Luận văn Hoàn thiện công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech
i
LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, được phép Trường Đại học
Lao động – xã hội và dưới sự hướng dẫn tận tình của các thầy giáo, cô giáo,
luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà
máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech” đã được hoàn tất.
Với lòng biết ơn sâu sắc, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các
thầy cô giáo, đặc biệt là PGS.TS. Nguyễn Tiệp đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ
tác giả trong suốt thời gian qua.
Xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo và các Phòng ban nghiệp vụ - nhà
máy sản xuấ phụ tùng ô tô xe máy Detech đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho
tác giả thu thập tài liệu, nghiên cứu nghiệp vụ và hoàn thành luận văn.
Xin cảm ơn các bạn đọc đã quan tâm đến đề tài này, rất mong nhận
được ý kiến đóng góp của các bạn.
TÁC GIẢ
Nguyễn Thị Vân Anh
ii
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................................1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN KỸ THUẬT
TRONG DOANH NGHIỆP........................................................................................7
1.1. Các khái niệm cơ bản ...........................................................................................7
1.1.1. Công nhân kỹ thuật................................................................................................. 7
1.1.2. Đào tạo.................................................................................................................... 8
1.1.3. Đào tạo công nhân kỹ thuật................................................................................... 10
1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo công nhân kỹ thuật trong tổ
chức...............................................................................................................................12
1.2.1. Nhân tố khách quan.............................................................................................. 12
1.2.1.1. Hệ thống cơ sở đào tạo....................................................................................... 12
1.2.1.2. Thị trường lao động............................................................................................ 13
1.2.1.3. Hệ thống văn bản pháp luật của nhà nước về dạy nghề....................................... 14
1.2.1.4. Sự tiến bộ của khoa học công nghệ:..................................................................... 14
1.2.2. Nhân tố chủ quan.................................................................................................. 14
1.2.2.1. Quan điểm của Ban lãnh đạo tổ chức về hoạt động đào tạo................................ 14
1.2.2.2. Bộ phận chuyên trách về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực .......................... 15
1.2.2.3. Bản thân người lao động .................................................................................... 16
1.2.2.4. Lĩnh vực sản xuất kinh doanh của tổ chức........................................................... 16
1.2.2.5. Cơ sở vật chất dành cho đào tạo......................................................................... 17
1.2.2.6. Kinh phí dành cho đào tạo.................................................................................. 17
1.2.2.7. Các hoạt động quản trị nhân lực khác trong tổ chức........................................... 18
1.3. Nội dung chương trình đào tạo công nhân kỹ thuật .....................................18
1.3.1. Xác định nhu cầu đào tạo công nhân kỹ thuật ...................................................... 18
1.3.2. Lập kế hoạch đào tạo............................................................................................. 22
1.3.2.1. Xác định mục tiêu đào tạo công nhân kỹ thuật.................................................... 22
iii
1.3.2.2. Lựa chọn đối tượng đào tạo................................................................................ 23
1.3.2.3. Thiết kế nội dung giảng dạy................................................................................ 23
1.3.2.4. Lựa chọn hình thức đào tạo công nhân kỹ thuật.................................................. 24
1.3.2.5. Lựa chọn giáo viên ............................................................................................. 27
1.3.2.6. Lựa chọn thời gian đào tạo................................................................................. 28
1.3.2.7. Dự tính chi phí đào tạo....................................................................................... 28
1.3.3. Thực hiện chương trình đào tạo............................................................................ 29
1.3.4. Đánh giá hiệu quả đào tạo .................................................................................... 31
1.4. Kinh nghiệm đào tạo CNKT tại một số doanh nghiệp..................................35
CHƯƠNG II................................................................................................................38
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN KỸ THUẬT TẠI
NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHỤ TÙNG Ô TÔ XE MÁY DETECH......................38
2.1. Tổng quan về Nhà máy sản xuất phụ tùng ôtô xe máy DETECH..............38
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Nhà máy DETECH ................................. 38
2.1.2. Đặc điểm về bộ máy quản lý của Nhà máy Detech................................................. 42
2.1.3. Tình hình sản xuất kinh doanh, quy trình công nghệ và máy móc thiết bị............. 44
2.1.3.1. Tình hình sản xuất kinh doanh những năm gần đây ............................................ 44
2.1.3.2. Quy trình công nghệ và máy móc thiết bị............................................................ 45
2.1.4. Về đội ngũ lao động của Nhà máy Detech............................................................. 47
2.1.4.1. Đánh giá chung về đội ngũ lao động của nhà máy.............................................. 47
2.1.4.2. Đặc điểm CNKT của Nhà máy Detech ................................................................ 51
2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo CNKT tại Nhà máy sản xuất
phụ tùng ô tô xe máy Detech.....................................................................................53
2.2.1. Nhân tố khách quan.............................................................................................. 53
2.2.2. Nhân tố chủ quan.................................................................................................. 59
2.3. Thực trạng công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy sản xuất
phụ tùng ôtô xe máy DETECH................................................................................66
2.3.1. Xác định nhu cầu đào tạo...................................................................................... 66
iv
2.3.2. Lập kế hoạch đào tạo............................................................................................. 70
2.3.2.1. Xây dựng mục tiêu đào tạo ................................................................................. 70
2.3.2.2. Lựa chọn đối tượng đào tạo................................................................................ 71
2.3.2.3. Nội dung giảng dạy............................................................................................. 73
2.3.2.4. Lựa chọn phương pháp đào tạo .......................................................................... 74
2.3.2.5. Đội ngũ giáo viên ............................................................................................... 79
2.3.2.6. Cơ sở vật chất, đầu tư phục vụ cho công tác đào tạo........................................... 81
2.3.2.7. Kinh phí dành cho đào tạo.................................................................................. 82
2.3.3. Thực trạng triển khai chương trình đào tạo .......................................................... 86
2.3.4. Đánh giá hiệu quả đào tạo .................................................................................... 92
CHƯƠNG III...............................................................................................................94
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN
KỸ THUẬT TẠI NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHỤ TÙNG Ô TÔ XE MÁY
DETECH......................................................................................................................94
3.1. Phương hướng phát triển của Nhà máy trong thời gian tới ........................94
3.1.1. Phương hướng phát triển chung........................................................................... 94
3.1.2. Phương hướng phát triển cụ thể ........................................................................... 95
3.2. Thuận lợi và khó khăn của Nhà máy Detech trong công tác đào tạo công
nhân kỹ thuật ..............................................................................................................96
3.2.1. Thuận lợi............................................................................................................... 96
3.2.2. Khó khăn............................................................................................................... 97
3.3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà
máy DETECH.............................................................................................................97
3.3.1 Xác định nhu cầu đào tạo CNKT............................................................................ 97
3.3.2. Giải pháp xây dựng kế hoạch đào tạo...................................................................102
3.3.3. Giải pháp trong tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo.............................................109
3.3.4. Đánh giá hiệu quả công tác đào tạo .....................................................................109
3.3.5. Một số giải pháp khác ..........................................................................................113
v
KẾT LUẬN................................................................................................................117
vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CNKT: Công nhân kỹ thuật
ĐT: Đào tạo
TC-HC: Tổ chức – hành chính
THPT: Trung học phổ thông
TCCN: Trung cấp chuyên nghiệp
CN: Công nhân
vii
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. So sánh giữa đào tạo và phát triển nguồn nhân lực................... 9
Bảng 1.2 Bốn cấp độ đánh giá hiệu quả đào tạo....................................... 33
Bảng 2.1:Báo cáo kết quả kinh doanh của Nhà máy Detech 3 năm 2010 -
2012 ............................................................................................................. 44
Bảng 2.2: Bảng số lượng lao động giai đoạn 2008 - 2012 ......................... 48
Bảng 2.3: Phân loại lao động theo chức danh nghề nghiệp...................... 49
Bảng 2.4: Bảng số liệu thể hiện xu hướng biến động về chất lượng lao
động của Nhà máy DETECH giai đoạn 2008 - 2012................................. 50
Bảng 2.5: Bảng số lượng CNKT giai đoạn 2009 - 2012 ............................ 51
Bảng 2.6 Công nhân kỹ thuật phân theo độ tuổi năm 2008 – 2012.......... 52
Bảng 2.7 Công nhân kỹ thuật phân theo trình độ giai đoạn 2008 -2012 . 53
Bảng 2.8: Khảo sát CNKT về việc xác định nhu cầu đào tạo của Nhà máy
sản xuất phụ tùng ô tô xe máy DETECH.................................................. 70
Bảng 2.9 Ý kiến công nhân về nội dung được đào tạo.............................. 74
Bảng 2.10: Kết quả khảo sát ý kiến công nhân về phương pháp kèm cặp
hướng dẫn................................................................................................... 76
Bảng 2.11: Kết quả khảo sát ý kiến công nhân về phương pháp lớp cạnh
doanh nghiệp .............................................................................................. 77
Bảng 2.12: Số lượng CNKT được đào tạo giai đoạn 2008 - 2012............. 79
Bảng 2.13: Kết quả khảo sát ý kiến công nhân về chất lượng giáo viên.. 80
Bảng 2.14 Cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo ......................................... 82
Bảng 2.15: Chi phí đào tạo năm 2012........................................................ 84
viii
Bảng 2.16: Ý kiến công nhân về tổ chức chương trình đào tạo ............... 87
Bảng 2.17: Chương trình đào tạo CNKT năm 2012................................. 88
Bảng 2.18: Kết quả đào tạo CNKT qua các năm 2009 – 2012 ................. 91
Bảng 2.19: Thăm dò ý kiến Công nhân kỹ thuật về hiệu quả đào tạo
CNKT.......................................................................................................... 92
Bảng 3.1 So sánh giữa yêu cầu công việc và thực tế làm việc của công
nhân........................................................................................................... 100
Bảng 3.2: Mẫu lựa chọn đối tượng đào tạo............................................. 104
Bảng 3.3 Mẫu phiếu đánh giá khóa học.................................................. 110
Bảng 3.4: Biểu mẫu so sánh kết quả thực hiện công việc....................... 112
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Phân tích nhu cầu đào tạo............................................................. 20
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức Nhà máy Detech ................................................. 42
Sơ đồ 2.2: Quy trình công nghệ sản xuất khung xe....................................... 47
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của tổ chức
chính là chất lượng đội ngũ nhân viên. Trong sự cạnh tranh khốc liệt của nền
kinh tế thị trường, các đối thủ cạnh tranh nhau về mọi mặt thì chất lượng
nguồn nhân lực tốt là một yếu tố quan trọng để nâng cao vị thế cạnh tranh.
Nguồn nhân lực chất lượng cao tạo nên lợi thế cạnh tranh cho tổ chức và
muốn có được lợi thế đó không còn cách nào khác là tổ chức phải quan tâm
tới vấn đề đào tạo nhân viên của mình. Đào tạo là hoạt động để duy trì và
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức, là điều kiện quyết định để
các tổ chức có thể đứng vững và thắng lợi trong cạnh tranh.
Tác giả đã tham khảo một số đề tài nghiên cứu có liên quan đến đào
tạo công nhân kỹ thuật như: đề tài “ Nâng cao năng lực đào tạo CNKT của
các trường thuộc Bộ xây dựng từ nay đến năm 2010” (Phạm Xuân Điều,
2006); “Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại công ty dịch
vụ viễn thông GPC đến năm 2010”(Trần Thị Thu Hương, 2006); “Phương
hướng và giải pháp hoàn thiện đào tạo nguồn nhân lực của xí nghiệp liên
doanh VIETSOVPETRO”( Bùi Ngọc Lân, 2012) ; “Một số giải pháp hoàn
thiện công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần
Lilama 10” ( Đoàn Thị Hà Thanh, 2012); nhưng chưa có đề tài nào nghiên
cứu về đào tạo CNKT tại Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech.
Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech là một đơn vị lớn
trong lĩnh vực sản xuất phụ tùng ô tô xe máy nên việc nâng cao chất lượng
đội ngũ công nhân kỹ thuật là vô cùng cần thiết vì chính họ là người quyết
2
định số lượng và chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng đến uy tín của nhà máy.
Tuy nhiên sự quan tâm của lãnh đạo đối với công tác đào tạo công nhân kỹ
thuật còn hạn chế, hoạt dộng đào tạo công nhân kỹ thuật còn tồn tại một số
bất cập. Chính sự cấp thiết cũng như sự bất cập trong công tác đào tạo công
nhân kỹ thuật tại Nhà máytrong giới hạn phạm vi nghiên cứu đã thúc đẩy em
chọn đề tài “Hoàn thiện công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy
sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech”.
2. Mục đích nghiên cứu.
- Hệ thống hóa kiến thức về đào tạo
- Đánh giá thực trạng công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy
sản xuất ô tô xe máy Detech.
- Hoàn thiện hoạt động đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy sản
xuất ô tô xe máy Detech
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
3.1. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác đào tạo công nhân kĩ thuật
tại Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech từ năm 2008 đến 2013
3.2. Phạm vi nghiên cứu
3.2.1 Phạm vi thời gian
Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2008 - 2013
3.2.2. Phạm vi không gian
Phạm vi không gian : Đề tài chỉ tiến hành nghiên cứu trong phạm vi
đội ngũ công nhân kỹ thuật của Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy
Detech từ năm 2008 đến 2013
3
4. Tổng quan nghiên cứu đề tài
4.1. Nghiên cứu của nước ngoài
Có nhiểu nghiên cứu của nước ngoài liên quan đến đào tạo CNKT, tuy
nhiên chủ yếu tập trung đề cập đến các vấn đề về cải cách hệ thống dạy nghề,
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để giải quyết vấn đề cung nguồn lao
động là CNKT của quốc gia trong giai đoạn CNH – HĐH đất nước. Tiêu biểu
là các công trình nghiên cứu sau:
- Báo cáo “Cải cách giáo dục và đào tạo nghề” của Ngân hàng thế
giới, đã tóm lược được những kinh nghiệm của các nước phân ra các khối
khác nhau, như các nước chậm phát triển, các nước phát triển và các nước
đang phát triển. Báo cáo đã đưa ra những đề xuất trong việc giải quyết vấn đề
cải cách hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện nay phù hợp với nhu cầu của thị
trường lao động. Đào tạo cái mà thị trường cần, chất lượng CNKT phải phù
hợp với phát triển công nghệ của mỗi nước. Mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế có
những điều kiện cụ thể khác nhau, nên có những bài học khác nhau về cải
cách hệ thống dạy nghề. Trong đó, báo cáo đề cập đến những chính sách, mô
hình khác nhau của các nền kinh tế trong giải quyết mối quan hệ giữa đào tạo
và thị trường lao động
- Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) với báo cáo “Giáo dục kỹ thuật
và dạy nghề” năm 1990; Báo cáo đã chỉ rõ các chức năng, đặc điểm của hệ
thống dạy nghề, các chính sách của các quốc gia trong việc đào tạo nghề. Chỉ
ra việc đào tạo nghề đáp ứng các nhu cầu của các khu vực kinh tế khác nhau
trong nền kinh tế; một điểm quan trọng của báo cáo này là đã đi sâu vào phân
4
tích kết cấu hệ thống giáo dục và dạy nghề với kinh nghiệm của nhiều nước
có mô hình đào tạo nghề khác nhau
4.2. Một số nghiên cứu trong nước
- Luận án tiến sỹ của Trần Khắc Hoàn (2006) về “Kết hợp đào tạo tại
trường và doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay”. Tác giả cho rằng: cần có sự gắn kết giữa nhà
trường và doanh nghiệp trong đào tạo nghề, giúp tương tác, hỗ trợ nhau trong
đào tạo giữa giảng dạy lý thuyết và thực hành
- Phạm Xuân Điều (2006) với đề tài “ Nâng cao năng lực đào tạo
CNKT của các trường thuộc Bộ xây dựng từ nay đến năm 2010”
- Trần Thị Thu Hương (2006) với đề tài “Giải pháp hoàn thiện công
tác đào tạo nguồn nhân lực tại công ty dịch vụ viễn thông GPC đến năm
2010”
- Bùi Ngọc Lân (2012) với đề tài “Phương hướng và giải pháp hoàn
thiện đào tạo nguồn nhân lực của xí nghiệp liên doanh VIETSOVPETRO”
- Đoàn Thị Hà Thanh (2012) với đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện
công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Lilama 10”
Như vậy, tuy đã có những nghiên cứu đề cập đến đào tạo CNKT, đã
chỉ ra được các yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo CNKT, đã đề ra và thực hiện
các nhiệm vụ nhằm hoàn thiệc công tác đào tạo CNKT nhưng chưa có đề tài
nào nghiên cứu cụ thể về đào tạo CNKT tại Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô
xe máy Detech. Tuy nhiên những đề tài trên là nguồn tài liệu tham khảo vô
cùng bổ ích cho tác giả trong phần nghiên cứu cơ sở lý luận và giải pháp hoàn
thiện bởi có những phần mà các công ty, doanh nghiệp Nhà nước làm rất tốt
trong khi Nhà máy thực hiện điều này vẫn còn yếu.
5. Phương pháp nghiên cứu.
5
- Áp dụng phương pháp phân tích, tổng hợp số liệu, nghiên cứu tài
liệu sơ cấp, thứ cấp, phương pháp thống kê, khảo sát, phương pháp điều tra
bằng bảng hỏi, phương pháp phỏng vấn sâu
- Thông tin thứ cấp: Các tài liệu, báo cáo về đào tạo mà công ty đang
áp dụng
- Thông tin sơ cấp: Sử dụng phiếu điều tra đối với 100 công nhân kỹ
thuật; thực hiện phỏng vấn sâu với bộ phận quản lý đào tạo trong công ty.
Điều tra chọn mẫu: Với tổng số CNKT là 411 người (năm 2012), do
không đủ điều kiện tiến hành điều tra tất cả số công nhân nên em chọn mẫu là
100 người. Căn cứ vào tình hình thực tế thực hiện công tác đào tạo CNKT tại
nhà máy, vào tỷ lệ, cơ cấu CNKT đã qua đào tạo em chia thành 80 phiếu
phỏng vấn những công nhân đã tham gia từ một khoá đào tạo trở lên, 20 phiếu
phỏng vấn những người chưa từng qua bất kì khoá đào tạo nào. Trong số 80
phiếu phỏng vấn người qua đào tạo thì có 36 phiếu dành cho bộ phận sản xuất
và 20 phiếu dành cho bộ phận bảo dưỡng. 24 phiếu còn lại tiến hành phỏng
vấn công nhân các ngành nghề khác, có số lượng tương đối lớn, mang tính
chất đại diện trong nhà máy
6. Cấu trúc luận văn
Luận văn gồm 3 chương:
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN
KỸ THUẬT TRONG DOANH NGHIỆP
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN KỸ
THUẬT TẠI NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHỤ TÙNG Ô TÔ XE MÁY
DETECH
6
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO
TẠO CÔNG NHÂN KỸ THUẬT TẠI NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHỤ TÙNG
Ô TÔ XE MÁY DETECH
7
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CÔNG NHÂN KỸ
THUẬT TRONG DOANH NGHIỆP
1.1. Các khái niệm cơ bản
1.1.1. Công nhân kỹ thuật
Đào tạo công nhân kỹ thuật là mảng đào tạo chính, mang tính chiến
lược trong quá trình đào tạo phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật. Do đó biết
được khái niệm về công nhân kỹ thuật là quan trọng và cần thiết.
Theo Từ điển thuật ngữ của Bộ Lao động Thương Binh – Xã hội thì:
Công nhân kỹ thuật được hiểu là loại lao động được đào tạo được cấp
bằng hoặc chứng chỉ của các bậc đào tạo trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp
quốc dân thống nhất để có năng lực thực hiện các công việc phức tạp, tạo ra
sản phẩm hàng hóa và dịch vụ phục vụ quốc tế dân sinh.
Trong giáo trình kinh tế nguồn nhân lực do PGS.TS Trần Xuân Cầu và
PGS.TS Mai Quốc Chánh làm chủ biên cũng đưa ra khái niệm về công nhân
kỹ thuật như sau:
Công nhân kỹ thuật là người được đào tạo và được cấp bằng (đối với
những người tốt nghiệp các chương trình dạy nghề dài hạn từ 1 đến 3 năm)
hoặc chứng chỉ (đối với những người tốt nghiệp các chương trình dạy nghề
ngắn hạn dưới 1 năm) của bậc giáo dục nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục
để có năng lực thực hành – thực hiện các công việc phức tạp do sản xuất yêu
cầu. [1. Tr112].
Thực tế có những công nhân có tay nghề rất giỏi, họ có kinh nghiệm
làm việc lâu năm nhưng lại không có kiến thức bài bản về lý thuyết mà chủ
8
yếu là thành thạo về kỹ năng tay nghề những công nhân này muốn trở thành
công nhân kỹ thuật cần phải đào tạo thêm và thông qua bài kiểm tra lý thuyết
để cấp chứng chỉ công nhân là công nhân kỹ thuật.
Trong luận văn này công nhân kỹ thuật được hiểu như sau:
Công nhân kỹ thuật là những người đã qua đào tạo nghề dưới hai
cách thức là đào tạo dài hạn (từ 12 tháng đến 36 tháng) hoặc đào tạo ngắn
hạn (dưới 12 tháng) được cấp bằng hoặc chứng chỉ nghề, hoặc những
người đã tích lũy kiến thức qua thực tế đạt được trình độ có trình độ tay
nghề và được doanh nghiệp tổ chức thi cấp chứng chỉ.
Như vậy CNKT bao gồm:
- Những công nhân đã tốt nghiệp các trường dạy nghề, trung tâm dạy
nghề được cấp chứng chỉ, cấp bằng theo quy định của Bộ giáo dục đào tạo.
- Những công nhân tích lũy kinh nghiệm lâu năm được công nhận là
CNKT thông qua việc doanh nghiệp tổ chức các lớp bồi dưỡng thêm và tổ
chức kỳ thi nâng cao tay nghề về lý thuyết và thực hành cho công nhân và cấp
chứng chỉ cho công nhân.
1.1.2. Đào tạo
Theo giáo trình Quản trị nhân lực, trường đại học Kinh tế quốc dân:
Đào tạo (hay còn được gọi là đào tạo kỹ năng): được hiểu là các hoạt động
học tập nhằm giúp cho người lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức
năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho người lao
động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để
nâng cao trình độ kỹ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động
có hiệu quả hơn. [2. Tr153]
9
Cũng về vấn đề này, trong Quản trị nhân sự của TS. Nguyễn Hữu
Thân lại đưa ra khái niệm về đào tạo như sau: Đào tạo bao gồm các hoạt động
nhằm mục đích nâng cao tay nghề hay kỹ năng của một cá nhân đối với công
việc hiện hành [3.tr285]
Như vậy các tài liệu đều đưa ra quan điểm thống nhất rằng: Đào
tạo là những hoạt động học tập nhằm nâng cao hiệu quả cho công việc
hiện tại của người lao động.
Đào tạo khác với phát triển ở chỗ là đào tạo tập trung vào công việc
hiện tại với mục đích khắc phục sự thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng hiện tại,
thời gian đào tạo thường là ngắn hạn và chủ yếu là đào tạo cá nhân.Còn phát
triển tập trung cho công việc tương lai với mục đích trang bị những kiến thức
kỹ năng để chuẩn bị cho công việc trong tương lai.Thời gian đào tạo thường
là đào tạo dài hạn và không chỉ đào tạo cho cá nhân mà còn cho cả tổ chức.
Bảng 1.1. So sánh giữa đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
Đào tạo
Công việc hiện tại
Cá nhân
Phát triển
Công việc tương lai
Cá nhân và tổ chức
Dài hạn
1.Tập trung
2.Phạm vi
Ngắn hạn
3.Thời gian
4.Mục đích
Khắc phục sự thiếu hụt về
kiến thức kỹ năng hiện tại
Chuẩn bị cho tương lai
Nguồn: Giáo trình Quản trị nhân lực; Trường đại học Kinh tế quốc dân;
TS. Nguyễn Ngọc Quân và Th.S Nguyễn Vân Điềm; NXB Lao động xã hội; 2004
10
1.1.3. Đào tạo công nhân kỹ thuật
Đào tạo công nhân kỹ thuật trong doanh nghiệp là những hoạt động
dạy và học nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp để
nâng cao hiệu quả công việc hiện tại cho công nhân kỹ thuật.
Đào tạo công nhân kỹ thuật bao gồm 3 loại đó là: đào tạo mới, đào tạo
lại và bồi dưỡng tay nghề.
Đào tạo mới là đào tạo những người chưa tham gia sản xuất hoặc
những người tham gia sản xuất nhưng chưa có trình độ tay nghề .
Đào tạo lại là đào tạo đối với những người đã có nghề, có chuyên môn
nhưng do yêu cầu mới của sản xuất và tiến bộ kỹ thuật dẫn đến việc thay đổi
cơ cấu ngành nghề, trình độ chuyên môn.
Bồi dưỡng tay nghề là quá trình cập nhập hóa kiến thức còn thiếu hoặc
đã lạc hậu, bổ túc nghề, đào tạo thêm hoặc củng cố các kỹ năng nghề nghiệp
theo từng chuyên đề và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ hay nâng
lên bậc cao hơn.
Trong xu thế hội nhập về đào tạo lao động kỹ thuật thực hành của thế
giới, việc đào tạo CNKT ở nước ta cần tạo ta bước chuyển mới có tính đột
phá. Trong hội thảo khoa học về phát triển lao động kỹ thuật năm 2001 –
2010 của Tổng cục dạy nghề, đã đưa ra cấp trình độ mà CNKT được đào tạo
như sau:
11
Kỹ thuật viên trình độ cao
(Highly Technician)
Kỹ thuật viên
( Technician)
Công nhân lành nghề trình độ cao
(Highly Skilled Worler)
Công nhân lành nghề
(Skilled Worker)
Công nhân bán lành nghề
(Semi-Skilled Worker)
Công nhân phụ việc, đào tạo phổ cập nghề
(Assistant Worker)
- Công nhân phụ việc là những công nhân đào tạo phổ cập nghề ( nghề
bậc 1), thực hiện những công việc giản đơn của một nghề và thường phụ việc
cho công nhân ở bậc cao hơn. Đào tạo công nhân này chủ yếu là kèm cặp,
hướng dẫn làm việc thực tế và học ít lý thuyết.
- Công nhân bán lành nghề: Là công nhân được đào tạo ngắn hạn dưới
1 năm, học lý thuyết chuyên môn và chủ yếu là đào tạo thực hành. Công nhân
qua đào tạo cấp trình độ này làm được những công việc cơ bản của nghề một
cách độc lập.
- Công nhân lành nghề: Là công nhân được đào tạo nghề dài hạn, thời
gian đào tạo từ 1 đến 2 năm, đào tạo theo mục tiêu chương trình chuẩn của
nhà nước. Sau đào tạo công nhân thực hiện được những công việc phức tạp
của một nghề một cách độc lập ; có thể phân tích, giám sát, điều chỉnh quá
trình thực hiện công việc; đánh giá được chất lượng sản phẩm; có khả năng
phối hợp và hướng dẫn người khác thực hiện.
- Công nhân lành nghề trình độ cao: Là những công nhân được đào tạo
12
với thời gian từ 2 đến 3 năm, đào tạo theo mục tiêu chương trình chuẩn của
nhà nước quy định. Sau đào tạo có thể làm được những công việc có độ phức
tạp cao của nghề một cách độc lập và sáng tạo; có thể quản lý,chỉ đạo hoạt
động của một tổ, nhóm sản xuất.
- Kỹ thuật viên: Là những người được đào tạo với thời gian từ 2 đến 3
năm, đào tạo theo mục tiêu chương trình chuẩn của Nhà nước quy định. Sau
đào tạo nắm vững lý thuyết nghề, có thể làm được các công việc có độ phức
tạp cao của nghề một cách độc lập và sáng tạo; có khả năng tiếp thu và tổ
chức thực hiện công nghệ sản xuất đảm bảo quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Kỹ thuật viên trình độ cao: Là những người được đào tạo với thời
gian từ 3 năm trở lên, đào tạo theo mục tiêu chương trình chuẩn của nhà nước
quy định. Sau đào tạo nắm vững lý thuyết và thực hành nghề ở trình độ cao,
có thể làm được các công việc có độ phức tạp rất cao của nghề một cách độc
lập và sáng tạo. Tổ chức thực hiện quy trình công nghệ sản xuất đảm bảo
năng suất, chất lượng, hiệu quả cao.
1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo công nhân kỹ thuật
trong tổ chức
1.2.1. Nhân tố khách quan
Đào tạo công nhân kỹ thuật có thể chịu sự tác động của các nhân tố
khách quan bên ngoài tổ chức như: môi trường kinh tế - xã hội và chính trị
của đất nước, đối thủ cạnh tranh, sự phát triển khoa học công nghệ...
1.2.1.1. Hệ thống cơ sở đào tạo
Mạng lưới đào tạo của quốc gia ảnh hưởng tới hoạt động đào tạo
nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.Một mạng lưới đào tạo tốt sẽ giúp cho
Tải về để xem bản đầy đủ
136 trang
18980
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Hoàn thiện công tác đào tạo công nhân kỹ thuật tại Nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Detech", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_hoan_thien_cong_tac_dao_tao_cong_nhan_ky_thuat_tai.pdf
