸ng m¸t.
Trong chuång nªn m¾c bãng ®iÖn vµ cho s¸ng gi¸n
®o¹n: s¸ng 3-4 giê / t¾t 1-2 giê ®Ó cung cÊp tia tö
ngo¹i cho bª
<< 22
21
<
Tiªu chuÈn ¨n
Tiªu chuÈn ¨n
3. Lipit
1. N¨ng l−îng
Lµ nguån cung cÊp n¨ng l−îng vµ lµ dung m«i hoµ tan mét sè
vitamin, ®ång thêi cßn cung cÊp mét sè axit bÐo kh«ng no
kh«ng thay thÕ ®−îc. Trong khÈu phÇn ¨n cÇn cã mét tû lÖ mì
b»ng 1-1,5% VCK.
+ Nhu cÇu duy tr×: TÝnh theo thÓ träng cña bª 10 ngµy 1 lÇn.
+ Nhu cÇu t¨ng träng: Dùa vµo møc t¨ng träng dù kiÕn hµng
ngµy.
2. Protein
4. Gluxit
+ Sù tÝch luü nit¬ gi¶m dÇn theo tuæi nªn møc cung cÊp
protein trong khÈu phÇn còng thÊp dÇn
Trong 4 tuÇn tuæi ®Çu bª chØ tiªu ho¸ ®−îc ®−êng ®¬n vµ
®−êng ®«i, 4-9 tuÇn tuæi tiªu ho¸ ®−îc mantoza mµ ch−a tiªu
ho¸ ®−îc tinh bét. V× vËy thøc ¨n trong giai ®o¹n nµy cÇn h¹n
chÕ tinh bét.
+ Trong giai ®o¹n ®Çu cÇn cung cÊp cho bª nh÷ng lo¹i thøc ¨n
cã ®Çy ®ñ vµ c©n ®èi c¸c axit amin kh«ng thay thÕ v× trong
giai ®o¹n ®Çu kh¶ n¨ng tiªu ho¸ protein thùc vËt rÊt thÊp nªn
nguån protein vi sinh vËt cßn Ýt.
5. Kho¸ng: Chó ý nhu cÇu Ca vµ P
6. Vitamin: CÇn chó ý nhiÒu ®Õn vitamin A vµ D
<
23
24
94
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Thøc ¨n
Thøc ¨n
1. S÷a nguyªn
2. S÷a khö mì
+ Lµ lo¹i thøc ¨n quan träng nhÊt víi bª trong giai ®o¹n nµy.
+ Tû lÖ tiªu ho¸ c¸c thµnh phÇn dinh d−êng th−êng trªn 95%.
+ Cã thÓ thay thÕ cho mét phÇn s÷a nguyªn.
+ C¸c chÊt dinh d−ìng ë trong s÷a t−¬ng ®èi hoµn chØnh vµ phï
hîp víi yªu cÇu sinh lý cña bª.
+ Gi¸ trÞ n¨ng l−îng s÷a khö mì chØ b»ng 50% so víi s÷a
nguyªn, nh−ng gi¸ trÞ sinh vËt häc cña nã cao.
+ Ph¶i cho bª bó s÷a tõ tõ ®Ó cho r·nh thùc qu¶n khÐp kÝn ®−a ®−îc
hÕt s÷a xuèng d¹ mói khÕ, ®¶m b¶o thêi gian ph©n tiÕt n−íc bät vµ
c¸c dÞch tiªu ho¸ kh¸c.
+ Cã thÓ dïng tõ tuÇn tuæi thø 3-4 trë ®i.
+ Cho ¨n xen kÎ s÷a nguyªn trong ngµy trong mét thêi
gian, sau ®ã cã thÓ thay h¼n s÷a nguyªn tõ 40 - 45 ngµy
tuæi trë ®i.
+ S÷a cho bª ¨n ph¶i ®¶m b¶o vÖ sinh vµ cã nhiÖt ®é thÝch hîp
+ Sè lÇn cho bó/ngµy = l−îng s÷a cho bó trong ngµy/l−îng s÷a 1
lÇn, trong ®ã l−îng s÷a cho bó/ngµy = 1/5 -1/6 Pss, l−îng s÷a cho
bó/lÇn = 8% Pss
25
26
8
30
+ Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c lÇn cho bó ph¶i t−¬ng ®èi ®Òu nhau
Thøc ¨n
Thøc ¨n
4. Thøc ¨n tinh hçn hîp
3. S÷a thay thÕ
+ Lµ lo¹i thøc ¨n chÕ biÕn cã thµnh phÇn t−¬ng tù s÷a nguyªn
+ Yªu cÇu c¸c thµnh phÇn dinh d−ìng :
- Protein 12-15% VCK, trong ®ã Ýt nhÊt cã 50% protein ®éng vËt
- Mì 12,5-25% VCK, cã nhiÖt ®é nãng ch¶y thÊp h¬n th©n nhiÖt, cã kh¶
n¨ng nhò ho¸ bÒn v÷ng khi hoµ thµnh d¹ng s÷a, cã c¸c axit bÐo kh«ng no
kh«ng thay thÕ ®−îc: linoleic, arachinoic, linoic.
- ChÊt chèng oxi hãa:
- Tinh bét: cÇn gi¶m tíi møc tèi thiÓu
- §−êng dÔ tiªu: 5-10%
- Xenluloza : 0,5-1%
- Kho¸ng : 9-10%
- Vitamin : 30 UI vit. A + 8-10 UI vit. D/kg VCK
- Kh¸ng sinh : 50mg biomixin/kgVCK
+ Thêi gian b¾t ®Çu cho ¨n: s÷a tèt cã thÓ b¾t ®Çu tõ 15-20 ngµy tuæi.
27
Thøc ¨n
7. Cñ qu¶
Thøc ¨n
+ Chøa nhiÒu bét ®−êng, t−¬ng ®èi ngon miÖng
+ DÔ lªn men => chØ cho ¨n tõ th¸ng tuæi thø 3.
+ NÕu bª Øa ch¶y th× ph¶i th«i cho ¨n
8. Thøc ¨n ñ xanh
5. Cá kh«
+ KÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña d¹ cá, hoµn thiÖn hÖ vi sinh vËt
d¹ cá, t¨ng thªm dinh d−ìng vµ h¹n chÕ Øa ch¶y.
+ TËp ¨n tõ ngµy 7-10.
+ Trong th¸ng tuæi ®Çu thøc ¨n th« cho bª chñ yÕu lµ cá kh« vµ
®−îc t¨ng dÇn lªn theo tuæi.
Nªn cho bª ¨n tõ th¸ng tuæi thø 3 vÒ sau.
9. ChÊt kho¸ng
6. Cá t−¬i
+ TËp cho bª ¨n tõ cuèi th¸ng tuæi thø nhÊt.
+ L−îng cá t−¬i ®−îc t¨ng dÇn trong khÈu phÇn.
+ Bæ sung t¹i chuång hay gÆm trªn b·i ch¨n
+ Bæ sung Ca vµ P tõ th¸ng thø 1-5 (trén víi thøc ¨n tinh, hoµ
vµo s÷a hay ®¸ liÕm)
+ Cho bª vËn ®éng d−íi ¸nh s¸ng mÆt trêi
<
29
95
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Tập ăn sớm
Thnªn¸p dông khi:
kh«ng nªn nÕu:
- Bß mÑ cho nhiÒu s÷a (bß thÞt).
- Cã nhiÒu cá/®ång cá víi chÊt l−îng tèt.
- Bª ®−îc nu«i víi tèc ®é t¨ng träng thÊp sau cai s÷a.
- Bª nu«i ®Ó thay thÓ ®µn sinh s¶n.
- Gi¸ thøc ¨n h¹t cao so víi gi¸ b¸n bª.
31
32
<
Ref>
<
Ch¨m sãc bª nghÐ bó s÷a
Removing Horns
VËn ®éng: hµng ngµy ph¶i cho bª
vËn ®éng Ýt nhÊt lµ 3-4 giê. Cã thÓ
kÕt hîp vËn ®éng víi ch¨n th¶.
Prevent injury
Performed when the horn button
takes shape (two weeks)
Clipping the hair
Heavy-duty electric dehorner
Dehorning Ointments
Khö sõng: khi bª ®−îc 1-2 th¸ng
tuæi, sõng b¾t ®Çu nhó lªn. Dïng dïi
s¾t nung ®á dÝ vµo sõng cho ch¸y hÕt
phÇn sõng ®en ®Õn khi thÊy mét líp
da tr¾ng lµ ®−îc. Sõng sÏ kh«ng bao
giê mäc n÷a, thuËn lîi cho viÖc ch¨m
sãc, qu¶n lý vÒ sau.
<
33
34
Nu«i bª bó s÷a trùc tiÕp
Nu«i d−ìng bª t¸ch mÑ hoµn toµn
+ Nu«i c¸ch ly trong thêi gian ®Çu vµ cho bó s÷a mÑ, sau ®ã chuyÓn vÒ
chuång nu«i bª riªng vµ cho ¨n s÷a gi¸n tiÕp
+ Nu«i bª theo mÑ ®Î
+ Nu«i bª b¶o mÉu
+ Nu«i bª ghÐp mÑ
§¸nh gi¸
+ Trong th¸ng tuæi ®Çu nªn nu«i trªn còi c¸ thÓ, hµng ngµy cho bª xuèng
còi ra s©n vËn ®éng trong 3-4 giê, thøc ¨n vµ n−íc uèng ®−îc cho ¨n trong
x« treo trªn còi, ch−a cho bª ch¨n th¶ trªn ®ång cá.
+ Tõ th¸ng thø 2 trë ®i s÷a ®−îc cho ¨n theo giê quy ®Þnh t¹i chuång; c¸c
lo¹i thøc ¨n vµ n−íc uèng ®−îc bæ sung trong m¸ng ¨n m¸ng uèng tËp thÓ ë
trong chuång vµ s©n ch¬i, ban ngµy bª ®−îc ch¨n th¶ trªn l« cá; vÒ mïa
®«ng thøc ¨n bæ sung t¹i chuång cã thøc ¨n tinh, cá kh«, cá ñ xanh, cñ qu¶;
nÕu nu«i nhèt trong vô nµy th× hµng ngµy còng ph¶i cho bª vËn ®éng tÝch
cùc trong 2-4 giê trªn bµi ch¨n hay trªn ®−êng vËn ®éng; vÒ mïa hÌ cho bª
ch¨n th¶ trªn c¸c l« cá cã n¨ng suÊt cao.
+ ¦u ®iÓm:
- Bª ¨n ®−îc s÷a cã chÊt l−îng tèt víi nhiÖt ®é thÝch hîp,
®¶m b¶o vÖ sinh, cã tÝnh miÔn dÞch cao => gi¶m tû lÖ bÖnh tËt
cho bª vµ tiªu ho¸ tèt
- Kü thuËt ®¬n gi¶n, chi phÝ trang thiÕt bÞ vµ lao ®éng thÊp
+ Nh−îc ®iÓm:
§¸nh gi¸:
- ¦u ®iÓm: §Þnh møc ®−îc tiªu chuÈn khÈu phÇn; cho phÐp chuyªn m«n ho¸
vµ c¬ giíi ho¸
- Kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc chÝnh x¸c l−îng s÷a bª bó ë con mÑ
- DÔ l©y bÖnh gi÷a mÑ hay nh÷ng con cïng ®µn sang bª con
- Kh«ng n©ng cao ®−îc tr×nh ®é chuyªn m«n ho¸, khã kh¨n
- Nh−îc ®iÓm: §ßi hái tr×nh ®é kü thuËt cao, nÕu nu«i kh«ng ®óng kü thuËt dÔ
g©y nhiÒu tæn thÊt, ®Æc biÖt lµ do bª bÞ Øa ch¶y; chi phÝ cao, vèn ®Çu t− lín.
<
35
36
cho c¬ giíi ho¸.
96
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Chuẩn bị bê cai sữa
CAI SỮA
Tiªm phßng vμ ch¨m sãc søc khoÎ
•
•
•
Tr−íc cai s÷a 3-4 tuÇn tiªm phßng, tÈy ký sinh trïng, khö sõng.
Thiến bª ®ùc kh«ng lµm gièng
KiÓm tra dÊu hiÖu bÖnh tËt.
Chuẩn bị bê cai
sữa
Thøc ¨n vμ nu«i d−ìng
•
•
KhÈu phÇn cã hµm l−îng dinh d−ìng cao, thøc ¨n ngon miÖng
Các phương pháp
cai sữa
ThiÕt kÕ khu vùc cho ¨n thøc ¨n th« riªng chØ cã bª ®Õn ®−îc cßn
bß mÑ th× kh«ng.
•
•
Cã m¸ng ph©n phèi thøc ¨n tinh tËp ¨n chøa c¸c hçn hîp thøc ¨n
h¹t.
Cai sữa sớm
B¾t ®Çu cho ¨n thøc ¨n tËp ¨n Ýt nhÊt lµ 3 tuÇn tr−íc khi cai s÷a.
N−íc uèng
•
Bª ph¶i lu«n lu«n ®−îc tiÕp cËn víi ®Çy ®ñ n−íc uèng ngon, lµnh
vµ s¹ch ®Ó thay cho s÷a mÑ.
•
Nªn bè trÝ nhiÒu vßi/chËu uèng n−íc ë nh÷ng chç kh¸c nhau trong
chuång vµ s©n ®Ó bª dÔ tiÕp cËn.
<< 37
38
Các phương pháp cai sữa
Cai sữa sớm
Ph−¬ng ph¸p ng¨n c¸ch b»ng hμng rμo ch¾n: cho bß
−u ®iÓm:
mÑ vµ bª con ng¨n c¸ch nhau bëi mét hµng rµo ch¾n.
nªn ®Ó bª ë phÝa mµ tr−íc cai s÷a chóng vÉn ë. hµng
rµo vµ cæng ®ñ ch¾c ch¾n.
h¹n chÕ:
- Kü thuËt ch¨n sãc vµ nu«i d−ìng bª ph¶i cao.
- Ph¶i ®Çu t− nhiÒu c«ng lao ®éng h¬n.
- Ph¶i cã thiÕt bÞ chuång tr¹i vµ thøc ¨n ®Ó nu«i bª con.
Ph−¬ng ph¸p c« lËp hoμn toμn: ®−a bß mÑ ®i ®Õn mét
n¬i xa ®Ó cho mÑ con kh«ng nh×n vµ nghe thÊy nhau. Tèt
nhÊt lµ bª con ®−îc gi÷ l¹i ë n¬i chóng ë tr−íc khi cai
s÷a, cßn bß mÑ th× ®−îc chuyÓn ®i.
- Gi¶m kh¶ n¨ng thu ®−îc bª cã khèi l−îng cai s÷a cao tõ
nh÷ng bß mÑ cho nhiÒu s÷a.
-C¸c sè liÖu vÒ n¨ng suÊt cña bß mÑ sÏ cã Ýt gi¸ trÞ sö
Ph−¬ng ph¸p cai s÷a qua hai b−íc
•B−íc 1: §Ýnh dông cô chèng mót bó b»ng chÊt dÎo lªn mòi cña bª
để ng¨n c¶n bª tiÕp cËn ®Çu vó cña bß mÑ trong vßng 4-7 ngµy.
•B−íc 2: T¸ch bª con khái bß mÑ vµ bá dông cô chèng mót bó ra.
dông.
Trong tÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p trªn, ngµy ®Çu tiªn chØ cho bß mÑ ¨n
thøc ¨n th«. Tõ ngµy thø hai míi cho ¨n bæ sung thøc ¨n tinh.
Qu¸ tr×nh cai s÷a ®−îc kÕt thóc trong 7-10 ngµy.
39
40
Nu«i d−ìng bª nghÐ sau cai s÷a
NUÔI BÊ NGHÉ SAU CAI SỮA
a. Yªu cÇu nu«i d−ìng
Nu«i d−ìng bª nghÐ sau
cai s÷a
- Bª gièng: bª sau nµy lµm ®ùc gièng cÇn cho ¨n nhiÒu thøc
¨n tinh => t¨ng träng cao, bông nhá.
- H−íng s÷a: cho ¨n nhiÒu thøc ¨n xanh => c¬ n¨ng tiªu ho¸
ph¸t triÓn m¹nh, t¨ng träng võa ph¶i
Ch¨m sãc bª nghÐ sau
cai s÷a
- H−íng thÞt: cho ¨n ®Ó t¨ng träng cµng cao cµng tèt.
b. Tiªu chuÈn ¨n
TÝnh theo thÓ träng vµ t¨ng trong dù kiÕn.
c. KhÈu phÇn
7-12 th¸ng tuæi: thøc ¨n th« xanh 55-75%
Trªn 1 n¨m: thøc ¨n th« xanh 80-90%
<< 41
42
97
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Ch¨m sãc bª nghÐ sau cai s÷a
- Ph©n ®µn: t¸ch riªng ®ùc c¸i vµ ph©n ®µn theo ®é tuæi, thÓ
träng, t×nh h×nh søc khoÎ
Xin cám ơn
- VËn ®éng: 4-6 giê/ngµy (nÕu nu«i nhèt)
- HuÊn luyÖn:
+ H−íng s÷a: xoa bãp bÇu vó tõ th¸ng tuæi thø 6 trë ®i
+ H−íng cµy kÐo: tËp cµy kÐo tõ 1,5-2 n¨m tuæi
+ §ùc gièng: tËp cho nh¶y gi¸ vµ phèi gièng
- ThiÕn:
+ Bª cµy kÐo thiÕn vµo lóc 15-18 th¸ng tuæi
+ Bª vç bÐo thiÕn vµo lóc 1 n¨m tuæi
<< 43
44
98
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
CHĂN NUÔI BÒ THỊT
NỘI DUNG
• Sự phát triển các mô trong thân thịt
•
•
•
Đánh giá năng suất và chất lượng thịt
Những nhân tố ảnh hưởng tới SSX thịt
Tổ chức chăn nuôi bò thịt
– Chăn nuôi bò sinh sản (mẹcon)
– Chăn nuôi bò trước vỗ béo
– Vỗ béo bò
CÁC MÔ TRONG THÂN THỊT
• Mô xương
• Mô cơ
• Mô mỡ
• Mô liên kết
99
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Sự phát triển của mô xương
- Khối lượng tuyệt đối tăng lên nhưng tốc độ
phát triển tương đối thì giảm xuống và tỷ trọng
của bộ xương trong thân thịt giảm theo tuổi.
- Sau khi đẻ cường độ phát triển của xương trục
mạnh hơn xương ngoại vi làm cho cơ thể phát
triển theo chiều dài nhanh hơn chiều rộng và
chiều cao.
- Từ sơ sinh đến 18 tháng tuổi, đặc biệt là trước
14 tháng xương sinh trưởng nhanh.
Sự phát triển của mô cơ
- Hệ cơ phát triển mạnh nhất
trong 6 tháng đầu, sau đó
giảm dần và đặc biệt giảm
mạnh sau 18 tháng tuổi.
- Chiều dài và đường kính
sợi cơ tăng lên, nước trong
cơ giảm làm thịt giảm độ
mềm và mịn.
Sự phát triển của mô mỡ
- Mỡ tích luỹ ở dưới da, trong cơ bắp và mặt ngoài
các cơ quan nội tạng.
- Sự tích luỹ mỡ trong cơ thể phụ thuộc nhiều vào
mức độ dinh dưỡng.
- Lúc đầu tích luỹ mỡ rất kém, đến 12-14 tháng tuổi
cường độ tích luỹ mỡ bắt đầu tăng, sau 18 tháng
tuổi tốc độ tích luỹ mỡ tăng rõ rệt, đặc biệt là khi vỗ
béo.
- Lúc đầu mỡ tích luỹ ở nội tạng và giữa các lớp cơ,
sau đó ở dưới da và đến cuối kỳ vỗ béo và ở gia
súc già mỡ tích luỹ ở trong cơ.
- Thành phần hoá học của mỡ thay đổi: nước giảm
dần và mỡ thuần tăng lên, màu mỡ chuyển từ trắng
sang vàng (do tăng dự trữ caroten).
100
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Sự phát triển của mô liên kết
- Thành phần cơ bản của các mô liên kết
là các protein có giá trị dinh dưỡng thấp và
làm cho thịt cứng.
- Nếu mô liên kết quá ít thì làm cho thịt
nhão, nhưng nếu quá nhiều sẽ làm giảm
giá trị dinh dưỡng của thịt.
- Mô liên kết phát triển trong thời gian kéo
dài
- Thịt trâu bò cái giống sớm thành thục và
con lai của chúng chưa ít mô liên kết hơn
những con cùng tuổi của các giống khác.
- Gia súc già không được vỗ béo thoả
đáng và gia súc nuôi dưỡng kém có tỷ lệ
mô liên kết cao làm giảm giá trị thực phẩm
<<
của thịt.
ĐÁNH GIÁ NĂNG SUẤT THỊT
VÀ CHẤT LƯỢNG THÂN THỊT
Xác định khối lượng thịt bò
•
Bò thịt trước khi giết mổ phải để nhịn đói 12-24 giờ. Cân khối lượng bò trước khi giết
mổ. Khi giết mổ cần được tiến hành nhanh, không đánh đập gia súc nhằm tránh
những vết bầm tím trong thịt và tránh thịt mau hỏng.
•
a. Xác định khối lượng thịt xẻ
Khối liượng thịt xẻ là khối lượng cơ thể bò sau khi đã lọc da, bỏ đầu (tại xương
át lát), phủ tạng (cơ quan tiêu hoá hô hấp, sinh dục vầ tiết niệu, tim) và bốn vó chân
Khối lượng thịt xẻ
Tỷ lệ thịt xẻ (%) =
x 100
Khối lượng sống của bò
b. Xác định khối lượng thịt tinh
Thịt tinh là khối lượng thịt được tách ra từ thịt xẻ. Khối lượng thịt tinh là phần có
giá trị cao nhất trong các thành phần của thịt xẻ.
101
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Phân loại thịt bò
•
•
Loại 1: Gồm thịt của hai đùi sau, thăn lưng và thăn chuột.
Loại 2: Gồm thịt của đùi trước, thịt cổ vầ phần thịt đậy lên
lồng ngực.
•
Loại 3: Gồm khối lượng thịt của phần bụng, thịt kẽ sườn và
các thịt được lọc ra của loại 1 và loại 2 (phần tề).
Độ dày mỡ dưới da
• Độ dày mỡ dưới da được đo ở
xương sườn 12 vuông góc với lớp
mỡ ngoài tai điểm ở 3/4 chiều dài
cơ thăn lưng (hình 9.2).
• Khi độ dày mỡ dưới da tăng
thì tỷ lệ thịt tinh sẽ giảm.
Diện tích mắt thịt
• Diện tích mắt thịt (mặt cắt cơ
thăn lưng) được đo ở vị trí
xương sườn 12 bằng cách sử
dụng ô mắt lưới.
• Diện tích mắt thịt là một chỉ tiêu
phản ánh lượng cơ có trong thân
thịt.
• Khi diện tích mắt thịt tăng thì tỷ
lệ thịt tinh tăng.
102
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG THỊT
•
•
•
•
•
•
Độ mềm của thịt
Màu sắc của thịt
Mùi của thịt
Độ pH của thịt
Thành phần hoá học
Vân thịt
Độ mềm của thịt
Thịt bò mềm có chất lượng tốt.
•
•
Độ mềm của thịt do tính biệt, tuổi giết thịt,
dinh dưỡng và bảo quản.
Xác định độ mềm :
- Ấn ngón tay vào thịt: Thịt chất lượng
cao có cảm giác mềm, bỏ tay ra thịt nhanh
chóng trở về trạng thái cũ.
- Xác định nước nội dịch: Lấy một gam
thịt tươi cắt khối lập phương. Đặt mẫu trên
tấm kính có giấy hút nước. Diện tích tấm kính
10 cm2, dầy 5 mm. Sau đó đậy lên trên tấm
kính có cùng kích cỡ trên, đè lên tấm kính 1
quả cân có khối lượng 1 kg. Sau đó để một
giờ, nước trong thịt sẽ loang ra giấy lọc. Đo
diện tích của nước thịt thấm vào giấy lọc là
phần nước nội dịch trong thịt. Nước nội dịch
càng cao, thịt càng ngọt mềm.
Máy cắt lực Warner-Bratzler
103
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Màu,mùi và pH của thịt
Màu:
- Thịt bò có chất lượng tốt là thịt bò có màu đỏ hồng hoặc
hồng nhạt tuỳ theo vị trí của cơ.
- Thịt có màu đỏ sẫm là thịt bò thải loại đã già. Mỡ bò càng
vàng sẫm bò càng nhiều tuổi.
Mùi:
Thịt bò tốt có mùi thơm đặc hiệu của bò. Nếu thịt bò có mùi
tanh là thịt bò nuôi dưỡng hoặc bò ốm.
Độ pH:
- Nếu độ pH thấp thì thịt sẽ mềm và cho phép bảo quản được
lâu hơn
- Nếu pH > 5,8 thịt sẽ bị dai, có màu sẫm, khô và chắc
- Đo độ pH của thịt bằng giấy quỳ hoặc máy đo pH.
Vân thịt
• Vân thịt, hay đốm mỡ dắt trong thịt
nạc, là một yếu tố được quan tâm
nhiều khi đánh giá chất lượng thịt.
• Vân thịt được đánh giá bằng mắt
trên mắt thịt giữa xương sườn thứ
12 và 13.
• Có ảnh hưởng nhiều đến các tính
trạng về độ ngon miệng (mùi, vị).
• Vân thịt có thể được đánh giá theo
10 cấp từ Rất nhiều cho đến Không
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
SỨC SẢN XUẤT THỊT
1. Tuổi giết thịt
2. Giống
3. Tính biệt và thiến
4. Thể trạng
5. Nuôi dưỡng
6. Môi trường
<<
104
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Tuổi giết thịt
•
Khối lượng và thành phần hình thái học của cơ thể thay
đổi theo tuổi:
–
–
Dưới 1 năm tuổi tích luỹ mạnh mô cơ và xương.
Đến 1,5 tuổi phát triển của tế bào cơ vẫn nhanh, còn tỷ lệ tương
đối của mô xương có xu hướng giảm thấp.
–
–
Sau 18 tháng tuổi tốc độ tăng trưởng của tế bào cơ giảm, hàm
lượng nước giảm, sự tích luỹ mỡ tăng , còn mô liên kết giảm.
Tuổi càng cao thì sự tích luỹ mỡ dưới da và mỡ nội tạng tăng
lên. Như vậy khi tuổi tăng lên thì hàm lượng tương đối của
xương và mô liên kết giảm còn tỷ lệ thịt và mỡ sẽ tăng lên.
–
Tuổi càng cao hiệu quả chuyển hoá thức ăn càng kém.
•
Thành phần hoá học của thịt cũng thay đổi theo tuổi:
Sơ sinh
18,25
3,64
18 tháng
17,18
48 tháng
12,5
Protein (%)
Mỡ (%)
26,74
44,30
Giống
-
Bò thịt: sinh trưởng nhanh (1-1,5
kg/ngày đêm), tỷ lệ thịt xẻ 65-70%,
mỡ tích luỹ trong cơ thể sớm.
-
-
-
Bò kiêm dụng: tăng trọng khá cao
(0,6-0,8 kg/ngày đêm), phẩm chất
thịt ngon, tỷ lệ thịt xẻ đạt 59-60%.
Bò sữa: phát triển cơ bắp kém, tỷ lệ
thịt xẻ thấp, tiêu tốn thức ăn/tăng
trọng cao hơn bò thịt.
Bò cày kéo: cơ bắp phát triển tốt,
mỡ tích luỹ trong cơ thấp, thịt cứng
và thô.
Tính biệt và thiến
• Bê dực tiêu thụ nhiều thức ăn hơn ((5-10%) và tăng
trọng nhanh hơn (8-15%) so với bê cái.
• Bê đực không thiến đạt tốc độ sinh trưởng cao hơn,
hiệu quả sử dụng thức ăn tốt hơn nên chi phí thức
ăn/kg tăng trọng thấp hơn so với đực thiến.
• Sự tích luỹ mỡ trong cơ bắp ở bê đực thiến cao hơn
và sớm hơn bê đực không thiến.
• Bê dực không thiến khó quản lý hơn bê đực thiến và
bê cái
• Thịt bê đực không thiến khó được ưa chuộng.
105
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Thể trạng
• Khi cho ăn khẩu phần
giống nhau bò gầy cho
tăng trọng cao hơn và
chuyển hoá thức ăn tốt
hơn bò béo.
• Đó là do ”tăng trọng bù”
• Người chăn nuôi tránh
mua bê/bò béo về nuôi
trừ khi giá rẻ.
Nuôi dưỡng
• Nuôi dưỡng tốt bê sinh trưởng nhanh và chất
lượng thịt tốt.
• Mức nuôi dưỡng cao cho tỷ lệ mỡ và cơ cao,
còn mô liên kết và xương giảm thấp.
• Chất lượng thức ăn thô có ảnh hưởng lớn đến
tốc độ tăng trọng.
Chất lượng cỏ và năng suất thịt
Cá xanh non
NĂng suÊt cao
Cá xanh giµ
Míi ra hoa
Gi÷a kú ra hoa
N/S thÊp
Cuèi kú ra hoa
duy trI
Cá kh« vµ
cäng
gi¶m träng
Cäng
106
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Các yếu tố môi trường
• Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sức sản
xuất thịt gồm:
– Các yếu tố về thời tiết-khí hậu (nhiệt độ, ẩm độ, ánh
sáng). Nhiệt độ môi trường là yếu tố được quan tâm
nhiều nhất.
– Các yếu tố về lý hoá (ánh sáng, nước, chất lượng
thức ăn, số lượng bò vỗ béo, cấu trúc chuồng trại…),
– Các yếu tố về sinh học (vi sinh vật gây bệnh, ký sinh
trùng và côn trùng…).
• Những yếu tố này có liên quan lẫn nhau và ảnh
hưởng đến sức khoẻ và sức sản xuất thịt của bò.
TỔ CHỨC CHĂN NUÔI BÒ THỊT
Người
tiêu dùng
CHUỖI NGÀNH HÀNG BÒ THỊT
Phân phối/
bán lẻ
Lò mổ
Bò vỗ béo
Bê
sinh trưởng
Bò sinh sản
107
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
CÁC CÔNG ĐOẠN TRONG CHĂN NUÔI BÒ THỊT
BÒ CÁI TƠ
BÒ CÁI SINH SẢN
Bê đực bú
sữa
Bê cái bú
sữa
Bê cái
sinh trưởng
Bê đực
sinh trưởng
BÁN GIỐNG
VỖ BÉO
(~2-3 tháng)
LÒ MỔ
Các mô hình cơ sở chăn nuôi bò thịt
• Chăn nuôi bò sinh sản
• Chăn nuôi bê sinh trưởng
• Vỗ béo bò
• Chăn nuôi tổng hợp
CHĂN NUÔI BÒ SINH SẢN
108
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Mô hình chăn nuôi bò sinh sản
(cow-calf)
• Có đàn bò sinh sản để sản
xuất bê cai sữa bán
• Hai dạng cơ sở chăn nuôi
bò sinh sản:
– Cơ sở nhân giống thuần để
bán con giống thay thế đàn
cho các cơ sở chăn nuôi bò
sinh sản khác
– Cơ sở chăn nuôi bò sinh sản
thương phẩm để bán bê cai
sữa cho các cơ sở nuôi nuôi
thịt (bò mẹ thuần hoặc lai)
Chu kỳ hàng năm của bò sinh
sản hướng thịt
(Cow-calf)
• Bò cái phối giống Î
chửa
Chử
Phối
• Bê sinh sau đó 9 tháng
a
• Bò mẹ phối lại sau 45-
90 ngày
Cai
sưa bê
• Bê cai sữa lúc 7 tháng
tuổi
ĐẺ
Chửa
• Bò me đẻ lứa tiếp sau
12 tháng
Mùa sinh sản
(Cow-calf)
• Mùa xuân
– Tháng 1 – 3
– Tháng 4 – 6
• Mùa thu
– Tháng 9-11
– Tháng 7-11
• Khoảng cách lứa đẻ 12 tháng
109
Lớp Học Phần VNUA - Khoa Chăn nuôi- Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Mùa phối giống
(Cow-calf)
• 45 – 90 ngày
• Trước mùa sinh sản 9 tháng
• Đẻ mùa xuân
– Phối tháng 4-6
– Phối tháng 7-9
• Đẻ mùa thu
– Phối tháng 12-2
– Phối tháng 11-1
Phối giống
(Cow-calf)
• Bò tơ
– Phối lúc 15 tháng tuổi (70% khối lượng trưởng
thành)
– Đẻ lứa 1 lúc 24 tháng tuổi
• Bò cái sinh sản:
– Giữ thể trạng tốt
– Phối lại để có khoảng cách lứa đẻ 12 tháng
Nuôi dưỡng
(Cow-calf)
• Nước uống
• Thức ăn thô xanh
– Chăn thả (đồng cỏ tự nhiên hay cỏ trồng)
– Thu cắt cho ăn tại chuồng
– Thức ăn ủ xanh
• Cỏ khô
• Khoáng/muối ăn
• Thức ăn bổ sung protein hay ngũ cốc
• Cho bê ăn thức ăn tập ăn (+/-)
110
Tải về để xem bản đầy đủ
31 trang
09/01/2024
25300
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Chăn nuôi trâu bò - Chương 4: Chăn nuôi bê nghé - Học viện Nông nghiệp Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_chan_nuoi_trau_bo_chuong_4_chan_nuoi_be_nghe_hoc_v.pdf
