Đặc điểm môi trường nước và trầm tích vùng biển ven bờ Ninh Thuận
VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
Original article
Characteristics of Seawater and Sediment in Coastal Areas
of Ninh Thuan
Pham Huu Tam*
Sub-Institute of Hydro Meteorology and Climate Change (SIHYMECC - IMHEN)
19 Nguyen Thi Minh Khai, 1 District, Ho Chi Minh City, Vietnam
Received 26 July 2018
Revised 05 November 2018; Accepted 14 December 2018
Abstract: This paper represents some aspects on the environmental quality of coastal areas in Ninh
Thuan province. Results of two surveys (performed in July 2013, and February 2014) showed that
in water environment, Dissolved Oxygen– DO values were relatively high (always >5mg/l). Values
of Total Suspended Solids - TSS, nutrients amoni, nitrit, nitrat, phosphat, silicat and heavy metals
Pb, Hg, As were in the narrow ranges and always were lower than acceptable values for aquatic life
protection. In generally, values of nutrients amoni, nitrit, nitrat và phosphat were usually lower in
Nha Trang bay but higher in coastal area of Phu Yen. In July 2013, values of TSS, nutrients nitrat,
silicat were higher than those in February 2014, while Hg were contrary.
In sediment, concentrations of organic Carbon were suitable for benthos. Concentrations of
Phosphorus and Nitrogen in samples were not high so it does not affect aquatic life. In generally,
the quality of the sediment in Ninh Hai was better than that of the Ninh Phuoc. Concentrations of
Phosphorus and Nitrogen in sediment were higher in February 2014.
Keywords: Coastal seawater quality, sediment quality, nutrients, heavy metal, south central, Ninh Thuan.
*
________
* Corresponding author.
E-mail address: [email protected]
27
VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
Đặc điểm môi trường nước và trầm tích
vùng biển ven bờ Ninh Thuận
Phạm Hữu Tâm*
Phân viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (SIHYMECC),
Số 19 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP. HCM
Nhận ngày 26 tháng 7 năm 2018
Chỉnh sửa ngày 05 tháng 11 năm 2018; Chấp nhận đăng ngày 14 tháng 12 năm 2018
Tóm tắt: Bài báo trình bày kết quả khảo sát chất lượng môi trường khu vực biển ven bờ Ninh Thuận.
Kết quả phân tích qua hai chuyến khảo sát tháng 7/2013 và tháng 2/2014 cho thấy môi trường nước
có hàm lượng ôxy hòa tan (DO) tương đối cao (luôn >5 mg/l). Hàm lượng tổng chất rắn lơ lửng
(TSS), muối dinh dưỡng amoni, nitrit, nitrat, phosphat, silicat và các kim loại nặng Pb, Hg, As biến
động trong phạm vi hẹp, luôn thấp hơn giá trị giới hạn (GTGH) đối với nước nuôi trồng thủy sản,
bảo tồn thủy sinh. Nhìn chung, hàm lượng các muối dinh dưỡng amoni, nitrit, nitrat và phosphat đều
thấp hơn so với vịnh Nha Trang, nhưng lại cao hơn so với vùng biển ven bờ Phú Yên. Vào tháng
7/2013hàm lượng của TSS, muối dinh dưỡng nitrat, silicat thường cao hơn so với tháng 2/2014,
trong khi đó Hg có xu thế ngược lại.
Trong môi trường trầm tích, hàm lượng carbon hữu cơ phù hợp cho đời sống động vật đáy, hàm
lượngN và P không cao nên không gây ảnh hưởng xấu cho đời sống thủy sinh. Nhìn chung, chất
lượng môi trường trầm tích tại khu vực Ninh Hải tốt hơn so với khu vực Ninh Phước. Hàm lượng
nitơ hữu cơ và photpho tổng số trong trầm tích thường cao hơn vào tháng 2/2014.
Từ khóa: Chất lượng nước biển ven bờ, chất lượng trầm tích, muối dinh dưỡng, kim loại nặng, Nam
trung bộ, Ninh Thuận.
1. Mở đầu
dựng hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt
Nam. Những năm gần đây Viện Hải dương học
đã chủ trì nhiều đề tài nghiên cứu về các điều
kiện hải dương học, môi trường, sinh thái, sinh
̉
Vung biên ven bờ Ninh Thuận, trong đó có
̀
hai khu vực nghiên cứu thuộc Ninh Phước và
Ninh Hải chịu ảnh hưởng của hiệu ứng nước trồi,
có tính đa dạng và phong phú về tài nguyên sinh
vật biển với năng suất sinh học cao, đươc̣ đăc̣
học tại vùng biển Ninh Thuận, như chương trinh
̀
“Xây dưṇ g chương trinh giam sat điṇ h ky raṇ san
́
́
̀
̀
hô taị Ninh Thuâṇ ” thưc̣ hiêṇ tư năm 2006 -2011,
̀
̉
trưng bơi cac raṇ san hô, tham co biên, sinh vâṭ
̉
̉
̉
́
trong khuôn khổ chương trình giám sát và bảo vệ
các khu Bảo tồn Biển Việt Nam [2]. Hàng năm,
Sở TN và MT tỉnh Ninh Thuận đều có chương
đay và cac nguồn lợi thuỷ sản phong phú khac
́
́
́
[1]. Đây là hai vị trí mà Chính phủ dự định xây
________
Tác giả liên hệ.
28
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
29
trình quan trắc môi trường biển ven bờ. Từ 2001-
2006, Liên đoàn Địa chất Biển (MGMC) đã tiến
hành đề tài: "Điều tra địa chất, khoáng sản, địa
chất môi trường và tai biến địa chất vùng biển
Nam Trung Bộ tỷ lệ 1/100.000 và một số vùng
trọng điểm tỷ lệ 1/50.000", diện tích điều tra
9.700 km2 thuộc vùng biển từ Tuy Hoà đến Vũng
Tàu… Tuy nhiên, cho đến nay, các dẫn liệu điều
tra nghiên cứu, khảo sát về điều kiện môi trường
tại hai khu vực nghiên cứu hầu như chưa có các
tài liệu điều tra cơ bản cũng như các số liệu về
môi trường (chương trình quan trắc nước biển
ven bờ hàng năm của Sở TN và MT Ninh Thuận
chỉ tập trung tại các cảng cá, các khu du lịch và
vùng nuôi trồng thủy sản [3]) hoặc dữ liệu về môi
trường đã lạc hậu, chưa cập nhật (đề tài "Điều tra
địa chất, khoáng sản, địa chất môi trường và tai
biến địa chất vùng biển Nam Trung Bộ tỷ lệ
1/100.000 và một số vùng trọng điểm tỷ lệ
1/50.000" đã tiến hành cách đây hơn 12 năm [4]).
đáy có độ sâu từ 10-65 mét, mẫu trầm tích được
thu tại lớp 5 cm bề mặt. Vùng biển nghiên cứu
quanh năm sóng to gió lớn (động lực mạnh) và
hầu như không có hệ thống sông ngòi đổ ra biển.
Vị trí trạm thu mẫu được trình bày trong hình 1.
2.2. Phương pháp thu, phân tích và xử lý số liệu
Các thông số môi trường trong nước biển bao
gồm ôxy hòa tan (DO), tổng chất rắn lơ lửng
(TSS), các muối dinh dưỡng amoni, nitrit, nitrat,
phosphat, silicat, các kim loại nặng Pb, Hg, As
và trong mẫu trầm tích gồm carbon hữu cơ
(Chc), nitơhữu cơ (Nhc) và phospho tổng số
(Pts) đã được lựa chọn để nghiên cứu và được
phân tích tại phòng thí nghiệm trọng điểm Quốc
gia thuộc Viện Hải dương học. Các mẫu nước
biển và trầm tích biển được xử lý, bảo quản và
phân tích theo các phương pháp hiện hành nêu
trong các tiêu chuẩn Việt Nam (cho DO và TSS);
Standard Methods for Examination of Water and
Wastewater - APHA, 2012 (cho các muối dinh
dưỡng và kim loại nặng trong nước biển ven bờ)
và các phương pháp phân tích, quan trắc môi
trường nước và trầm tích của Tổ chức Lương
nông Thế giới - FAO, 1975 (cho các thông số
trong mẫu trầm tích biển) [5, 6]. Ôxy hòa tan sử
dụng phương pháp Winkler. TSS phân tích bằng
phương pháp trọng lượng. Amoni được phân tích
bằng phương pháp xanh indophenol. Nitrit được
phân tích phương pháp trắc quang phức màu
Vì vậy, việc tiến hành điều tra, khảo sát để
cập nhật dữ liệu về môi trường, tạo phông nền về
các thông số môi trường, đánh giá hiện trạng chất
lượng môi trường cũng như hiểu rõ đặc điểm môi
trường nước và trầm tích ơ vung biển ven bờ
̉
̀
Ninh Thuâṇ nói chung và hai khu vực biển ven
bờ (nơi dự định xây dựng hai nhà máy điện hạt
nhân đầu tiên của Việt Nam) riêng là cần thiết.
Nhằm giúp các nhà quản lý định hướng và đưa
ra các giải pháp hữu hiệu nhằm bảo vệ môi
trường vùng biển ven bờ vùng nghiên cứu.
hồng của nitrit với -naphthylamine và acid
sulfanilic. Nitrat được khử thành nitrit qua cột
khử Cd mạ đồng và phân tích theo cùng phương
pháp. Phosphat và silicat được phân tích bằng
phương pháp xanh molybden. Các kim loại nặng,
trước tiên được xử lý bằng hỗn hợp dung dịch
acid đậm đặc (HNO3 + H2SO4), sau đó đem phân
tích trên máy quang phổ phát xạ ICP-MS.Mẫu
trầm tích trước khi phân tích sẽ được sấy khô ở
nhiệt độ 1050C. C hữu cơ xác định bằng cách cho
mẫu trầm tích tác dụng với hỗn hợp
Sulfochromic và lượng K2Cr2O7 thừa được phân
định bằng muối Mohr. N hữu cơ được phân tích
bằng phương pháp Kiejdahn. P tổng số được
phân tích bằng phương pháp xanh molybden sau
khi được phá mẫu bằng hỗn hợp acid đậm đặc
(HNO3 + H2SO4).
2. Tài liệu và phương pháp nghiên cứu
2.1. Thông tin về vị trí trạm và khu vực
nghiên cứu
Cả hai khu vưc̣ biển ven bờ thuộc xã Phước
Dinh, huyện Ninh Phước và xã Vĩnh Hải, huyện
Ninh Hải được khảo sát qua ba măṭ cắt với chín
traṃ măṭ rôṇ g. Tuy nhiên, các thông số môi
trường tại Ninh Phước chỉ thu tại 7 trạm (gồm
trạm 1, 2, 4, 5, 6, 7 và 8) và tại Ninh Hải chỉ thu
tại 6 trạm (gồm trạm 10, 11, 13, 14, 15 và 16).
Hai chuyến khảo sát đã được tiến hành vào tháng
7/2013 và tháng 2/2014, có tổng cộng 52 mẫu
nước biển và 19 mẫu trầm tích biển được thu và
phân tích. Mẫu nước được thu tại tầng mặt và
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 1-10 1-7
30
Hình 1. Vị trí các trạm nghiên cứu
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
31
Chất lượng nước biển được đánh giá dựa trên
Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về chất lượng
nước biển ven bờ (các trạm nghiên cứu đều nằm
cách bờ trong phạm vi 3 hải lí) - áp dụng cho
vùng nuôi trồng thủy sản bảo tồn thủy sinh
(QCVN 10-MT:2015/BTNMT) [7]. Các thông
số nitrit, nitrat không quy định trong QCVN 10-
MT:2015/BTNMT thì sử dụng Tiêu chuẩn chất
lượng nước thủy sản của các nước ASEAN [8].
Các hình ảnh đồ thị trong bài báo được tạo bằng
phần mềm Microsoft Excel.
Kết quả xử lý dữ liệu được trình bày trong
các bảng 1, 2 và hình 2, 3 cho thấy tại hai khu
vực nghiên cứu trong cả hai đợt khảo sát hàm
lượng DO luôn >5 mg/l, hầu hết giá trị hàm
lượng của các thông số trong môi trường nước
đều thấp, sự phân bố của các yếu tố môi trường
là khá đồng nhất, ít có sự dao động về giá trị. Các
thông số môi trường nước như TSS, các muối
dinh dưỡng nitrit, nitrat, phosphatcó giá trị biến
đổi trong phạm vi rất hẹp. Hàm lượng của amoni
và silicat có dao động, nhưng không đáng kể,
hàm lượng cao của hai yếu tố này thường tập
trung ở các trạm gần bờ. Hàm lượng của các kim
loại nặng Pb, Hg, As luôn bé và phạm vi dao
động tương đối hẹp.
3. Kết quả nghiên cứu
3.1. Hiện trạng môi trường nước biển ven bờ
Bảng 1. Giá trị thống kê các muối dinh dưỡng trong nước
NH3,4-N
(µg/l)
6,8
NO2-N
(µg/l)
0,7
NO3-N
(µg/l)
32
PO4-P
(µg/l)
10,2
15,8
6,8
SiO3-Si
(µg/l)
164
275
90
Thời gian Vị trí
Giá trị
TB
LN
BN
n
Khu vực ven bờ Ninh
Phước
(Ninh Thuận I)
22,0
KPH
14
6,0
34
KPH
14
28
14
14
14
Tháng
7/2013
TB
LN
BN
n
5,2
0,5
30
10,1
13,0
7,1
144
285
46
Khu vực ven bờ Ninh
Hải
(Ninh Thuận II)
16,0
KPH
12
2,2
31
KPH
12
28
12
12
12
TB
LN
BN
n
7,0
4,6
30
10,3
12,0
9,1
106
136
75,0
14
Khu vực ven bờ Ninh
Phước
(Ninh Thuận I)
23,0
KPH
14
12,0
1,6
33
27
14
14
14
Tháng
2/2014
TB
LN
BN
n
3,7
4,8
29
9,6
86
Khu vực ven bờ Ninh
Hải
(Ninh Thuận II)
16,0
KPH
12
10,0
2,0
31
10,7
8,4
107
67
26
12
12
12
12
Ghi chú: TB: trung bình; BN: bé nhất; LN: lớn nhất; n: số mẫu; KPH: không phát hiện
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 1-10 1-7
32
Bảng 2. Giá trị thống kê của ôxy hòa tan, tổng chất rắn lơ lửng và các kim loại nặng trong nước
DO
(mg/l)
6,93
7,16
6,62
7
TSS
(mg/l)
2,93
9,95
1,08
7
Pb
Hg
As
Thời gian
Vị trí
Giá trị
(µg/l)
1,61
1,92
1,33
5
(µg/l)
0,19
0,28
0,18
5
(µg/l)
2,76
3,75
1,79
5
TB
LN
BN
n
Khu vực ven bờ Ninh
Phước
(Ninh Thuận I)
Tháng7/2013
TB
LN
BN
n
7,14
7,31
6,88
6
3,08
6,62
1,43
6
2,01
3,64
1,13
5
0,17
0,22
0,09
5
2,86
4,55
2,14
5
Khu vực ven bờ Ninh
Hải
(Ninh Thuận II)
TB
LN
BN
n
7,07
7,22
6,72
7
2,14
3,73
1,32
7
1,72
2,71
1,09
5
0,02
0,03
0,01
5
3,15
4,30
2,00
5
Khu vực ven bờ Ninh
Phước
(Ninh Thuận I)
Tháng2/2014
TB
LN
BN
n
7,17
7,28
6,78
6
1,44
1,73
1,16
6
2,05
2,94
1,34
5
0,02
0,03
0,02
5
1,94
2,50
1,30
5
Khu vực ven bờ Ninh
Hải
(Ninh Thuận II)
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
10
8
(mg/l)
TSS
6
4
2
0
1M
2M
4M
5M
6M
7M
8M
10M
11M
13M
14M
15M
16M
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
33
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
30
25
20
15
10
5
Ammonia-N
(µg/l)
0
1M 1Đ 2M 2Đ 4M 4Đ 5M 5Đ 6M 6Đ 7M 7Đ 8M 8Đ 10M 10Đ 11M 11Đ 13M 13Đ 14M 14Đ 15M15Đ 16M 16Đ
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
15
10
5
Nitrite-N
(µg/l)
0
1M 1Đ 2M 2Đ 4M 4Đ 5M 5Đ 6M 6Đ 7M 7Đ 8M 8Đ 10M 10Đ 11M 11Đ 13M 13Đ 14M14Đ 15M15Đ 16M16Đ
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
Nitrate-N
(µg/l)
35
30
25
1M 1Đ 2M 2Đ 4M 4Đ 5M 5Đ 6M 6Đ 7M 7Đ 8M 8Đ 10M 10Đ 11M11Đ 13M13Đ 14M14Đ 15M15Đ 16M16Đ
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
20
15
10
5
Phosphate-P
(µg/l)
0
1M 1Đ 2M 2Đ 4M 4Đ 5M 5Đ 6M 6Đ 7M 7Đ 8M 8Đ 10M 10Đ 11M11Đ 13M13Đ 14M14Đ 15M15Đ 16M16Đ
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
(µg/l)
Silicate-Si
345
295
245
195
145
95
45
1M 1Đ 2M 2Đ 4M 4Đ 5M 5Đ 6M 6Đ 7M 7Đ 8M 8Đ 10M 10Đ 11M11Đ 13M 13Đ 14M 14Đ 15M15Đ 16M16Đ
Ninh Thuận I Ninh Thuận II
Hình 2. Phân bố hàm lượng của DO, TSS và các muối dinh dưỡng trong nước biển.
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 1-10 1-7
34
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
4,0
3,5
3,0
2,5
2,0
1,5
1,0
0,5
0,0
(µg/l)
Pb
1M
2M
5M
6M
7M
10M
10M
10M
13M
13M
13M
14M
15M
16M
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
(µg/l)
Hg
0,3
0,2
0,1
0,0
1M
2M
5M
6M
7M
14M
15M
16M
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Tháng 7/2013
Tháng 2/2014
6
5
4
3
2
1
0
(µg/l)
As
1M
2M
5M
6M
7M
14M
15M
16M
Ninh Thuận I
Ninh Thuận II
Hình 3. Phân bố hàm lượng của các kim loại nặng trong nước biển
3.2. Hiện trạng môi trường trầm tích biển
Pts vào tháng 2/2014 thường cao hơn so với
tháng 7/2013 (đặc biệt tại khu vực ven bờ Ninh
Phước).
Dữ liệu từ bảng 3 và hình 4 cho thấy, Chc có
hàm lượng tương đối thấp ở cả hai đợt khảo sát,
phạm vi dao động vào tháng 7/2013 từ 0,06–
0,73% (trung bình 0,25%) và giá trị cao nhất ghi
nhận được là 0,73% tại trạm 5 (khu vực ven bờ
Ninh Phước). Vào tháng 2/2014, Chc dao động
trong khoảng từ 0,15–0,66% (trung bình 0,29%).
Hàm lượng của Nhc và Pts cũng có phạm vi dao
động tương đối rộng ở cả hai đợt khảo sát. Ngoài
ra, tất cả các yếu tố dinh dưỡng trong trầm tích
(Chc, Nhc, Pts) ở khu vực ven bờ Ninh Phước
cao hơn so với khu vực Ninh Hải trong cả hai đợt
khảo sát.
3.3. Đánh giá chất lượng môi trường vùng
nghiên cứu
3.3.1. Môi trường nước biển ven bờ
Thống kê trong bảng 4 cho thấy, vùng nghiên
cứu có mức dinh dưỡng thấp, các muối dinh
dưỡng amoni và nitrit hầu như vắng mặt, trong
khi đó hàm lượng các muốinitrat và phosphat
luôn ở ngưỡng thấp. Đặc biệt, hàm lượng của
TSS, các kim loại nặng trong nước biển Pb, Hg,
As luôn ở mức rất thấp. Theo Quy chuẩn Kỹ
thuật Quốc gia về nước biển ven bờ (QCVN
10:2015/BTNMT) qui định cho mục đích nuôi
Hàm lượng của Chc trong cả hai đợt khảo sát
ít khác biệt. Tuy nhiên, hàm lượng của Nhc và
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
35
trồng thủy sản và bảo tồn thủy sinh cho thấy tất
cả các muối dinh dưỡng amoni, nitrit, nitrat,
phosphat đều có giá trị thấp hơn nhiều so với giá
trị giới hạn (GTGH). Hàm lượng của tất cả các
kim loại nặng Pb, Hg, As đều có giá trị rất bé và
luôn thấp hơn nhiều lần so với GTGH.
Bảng 3. Giá trị thống kê các yếu tố dinh dưỡng trong trầm tích biển
Chc
(%)
0,25
0,73
0,06
10
Nhc
Pts
Thời gian
Giá trị
(µg/g)
342,03
665,80
115,20
10
(µg/g)
198,29
380,08
55,80
10
TB
LN
BN
n
Tháng 7/2013
TB
LN
BN
n
0,29
0,66
0,15
9
614,58
975,30
472,50
9
407,31
660,50
295,50
9
Tháng 2/2014
(% )
tháng 7/2013
tháng 2/2014
0,8
C. hữu cơ
0,6
0,4
0,2
0,0
1
4
5
6
7
10
11
13
14
15
16
(mg/g)
tháng 7/2013
tháng 2/2014
N. hữu cơ
1000
800
600
400
200
0
1
4
5
6
7
10
11
13
14
15
16
(mg/g)
tháng 7/2013
tháng 2/2014
P. tổng số
700
600
500
400
300
200
100
0
1
4
5
6
7
10
11
13
14
15
16
Hình 4. Phân bố hàm lượng của các yếu tố dinh dưỡng trong trầm tích biển
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 1-10 1-7
36
Bảng 4. Giá trị thống kê và hàm lượng trung bình của các thông số môi trường nước
NH3,4-N NO2-N NO3-N PO4-P SiO3-Si TSS
Pb
Hg
As
Giá
trị
Thời gian
(µg/l)
6,1
(µg/l)
0,6
(µg/l)
31
(µg/l) (µg/l)
(mg/l) (µg/l) (µg/l) (µg/l)
TB
LN
BN
n
10,2
15,8
6,8
155
285
46
3,0
9,9
1,0
26
1,84
3,60
1,10
26
0,20
0,28
0,13
26
2,87
4,60
1,80
26
22,0
KPH
26
6,0
34
Tháng7/2013
KPH
26
28
26
26
26
TB
LN
BN
n
5,5
4,7
30
10,0
12,0
8,4
97
1,8
3,7
1,1
26
1,81
2,90
1,00
26
0,019 2,60
0,030 4,30
0,012 1,30
Tháng
2/2014
23,0
KPH
26
12,0
1,6
33
136
67
26
26
26
26
26
26
26
QCVN 10:2015/BTNMT (cho vùng nuôi trồng thủy sản và bảo tồn thủy sinh)
GTGH 100 55* 60* 200 50
-
50
1
20
Ghi chú:(*):Tiêu chuẩn chất lượng nước biển ven bờ của ASEAN; (-):Không qui định
3.3.2. So sánh chất lượng nước biển ven bờ
Ninh Thuận với các vùng biển ven bờ khác
hàm lượng TSS và muối silicat thấp hơn so với
vịnh Nha Trang và vùng ven bờ Phú Yên, điều
này nói lên rằng vùng biển ven bờ Ninh Thuận ít
chịu sự ảnh hưởng của vật chất từ sông, suối. Mặt
khác, hàm lượng các muối dinh dưỡng amoni,
nitrit, nitrat và phosphattại vùng nghiên cứu cũng
thấp hơn so với vịnh Nha Trang, nhưng lại cao
hơn so với vùng ven bờ Phú Yên (Bảng 5).
So sánh chất lượng nước biển ven bờ Ninh
Thuận qua hai chuyến khảo sát tháng 7/2013 và
tháng 2/2014 với kết quả các chuyến khảo sát tại
khu vực vịnh Nha Trang [9] và khu vực ven bờ
Phú Yên [10] có thể thấy vùng nghiên cứu có
Bảng 5. So sánh chất lượng nước vùng biển ven bờ Ninh Thuận với các vùng biển ven bờ lân cận
TSS
NH3,4-N
NO2-N
NO3-N
PO4-P
SiO3-Si
Địa điểm và
thời gian
Giá
trị
(mg/l)
62,5
(µg/l)
KPH
KPH
(µg/l)
KPH
KPH
(µg/l)
27
(µg/l)
5,0
(µg/l)
337
TB
BN
LN
n
Vùng biển ven bờ
Phú Yên, 2010-
2011
55,3
23
3,0
182
72,0
20
KPH
20
KPH
20
38
20
15,3
20
1500
20
TB
BN
LN
n
29,2
21,6
53,0
36
11,0
0,0
3,6
1,0
4,5
36
36
24
80
36
12,9
4,1
353
69
Vùng biển vịnh
Nha Trang, 2014
108,0
36
27,8
36
3665
36
TB
BN
LN
n
2,4
1,0
5,8
2,6
30
26
10,1
6,8
126
46
Vùng biển ven bờ
Ninh Thuận, 2013-
2014
KPH
KPH
9,9
52
23,0
52
12,0
52
34
52
15,8
52
285
52
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 27-38
37
3.3.3. Môi trường trầm tích biển
4. Kết luận
Do Quy chuẩn Kĩ thuật Quốc gia về chất
lượng trầm tích không qui định các giá trị giới
hạn đối với yếu tố dinh dưỡng trong trầm tích,
nên các tài liệu nước ngoài liên quan đến vấn đề
này đã được tham khảo để đánh giá. Theo
Hyland và cs (2000) trầm tích có dưới 0,05% và
trên 3% chất hữu cơ sẽ làm giảm sự phong phú
cũng như sinh khối của sinh vật đáy mềm [11],
đối chiếu với trầm tích khu vực nghiên cứu với
hàm lượng C hữu cơ dao động trong khoảng
0,06–0,73% (mùa khô) và 0,14–0,66% (mùa
mưa) (Bảng 3) sẽ không gây ra những tác động
tiêu cực đến môi trường trầm tích đáy vùng
nghiên cứu. Những giá trị này đồng thời cũng
thấp hơn GTGH 2% được quy định trong tiêu
chuẩn của Trung Quốc về hàm lượng C hữu cơ
trong trầm tích với mục đích bảo vệ đời sống
thủy sinh [12]. Quá trình khoáng hóa các chất
hữu cơ chứa N trong trầm tích không khác nhau
trong điều kiện hiếu khí và yếm khí, trong lúc đó
các hợp chất chứa P rất bền vững trong môi
trường ôxy hóa và các yếu tố này bị khoáng hóa
đáng kể trong tình trạng thiếu ôxy hòa tan [13].
Tuy nhiên những khảo sát trên đã cho thấy, thủy
vực nghiên cứu có hàm lượng ôxy hòa tan rất
phong phú (luôn >5mg/l), như vậy khả năng
khoáng hóa của các yếu tố nói trên là rất thấp.
Các dẫn liệu cho thấy chất lượng môi trường
nước tại hai khu vực ở cả hai đợt khảo sát còn rất
tốt về mặt sinh thái, mức tích lũy ôxy hòa tan của
thủy vực nghiên cứu khá cao (luôn >5mg/l), chưa
có hiện tượng ưu dưỡng hóa. Nhìn chung, hàm
lượng của TSS, các muối dinh dưỡng amoni,
nitrit, nitrat, phosphat và đặc biệt là các kim loại
nặng đều thấp hơn rất nhiều so với GTGH. Chất
lượng môi trường nước ở hai khu vực khảo sát
tương đối đồng nhất, ít chịu ảnh hưởng nguồn
nước ngọt từ sông suối. Muối dinh dưỡng nitrat
luôn luôn đóng vai trò của yếu tố dinh dưỡng giới
hạn tại thủy vực nghiên cứu ở cả hai đợt khảo
sát.
Chất lượng môi trường trầm tích tại hai khu
vực còn khá tốt. Hàm lượng của các yếu tố dinh
dưỡng trong trầm tích không cao, đặc biệt hàm
lượng Chc rất thấp. Chất lượng môi trường trầm
tích tại khu vực ven bờ Ninh Hải tốt hơn so với
khu vực Ninh Phước. Hàm lượng Nhc và Pts
trong trầm tích thường cao hơn vào tháng
2/2014.
Lời cảm ơn
Tác giả chân thành cảm ơn chủ nhiệm đề tài
“Điều tra hệ sinh thái biển điển hình tại khu vực
ven bờ Ninh Thuận” cho phép sử dụng số liệu.
3.4. Đặc điểm các muối dinh dưỡng
Tỉ số phân tử nitrat/phosphat dao động trong
phạm vi tương đối hẹp trong cả hai đợt khảo sát
(4,78-11,17; trung bình 7,19 vào tháng 7/2013 và
5,37–8,15; trung bình 6,59 vào tháng 2/2014).
Như vậy giá trị trung bình của tỉ số phân tử
nitrat/phosphat luôn luôn bé hơn chỉ số Redfield
[14], chủ yếu do hàm lượng phosphat trong thủy
vực nghiên cứu tăng (hàm lượng nitrat thường ít
thay đổi), điều đó có nghĩa muối dinh dưỡng
nitrat luôn đóng vai trò của yếu tố dinh dưỡng
giới hạn (limiting nutrient) trong cả hai đợt khảo
sát tại thủy vực ven bờ Ninh Thuận. Ngoài ra, tỉ
số phân tử N/Si luôn nhỏ hơn 1 rất nhiều trong
cả hai đợt khảo sát, điều đó chứng tỏ không có
sự thiếu hụt của Si so với với N tại vùng
nghiên cứu.
Tài liệu tham khảo
[1] Võ Văn Lành, Các công trình về vùng trồi mạnh
Nam Trung bộ, Nhà Xuất Bản Khoa Học Kỹ Thuật,
Hà Nội, 1995.
[2] Nguyễn Văn Long và cộng sự, “Xây dưṇ g chương
trinh giam sat điṇ h ky raṇ san hô taị Ninh Thuâṇ ”,
́
́
̀
̀
Báo cáo tổng kết, Viện Hải dương học, 2011.
[3] Sở TN và MT tỉnh Ninh Thuận, Kết quả quan trắc
chất lượng nước biển ven bờ tại các càng cá, khu
du lịch và nuôi trồng thủy sản (đợt 2), Báo cáo tổng
kết, 2017.
[4] Đào Mạnh Tiến, Điều tra địa chất, khoáng sản, địa
chất môi trường và tai biến địa chất vùng biển Nam
Trung Bộ tỷ lệ 1/100.000 và một số vùng trọng
điểm tỷ lệ 1/50.000", 2001 - 2006.
P.H. Tam / VNU Journal of Science: Earth and Environmental Sciences, Vol. 35, No. 1 (2019) 1-10 1-7
38
[5] A. Rice, B. Baird, D. Eaton, Standard Methods for
[10] Lê Thị Vinh, Chất lượng nước biển ven bờ Phú Yên
(2010-2011), Báo cáo chuyên đề trong khuôn khổ
đề tài “Điều tra, đánh giá thực trạng hệ sinh thái rạn
san hô vùng ven biển tỉnh Phú Yên", 2011.
the Examination of Water and Wastewater, 22nd
Edition, American Public Health Association,
Washington D.C, 2012.
[6] FAO, Manual of Methods in Aquatic Environment
[11] Hyland J., Karakassis I., Magni P., Petrov A., Shine
J., Summary Report: Results of initial planning
meeting of the United Nations Educational,
Scientific and Cultural Organization (UNESCO)
Benthic Indicator Group, 2000.
Research
-
Part2: Methods for Detection,
Measurement and Monitoring of water polution,
1975.
[7] Bộ Tài nguyên và Môi trường, Quy chuẩn Kỹ thuật
Quốc gia về chất lượng môi trường nươc biển,
[12] CCME,
Canadian Environmental
Quality
́
QCVN 10-MT: 2015/BTNMT, Ha Nôị, 2015.
Guidelines, 2003.
̀
[8] Australian Government, ASEAN Marine Water
Quality Management Guidelines and Monitoring
Manual. Asean Marine Water Quality Criteria,
2008.
[13] Lars S. H.and Thomas H. B., Aerobic and
anaerobic mineralization of organic material in
marine sediment microcosms, Marine Ecology
progress series, Vol. 75, pp 283 – 291, 1991.
[9] Lê Thị Vinh, Báo cáo giám sát môi trường khu bảo
tồn biển Hòn Mun, vịnh Nha Trang, Ban quản lý
khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang, 2014.
[14] Redfield A. C., The Biological control of chemical
factors in the environment. Am. Sci. 46: pp 205-
222, 1958.
12 trang
09/01/2024
17760
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đặc điểm môi trường nước và trầm tích vùng biển ven bờ Ninh Thuận", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- dac_diem_moi_truong_nuoc_va_tram_tich_vung_bien_ven_bo_ninh.pdf
