Luận văn Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
---------------
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị nhân lực
Mã ngành: 8340404
HOÀN THIỆN CƠ CẤU BỘ MÁY TỔ CHỨC CỦA
CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VÊN
QUẢN LÝ TÀI SẢN
CỦA CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG VIỆT NAM
Người hướng dẫn khoa học: TS.HOÀNG THANH TÙNG
Học viên thực hiện: LÊ THỊ BÍCH HỢI
Mã số học viên: QT07036
HÀ NỘI - 2019
I
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đề tài Luận văn “Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ
chức của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của
các tổ chức tín dụng Việt nam” là công trình nghiên cứu độc lập của tác giả
dưới sự hướng dẫn của thầy giáo TS. Hoàng Thanh Tùng, chưa được công bố
trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào.
Các tài liệu, số liệu mà tác giả sử dụng có nguồn trích dẫn hợp lý,
không vi phạm quy định pháp luật.
Tác giả xin cam đoan những điều trên là đúng sự thật, chịu trách nhiệm
về đề tài nghiên cứu của mình.
Tác giả
Lê Thị Bích Hợi
II
LỜI CẢM ƠN
Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy giáo TS. Hoàng
Thanh Tùng. Tác giả xin trân trọng cảm ơn Thầy đã rất nhiệt tình chỉ bảo,
hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả có thể hoàn thiện luận văn
này.
Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo khoa Quản lý
nguồn nhân lực và khoa Sau đại học – Đại học Lao động - Xã hội, Ban lãnh
đạo cùng các đồng nghiệp tại Công ty Quản lý tài sản đã tạo điều kiện, giúp
đỡ, nhiệt tình cung cấp thông tin để tác giả hoàn thành được Luận văn này.
Trong quá trình thực hiện, do hạn chế về kinh nghiệm và thời gian
nghiên cứu, Luận văn không tránh khỏi những sai sót, tác giả rất mong nhận
được những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thầy cô để Luận văn
được hoàn thiện hơn.
Một lần nữa tác giả xin trân trọng cảm ơn!
III
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..........................................................................................I
LỜI CẢM ƠN.............................................................................................. II
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ........................................................VI
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU......................................................... VII
MỞ ĐẦU....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ............................................................. 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu............................................................... 5
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu................................................................ 6
5.Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 6
6. Những đóng góp mới của luận văn.......................................................... 8
7. Kết cấu của luận văn................................................................................ 8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU BỘ MÁY TỔ CHỨC
DOANH NGHIỆP ........................................................................................ 9
1.1. Một số khái niệm cơ bản ....................................................................... 9
1.1.1. Tổ chức, doanh nghiệp ......................................................................... 9
1.1.2. Các loại hình doanh nghiệp ................................................................ 13
1.1.3. Tổ chức bộ máy.................................................................................. 16
1.1.4. Bộ máy tổ chức................................................................................... 17
1.1.5. Cơ cấu bộ máy tổ chức ....................................................................... 17
1.1.6. Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức...................................................... 19
1.2. Nguyên tắc, yêu cầu và mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức doanh nghiệp
..................................................................................................................... 20
1.2.1. Nguyên tắc và yêu cầu đối với cơ cấu bộ máy tổ chức doanh nghiệp.. 20
1.2.2. Mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức doanh nghiệp.................................... 24
1.3. Nội dung hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức doanh nghiệp............... 29
1.3.1. Xác định mục đích và nhiệm vụ tổ chức bộ máy................................. 29
IV
1.3.2. Lựa chọn mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức .......................................... 30
1.3.3. Xác định chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận.................................. 31
1.3.4. Xây dựng cơ chế quản lý, phối hợp giữa các bộ phận......................... 31
1.3.5. Bố trí cơ cấu nhân sự.......................................................................... 32
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu bộ máy tổ chức.......................... 33
1.4.1. Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài doanh nghiệp....................... 33
1.4.2. Nhân tố thuộc về môi trường bên trong doanh nghiệp ........................ 34
1.5. Kinh nghiệm hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức tại một số doanh
nghiệp và bài học rút ra cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành
viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam .......................... 37
1.5.1. Kinh nghiệm hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức tại một số doanh
nghiệp .......................................................................................................... 37
1.5.2. Bài học rút ra cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản
lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam................................................. 40
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CẤU BỘ MÁY TỔ CHỨC CÔNG TY
TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN QUẢN LÝ TÀI SẢN
CỦA CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG VIỆT NAM....................................... 43
2.1. Giới thiệu chung về Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên
Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam .................................. 43
2.1.1. Qúa trình hình thành và phát triển....................................................... 43
2.1.2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh ......................................................... 45
2.1.3. Đặc điểm nguồn nhân lực................................................................... 47
2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh từ 2013 -2018 ..................................... 49
2.2. Thực trạng cơ cấu bộ máy tổ chức Công ty Trách nhiệm hữu hạn
Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam........ 53
2.2.1. Mục đích và nhiệm vụ đối với bộ máy tổ chức ................................... 53
2.2.2. Mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức hiện hành.......................................... 55
2.2.3. Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận trong bộ máy tổ chức.............. 56
V
2.2.4. Cơ chế phối hợp giữa các bộ phận...................................................... 65
2.2.5. Cơ cấu nhân sự................................................................................... 68
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu bộ máy tổ chức Công ty Trách
nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng
Việt Nam..................................................................................................... 72
2.3.1. Các nhân tố từ môi trường bên ngoài công ty ..................................... 72
2.3.2. Các nhân tố từ môi trường bên trong công ty..................................... 77
2.4. Đánh giá chung về thực trạng cơ cấu bộ máy tổ chức của VAMC... 80
2.4.1. Những kết quả đạt được...................................................................... 80
2.4.2. Những tồn tại hạn chế và nguyên nhân............................................... 83
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CẤU BỘ MÁY TỔ CHỨC
CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN
QUẢN LÝ TÀI SẢN CỦA CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG VIỆT NAM ... 87
3.1. Yêu cầu đặt ra đòi hỏi phải hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của
Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ
chức tín dụng Việt Nam ............................................................................. 87
3.2. Các giải pháp hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty Trách
nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng
Việt nam...................................................................................................... 89
3.2.1. Đề xuất mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức từ năm 2019 ........................ 89
3.2.2. Giải pháp hoàn thiện cơ chế phối hợp hoạt động ................................ 93
3.2.3. Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực .................................. 94
3.2.4. Giải pháp tăng cường năng lực tài chính........................................... 102
3.2.5. Giải pháp tăng cường cơ sở vật chất ................................................. 104
3.3. Khuyến nghị....................................................................................... 105
KẾT LUẬN............................................................................................... 107
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 109
PHỤ LỤC.................................................................................................. 113
VI
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ban 1
Ban Mua và quản lý nợ của các Tổ chức tín dụng Nhà
nước
Ban 2
Ban 3
Ban Mua và quản lý nợ của các Tổ chức tín dụng Cổ phần
Ban Bán và xử lý nợ
Công ty/ Công Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài
ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam
sản
CP
Cổ phần
HĐTV
MTV
Hội đồng thành viên
Một thành viên
NHNN
NXB
Ngân hàng Nhà nước
Nhà xuất bản
NN
Nhà nước
Nghị định 53
Nghị định số 53/2013/NĐ-CP của Chính phủ về việc
thành lập, tổ chức, hoạt động của Công ty quản lý tài sản
Nghị quyết 42 Nghị quyết số 42/2017/QH 14 của Quốc Hội về thí điểm
xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng
TCTD
TNHH
TPĐB
TSĐB
VAMC
Tổ chức tín dụng
Trách nhiệm hữu hạn
Trái phiếu đặc biệt
Tài sản đảm bảo
Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài
sản của các tổ chức tín dụng Việt nam
VII
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sơ đồ, biểu đồ
Sơ đồ 1.1: Mô hình cơ cấu trực tuyến........................................................... 24
Sơ đồ1.2: Mô hình cơ cấu chức năng........................................................... 25
Sơ đồ 1.3: Mô hình cơ cấu trực tuyến – chức năng....................................... 26
Sơ đồ 1.4: Mô hình cơ cấu trực tuyến – tham mưu....................................... 27
Sơ đồ 1.5: Mô hình cơ cấu ma trận............................................................... 28
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức hiện tại của VAMC........................................... 55
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu nhân sự theo kinh nghiệm công tác đến 31/12/2018 ..... 70
Sơ đồ 3.1: Mô hình cơ cấu tổ chức đề xuất từ năm 2019 .............................. 90
Bảng
Bảng 2.1: Tình hình tăng giảm lao động từ 2013 đến 2018 .......................... 47
Bảng 2.2: Cơ cấu lao động theo trình độ từ 2013 đến 2018 .......................... 48
Bảng 2.3: Các chỉ tiêu mua nợ bằng TPĐB từ 2013 đến 2018...................... 49
Bảng 2.4: Kết quả xử lý nợ từ năm 2013 đến 2018....................................... 51
Bảng 2.5: Kết quả hoạt động tài chính từ năm 2013 đến 2018...................... 52
Bảng 2.6: Kết quả khảo sát các ý kiến về vai trò hoạt động của VAMC....... 54
Bảng 2.7: Kết quả khảo sát về mô hình cơ cấu tổ chức của VAMC.............. 64
Bảng 2.8: Kết quả khảo sát về các quy định nội bộ của VAMC.................... 67
Bảng 2.9: Cơ cấu nhân sự các đơn vị đến 31/12/2018 .................................. 69
Bảng 2.10: Kết quả khảo sát về chất lượng nguồn nhân lực của VAMC....... 71
Bảng 2.11: Kết quả khảo sát về cơ sở vật chất của VAMC........................... 79
Bảng 3.1: Cơ cấu nhân sự dự kiến đến 2021................................................. 97
Bảng 3.2: Các chương trình đào tạo cần thực hiện đến 2021 ........................ 99
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Dưới tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn
2007-2009, cùng với những yếu kém nội tại tích tụ qua nhiều năm, từ năm
2010 nền kinh tế Việt Nam bắt đầu suy giảm, kinh tế vĩ mô xuất hiện nhiều
yếu tố bất ổn, tỷ lệ lạm phát tăng cao kèm theo tốc độ tăng trưởng kinh tế
giảm xuống mức thấp. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp
gặp nhiều khó khăn kéo theo tỷ lệ nợ xấu tại các tổ chức tín dụng có chiều
hướng diễn biến phức tạp, đặc biệt trong giai đoạn 2010-2012, có thời điểm
nợ xấu trong toàn hệ thống lên đến 9% trong năm 2013. Vì vậy, quyết tâm
của Chính phủ và ngành ngân hàng là phải đưa nợ xấu về mức 3%. Trước tình
hình đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã xây dựng, trình Bộ Chính trị,
Chính phủ chấp thuận và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Xử lý
nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng” và Đề án “Thành lập Công ty Quản
lý tài sản của các TCTD Việt Nam” tại Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày
31/05/2013.
Căn cứ Nghị định số 53/2013/NĐ-CP ngày 18/5/2013 của Chính phủ
về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ
chức tín dụng Việt nam và Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 31/5/2013 của
Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc NHNN đã ban hành Quyết định số
1459/QĐ-NHNN ngày 27/6/2013 về việc thành lập Công ty TNHH MTV
Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (Sau đây gọi tắt là VAMC)
với tư cách công cụ đặc biệt của Nhà nước nhằm góp phần xử lý nhanh nợ
xấu, lành mạnh hóa tài chính, giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng,
doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế
Sau 5 năm đi vào hoạt động, với số vốn 500 tỷ đồng, bước đầu
VAMC mới tập trung thực hiên một số chức năng, nhiệm vụ được giao như:
Mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng bằng trái phiếu đặc biệt; Thu hồi nợ, đòi
2
nợ và xử lý, bán nợ, tài sản bảo đảm; Cơ cấu lại khoản nợ, điều chỉnh điều
kiện trả nợ và đã đạt được những kết quả nhất định đặc biệt là giảm tỷ lệ nợ
xấu toàn ngành về dưới 3%, đây là một trong những thành tích đáng kể mà
VAMC đã đạt được cho ngành ngân hàng. Trong giai đoạn tiếp theo, VAMC
có cơ hội rất lớn để khẳng định, nâng cao vai trò, vị thế theo định hướng của
Đảng, Quốc hội, Chính Phủ và Ngân hàng nhà nước theo hai hướng như sau:
- Hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận với vai trò là công cụ đặc biệt
của Nhà nước trong xử lý nợ xấu và đảm bảo sự phát triển an toàn, bền vững
của hệ thống các tổ chức tín dụng (tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống đảm bảo dưới
3% tổng dư nợ).
- Hoạt động với vai trò là trung tâm thúc đẩy sự phát triển của thị
trường mua bán nợ: VAMC kinh doanh dịch vụ mua, bán nợ, tài sản đảm
bảo; tư vấn, môi giới mua, bán nợ; kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch nợ; đầu
tư tài chính, góp vốn mua cổ phần; đầu tư, nâng cấp, khai thác sử dụng tài sản
đảm bảo đã được VAMC thu nợ…
Để đạt được những mục tiêu trong thời gian tới theo định hướng trên,
đáp ứng được đòi hỏi cần phải thay đổi từ bên trong nội tại và khẳng định
được vị thế, vai trò, nâng cao năng lực cạnh tranh của VAMC trên thị trường,
bên cạnh những giải pháp như: (i) Hoàn thiện cơ chế, chính sách; (ii) Nâng
cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, thực hiện mua bán nợ theo giá trị thị
trường, tạo lập thị trường mua bán nợ;(iii) Nâng cao năng lực về tài chính,
vốn; thì giải pháp Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của VAMC được cho là
một trong những giải pháp quan trọng cần phải thực hiện ngay, mang tính
quyết định đến sự phát triển của VAMC trong tương lai.
Xuất phát từ thực tế trên, qua quá trình học tập nghiên cứu tại trường
và là người trực tiếp làm việc tại doanh nghiệp, tác giả chọn nghiên cứu đề tài
“Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một
thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam” làm đề tài
3
nghiên cứu luận văn. Với mong muốn trước hết là hệ thống hóa những kiến
thức về quản trị nhân lực, trau dồi và nâng cao năng lực chuyên môn của bản
thân, đồng thời hy vọng kết quả nghiên cứu của mình sẽ là một tài liệu hữu
ích có thể góp phần giúp Công ty trong việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng
cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1. Nghiên cứu trên thế giới
- Tác giả Michael Hammer và James Champy trong cuốn “Tái lập
công ty” đã đề cập đến hoạt động tái lập công ty đưa ra một quan điểm về
thiết kế lại quá trình. Có nghĩa là khi thay đổi quá trình quản trị truyền thống
bằng cách tiếp cận quản trị theo quá trình, thay đổi quá trình kinh doanh thì
một cơ cấu tổ chức mới ra đời. Cơ cấu tổ chức mới doanh nghiệp không phải
là cái gì bất biến. Ngược lại nó là một hiện tượng phức tạp [28].
- Tác giả Jay W.Lorsch - tiến sỹ về quản lý công thương nghiệp của
Trường Đại học Harvard, tập trung trong lĩnh vực nghiên cứu và thiết kế cơ
cấu tổ chức doanh nghiệp. Trong cuốn sách“Thiết kế cơ cấu tổ chức” (1970) ,
Jay W. Lorsch đã đi sâu nghiên cứu lý luận quản lý cổ điển và hiện đại về cơ
cấu tổ chức. Theo quan điểm hiện đại, Jay W. Lorsch cho rằng cơ cấu tổ chức
của doanh nghiệp là vấn đề quan trọng có liên quan đến thành công của doanh
nghiệp. Jay W. Lorsch trình bày những yếu tố chủ yếu cấu thành cơ cấu tổ
chức của những doanh nghiệp thành công. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu,
Jay W. Lorsch chưa đề ra được một đường lối hữu hiệu, hoàn chỉnh để giải
quyết vấn đề cơ cấu tổ chức doanh nghiệp một cách có hệ thống [31].
- Tác giả Gregory Kesler và Amy Kates trong cuốn“Thiết kế cơ cấu tổ
chức sử dụng mô hình sao để giải quyết năm trở ngại điển hình của quá trình
thiết kế” đã dựa trên những nghiên cứu mới về cơ cấu tổ chức bộ máy từ đó
đưa ra những phương pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức trong bối cảnh các
4
doanh nghiệp hoạt động đang ngày càng chịu sức ép và sự ảnh hưởng trong
môi trường toàn cầu hóa [30].
2.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
- Luận án tiến sỹ “Đổi mới tổ chức quản trị các doanh nghiệp có ứng
dụng thương mại điện tử tại Việt nam”, 2011 của tác giả Vũ Thị Minh Hiền
đã đề cập đến những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức quản trị doanh nghiệp;
khái niệm và yêu cầu của tổ chức quản trị doanh nghiệp; Nhân tố ảnh hưởng,
nguyên tắc và tiêu chí đánh giá tổ chức quản trị; nội dung tổ chức quản trị;
các mô hình tổ chức quản trị cũng như so sánh sự khác biệt giữa mô hình tổ
chức cổ điển và mô hình hiện đại. Tác giả cũng nghiên cứu kinh nghiệm đổi
mới tổ chức quản trị của các doanh nghiệp nước ngoài và bài học kinh
nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam đặc biệt trong các doanh nghiệp ứng
dụng thương mại điện tử. Tác giả khẳng định xu hướng tất yếu của sự phát
triển thương mại điện tử và mối quan hệ tương hỗ của nó với sự thay đổi tổ
chức quản trị trong các doanh nghiệp [17].
- Luận án tiến sỹ “Tái cơ cấu tổ chức các doanh nghiệp dệt may của
Tập đoàn dệt may Việt Nam”, 2013 của tác giả Ngô Thị Việt Nga đã đề cập
đến cơ sở lý luận tái cơ cấu doanh nghiệp; các quan điểm về tái cơ cấu doanh
nghiệp hiện nay trên thế giới và Việt nam; tái cơ cấu tổ chức doanh nghiệp;
cơ sở để tái cơ cấu tổ chức doanh nghiệp; tái cơ cấu quá trình kinh doanh; sự
cần thiết tái cơ cấu quá trình kinh doanh; kinh nghiệm tái cơ cấu một số
doanh nghiệp trên thế giới và một số doanh nghiệp Việt Nam từ đó rút ra bài
học kinh nghiệm đồng thời đưa ra định hướng, giải pháp và các kiến nghị thúc
đẩy quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp may của Tập đoàn dệt may Việt nam
[19].
Luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty
TNHH MTV Xăng dầu Hàng không Việt Nam” 2016 của tác giả Lê Đức Bình
đã đề cập đến cơ sở lý luận chung về cơ cấu tổ chức bộ máy; những nội dung,
5
yêu cầu, quá trình hoàn thiện đối với cơ cấu tổ chức bộ máy; đánh giá thực
trạng từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ
máy tại Công ty TNHH MTV Xăng dầu Hàng không Việt Nam [2].
Nhìn chung, các nghiên cứu ở trong và ngoài nước đã khẳng định tầm
quan trọng của cơ cấu bộ máy tổ chức trong sự tồn tại và phát triển của một tổ
chức cũng như doanh nghiệp. Quá trình hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức hay
tái cơ cấu bộ máy tổ chức không chỉ gắn với việc thiết kế lại tổ chức một cách
đơn thuần mà còn phải gắn với yếu tố quản lý các bộ phận trong nội bộ tổ
chức, doanh nghiệp đó. Nhiều doanh nghiệp đã tiến hành thay đổi, hoàn thiện
cơ cấu bộ máy tổ chức cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới, tuy nhiên,
không phải doanh nghiệp nào cũng thành công. Do vậy, việc nghiên cứu để
hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức là cần thiết và thường xuyên đối với mỗi
doanh nghiệp.
Có thể nói, cơ sở khoa học về cơ cấu bộ máy tổ chức đã có một hệ
thống lý luận phong phú và tương đối đầy đủ, tuy nhiên, trên các giác độ
nghiên cứu khác nhau, mỗi tác giả đều có cách tiếp cận, phương pháp nghiên
cứu và đưa ra những giải pháp, ứng dụng mang tính đặc thù phù hợp với từng
loại hình doanh nghiệp và mục tiêu nghiên cứu của mình. Công ty Quản lý tài
sản là một doanh nghiệp mới thành lập từ 2013, hoạt động mang tính chất đặc
thù trong lĩnh vực mua, bán nợ xấu của các TCTD. Cho đến nay, chưa có
công trình nghiên cứu nào về vấn đề hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của
Công ty Quản lý tài sản – một trong những vấn đề được cho là cần thiết khi
Công ty đang nghiên cứu dần chuyển hướng sang các lĩnh vực hoạt động mới.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở phân tích lý luận, đánh giá được thực trạng và yêu cầu đổi
mới cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các
6
Tổ chức tín dụng Việt nam, từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện cơ cấu
bộ máy tổ chức phù hợp với định hướng phát triển của Công ty.
3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để giải quyết các vấn đề mà mục tiêu nghiên cứu đặt ra, luận văn đề ra
một số nhiệm vụ nghiên cứu như sau:
- Nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ cấu bộ máy
tổ chức trong tổ chức nói chung và trong doanh nghiệp nói riêng.
- Thu thập, nghiên cứu các tài liệu có liên quan; đánh giá thực trạng mô
hình cơ cấu bộ máy tổ chức hiện nay và phân tích các yêu cầu đổi mới, hoàn
thiện cơ cấu bộ máy tổ chức Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ
chức tín dụng Việt nam.
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức phù
hợp với định hướng phát triển của Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của
các tổ chức tín dụng Việt nam trong thời gian tới.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu:
Cơ cấu bộ máy tổ chức của doanh nghiệp.
4.2.Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi không gian: Cơ cấu bộ máy tổ chức hiện tại của Công ty
TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam– Địa chỉ tại
22 Hàng Vôi, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Phạm vi thời gian: Số liệu phục vụ nghiên cứu trong khoảng thời gian
từ 2013 đến 2018
5.Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử.
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
7
(i) Phương pháp thống kê: Tác giả thu thập các số liệu thứ cấp như các
văn bản Luật, văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trực tiếp hoặc gián tiếp
đến hoạt động của công ty; Điều lệ công ty; Báo cáo hàng năm của Ban Hành
chính – Nhân sự, các Ban nghiệp vụ, Công ty quản lý tài sản để thống kê dữ
liệu phục vụ cho phân tích, đánh giá.
(ii) Phương pháp so sánh:
Tác giả sử dụng phương pháp này để so sánh số liệu giữa các kỳ hoạt
động, so sánh các mô hình của các công ty có cùng chức năng nhiệm vụ… để
thấy được sự khác biệt qua các giai đoạn, từ đó minh chứng cho các vấn đề
nghiên cứu.
(iii) Phương pháp điều tra, khảo sát:
Để có cơ sở đề xuất những giải pháp hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức
của VAMC, tác giả đã xây dựng Phiếu khảo sát đánh giá về cơ cấu bộ máy
tổ chức của Công ty Quản lý tài sản (VAMC) với 21 câu hỏi cho 5 nhóm vấn
đề, gồm: (i) Vai trò hoạt động của VAMC; (ii) Mô hình cơ cấu tổ chức; (iii)
Quy định nội bộ; (iv) Chất lượng nguồn nhân lực và (v) Cơ sở vật chất.
Tổng số phiếu phát ra 119 phiếu (tương ứng với 119 người được hỏi
bao gồm cả người quản lý và người lao động hiện đang công tác tại VAMC),
số phiếu nhận về là 102 phiếu trong đó có 4 phiếu không hợp lệ do trả lời
thiếu thông tin; 98 phiếu hợp lệ được sử dụng để tổng hợp, phân tích. Tác giả
sử dụng phần mềm Excel để thống kê và xử lý các thông tin, số liệu thu thập
được, từ đó so sánh, phân tích minh chứng và giải quyết các vấn đề đặt ra.
(iv) Phương pháp tổng hợp, phân tích:
Trên cơ sở các số liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập được, tác giả tiến hành
tổng hợp, phân tích để minh chứng cho những vấn đề, nội dung nghiên cứu.
8
6. Những đóng góp mới của luận văn
Về mặt lý luận: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn cơ
cấu bộ máy tổ chức trong một tổ chức nói chung và trong một doanh nghiệp
nói riêng.
Về mặt thực tiễn:
- Đánh giá được thực trạng cơ cấu bộ máy tổ chức hiện nay của Công
ty Quản lý tài sản, làm rõ những ưu, nhược điểm của mô hình Công ty đang
áp dụng.
- Phân tích được các yêu cầu đổi mới phát triển của công ty có ảnh
hưởng đến cơ cấu bộ máy tổ chức.
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức và xây
dựng mô hình cơ cấu bộ máy tổ chức mới phù hợp với định hướng phát triển
của Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt nam
trong thời gian tới.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn được chia làm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về cơ cấu bộ máy tổ chức doanh nghiệp
Chương 2: Thực trạng cơ cấu bộ máy tổ chức Công ty TNHH MTV Quản lý
tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty TNHH
MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt nam
9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU BỘ MÁY TỔ CHỨC
DOANH NGHIỆP
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Tổ chức, doanh nghiệp
1.1.1.1. Tổ chức
Có nhiều cách tiếp cận khái niệm “Tổ chức” khác nhau như:
- Theo triết học thì tổ chức là thuộc tính của sự vật, sự vật luôn tồn tại
dưới dạng tổ chức nhất định.Hiểu một cách rộng ra thì tổ chức là cơ cấu tồn
tại của sự vật. Sự vật không thể tồn tại mà không có một hình thức liên kết
nhất định các yếu tố thuộc nội dung. Vì vậy, tổ chức là thuộc tính của bản
thân các sự vật.
- Theo lý thuyết quản trị công thì tổ chức là một hệ thống những hoạt
động hay nỗ lực của hai hay nhiều người được kết hợp với nhau một cách có
ý thức. Quản trị công nhấn mạnh đến hai yếu tố là chủ thể và nguyên tắc hoạt
động của tổ chức là sự kết hợp có ý thức của các chủ thể khi đề cập đến khái
niệm tổ chức [29].
- Khoa học luật dân sự gọi tổ chức là pháp nhân để phân biệt với thể
nhân (con người) là các chủ thể của quan hệ pháp luật. Theo quy định tại Điều
74 Bộ luật Dân sự 2015 thì:
Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau:
được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan; có cơ
cấu tổ chức theo quy định tại điều 83 của Bộ luật này; có tài sản độc lập với
cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình; nhân
danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập [24, điều 74]. Cách
tiếp cận này nhấn mạnh đến các điều kiện thành lập tổ chức và các yêu cầu
đảm bảo hoạt động của tổ chức.
- Trong cuốn Sổ tay nghiệp vụ cán bộ làm công tác tổ chức nhà nước
có đưa ra định nghĩa: “Tổ chức là một đơn vị xã hội, được điều phối một cách
10
có ý thức, có phạm vi tương đối rõ ràng, hoạt động nhằm đạt được một hoặc
nhiều mục tiêu chung (của tổ chức)” [1, tr8]. Quan niệm của những người làm
công tác tổ chức nhà nước có nhiều điểm tương đồng với khoa học quản lý,
luật học trong đó nhấn mạnh tới mục tiêu chung, nguyên tắc hoạt động của tổ
chức (điều phối một cách có ý thức). Tuy nhiên, có một điểm mới quan trọng
trong cách tiếp cận này về tổ chức là đề cập đến phạm vi của tổ chức, mỗi tổ
chức có phạm vi hoạt động khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố chức năng,
nhiệm vụ, thẩm quyền, cơ cấu, nguồn lực của tổ chức đó. Các yếu tố này là
những điều kiện của tổ chức.
Mặc dù có các cách tư duy, tiếp cận khác nhau, nhưng có một số điểm
chung căn bản khi tìm hiểu khái niệm của “Tổ chức” như sau:
- Tổ chức là của con người trong xã hội gắn với một hình thái kinh tế -
xã hội và một kiểu nhà nước;
- Con người trong tổ chức gắn kết với nhau bởi những mục đích xác
định và hành động để đạt đến mục tiêu chung;
- Có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu xác định;
- Được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù
hợp với quy định pháp luật.
Và tựu trung lại, ta có thể đưa ra một khái niệm về Tổ chức theo nghĩa
là một danh từ: Đó là một đơn vị tập hợp của con người trong xã hội được sắp
xếp và liên kết theo một cơ cấu nhất định; có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ,
hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật
nhằm đạt được những mục tiêu chung đã đề ra.
TS Vũ Hồng Phong khi đề cập đến Quản lý nguồn nhân lực trong khu
vực công có đưa ra khái niệm tổ chức theo nghĩa là một động từ: “Tổ chức là
việc sắp xếp, bố trí và liên kết các yếu tố rời rạc/ riêng rẽ thành một chính thể,
có cấu tạo, cấu trúc và cùng phản ánh hoặc thực hiện một chức năng chung
nhất định” [24].
11
Tổ chức được hiểu là một quá trình sắp xếp, bố trí công việc, nguồn lực
trong tổ chức sao cho các nguồn lực phát huy được hiệu quả tối đa để đạt
được mục tiêu chung của tổ chức.
Công tác tổ chức gồm hai nội dung cơ bản: (i) Tổ chức cơ cấu: Tổ chức
cơ cấu quản lý (chủ thể quản lý) và tổ chức cơ cấu sản xuất – kinh doanh (đối
tượng bị quản lý) (ii)Tổ chức quá trình: Tổ chức quá trình quản trị và tổ chức
quá trình sản xuất – kinh doanh.
Trong doanh nghiệp, tổ chức bao gồm việc xây dựng bộ máy quản lý
doanh nghiệp như bao nhiêu cấp quản lý, bao nhiêu phòng ban, phân công
chức năng nhiệm vụ cho các phòng ban cũng như mỗi cá nhân, xác định biên
chế cho từng bộ phận, bao gồm cả việc tuyển chọn, bố trí những người đảm
nhận các chức vụ....; xây dựng hệ thống sản xuất và kinh doanh bao gồm việc
xây dựng các bộ phận sản xuất, kinh doanh, phân công chức năng, nhiệm vụ
cho nó; và xây dựng, thiết lập cơ chế hoạt động của các bộ phận có liên quan
trong doanh nghiệp để vận hành đạt được mục tiêu đề ra.
1.1.1.2. Doanh nghiệp
Trong thực tế có nhiều khái niệm hay định nghĩa khác nhau về doanh
nghiệp, tùy thuộc vào những cách nhìn khác nhau về vai trò, vị trí hay chức
năng của một doanh nghiệp trong xã hội. Xét trên góc độ quản lý về mặt nhà
nước và đặc điểm hoạt động, doanh nghiệp có thể được định nghĩa như sau:
“Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được
đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”
[23, khoản 7 điều 1].
Như vậy, Doanh nghiệp là một tổ chức có tư cách pháp nhân, được
pháp luật thừa nhận và bảo vệ, tiến hành các hoạt động kinh doanh trong
nhiều lĩnh vực khác nhau (thương mại, dịch vụ..) và phải tuân thủ theo những
quy định của Luật doanh nghiệp, các quy định pháp luật khác và các chính
sách hiện hành của nhà nước trong quá trình hoạt động kinh doanh .
12
Đặc điểm chung của Doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một tổ chức, nên cũng như các tổ chức khác trong xã
hội, ngoài những đặc điểm chung của tổ chức, doanh nghiệp còn có một số
đặc điểm mang tính chất đặc thù như sau:
Doanh nghiệp thực hiện các hoạt động kinh doanh. Hoạt động kinh
doanh là hoạt động chính của doanh nghiệp, là tiêu chí để phân biệt một
doanh nghiệp với một tổ chức không phải là doanh nghiệp. “Kinh doanh của
doanh nghiệp là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn
của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch
vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời” [23, khoản16 điều 4].
Doanh nghiệp có mục tiêu chung: Mọi cá nhân, bộ phận trong doanh
nghiệp hoạt động đều có mục tiêu và theo những mục tiêu chung. Mục tiêu
chung của doanh nghiệp mang tính tổng thể và bao trùm, chứa đựng trong
đó nhiều mục tiêu cụ thể của các cá nhân, bộ phận trong doanh nghiệp đó
(người lao động, các phòng ban, bộ phận). Mục tiêu chung là cơ sở để tổ
chức triển khai các hoạt động, để điều hành, phối hợp các bộ phận trong mọi
quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp được quản lý theo các thể chế, nguyên tắc, phương
pháp nhất định: Cũng như mọi hoạt động mang tính tổ chức khác, doanh
nghiệp được hoạt động trên cơ sở của những quy định pháp luật, quy trình nội
bộ, nguyên tắc và các phương pháp làm việc đã đề ra. Đó được xem là các
chuẩn mực, tiêu chuẩn cần thiết để quản lý, và là những công cụ để điều hành
mọi hoạt động của doanh nghiệp một cách có hệ thống.
Doanh nghiệp có các nguồn lực cần thiết: Các doanh nghiệp bao giờ
cũng được hình thành và thực hiện các hoạt động dựa trên sự sở hữu và sử
dụng có hiệu quả những nguồn lực nhất định theo quy định của pháp luật. Các
nguồn lực hữu hình gồm: nguồn nhân lực, nguồn lực tài chính và các cơ sở
Tải về để xem bản đầy đủ
123 trang
24580
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_hoan_thien_co_cau_bo_may_to_chuc_cua_cong_ty_trach.pdf
