Bài giảng Vẽ kỹ thuật cơ khí - Chương 5: Mối ghép then - Chốt - Vòng găng
95
Chöông
5
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
5.1 KHAÙI NIEÄM MOÁI GHEÙP THEN
Then (Phaùp: Clavette, Anh: Key, Latch, bolt) laø chi tieát duøng
ñeå truyeàn chuyeån ñoäng quay vaø moment xoaén giöõa truïc vaø boä phaän
gaén treân nhö baùnh raêng, baùnh ñai… Khi laøm vieäc, maëc duø moái gheùp
giöõa truïc vaø loã coù ñoä doâi cuõng coù taùc duïng truyeàn ñoäng nhöng then
vaãn laø boä phaän truyeàn löïc chính. Khi laøm vieäc then chòu daäp treân
beà maët tieáâp xuùc vaø chòu öùng suaát caét treân maët cong giao tuyeán. Coù
raát nhieàu loaïi then vaø nhöõng nhaø maùy chæ chuyeân cheá taïo then neân
hieän nay then laø chi tieát tieâu chuaån, chæ mua veà, cöa söûa ñuùng
chieàu daøi roài laép chöù ít khi cheá taïo.
Then laø boä phaän chuû yeáu truyeàn löïc vaø moment xoaén giöûa truïc
vaø baùnh truyeàn ñoäng gaên treân truc coù raát nhieàu loaïi maø keát caáu
ñöôïc trình baøy nhö treân hình 5.1 sau:
CHÖÔNG 5
96
Hình 5.1 Moät soá keát caáu then
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
97
5.2 PHAÂN LOAÏI VAØ GHI KÍCH THÖÔÙC THEN
5.2.1 Then vaùt
Ñaëc ñieåm: Hình daùng then phöùc taïp nhaát goàm ñaàu then, thaân
coù vaùt nghieâng duøng ñoùng then vaøo vaø thaùo then ra, thaân then
hình neâm coù ñoä doác 1/100, tieát dieän then hình chöõ nhaät 4 goùc ñöôïc
vaùt troøn 4 goùc. Then vaùt coù nhöõng ñaëc ñieåm:
- Khoù cheá taïo then cuõng nhö xoïc raõnh treân loã vì raõnh then
cuõng coù ñoä doác 1/100. Then chæ duøng gheùp caùc chi tieát ôû ñaàu
truïc, giöõa thaân truïc khoâng theå duøng then vaùt ñöôïc.
- Then vaùt vöøa truyeàn chuyeån ñoäng quay vöøa coù taùc duïng
chaän doïc truïc neân truïc coù theå khoâng caàn vai chaän.
- Löïc neâm lôùn neân deã sinh ra maát ñoàng taâm giöõa chi tieát laép
vaø truïc, vì vaäy khoâng theå duøng khi toác ñoä quay cao hay chi
tieát quay quaù lôùn vaø cheá ñoä laép giöûa truïc vaø loå phaûi chaët.
- Then vaùt laø loaïi then duy nhaát tieáp xuùc heát 4 maët then vôùi
raûnh treân truïc vaø raûnh treân loã.
- Then vaùt laø loaïi then duy nhaát tieáp xuùc coù 4 goùc ñöôïc bo
troøn ñeå deã laép.
Phaïm vi söû duïng:
- Then vaùt chæ duøng trong saûn suaát nhoû, thuû coâng.
- Ñaàu then chìa ra ngoaøi gaây nguy hieåm cho ngöôøi vaän haønh
neân then vaùt chæ duøng khi toác ñoä quay chaäm döôùi 200
voøng/ph, caùc thieát bò quay tay.
h
b
r
d
Hình 5.2 Trình baøy caáu truùc then vaùt
CHÖÔNG 5
98
Baûng 5.1 Cho moái quan heä giöõa kính thöôùc truïc loã vaø then vaùt (mm)
Kích thöôùc
danh nghóa then
Chieàu saâu
raõnh then
Baùn kính
löôïn
Ñöôøng kính truïc d
Beà
Beà cao
Treân
Treân loã
roäng
truïc
b
h
t
t1
r
Töø 5 ñeán döôùi 7 [5,7]
[7,10]
2
3
4
5
2
3
4
5
1,1
2
0,6
0,7
1,1
2,6
0,2
[10,14]
2,5
3
[14,18]
[18,24]
[24,30]
[30,36]
[36,42]
[42,48]
6
6
7
8
8
9
3,5
4
2,1
2,6
3,0
3,0
3,5
0,3
8
10
12
14
4,5
4,5
5
]48,55]
]55,65]
]65,75]
]75,90]
16
18
20
24
10
11
12
14
5
5,5
6
4,5
5
0,5
0,8
5,5
6,4
7
[90,105]
[105,120]
[120,140]
[140,170]
[170,200]
28
32
36
40
45
16
18
20
22
25
8
7,4
8,4
9
10
11
13
9,4
10,3
11,3
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
99
4
3
1:100
J8
h7
H8
k7
10
36
2
1
Ñai deït
Vaûi cao su
GX15-32
CT5
4
3
2
1
1
1
1
1
TCVN
TCVN
Baùnh ñai
Then vaùt
Truïc
Theùp 45
Kyù hieäu
Vaät lieäu
Ghi chuù
Stt
Ngöôøi veõ
Kieåm tra
Ngaøy
Kyù
MOÁI GHEÙP THEN VAÙT
TL: 1:1
S.löôïng
ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA
KHOA CÔ KHÍ
Hình 5.3 Theå hieän moái gheùp then vaùt
CHÖÔNG 5
100
5.2.1 Then baèng
Ñaëc ñieåm: Laø loaïi then coù caáu taïo ñôn giaûn nhaát, tieát dieän then
hình chöõ nhaät hoaêïc hình vuoâng, vôùi ba thoâng soá: roäng cao daøi
(BHL) trong ñoù kích thöôùc theo chieàu roäng B quan troïng nhaát,
ñöôïc tieâu chuaån hoùa vaø phuï thuoäc vaøo ñöôøng kính truïc.
Döïa theo ñöôøng kính D maø ta choïn B vaø H cuûa then coøn
chieàu daøi then L ñöôïc choïn theo kinh nghieäm hoaëc tính toaùn baûo
ñaûm söùc beàn daäp vaø caét cuûa then. Chieàu daøi then khoaûng 4/5 chieàu
daøi moyeu neân sau khi tính chieàu daøi then, ta coù ñöôïc chieàu daøi
moyeux
- Do then baèng chæ laøm vieäc baèng hai maët beân neân giöõa maët treân
cuûa then vaø ñaùy raõnh treân loã coù khe hôû, then chæ tieáp xuùc 3
maët.
- Baûng 5.2 trình baøy caùch choïn kích thöôùc then vaø caùc thoâng
soá khaùc nhö chieàu saâu raõnh treân truïc cuõng nhö treân loã theo
ñöôøng kính d cuûa truïc.
- Vì ñænh then vaø ñaùy raõnh then treân loã coù khe hôû neân ta coù
theå kieåm chöùng trong baûng raèng chieàu cao then h < toång
chieàu cao raõnh treân truïc vaø loã t + t1.
l
d
B
Hình 5.4 Thoâng soá moái laép then baèng.
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
101
Baûng 5.2 Thoâng soá kính thöôùc maët caét cuûa then vaø raõnh then baèng
Chieàu saâu raõnh then
Kích thöôùc
tieáât dieän then
Ñöôøng kính
truïc
Chieàu saâu Kieåu 1 Chieàu saâu Kieåu 2
Beà
Treân
truïc
Treân
loã
Treân
truïc
Beà roäng
Treân loã
cao
d
b
h
t
t1
t
t1
[5,7]
]7,10]
]10,14]
]14,18]
2
3
4
5
2
3
4
5
1,1
2
2,5
3
1
–
–
–
–
–
–
1,1
1,6
2,1
3,2
1,9
]18,24]
]24,30]
]30,36]
]36,42]
]42,48]
6
6
7
8
8
9
3,5
4
2,6
3,1
3,6
3,6
4,1
3,8
4,5
5,2
5,2
5,8
2,6
3
8
10
12
14
4,5
4,5
5
3,5
3,7
4,2
]48,55]
]55,65]
]65,75]
]75,90]
16
18
20
24
10
11
12
14
5
5,5
6
5,1
5,6
6,1
7,2
6,5
7,1
7,8
9
3,6
4
4,3
5,2
7
]90,105]
]105,120]
] 120,140]
] 140,170]
]170,220]
28
32
36
40
45
16
18
20
22
25
8
8,2
9,2
10,3
11,5
12,3
13,5
15,3
5,9
6,7
7,4
8,7
10
9
10
11
13
10,2
11,2
12,2
Chuù yù chieàu daøi then l thöôøng chieám khoaûng 4/5 chieàu daøi
moyeu B (xem hình treân). Vôùi ñöôøng kính truïc cho tröôùc, ta choïn
tieát dieän then b h theo baûng treân coøn chieàu daøi then l ñöôïc tính
beàn theo ñieàu kieän daäp vaø caét (xem phaàn giaùo trình Chi tieát maùy)
chính chieàu daøi l môùi quyeát ñònh chieàu daøi moyeux cuûa chi tieát laép
treân truïc theo coâng thöùc b = 5/4l. Do ñoù baùnh raêng, pulley coù
moyeux hay khoâng laø do chieàu daøi then l quyeát ñònh.
Caùch cheá taïo:
- Coù theå cheá taïo then baèng baèng caùch maøi treân maùy maøi phaúng.
- Raõnh then treân loã coù theå xoïc vaø raõnh phaûi suoát heát chieàu daøi loã.
- Raõnh then treân truïc coù theå phay baèng caùch:
CHÖÔNG 5
102
Dao phay ngoùn (ñeïp, baûo ñaûm ñoä beàn truïc vì khoâng coù cung
löôïn phuï) nhöng naêng suaát keùm, deã gaõy dao.
Dao phay dóa coù cung löôïn phuï, giaûm beàn truïc, nhöng naêng
suaát cao, giaù thaønh haï.
Thöôøng phay raõnh then treân truïc baèng dao phay ngoùn neân
raõnh coù hai ñaàu laø hai cung troøn, then cuõng ñöôïc maøi troøn hai ñaàu
moät caùch thuû coâng.
Noùi chung then baèng deã cheá taïo vaø giaù thaønh haï nhaát trong
caùc loaïi then.
Phaïm vi söû duïng:
- Then baèng thöôøng duøng trong saûn xuaát nhoû, ñôn chieác, haøng
loaït nhoû hay saûn xuaát thöû nghieäm, raát phoå bieán ôû nöôùc ta. Sinh
vieân seõ gaëp raát nhieàu trong caùc ñoà aùn moân hoïc hay luaän vaên toát
nghieäp trong tröôøng ñaïi hoïc.
- Then baèng khoâng theå duøng trong caùc hoäp toác ñoä coù baùnh
raêng di tröôït do söï khoâng cöùng vöõng vaø ñoä ñoàng taâm thaáp.
- Keát caáu moái gheùp then baèng ñöôïc trình baøy nhö treân hình
5.5 chuù yù phaûi ghi kính thöôùc laép giöõ then vôùi raõnh treân truïc vaø
then vôùi raõnh treân loã theo heä truïc. Then thöôøng laép chaët vôùi truïc
vaø laép trung gian chaët vôùi raõnh treân loã. Luoân coù khe hôû giöõa maët
treân cuûa then vaø raõnh treân loã theo kích thöôùc trong baûng 5.2.
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
103
5
4
3
2
J8
h7
10
10
H8
k7
35
K8
h7
1
1
1
1
C45
C45
5
Baùnh raêng
Then baèng
Ñeäm lôùn
4
3
2
1
10x8x22
Ghi chuù
CT3
C45
Vis M8x1,25x40
Truïc
1
1
C45
S.lg
Kyù hieäu
Stt
Teân goïi
Vaät lieäu
Ngöôøi veõ
Kieåm tra
Ngaøy
Kyù
TRUÏC LAÉP BAÙNH RAÊNG
TL: 1:1
S.löôïng
ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA
KHOA CÔ KHÍ
Hình 5.5 Keát caáu moái laép then baèng
CHÖÔNG 5
104
5.2.3 Then baùn nguyeät (Woodruff key)
Ñaëc ñieåm:
Then coù daïng truï coù tieát dieän giôùi haïn baèng moät cung troøn vaø
moät daây cung, tuy tieát dieän chöa ñeán ½ voøng troøn nhöng vaãn ñöôïc
goïi laø baùn nguyeät.
Beà daøy then thöôøng moûng, truyeàn moâmen xoaén yeáu, ñoàng
thôøi chieàu cao then lôùn, laøm yeáu truïc neân then baùn nguyeät chæ ñöôïc
duøng vôùi truïc coân vaø khoâng bao giôø duøng vôùi truïc truï.
Then coù tính töï löïa cao, nhôø cung cong döôùi ñaùy then neân deã
laép raùp, then coù theå chìm hay nhoâ ñaàu leân xuoáng nhö chieáâc xuoàng.
Then luoân coù khe hôû giöõa ñænh then vaø ñaùy raõnh nhö then baèng.
Then baùn nguyeät vaø truïc coân luoân ñaét tieàn do khoù cheá taïo
raûnh baùn nguyeät treân truïc vaø raûnh nghieâng treân loã neân chæ ñöôïc
duøng khi coù caùc yeâu caàu:
-
-
-
Caàn ñoä ñoàng taâm cao cuûa chi tieát quay.
Toác ñoä quay cuûa truïc raát cao >1500 voøng /phuùt.
Ñoøi hoûi phaûi thaùo laép thöôøng xuyeân .
Caùch cheá taïo:
- Then baùn nguyeät ñöôïc cheá taïo saün baèng coâng ngheä keùo, caùn, vaø
ñöôïc baùn ngoaøi thò tröôøng, hieám khi phaûi cheá taïo then baùn nguyeät.
- Raõnh then treân truïc ñöôïc phay baèng dao phay dóa ñaëc bieät
(dao ñoàng tieàn) vôùi caùch aên dao höôùng kính.
- Raõnh then treân loã coân ñöôïc xoïc suoát vôùi ñoà gaù xoay ñeå xoïc
raõnh song song maët coân.
Phaïm vi söû duïng then baùn nguyeät vaø truïc coân:
- Trong kyõ thuaät then baùn nguyeät vaø truïc coân ñi vôùi nhau
thaønh moät boä.
- Truïc coân ñöôïc duøng trong saûn xuaát ñôn chieác cuõng nhö haøng
loaït khi yeâu caàu ñoä ñoàng taâm cao, toác ñoä nhanh, coù nhu caàu thaùo
laép nhieàu laàn nhö volant xe gaén maùy.
- Chính maët coân khi xieát chaët ñai oác ôû ñaààu truïc cho khít maët
coân loã thì cuõng truyeàn ñöôïc moâmen xoaén neân beà daøy then baùn
nguyeät khoâng caàn lôùn laém.
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
105
R
B
Hình 5.6 Caùc thoâng soá cuõa then baùn nguyeät
Hình 5.7 Gia coâng then baùn nguyeät
CHÖÔNG 5
106
Baûng 5.3 Trình baøy moät soá kích thöôùc then baùn nguyeät theo
ñöôøng kính lôùn truïc coân
Chieàu saâu raõnh then
Chieàu saâu Chieàu saâu
Kieåu 1 Kieåu 2
Ñöôøng kính
truïc
Kích thöôùc tieáât dieän then
Beà
roäng
Beà
cao
Baùn Chieàu
Treân
truïc
Treân
loã
Treân
truïc
Treân
loã
d
kính
daøi
Loaïi
II
h
R
t
t
t1
t
t1
Loïai I
]5,7]
b
2
]7,14]
2,6
3,7
3,7
3,7
5
7
6,8
9,7
1,7
2,8
2,7
2,7
4
1
10
10
10
13
16
13
16
19
22
16
19
22
25
28
2,5
3
9,7
1,1
1,6
2,1
]7,10]
]10,18]
9,7
12,6
15,7
12,6
15,7
18,6
21,7
15,7
18,6
21,6
24,5
27,3
6,5
5
5,5
3,5
5
]10,14] ]14,24]
]14,18] ]18,30]
4
5
6,5
7,5
9
6
7,5
4,5
5,5
7
6,5
7,5
9
4,7
5,7
7,2
8,2
9,2
1,9
10
11
8
9
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
107
Baûng 5.3 ( tieáp theo) Trình baøy moät soá kích thöôùc then baùn nguyeät theo
ñöôøng kính truïc coân
Chieàu saâu raõnh then
Chieàu saâu Chieàu saâu
Kieåu 1 Kieåu 2
Treân Treân Treân Treân
Ñöôøng kính
lôùn lôùn truïc
truïc coân
Kích thöôùc tíeât dieän then
Beà
Beà
Baùn
Chieàu
daøi
D
roäng
cao
kính
truïc
loã
truïc
loã
Loïai I
Loaïi
II
b
h
R
l
t
t1
t
t1
]18,24] ]24,36
]
6
9
22
25
28
32
38
25
28
32
38
45
55
32
38
45
55
65
80
65
80
21,6
24,5
27,3
31,4
37,1
24,5
27,3
31,4
37,1
43,1
50,8
31,4
37,1
43,1
50,8
59,1
73,3
59,1
73,3
6,5
7,5
8,5
10,5
12,8
7
2,6
3,1
6,8
7,8
2,3
2,6
10
11
13
15
10
11
13
15
16
17
13
15
16
17
19
24
19
24
8,8
10,8
12,8
7,5
]24,30] ]30,42
]
8
8
8
10
10,5
12,5
13,5
14,5
10,2
12,2
13,2
14,2
16,2
21,2
16,2
21,2
12
13
14
]30,36] ]36,48
]
10
9,5
11,5
12,5
13,5
15,1
20,5
15,5
20,5
3,6
2,9
]36,42] ]42,55
]
12
Keát caáu then baùn nguyeät vaø truïc coân ñöôïc trình baøy treân
hình 5.8.
CHÖÔNG 5
108
5
4
M24x1,5
3
2
1
1
1
1
CT3
CT5
5
Ñeäm M24
4
3
2
1
Then baùn nguyeät
Truïc
Baùnh xích
Teân goïi
CT5
C45
1
1
C45
S.lg
Kyù hieäu
Ghi chuù
Stt
Vaät lieäu
Ngöôøi veõ
Ngaøy
TRUÏC COÂN
Kyù
Kieåm tra
THEN BAÙN NGUYEÄT
TL: 1:1
S.löôïng
ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA
KHOA CÔ KHÍ
Hình 5.8 Keát caáu then baùn nguyeät vaø truïc coâne
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
109
Caâu hoûi: Cho bieát chieàu quay cuûa truïc phaûi nhö theá naøo (neáu ñöùng
nhìn töø phaûi vaøo ñaàu truïc) ñeå ren M241,5 coù taùc duïng khoùa chaët
baùnh xích 1.
5.2.4 Then hoa (Anh: Spline)
Ñaëc ñieåm: Thöïc chaát cuûa then hoa laø nhieàu then baèng, boá trí
caùch ñeàu treân maët truï troøn cuûa truïc khi moät then baèng khoâng ñuû
truyeàn löïc maø nhaø thieáât keá khoâng muoán taêng chieàu daøi moyeu.
Tröôøng hôïp naøy neáu duøng nhieàu then baèng thì chí phí gia coâng cao
vaø do coù nhieàu then neân laøm yeáu truïc neân ngöôøi ta duøng then hoa.
- Then hoa laøm taêng söùc beàn cuûa truïc.
- Baûo ñaûm ñoä ñoàng taâm, truyeàn löïc lôùn coù theå duøng cho khoái
baùnh raêng di tröôït trong hoäp toác ñoä.
- Cheá taïo khoù, thích hôïp cho saûn xuaát haøng loaït lôùn.
- Giaù thaønh cao, chaát löôïng vöôït troäi so vôùi then vaùt vaø
then baèng.
Kích thöôùc cuûa then hoa vaø truïc ñaõ ñöôïc tieâu chuaån hoùa vaø
ñöôïc trình baøy nhö trong baûng 5.4.
Baûng 5.4
Soá
then
Z
Soá
then
Z
Ñöôøng
kính
chaân d
Ñöôøng
kính
ñænh D
Beà
roäng
then b
Ñöôøng
kính
chaân d
Ñöôøng
kính
ñænh D
Beà
roäng
then b
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
Moái gheùp loaïi nheï
23
26
28
32
36
42
46
52
26
30
32
36
40
46
50
58
6
6
6
8
8
8
8
8
6
6
7
6
7
8
9
10
56
62
72
82
92
62
68
78
88
98
8
8
10
12
12
12
14
16
18
10
10
10
10
10
102
112
108
120
Moái gheùp loaïi trung
11
13
16
18
21
23
14
16
20
22
25
28
6
6
6
6
6
6
3
3,5
4
42
46
52
56
62
72
48
54
60
65
72
82
8
8
8
9
8
10
10
12
12
5
8
5
8
6
10
CHÖÔNG 5
110
Soá
then
Z
Soá
then
Z
Ñöôøng
kính
chaân d
Ñöôøng
kính
ñænh D
Beà
roäng
then b
Ñöôøng
kính
chaân d
Ñöôøng
kính
ñænh D
Beà
roäng
then b
(1)
28
(2)
34
(3)
6
(4)
7
(5)
92
(6)
102
(7)
10
(8)
14
32
36
38
42
8
8
6
7
102
112
112
125
10
10
16
18
Moái gheùp loaïi naëng
16
18
21
23
26
28
32
36
42
20
23
26
29
32
35
40
45
52
10
10
10
10
10
10
10
10
10
2,5
3
46
52
56
60
10
16
16
16
16
20
20
20
20
7
5
5
6
7
6
7
8
9
3
56
65
4
62
72
4
72
82
4
82
92
5
92
102
115
125
5
102
112
6
Caùch cheá taïo ñònh vò laép raùp vaø ghi kích thöôùc.:
Coù ba caùch ñònh vò truïc vaø loã then hoa coù aûnh höôûng ñeán
phöông phaùp gia coâng vaø phaïm vi söû duïng then naøy:
a/-Ñònh vò theo ñöôøng kính ñænh then hoa:
- Ñöôøng kính ñænh khít coøn ñöôøng kính chaân hôû.
- Truïc deã cheá taïo vì khi ñònh vò ñöôøng kính ñænh thì ñöôøng
kính ngoaøi truïc ñöôïc tieän maøi chính xaùc.
- Ñöôøng kính trong coù theå phay baèng dao phay dóa cho naêng suaát
cao maø khoâng yeâu caàu ñoä ñoàng taâm cao do coù khe hôû ôû chaân then.
- Loã then hoa khoù cheá taïo chính xaùc ñöôøng kính trong baèng
phöông phaùp xoïc neân phaûi cheá taïo loã baèng phöông phaùp chuoát
(hình 5.10)
- Nhìn chung tuy khoù cheá taïo loã nhöng khoâng caàn phay truïc
then hoa baèng phöông phaùp bao hình cao caáp neân phöông phaùp naøy
vaãn ñöôïc chuoäng duøng trong saûn suaát haøng loaït nhoû hay haøng khoái
lôùn. Trong saûn xuaát ôû nöôùc ta, caùc nhaø cheá taïo thöôøng duøng caùch
ñònh taâm naøy.
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
111
Hình 5.9 Caùc kieåu laép then hoa
a) Ñònh vò ñöôøng kính ngoaøi; b) Ñònh vò ñöôøng kính trong
c) Ñònh vò maët beân
Hình 5.10 Dao chuoát loå then hoa (Ñònh vò theo ñöôøng kính ñænh)
Caùch ghi kích thöôùc moái gheùp then hoa khi ñònh taâm baèng
ñöôøng kính ñænh:
D xZ xD kieåu dung sai laép raùp x d xb
trong ñoù: D- kyù hieäu ñònh taâm theo ñöôøng kính lôùn
Z- soá then; d- ñöôøng kính trong
CHÖÔNG 5
112
D- ñöôøng kính ngoaøi kemø theo kieåu dung sai laép raùp hình truï
trôn; b- beà roäng moät then.
b/-Ñònh vò theo ñöôøng kính chaân then hoa:
- Ñöôøng kính chaân khít coøn ñöôøng kính ñænh hôû.
- Truïc khoù cheá taïo vì khi ñònh vò ñöôøng kính chaân thì khoù
phay chính xaùc ñoàng thôøi nhieàu raõnh.
- Ñöôøng kính trong cuûa truïc then hoa chæ coù theå phay bao
hình baèng dao phay laên treân maùy phay chuyeân duøng neân naêng suaát
cao nhöng giaù thaønh cuõng cao.
- Loã then hoa deã cheá taïo chính xaùc ñöôøng kính trong baèng
phöông phaùp thoâng thöôøng nhö khoeùt, dao, maøi, duøng xoïc coù theå
taïo töông ñoái ñöôøng kính ngoaøi ñaït yeâu caàu thì ñöôøng kính naøy hôû
neân khoâng caàn phaûi cheá taïo chính xaùc.
- Nhìn chung tuy deã cheá taïo loã nhöng caàn phaûi phay truïc then
hoa bao hình neân phöông phaùp naøy vaãn ít ñöôïc duøng trong saûn
suaát haøng loaït nhoû, chæ thích hôïp vôùi saûn xuaát haøng khoái lôùn.
Ngoaøi saûn xuaát ôû nöôùc ta ít duøng caùch ñònh taâm naøy.
Caùch ghi kích thöôùc moái gheùp then hoa khi ñònh taâm baèng
ñöôøng kính trong:
d xZ xD x d kieåu dung sai laép raùp xb
trong ñoù: d- kyù hieäu ñònh taâm theo ñöôøng kính nhoû; Z- soá then
D- ñöôøng kính ngoaøi; d- ñöôøng kính trong coù keøm theâm
kieåu dung sai laép raùp b- beà roäng moät then
c/- Ñònh vò theo hai maët beân then hoa:
Ñaëc ñieåm:
Khi caàn truyeàn löïc thaät lôùn, toác ñoä khoâng cao, khoâng yeâu caàu
ñoàng taâm cao.
Voøng ñænh vaø voøng chaân then hoa ñeàu hôû chæ coù hai maët beân
laø khít.
Ñoä ñoàng taâm raát keùm.
Phaûi phaân ñoä thaät chính xaùc ñeå baûo ñaûm ñoä kín khít cuûa 2
maët beân.
Phaïm vi söû duïng:
Raát ít söû duïng trong saûn xuaát vì ñoä ñoàng taâm khoâng cao maø
giaù thaønh khoâng haï maáy vì cuõng khoù cheá taïo.
Caùch ghi kích thöôùc moái gheùp then hoa khi ñònh vò baèng hai
maët beân:
MOÁI GHEÙP THEN - CHOÁT - VOØNG GAÊNG
113
BZ Dd b kieåu dung sai laép raùp then
trong ñoù: B- kyù hieäu ñònh vò theo maët beân; Z- soá then
d- ñöôøng kính trong; D- ñöôøng kính ngoaøi; b- beà roäng
moät then
Coù 2 caùch veõ then hoa:
Hình 5.11 Moái gheùp then hoa vôùi hai daïng keát caáu thaät vaø veõ quy öôùc
CHÖÔNG 5
114
3
4
2
1
b
Dx6x30x26x6
2 Vis M6x1x10
5
3
4
2
1
b
Dx6x30x26x6
2 Vis M6x1x10
5
1- truïc then hoa 6x30x26x6; 2- baùnh raêng; 3- fer khoùa then hoa
4,5- vis vaø ñeäm M6x1x10. Truïc vaø baùnh raêng coù theå quay theo chieàu naøo?
Hình 5.12 Moái gheùp then hoa vôùi hai daïng keát caáu thaät vaø veõ quy öôùc
Tải về để xem bản đầy đủ
28 trang
23780
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Vẽ kỹ thuật cơ khí - Chương 5: Mối ghép then - Chốt - Vòng găng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_ve_ky_thuat_co_khi_chuong_5_moi_ghep_then_chot_von.doc
