Bài giảng Môi trường và con người - Chương 4: Cách tiếp cận bảo vệ môi trường và tài nguyên (Phần 1)
11/28/2012
CHƯƠNG 4
CÁCH TIẾP CẬN BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN
Chuong 4 – Cach tiep can
1
CÔNG CỤ QUẢN LÝ VÀ BVMT
CÔNG CỤ LUẬT PHÁP,
CHÍNH SÁCH
CÔNG CỤ
KINH TẾ
CÔNG CỤ
KỸ THUẬT
CÔNG CỤ
GIÁO DỤC
Đánh giá MT
Hiến pháp
Giáo dục
MT
Thuế, phí MT
Ký quĩ hoàn chi
Đền bù thiệt hại
Chiến lược MT
Chính sách MT
Chương trình MT
Luật
quốc gia
Kiểm toán MT
Truyền
thông MT
Dữ liệu TT MT
Qui hoạch MT
Quan trắc MT
Xử lý chất thải
Tái chế
Văn bản
dưới luật
c
TCMT
Quỹ MT
QĐ pháp
lý quốc tế
Trợ cấp MT
SXSH
Nhãn sinh thái
H.quả S.thái
1
11/28/2012
NỘI DUNG
1. Các công cụ quản lý và BVMT
• 1.1 Công cụ luật pháp và chính sách
• 1.2 Công cụ kinh tế
• 1.3 Công cụ kỹ thuật quản lý
• 1.4 Công cụ giáo dục, nâng cao nhận thức
2. Các hệ thống quản lý môi trường
• 2.1 ISO 14000
• 2.2 Kiểm toán môi trường
3. Các nguyên tắc chọn lựa công cụ QLMT
Chuong 4 – Cach tiep can
3
và BVMT
1. 1 Công cụ luật pháp và chính sách
1.1.1 Luật môi trường
1.1.2 Các quy định và văn bản pháp lý
1.1.3 Công ước quốc tế
Chuong 4 – Cach tiep can
4
2
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
Vai trò của pháp luật trong BVMT
Vai trò của Pháp luật đặc biệt quan trọng:
• Vì con người là nguyên nhân của các vấn đề môi trường.
• Muốn BVMT, trước hết cần tác động đến suy nghĩ và hành động
của con người.
Pháp luật với tư cách là hệ thống các quy phạm có thể
đánh giá, phán xét, xử lý, và điều chỉnh hành vi xử sự
của con người theo hướng tích cực cho MT và TNTN.
Chuong 4 – Cach tiep can
5
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
Ý nghĩa của pháp luật trong BVMT được thể hiện qua
các khía cạnh:
• Pháp luật quy định các quy tắc mà con người phải thực hiện khi
khai thác và sử dụng các yếu tố của môi trường.
• Pháp luật quy định các chế tài hình sự, kinh tế, hành chính đối với
hoạt động khai thác và sử dụng các yếu tố của môi trường.
• Pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các tổ
chức bảo vệ môi trường
Chuong 4 – Cach tiep can
6
3
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
Ý nghĩa của pháp luật trong BVMT được thể hiện qua
các khía cạnh:
•
ng
Quy nh
Tiêu
n
t
• Các TCMT sẽ là cơ sở pháp lý cho việc xác định vi phạm, truy
cứu trách nhiệm đối với hành vi phạm luật môi trường.
• Pháp luật có vai trò giải quyết các tranh chấp
môi trường.
Chuong 4 – Cach tiep can
7
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường là tổng hợp:
– Các quy phạm pháp luật,
– Các nguyên tắc pháp lý điều chỉnh các quan hệ phát sinh giữa các chủ thể
trong quá trình sử dụng hoặc tác động đến các yếu tố môi trường
– Nhằm bảo vệ một cách có hiệu quả môi trường sống của con người.
Luật môi trường:
•
•
Là 1 môn khoa học pháp lý chuyên ngành
Có đối tượng nghiên cứu riêng: chú trọng đến
khía cạnh XH trong các vấn đề MT
Đặc điểm
•
Liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau
Chuong 4 – Cach tiep can
8
4
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Các nguyên tắc chủ yếu
i) Nguyên tắc đảm bảo quyền con người được sống trong môi
trường trong lành
ii) Tính thống nhất trong quản lý và bảo vệ môi trường
iii) Nguyên tắc đảm bảo sự phát triển bền vững
iv) Nguyên tắc coi trọng tính phòng ngừa
Chuong 4 – Cach tiep can
9
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường Việt Nam
• Xuất hiện rất chậm so với các nước phát triển
• Là lĩnh vực mới trong hệ thống pháp luật Việt Nam
Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua
Luật Bảo vệ Môi trường
y 01/07/2006
Chuong 4 – Cach tiep can
10
5
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường Việt Nam
Luật bảo vệ môi trường 1993 còn nhiều bất cập.
1.
2.
u
3.
nh
Cần sửa đổi phù hợp với thực tế
Chuong 4 – Cach tiep can
11
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường Việt Nam
Luật bảo vệ môi trường 2005 gồm 15 chương, 136 điều, có nội dung:
– Chínhthức hóa một số khái niệm về môi trường
–
ng
đánh giá môi trường chiến lược, Đánh giá tác động
môi trường và Cam kết bảo vệ môi trường
– Đề cập đến vấn đề bảo tồn và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên
–
–
đô thị,
khu dân cư, môi trường biển, nước sông và các nguồn nước khác, Quản lý
chất thải
Chuong 4 – Cach tiep can
12
6
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường Việt Nam
Luật bảo vệ môi trường 2005 gồm 15 chương, 136 điều, có nội dung (tt):
– Xác định quyền và nghĩa vụ phòng chống, khắc phục suy thoái MT, ô nhiễm
MT, sự cố MT
– Quy định những nguyên tắc và nội dung cơ bản trong lĩnh vực hợp tác Quốc
tế về BVMT
–
trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, mặt trận tổ quốc Việt
Nam và các tổ chức thànhviên về bảo vệ môi trường
– Thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo và bồi thường thiệt hại
về môi trường
Chuong 4 – Cach tiep can
13
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.1 Luật môi trường
Luật môi trường Việt Nam
Các đơn luật khác:
• Luật bảo vệ và phát triển rừng 2004 (sửa đổi)
• Luật dầu khí 1993, (sửa đổi, bổ sung 2000)
• Luật đất đai 1993 (sửa đổi, bổ sung 1998, 2003)
• Luật khoáng sản 1996
• Luật tài nguyên nước 1998
• Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989
• Bộ luật hình sự 1999
• Luật thủy sản 2003
Chuong 4 – Cach tiep can
14
7
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.2 Các quy định và văn bản pháp lý
Pháp lệnh của Ủy ban thường vụ Quốc hội
Chứa đựng nhiều quy định về môi trường như:
• Pháp lệnh bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản
• Pháp lệnh bảo vệ và kiểm dịch thực vật
• Pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ
Nghị quyết, nghị định của Chính phủ:
Những NQ, NĐ có liên quan đến môi trường được ban hành khá
nhiều: về vệ sinh, phát triển rừng, danh mục thực vật quý hiếm, quy
định xử phạt vi phạm
Chuong 4 – Cach tiep can
15
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.2 Các quy định và văn bản pháp lý
Bên cạnh các văn bản của Chính phủ, các Bộ và Cơ quan ngang
Bộ, UBND tỉnh cũng ban hành nhiều văn bản về môi trường
Vd: QĐ của Bộ trưởng Bộ KHCN&MT về việc tăng cường
trang thiết bị cho các trạm quan trắc môi trường.
Các văn bản dưới luật này có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển
của Pháp luật Việt Nam.
Chuong 4 – Cach tiep can
16
8
11/28/2012
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.3 Công ước quốc tế
Các điều ước quan trọng nhất mang tính toàn cầu mà Việt Nam đã tham gia ký:
1. Công ước Ramsar 1971 (về các vùng đất ngập nước)
2. Công ước về việc bảo vệ di sản văn hóa và tự nhiên của Thế giới 1972
3. Công ước CITES 1973 (về buôn bán các loại động thực vật hoang dã nguy cấp)
4. Công ước Marpol 1973 (về chống ô nhiễm do tàu biển) và Nghị định thư 1978
5. Công ước về luật biển 1982
6. Công ước Vienne 1985 về bảo vệ tầng ozone. Nghị định thư Montréal 1987
7. Công ước Basel 1989 về kiểm soát vận chuyển qua biên giới các phế thải nguy
hiểm và việc xử lý chúng
8. Công ước về đa dạng sinh học 1992
9. Công ước khung về thay đổi khí hậu của LHQ 1992
Chuong 4 – Cach tiep can
17
1.1. CÔNG CỤ LUẬT PHÁP VÀ CHÍNH SÁCH
1.1.3 Công ước quốc tế
Các Hội nghị Quốc tế quan trọng về bảo vệ môi trường
Chuong 4 – Cach tiep can
18
9
11/28/2012
1.2. CÔNG CỤ KINH TẾ
Việc đưa vấn đề môi • có thể giúp giảm bớt mâu
trường vào các chính
sách phát triển kinh tế
và quyết định đầu tư
thuẫn giữa mục tiêu tăng
trưởng kinh tế và sự phát triển
của môi trường
• có thể giúp con người nhìn
nhận được giá trị thực của môi
trường và các yếu tố thiên
nhiên
Việc đưa kinh tế vào
để giải quyết các vấn
đề môi trường
Chuong 4 – Cach tiep can
19
1.2. CÔNG CỤ KINH TẾ
i gây ô
nh
nh
Ô
m môi
ng tăng
Nguyên
c
m tra
n
(PPP-Polluter pays
principle)
• Lệ phí phát thải
• Lệ phí sử dụng
Các công cụ
kinh tế
• Lệ phí sản phẩm
• Giấy phép mua bán được
• Hệ thống ký quỹ hoàn chi
Chuong 4 – Cach tiep can
20
10
11/28/2012
1.2. CÔNG CỤ KINH TẾ
LỆ PHÍ PHÁT THẢI
Đánh vào việc thải chất ô nhiễm vào MT không khí, nước, đất, và gây tiếng ồn.
Lệ phí này liên quan với số lượng và chất lượng của chất ô nhiễm và những tác hại gây ra
cho môi trường.
LỆ PHÍ SỬ DỤNG
Lệ phí này liên quan đến chi phí xử lý, chi phí thu gom và thải bỏ, chi phí quản lý.
LỆ PHÍ SẢN PHẨM
Lệ phí này đánh vào sản phẩm có hại cho môi trường khi được sử dụng trong các quy trình
sản xuất, hoặc khi tiêu thụ hay loại thải nó.
Chuong 4 – Cach tiep can
21
1.2. CÔNG CỤ KINH TẾ
GiẤY PHÉP CÓ THỂ MUA BÁN
Đầu tiên, một mức độ ô nhiễm có thể chấp nhận được xác định, và giấy phép được ban hành
cho việc xả thải như mức độ đã xác định
Giấy phép được phân phối như một quyền thừa kế gây ô nhiễm.
Nếu người sở hữu giấy phép có thể giảm mức xả thải thì có quyền bán giấy phép này cho
những ai có nhu cầu xả thải nhiều hơn.
HỆ THỐNG KÝ QUỸ-HOÀN CHI
Là việc ký quỹ một số tiền cho các sản phẩm có tiềm năng gây ô nhiễm. Nếu các sản phẩm
được đưa trả về các điểm thu hồi hợp pháp (được quy định) sau khi sử dụng, thì tiền ký quỹ
sẽ được hoàn trả.
Chuong 4 – Cach tiep can
22
11
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Xu
ng
t n a
o vê môi
n ly va
ng
Các vật liệu thô
Nhân lực
Các sản phẩm
công nghiệp
Quá trình
công
nghiệp
Các chất thải
Năng lượng
Chuong 4 – Cach tiep can
23
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Các vật liệu thô
Các sản phẩm
công nghiệp
Hiệu quả
sinh thái -
Phát triển
bền vững
Quá trình
công
nghiệp
Nhân lực
Các chất thải
Năng lượng
Đã được giảm thiểu
tối đa bằng các biện
pháp SX sạch hơn.
Các chất thải còn lại
được tái sinh, xử lý,
lưu trữ
Những cách tiếp cận BVMT
Tái sinh (bán, trao
đổi, tái sinh nội tại)
Xử lý và lưu trữ
↓
Chiến lược môi
trường mang tính
chủ động bậc thấp
↓
Xử lý cuối
đường ống
Chiến lược môi
trường mang tính
chủ động bậc cao
Thải bỏ trực
tiếp, pha loãng
↓
↓
Chiến lược môi
trường mang
tính “phản ứng”
Chiến lược môi
trường mang
tính thụ động
Chuong 4 – Cach tiep can
24
12
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Caùch tieáp caän
Caùc vaán ñeà coù lieân quan ñeán kinh teá
Caùc vaán ñeà coù lieân quan ñeán moâi
tröôøng
Traùnh ñöôïc caùc chi phí xöû lyù chaát thaûi.
Deã bò phaït tieàn.
Thaûi boû tröïc
tieáp.
Tuøy thuoäc vaø khaû naêng ñoàng hoùa,
haáp thuï oâ nhieãm moâi tröôøng.
Bò taùc ñoäng xaáu bôûi caùc cô quan chöùc naêng
vaø coäng ñoàng xung quanh.
Thò tröôøng saûn phaåm bò thu heïp.
Giaûm bôùt moät phaàn oâ nhieãm.
Moâi tröôøng ñöôïc caûi thieän.
Hoaït ñoäng khoâng höõu ích.
Ñaàu tö nhieàu cho baát ñoäng saûn.
Giaù thaønh saûn phaåm taêng.
Coù cô hoäi môû roäng thò tröôøng.
Kieåm soaùt cuoái
ñöôøng oáng.
Giaûm bôùt ñöôïc oâ nhieãm.
Moâi tröôøng ñöôïc caûi thieän.
Goùp phaàn baûo toàn nguoàn taøi
nguyeân.
Coù theå tieát kieäm ñöôïc tieàn.
Chi phí ñaàu tö cao.
Giaù thaønh saûn phaåm taêng.
Uy tín cuûa nhaø maùy ñöôïc naâng cao.
Coù nhieàu cô hoäi môû roäng thò tröôøng.
Taùi cheá, taùi söû
duïng.
Giaûm thieåu taïi nguoàn.
Giaûm thieåu ruûi ro veà moâi tröôøng
vaø con ngöôøi.
Giaûm bôùt ñöôïc chi phí vaän haønh.
Voán ñaàu tö khoâng nhaát thieát phaûi lôùn.
Taêng lôïi nhuaän.
Ngaên ngöøa oâ
nhieãm.
Môû roäng thò tröôøng.
Chuong 4 – Cach tiep can
25
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Tiến trình phát triển của các hệ thống quản lý
môi trường hướng đến các
biện pháp BVMT mang tính phòng ngừa.
Hiệu quả
sinh thái
Sản xuất
sạch hơn
Tái sinh,
tái chế
Xử lý cuối
đường ống
Không xử lý,
pha loãng
Chuong 4 – Cach tiep can
26
13
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Xử lý cuối đường ống (end of pipe)
Mục đích của cách tiếp cận truyền thống xử lý cuối đường ống là
kiểm soát, xử lý chất thải sau khi chúng đã được tạo ra, gồm:
• Xử lý khí thải
• Xủ lý nước thải
• Xử lý CTR và CTNH
Nhược điểm:
• Xử lý và khắc phục sự cố
Đắt tiền, không hiệu quả
Tăng lượng chất thải rắn (???)
Tổn thất nguyên liệu và hóa chất để xử lý
Tốn diện tích
Chuong 4 – Cach tiep can
27
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Tái chế, tái sử dụng – 3R
• Thu hồi, tận dụng các nguyên liệu có trong các loại rác thải
• Theo số liệu của cơ quan BVMT Hoa Kỳ thì hiện nay hơn 1/5
lượng rác thải có thể tận dụng.
Baûo toàn nguoàn lôïi SX, tieát kieäm taøi nguyeân thieân nhieân,
giaûm nhu caàu söû duïng nguyeân lieäu thoâ cho saûn xuaát.
Kích thích phaùt trieån nhöõng quy trình coâng ngheä SXSH.
LÔÏI ÍCH
Traùnh phaûi thöïc hieän caùc quy trình mang tính baét buoäc nhö
xöû lyù hoaëc choân laáp raùc thaûi.
•
•
Keùm chaát löôïng vaø nhieãm baån hôn so vôùi SP chính hieäu.
Khoâng chaéc chaén veà nguoàn cung caáp nguyeân lieäu vaø
bieán ñoäng veà giaù caû.
BAÁT CAÄP
•
Caùc phöông phaùp kieåm tra chaát löôïng khoâng ñöôïc phaùt
trieån hoaøn chænh so vôùi caùc saûn phaåm chính hieäu.
Chuong 4 – Cach tiep can
28
14
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Tái chế, tái sử dụng – 3R
•
Coâng ngheä taùi sinh raùc taäp trung hôn 50% vaøo ngaønh coâng
nghieäp muõi nhoïn: Giaáy (giaáy in, bìa carton, gaáy traéng), boät saét,
nhöïa, ñuùc saét theùp
•
Theo tính toaùn, nguoàn chaát thaûi raén ñoâ thò veà thuûy tinh vaø giaáy
coù khaû naêng cung caáp 95% vaø 73% nhu caàu cho caùc Quoác gia.
Các nguyên liệu khác có thể tái sinh: nhựa, thủy tinh, thiếc, nhôm, sắt,
rác thải thực vật, …
Chuong 4 – Cach tiep can
29
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Tái chế, tái sử dụng – 3R
Giaáy
•
•
•
•
Giaù cuûa boät giaáy ñaõ gia taêng lieâân tuïc thuùc ñaåy XD nhieàu nhaø maùy taùi cheá giaáy
Con ngöôøi söû duïng treân 50.000 taán giaáy/naêm.
Taùi cheá 1 taán giaáy coù theå tieát kieäm ñöôïc 0,4 hecta röøng.
Moãi naêm, toång giaáy thaûi cuûa Myõ coù theå xaây 1 böùc töôøng cao 12 feet, traûi daøi
töø Los Angeles ñeán New York.
•
34,2 % giaáy ñöôïc taùi cheá caùc loaïi nhö sau: Giaáy saïch (môùi), thö, taïp chí, hoäp
thöùc aên, phieáu döï thöôûng, bao bì chöùa nguõ coác, giaáy ñieän toaùn, giaáy carton,
bìa thö ñaõ söû duïng, hoäp giaáy luïa, soå tay ñieän thoaïi, giaáy phuû
Giaáy khoâng ñöôïc taùi sinh: thöôøng laø giaáy taïp bò nhieãm baån bôûi thöïc phaåm,
giaáy saùp, voû nöôùc giaûi khaùt, giaáy taåm daàu, giaáy carbon, giaáy nhaùm, giấy phuû
caùc lôùp nhöïa…
Chuong 4 – Cach tiep can
30
15
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
SXSH - Giảm thiểu tại nguồn
•
•
•
SXSH là một cách thức suy nghĩ mới và
sáng tạo về các sản phẩm và các quy trình
công nghệ tạo ra các sản phẩm này
Thực hiện SXSH bằng cách áp dụng liên
tục các chiến lược nhằm giảm thiểu các quá
trình phát sinh chất thải.
UNEP định nghĩa SXSH như là một sự áp dụng liên tục một chiến lược môi
trườngngăn ngừa tổng hợp vào các quy trình, sản phẩm và các dịch vụ để tăng
hiệu quả tổng thể và giảm thiểu rủi ro cho con người và môi trường.
SXSH còn có những tên gọi khác như: “ngăn ngừa ô nhiễm" (pollution prevention);
"giảm thiểu chất thải" (waste reduction); "công nghệ sạch hơn" (cleaner technology); "giảm
thiểu chất thải" (waste minimization); giảm chất thải tại nguồn" (waste reduction at source)...
Chuong 4 – Cach tiep can
31
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
SXSH - Giảm thiểu tại nguồn
• Bảo toàn các nhiên liệu và nguyên liệu
Đối với quá
• Loại trừ các nguyên liệu độc hại
• Giảm về lượng và tính độc hại của chất thải
trình sản xuất
trước khi ra khỏi quy trình sản xuất
• Giảm các ảnh hưởng tiêu cực trong
Đối với
suốt chu kỳ sống của sản phẩm, từ
sản phẩm
khâu thiết kế đến thải bỏ.
• SXSH đưa các yếu tố về môi trường
Đối với
vào trong thiết kế và phát triển các
dịch vụ
dịch vụ.
Chuong 4 – Cach tiep can
32
16
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
SXSH - Giảm thiểu tại nguồn
• Quản lý nội vi tốt, Thay đổi
nguyên liệu, Kiểm soát quy trình
tốt, Cải tiến thiết bị, Sử dụng
công nghệ mới
Giảm chất thải
tại nguồn
CÁC
GIẢI
• Tận thu
PHÁP
SXSH
gồm
• Tái sử dụng tại chỗ
• Tạo sản phẩm phụ
Tuần hoàn
Cải tiến sản
phẩm
• Thay đổi vật liệu bao bì
• Thay đổi hình thức sản phẩm…
Chuong 4 – Cach tiep can
33
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
SXSH - Giảm thiểu tại nguồn
Ý nghĩa
•
•
SXSH đặt mục tiêu ngăn ngừa phát thải
Điều này làm giảm nhu cầu lắp đặt và vận hành hệ thống kiểm soát cuối đường
ống đắt tiền như nhà máy xử lý nước thải, khí thải và thải bỏ chất thải nguy hại;
•
•
đồng thời tiết kiệm nguyên liệu đầu vào (nước, nguyên liệu thô, hóa chất và
nănglượng) khỏi việc thất thoát dưới dạng chất thải.
SXSH đang được coi là một trong nhữngbiện pháp tối ưu nhất được các nước
trên thế giới áp dụng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tăng lợi ích kinh tế.
Chuong 4 – Cach tiep can
34
17
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Nông nghiệp
sinh thái
Công nghiệp
sinh thái
Đô thị sinh
thái
Chuong 4 – Cach tiep can
35
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Nông nghiệp sinh thái
•
Hệ sinh thái nông nghiệp bền vững (HSTNNBV) là một HST vừa cho năng suất
cao, ổn định, vừa không gây thoái hóa, ô nhiễm đất, nguồn nước, bằng những
cơ cấu cây trồng, vật nuôi ổn định, phù hợp với điều kiện thời tiết, lợi dụng tối
đa điều kiện tài nguyên môi trường nhưng không gây suy thoái ô nhiễm, sử
dụng tối ưu nguyên vật liệu, thức ăn, năng lượng.
Ví dụ:
•
HSTNN VACB sử dụng thức ăn xanh (V) cho heo (C), cá (A), vừa sử dụng
khí Biogaz (B) từ chất thải chăn nuôi để thắp sáng, nấu ăn, lại vừa bảo vệ
môi trường, tái chế sử dụng chất thải.
Chuong 4 – Cach tiep can
36
18
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Nông nghiệp sinh thái
Khái niệm nông nghiệp sinh thái dựa trên:
– Nền sinh thái nông nghiệp, tức các đối tượng sản xuất phù hợp với điều kiện tự
nhiên,
– Dựa vào phương thức canh tác tiên tiến với đòi hỏi chẳng nhữngcó năng suất cao,
chất lượng sản phẩm tốt, mà còn phải đảm bảo sạch về mặt môi trường
Hướng phát triển bền vững cho HST nông nghiệp
•
Nông nghiệp bền vững là sự quản lý thành công nguồn nhân lực cho nông
nghiệp để thoả mãn các nhu cầu thay đổi của con người trong khi vẫn giữ
vững hoặc nâng cao được chất lượng môi trường và bảo tồn các nguồn tài
nguyên thiên nhiên.
Chuong 4 – Cach tiep can
37
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Nông nghiệp sinh thái
Lợi ích:
•
Cho phép giảm đáng kể việc sử dụng các sản phẩm từ dầu lửa (do loại bỏ làm
đất cơ giới), giảm phân bón và các thuốc bảo vệ thực vật
•
Độ màu mỡ của đất được tạo ra theo cơ chế tự nhiên: do việc che phủ đất bằng
thảm thực vật có khả năng tạo ra các chất hữu cơ và hạn chế cỏ mọc.
•
•
Có khả năng đóng góp vào việc hấp thụ carbon (khoảng 1 tấn/ha)
Tiết kiệm nguồn nước (thông qua việc hạn chế rửa trôi và tăng khả năng ngấm
nước vào đất).
Chuong 4 – Cach tiep can
38
19
11/28/2012
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Công nghiệp sinh thái
KCNST được h/thành dựa trên các n/cứu và thử nghiệm trong các lĩnh vực cấp thiết hiện nay:
• sinh thái học công nghiệp, sản xuất sạch;
• quy hoạch, kiến trúc và xây dựng bền vững;
• tiết kiệm năng lượng; hợp tác doanh nghiệp.
KCNST là một “cộng đồng” các D/nghiệp SX và DV có mối liên hệ mật thiết
trên cùng một lợi ích: hướng tới một hoạt động mang tính XH, KT và môi
trường chất lượng cao, thông qua sự hợp tác trong quản lý các vấn đề về môi
trường và nguồn tài nguyên.
Với các hoạt động hợp tác chặt chẽ với nhau, “cộng đồng” KCNST sẽ đạt
được một hiệu quả tổng thể lớn hơn nhiều so với tổng các hiệu quả mà từng
doanh nghiệp hoạt động riêng lẻ gộp lại.
Chuong 4 – Cach tiep can
39
1.3. CÔNG CỤ KỸ THUẬT
Hiệu quả sinh thái
Công nghiệp sinh thái
•
•
Caùc chaát thaûi ñeàu ñöôïc taùi sinh vaø taùi söû duïng thoâng
qua thò tröôøng.
Pheá phaåm hay chaát thaûi cuûa moät ngaønh coù theå trôû
thaønh nguyeân lieäu ñaàu vaøo cuûa ngaønh khaùc.
KCN phát sinh
ít chất thải nhất
•
•
Moâi tröôøng vaät lyù (nöôùc, KK, ñaát) ôû beân trong vaø
vuøng xung quanh KCN ñaït chaát löôïng cao.
Ñieàu kieän moâi tröôøng lao ñoäng, sinh hoaït vaø nghæ
ngôi cuûa ngöôøi lao ñoäng ñeàu tieän nghi.
KCN sạch
•
•
Tyû leä ñaát thích ñaùng (tối thiểu 15%) ñeå troàng caây
xanh, saân coû, vöôøn hoa, maët nöôùc
Taïo ra moâi tröôøng vi khí haäu toát vaø caûnh quan ñeïp ôû
töøng nhaø maùy vaø toaøn KCN.
KCN xanh
Chuong 4 – Cach tiep can
40
20
Tải về để xem bản đầy đủ
28 trang
21100
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Môi trường và con người - Chương 4: Cách tiếp cận bảo vệ môi trường và tài nguyên (Phần 1)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_moi_truong_va_con_nguoi_chuong_4_cach_tiep_can_bao.pdf
