Gia tăng đầu tư cho hoạt động - Phát triển (R&D), xu thế tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 11/2016
99
GIA TĂNG ĐẦU TƯ CHO HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU – PHÁT TRIỂN
(R&D), XU THẾ TẤT YẾU TRONG BỐI CẢNH TOꢀN CẦU HÓA
Nguyꢀn Ngꢁc Dung1
Trưꢀng Đꢁi hꢂc Thꢃ ñô Hà Nꢄi
Tóm tꢅt: Trong bꢆi cꢇnh toàn cꢈu hóa hiꢉn nay, gia tăng ñꢈu tư cho nghiên cꢊu – phát
triꢋn (R&D) ñưꢌc coi là yêu cꢈu tꢍt yꢎu cꢃa các doanh nghiꢉp và nꢏn kinh tꢎ nhꢐm thúc
ñꢑy năng lꢒc cꢁnh tranh và nâng cao vꢓ thꢎ trong chuꢔi giá trꢓ toàn cꢈu. Bài viꢎt tꢕp
trung làm rõ khái niꢉm R&D, các loꢁi hoꢁt ñꢄng R&D, xu hưꢖng ñꢈu tư cho hoꢁt ñꢄng
R&D trên thꢎ giꢖi và nhꢗng vꢍn ñꢏ ñꢘt ra ñꢆi vꢖi Viꢉt Nam.
Tꢙ khóa: R&D; nghiên cꢊu và phát triꢋn; ñꢚi mꢖi sáng tꢁo, khoa hꢂc và công nghꢉ
1. Mꢂ ĐꢃU
R&D cùng vꢀi ñꢁi mꢀi sáng tꢂo (Innovation) luôn ñóng vai trò rꢃt quan trꢄng ñꢅi vꢀi
phát triꢆn kinh tꢇ ñꢃt nưꢀc cũng như hoꢂt ñꢈng sꢉn xuꢃt kinh doanh cꢊa mꢋi doanh nghiꢌp.
Xu hưꢀng gia tăng ñꢍu tư cho R&D và kꢇt quꢉ mà nó mang lꢂi ꢎ nhiꢏu quꢅc gia trên thꢇ
giꢀi ñã chꢐng tꢑ ñiꢏu này.
Nhꢒt Bꢉn và Hàn Quꢅc vꢅn là nhꢓng quꢅc gia nghèo vꢏ tài nguyên thiên nhiên, nhưng
ñã có nhꢓng bưꢀc bꢐt phá ngoꢂn mꢔc ñꢆ trꢎ thành mꢈt trong nhꢓng nꢏn kinh tꢇ lꢀn cꢊa thꢇ
giꢀi. Trong nhiꢏu năm liꢏn, Nhꢒt Bꢉn luôn giꢓ vꢓng vꢕ trí là nꢏn kinh tꢇ lꢀn thꢐ hai trên
toàn thꢇ giꢀi. Còn Hàn Quꢅc, tuy là nưꢀc ñi sau so vꢀi các quꢅc gia châu Âu, lꢂi phꢉi gánh
chꢕu hꢒu quꢉ cꢊa chiꢇn tranh hai miꢏn Triꢏu Tiên (1950 – 1953), song vꢀi bưꢀc phát triꢆn
thꢍn kỳ, ñã trꢎ thành nꢏn kinh tꢇ lꢀn thꢐ 12 trên thꢇ giꢀi. Mꢈt trong nhꢓng nguyên nhân
quan trꢄng tꢂo nên kỳ tích trong phát triꢆn kinh tꢇ cꢊa hai quꢅc gia này là chính sách ñꢍu tư
ñúng hưꢀng vào R&D. Trong danh sách các quꢅc gia chi mꢂnh cho R&D trong nhꢓng năm
gꢍn ñây, không thꢆ không nhꢖc ñꢇn Trung Quꢅc. Năm 2002, Trung Quꢅc chꢗ dành 1,1%
GDP ñꢆ ñꢍu tư cho R&D thì ñꢇn năm 2015, con sꢅ này ñã ñꢂt mꢐc 2,07%. Trong ñó, các
doanh nghiꢌp, mà dꢘn ñꢍu là khu vꢙc chꢇ tꢂo, máy tính và truyꢏn thông, ñã mꢂnh dꢂn chi
1.090 tꢚ NDT cho R&D, chiꢇm 76,8% tꢁng vꢅn ñꢍu tư cho R&D [3].
1
Nhꢒn bài ngày 30.11.2016; gꢛi phꢉn biꢌn và duyꢌt ñăng ngày 25.12.2016
Liên hꢌ tác giꢉ: Nguyꢜn Ngꢄc Dung; Email: [email protected]
100
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
Tuy nhiên, ꢎ Viꢌt Nam, tꢁng chi cho R&D còn khá hꢂn hꢝp (chiꢇm khoꢉng 0,2%
GDP), trong ñó chꢊ yꢇu là nguꢞn ñꢍu tư cꢊa Chính phꢊ và doanh nghiꢌp FDI. Theo Tꢁng
cꢔc thꢅng kê, trong tꢁng sꢅ 7.450 doanh nghiꢌp tham gia khꢉo sát vꢏ công nghꢌ, chꢗ có 464
doanh nghiꢌp có triꢆn khai hoꢂt ñꢈng R&D (chiꢇm 6,23%) [4]. Kꢇt quꢉ này cho thꢃy còn
mꢈt tꢚ lꢌ lꢀn doanh nghiꢌp chưa quan tâm ñꢇn các hoꢂt ñꢈng R&D. Đây là mꢈt hꢂn chꢇ
lꢀn cꢊa các doanh nghiꢌp Viꢌt Nam và cꢊa nꢏn kinh tꢇ, ñꢟc biꢌt trong bꢅi cꢉnh hꢈi nhꢒp
quꢅc tꢇ hiꢌn nay.
2. NꢄI DUNG
2.1. Khái quát vꢅ hoꢆt ñꢇng R&D
R&D là chꢓ viꢇt tꢖt cꢊa “Research and Development”, có nghĩa là nghiên cꢐu và phát
Theo OECD (2002), R&D là “các hoꢁt ñꢄng sáng tꢁo ñưꢌc thꢒc hiꢉn mꢄt cách có hꢉ
thꢆng ñꢋ tăng cưꢀng vꢆn tri thꢊc, bao gꢛm tri thꢊc vꢏ con ngưꢀi, văn hoá, xã hꢄi, và sꢜ
dꢝng vꢆn tri thꢊc này ñꢋ tìm ra các ꢊng dꢝng mꢖi”. Đꢕnh nghĩa này cho thꢃy các yꢇu tꢅ
ñꢟc trưng cꢊa hoꢂt ñꢈng R&D, bao gꢞm yꢇu tꢅ sáng tꢂo, tính mꢀi hoꢟc ñꢁi mꢀi, sꢛ dꢔng
phương pháp khoa hꢄc và sꢉn sinh ra kiꢇn thꢐc mꢀi.
Căn cꢐ vào giai ñoꢂn nghiên cꢐu, hoꢂt ñꢈng R&D bao gꢞm ba loꢂi: nghiên cꢐu cơ
bꢉn, nghiên cꢐu ꢐng dꢔng và triꢆn khai. Xin xem hình 1 dưꢀi ñây:
Nghiên cꢐu cơ bꢉn
thuꢍn túy
Nghiên cꢐu
NGHIÊN CꢡU CƠ BꢢN
nꢏn tꢉng
Nghiên cꢐu cơ bꢉn
ñꢕnh lưꢥng
Nghiên cꢐu
chuyên ñꢏ
NGHIÊN CꢡU ꢡNG DꢣNG
Tꢂo vꢒt mꢘu
(Prototype)
Tꢂo quy trình sꢉn
TRIꢤN KHAI
xuꢃt vꢒt mꢘu (pilot)
Sꢉn xuꢃt thꢛ loꢂi nhꢑ
(serie 0)
Hình 1. Phân loꢁi hoꢁt ñꢄng R&D
(Nguꢞn: Vũ Cao Đàm, Đánh giá nghiên cꢊu khoa hꢂc, Nxb Khoa hꢄc Kꢠ thuꢒt, 2007)
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 11/2016
101
ꢦ Nghiên cꢐu cơ bꢉn (Fundamental Research) là nhꢓng nghiên cꢐu nhꢧm phát hiꢌn
thuꢈc tính, cꢃu trúc, ñꢈng thái cꢊa sꢙ vꢒt; sꢙ tương tác bên trong sꢙ vꢒt; và mꢅi liên hꢌ
giꢓa sꢙ vꢒt này vꢀi sꢙ vꢒt khác. Sꢉn phꢨm cꢊa nghiên cꢐu cơ bꢉn là các báo cáo khoa hꢄc,
các công trình công bꢅ mang tính lý thuyꢇt vꢏ các khái niꢌm, hꢄc thuyꢇt, ñꢕnh lý, quy tꢖc,
sơ ñꢞ thiꢇt kꢇ, chương trình xꢛ lý thông tin; sꢅ liꢌu thꢅng kê; các ñánh giá tꢁng quát; kꢇt
quꢉ dꢙ báo...
ꢦ Nghiên cꢐu ꢐng dꢔng (Applied research) là sꢙ vꢒn dꢔng các quy luꢒt ñưꢥc phát hiꢌn
tꢩ nghiên cꢐu cơ bꢉn ñꢆ giꢉi thích mꢈt sꢙ vꢒt, tꢂo ra nhꢓng nguyên lý mꢀi vꢏ các giꢉi pháp
và áp dꢔng chúng vào sꢉn xuꢃt, ñꢪi sꢅng. Giꢉi pháp ñưꢥc hiꢆu theo mꢈt nghĩa rꢈng nhꢃt
cꢊa thuꢒt ngꢓ này, bao gꢞm giꢉi pháp vꢏ công nghꢌ và giꢉi pháp xã hꢈi. Mꢈt sꢅ giꢉi pháp
công nghꢌ có thꢆ trꢎ thành sáng chꢇ. Đꢆ các kꢇt quꢉ nghiên cꢐu ꢐng dꢔng ñưꢥc áp dꢔng
vào sꢉn xuꢃt và ñꢪi sꢅng, ñòi hꢑi phꢉi tiꢇn hành mꢈt loꢂi hình nghiên cꢐu khác, ñó là
triꢆn khai.
ꢦ Triꢆn khai (Technological experimental development) là viꢌc sꢛ dꢔng hꢌ thꢅng các
tri thꢐc cũng như nhꢓng hiꢆu biꢇt thu ñưꢥc tꢩ viꢌc nghiên cꢐu ñꢆ có thꢆ sꢉn xuꢃt ra các vꢒt
liꢌu, thiꢇt bꢕ, hꢌ thꢅng, phương pháp hꢓu ích, bao gꢞm cꢉ viꢌc thiꢇt kꢇ và phát triꢆn các
nguyên mꢘu và quy trình công nghꢌ.
2.2. Xu hưꢈng ñꢉu tư cho R&D trên thꢊ giꢈi
Nghiên cꢐu và phát triꢆn (R&D) là mꢈt trong nhꢓng cơ sꢎ cꢊa sꢙ ñꢁi mꢀi, trꢎ thành
mꢈt phꢍn không thꢆ thiꢇu trong quá trình hꢄc hꢑi công nghꢌ, ñꢟc biꢌt là ñꢅi vꢀi nhꢓng
công nghꢌ phꢐc tꢂp và thay ñꢁi nhanh chóng. Kinh nghiꢌm quꢅc tꢇ cho thꢃy ñꢁi mꢀi sáng
tꢂo giꢓ vai trò quan trꢄng ñꢅi vꢀi tăng trưꢎng kinh tꢇ, ñꢞng thꢪi là yꢇu tꢅ cꢅt lõi ñꢆ góp
phꢍn tꢂo thêm viꢌc làm và nâng cao chꢃt lưꢥng nguꢞn nhân lꢙc. Mꢋi nưꢀc sꢫ ñi theo nhiꢏu
quꢠ ñꢂo phát triꢆn khác nhau, tùy thuꢈc vào khꢉ năng nhꢒn biꢇt và nꢖm bꢖt tiꢇn bꢈ công
nghꢌ cꢊa hꢄ. Do ñó, hoꢂt ñꢈng R&D ñã, ñang và sꢫ là mꢅi quan tâm ñꢟc biꢌt cꢊa hꢍu hꢇt
các quꢅc gia, dù là nưꢀc công nghiꢌp phát triꢆn hay nưꢀc ñang phát triꢆn. Các nghiên cꢐu
thꢙc tiꢜn cũng cho thꢃy có mꢅi quan hꢌ trꢙc tiꢇp giꢓa hoꢂt ñꢈng R&D vꢀi sꢙ tăng trưꢎng.
Trong bꢅi cꢉnh toàn cꢍu hóa như hiꢌn nay, R&D là nhân tꢅ quyꢇt ñꢕnh sꢙ thành công cꢊa
nhiꢏu quꢅc gia, nhiꢏu tꢒp ñoàn, công ty lꢀn trên thꢇ giꢀi. Nhꢪ sꢙ ñꢍu tư ñúng ñꢖn vào các
hoꢂt ñꢈng R&D mà các quꢅc gia, tꢒp ñoàn, công ty này luôn dꢘn ñꢍu vꢏ công nghꢌ, qua ñó
tꢂo ra lꢥi thꢇ cꢂnh tranh lꢀn cho doanh nghiꢌp và cho toàn bꢈ nꢏn kinh tꢇ. Chính vì vai trò
quan trꢄng như vꢒy, nên ñꢍu tư cho R&D ꢎ nhiꢏu quꢅc gia ñã không ngꢩng gia tăng qua
các năm.
102
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
Hình 2. Tꢞ lꢉ ñꢈu tư cho R&D/GDP cꢃa Hàn Quꢆc qua các năm
Hàn Quꢅc là trưꢪng hꢥp ñiꢆn hình cho bài hꢄc thành công tꢩ thúc ñꢨy hoꢂt ñꢈng
R&D. Theo thꢅng kê cꢊa Tꢁ chꢐc Hꢥp tác Kinh tꢇ và Phát triꢆn (OECD), Hàn Quꢅc ñã chi
4,29 % GDP cho R&D trong năm 2014, tiꢇp theo là Israel (4,11%) và Nhꢒt Bꢉn (3,58%).
Tꢩ năm 2013, Chính phꢊ Hàn Quꢅc ñã xây dꢙng và thꢙc hiꢌn kꢇ hoꢂch phát triꢆn khoa hꢄc
công nghꢌ (KHCN) giai ñoꢂn 2013 ꢦ 2015, bao gꢞm năm chiꢇn lưꢥc lꢀn: (1) mꢎ rꢈng và
nâng cao hiꢌu quꢉ cꢊa ñꢍu tư R&D quꢅc gia; (2) phát triꢆn công nghꢌ chiꢇn lưꢥc quꢅc gia;
(3) nâng cao năng lꢙc sáng tꢂo trung và dài hꢂn; (4) hꢋ trꢥ viꢌc tꢂo ra các ngành công
nghiꢌp mꢀi và (5) tꢂo thêm nhiꢏu vꢕ trí viꢌc làm trong ngành KHCN. Vꢀi chương trình này
và nhꢓng khoꢉn ñꢍu tư lꢀn tꢩ Chính phꢊ, Hàn Quꢅc hy vꢄng nâng tꢚ lꢌ ñꢍu tư cho R&D
toàn xã hꢈi ñꢂt con sꢅ 5,0% GDP vào cuꢅi năm 2017. Theo mꢈt báo cáo cꢊa OECD vꢏ sꢅ
lưꢥng các công bꢅ khoa hꢄc 10 năm qua, Hàn Quꢅc chꢗ chiꢇm vꢕ trí trung bình (thꢐ 12
trong bꢉng xꢇp hꢂng sau Australia). Tuy nhiên, Hàn Quꢅc ñưꢥc xꢇp thꢐ hꢂng cao trong
viꢌc sáng tꢂo công nghꢌ ñꢈt phá, bao gꢞm công nghꢌ truyꢏn dꢓ liꢌu và công nghꢌ chăm sóc
sꢐc khoꢬ. Sꢅ lưꢥng bꢧng sáng chꢇ trong các lĩnh vꢙc mꢂng lưꢀi thiꢇt bꢕ kꢇt nꢅi Internet
(Internet of Things), dꢓ liꢌu lꢀn, ñiꢌn toán lưꢥng tꢛ và viꢜn thông cꢊa Hàn Quꢅc chiꢇm
14% tꢁng sꢅ bꢧng sáng chꢇ quꢅc tꢇ.
Đꢅi vꢀi các tꢒp ñoàn và công ty lꢀn trên thꢇ giꢀi, ñꢟc biꢌt ñꢅi vꢀi các doanh nghiꢌp
lꢙa chꢄn lĩnh vꢙc công nghꢌ cao, thì ñꢍu tư cho R&D cũng là mꢈt yêu cꢍu tꢃt yꢇu nhꢧm
khꢭng ñꢕnh và nâng cao vꢕ thꢇ cꢊa doanh nghiꢌp trên thương trưꢪng. Theo kꢇt quꢉ khꢉo sát
Globat Innovation vào năm 2009 tꢂi hơn 400 công ty trên khꢖp thꢇ giꢀi vꢏ mꢅi quan hꢌ
giꢓa ñꢍu tư R&D và hiꢌu quꢉ doanh nghiꢌp, thì top 10 công ty ñꢁi mꢀi nhꢃt và có hiꢌu quꢉ
sꢉn xuꢃt kinh doanh tꢅt nhꢃt cũng ñꢞng thꢪi là top 10 công ty chi cho R&D mꢂnh nhꢃt.
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 11/2016
103
Hình 3. Đꢈu tư cho R&D cꢃa Huawei, Apple và Samsung giai ñoꢁn 2010ꢟ2015
Có thꢆ nói, thành công vưꢥt trꢈi tꢩ R&D phꢉi kꢆ ñꢇn trưꢪng hꢥp tꢒp ñoàn Huawei cꢊa
Trung Quꢅc. Tꢩ mꢈt ñꢂi lý nhꢑ chuyên phân phꢅi các sꢉn phꢨm cꢊa mꢈt công ty tꢂi Hꢞng
Công, vꢀi chiꢇn lưꢥc ñꢍu tư mꢂnh vào R&D, Huawei ñã tꢩng bưꢀc khꢭng ñꢕnh vꢕ thꢇ cꢊa
mình trên thꢕ trưꢪng thiꢇt bꢕ viꢜn thông và trꢎ thành “ông trùm” trong lĩnh vꢙc này. Không
dꢩng ꢎ ñó, Huawei tiꢇp tꢔc mꢎ rꢈng sang lĩnh vꢙc sꢉn xuꢃt thiꢇt bꢕ di ñꢈng trong ba năm
gꢍn ñây và bꢃt ngꢪ vươn lên vꢕ trí sꢅ 3 thꢇ giꢀi vꢏ sꢉn xuꢃt Smartphone (sau Samsung và
Apple). Huawei hiꢌn có khoꢉng 16 trung tâm R&D trên toàn cꢍu vꢀi chiꢇn lưꢥc tꢒn dꢔng
lꢥi thꢇ cꢊa tꢩng quꢅc gia khác nhau như Ý, Thꢔy Điꢆn, Ireland, Nga, ꢮn Đꢈ... ñꢆ phát triꢆn
và phân bꢅ chi phí ñꢍu tư. Trong năm 2015, Huawei cũng là công ty sꢅ 1 thꢇ giꢀi vꢏ sꢅ
lưꢥng các bꢧng sáng chꢇ mꢀi ñưꢥc ñăng ký. Đꢅi thꢊ bꢕ bꢑ xa phía sau là Qualcomm và
Samsung, trong khi ñó Apple không có mꢟt trong danh sách này.
2.3. Thꢋc trang hoꢆt ñꢇng R&D ꢌ Viꢍt Nam và hưꢈng ñꢅ xuꢎt
Xét vꢏ tiꢏm năng, Viꢌt Nam có nhiꢏu ñiꢏu kiꢌn ñꢆ thúc ñꢨy hoꢂt ñꢈng R&D và ñꢁi
mꢀi sáng tꢂo. Theo kꢇt quꢉ chương trình ñánh giá hꢄc sinh quꢅc tꢇ PISA 2012 cꢊa Tꢁ chꢐc
Hꢥp tác và Phát triꢆn Kinh tꢇ (OECD), Viꢌt Nam xꢇp thꢐ 8 vꢏ ñiꢆm sꢅ môn khoa hꢄc trong
sꢅ 65 quꢅc gia tham gia chương trình PISA 2012. Kꢇt quꢉ này cùng vꢀi thành tích cao cꢊa
các ñoàn hꢄc sinh Viꢌt Nam tham dꢙ các cuꢈc thi Olympic toán hꢄc, hóa hꢄc, vꢒt lý thꢪi
gian qua cho thꢃy tiꢏm năng vꢏ nguꢞn nhân lꢙc cꢊa ngành KHCN Viꢌt Nam. Bên cꢂnh ñó,
cơ chꢇ, chính sách pháp luꢒt vꢏ KHCN liên tꢔc ñưꢥc hoàn thiꢌn và ñꢁi mꢀi, trong ñó có
nhiꢏu chính sách khuyꢇn khích hoꢂt ñꢈng R&D, cùng sꢙ hoꢂt ñꢈng cꢊa hàng nghìn cơ sꢎ,
viꢌn, trưꢪng, trung tâm có chꢐc năng R&D trên cꢉ nưꢀc. Tuy vꢒy, chúng ta chưa ý thꢐc
ñꢍy ñꢊ và phát huy ñưꢥc tiꢏm năng, lꢥi thꢇ cꢊa hoꢂt ñꢈng R&D và ñꢁi mꢀi sáng tꢂo trong
viꢌc tꢂo ñꢈng lꢙc kéo cꢋ máy kinh tꢇ vĩ mô chuyꢆn ñꢈng theo hưꢀng tăng trưꢎng cao,
bꢏn vꢓng.
104
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
Nhìn chung, các kꢇt quꢉ và thành tꢙu KHCN mꢀi chꢗ nꢧm ꢎ góc ñꢈ nghiên cꢐu lý
thuyꢇt hoꢟc tiꢏn khꢉ thi. Viꢌt Nam chưa có khꢉ năng huy ñꢈng và sꢛ dꢔng các kiꢇn thꢐc
mꢀi, thành tꢙu KHCN mꢀi cho các mꢔc ñích xã hꢈi và thương mꢂi. Chúng ta cũng chưa
làm chꢊ ñưꢥc các loꢂi công nghꢌ nguꢞn, công nghꢌ cao ñꢆ có thꢆ thúc ñꢨy sꢙ phát triꢆn vꢏ
chꢃt cꢊa hoꢂt ñꢈng KHCN. Theo bà Vũ Lan Anh, Chuyên gia phát triꢆn con ngưꢪi cꢊa
Ngân hàng Thꢇ giꢀi, nguyên nhân dꢘn tꢀi tình trꢂng này là do giáo dꢔc và ñào tꢂo chưa gꢖn
kꢇt vꢀi nhu cꢍu thꢕ trưꢪng; chính sách ñãi ngꢈ ñꢅi vꢀi ngưꢪi tài chưa thꢑa ñáng, chưa có
tác dꢔng, dꢘn tꢀi “chꢉy máu chꢃt xám”, làm cho lꢥi thꢇ vꢅn con ngưꢪi ñã không ñưꢥc phát
huy tích cꢙc, trꢎ thành rào cꢉn cꢊa quá trình ñꢁi mꢀi, sáng tꢂo.
So vꢀi các nưꢀc trên thꢇ giꢀi, tꢗ lꢌ ñꢍu tư cho nghiên cꢐu và phát triꢆn cꢊa Viꢌt Nam ꢎ
mꢐc khá khiêm tꢅn (0,2% GDP trong năm 2015), chꢗ bꢧng tꢗ lꢌ cꢊa Campuchia, thꢃp hơn 5
lꢍn so vꢀi ꢮn Đꢈ, 10 lꢍn so vꢀi Trung Quꢅc và 20 lꢍn so vꢀi Hàn Quꢅc. Còn nꢇu xét dưꢀi
góc ñꢈ doanh nghiꢌp, thì mꢐc ñꢍu tư này lꢂi càng ít hơn, chꢗ khoꢉng 0,01% doanh thu. Đa
sꢅ các doanh nghiꢌp Viꢌt Nam chưa có tꢁ chꢐc R&D, chưa quan tâm và chưa chꢊ ñꢈng
trong hoꢂt ñꢈng nghiên cꢐu và phát triꢆn công nghꢌ, phát triꢆn sꢉn phꢨm, dꢕch vꢔ và các
hoꢂt ñꢈng ñꢁi mꢀi sáng tꢂo ñꢆ nâng cao năng suꢃt, chꢃt lưꢥng và hiꢌu quꢉ sꢉn xuꢃt kinh
doanh. Các doanh nghiꢌp có thꢙc hiꢌn các hoꢂt ñꢈng R&D thì chꢊ yꢇu nhꢧm mꢔc ñích nꢈi
bꢈ (71,2%). Điꢏu này có nghĩa là các doanh nghiꢌp thꢙc hiꢌn hoꢂt ñꢈng nghiên cꢐu nhꢧm
giꢉi quyꢇt mꢈt vꢃn ñꢏ cꢔ thꢆ, ñã xác ñꢕnh rõ và chꢗ ꢉnh hưꢎng ñꢇn bꢉn thân doanh nghiꢌp.
Có 28,8% doanh nghiꢌp thꢙc hiꢌn các hoꢂt ñꢈng nghiên cꢐu nhꢧm mꢔc ñích hưꢀng tꢀi sꢙ
ñꢁi mꢀi chung và không hưꢀng tꢀi mꢈt sꢉn phꢨm ñꢍu ra cꢔ thꢆ nào. Đa sꢅ các hoꢂt ñꢈng
R&D là hưꢀng ñꢇn mꢈt công nghꢌ mꢀi hay mꢈt sꢉn phꢨm mꢀi chꢗ vꢀi doanh nghiꢌp
(43,5%), hoꢟc mꢀi ñꢅi vꢀi thꢕ trưꢪng trong nưꢀc (53,2%). Chꢗ có mꢈt tꢚ lꢌ rꢃt nhꢑ (3%)
các doanh nghiꢌp hy vꢄng các hoꢂt ñꢈng R&D cꢊa mình sꢫ mang ñꢇn nhꢓng sꢉn phꢨm hay
công nghꢌ mꢀi ñꢅi vꢀi thꢕ trưꢪng thꢇ giꢀi [4].
Mꢄi hꢂn chꢇ trong hoꢂt ñꢈng R&D, suy cho cùng, ñꢏu xuꢃt phát tꢩ nguyên nhân cꢅt
lõi, ñó là thiꢇu vꢅn tài chính và vꢅn nhân lꢙc. Do vꢒy, ñꢆ thúc ñꢨy hoꢂt ñꢈng R&D ꢎ Viꢌt
Nam, trưꢀc hꢇt cꢍn phꢉi cꢉi thiꢌn nguꢞn nhân lꢙc. Theo ñó, cꢍn ñꢁi mꢀi giáo dꢔc theo
hưꢀng chꢊ ñꢈng, thúc ñꢨy năng lꢙc sáng tꢂo, kꢠ năng kꢇt nꢅi, tăng cưꢪng sꢙ liên kꢇt theo
chuꢋi giꢓa nhà trưꢪng, viꢌn nghiên cꢐu và doanh nghiꢌp. Ngoài ra, cꢍn xây dꢙng cơ chꢇ
ñꢟc biꢌt, thu hút ngưꢪi tài trong và ngoài nưꢀc làm viꢌc và nghiên cꢐu tꢂi Viꢌt Nam, ñꢨy
mꢂnh hoꢂt ñꢈng trao ñꢁi sinh viên và hꢥp tác quꢅc tꢇ vꢏ R&D... nhꢧm cung cꢃp nguꢞn
nhân lꢙc làm R&D chꢃt lưꢥng cao cho nꢏn kinh tꢇ. Song song vꢀi ñó, các chính sách hꢋ
trꢥ tꢩ Nhà nưꢀc cꢍn cꢔ thꢆ hóa bꢧng viꢌc hoàn thiꢌn thꢆ chꢇ, chính sách hꢋ trꢥ, thúc ñꢨy
ñꢁi mꢀi, sáng tꢂo, hꢈi nhꢒp và liên kꢇt trong nghiên cꢐu khoa hꢄc, chuyꢆn giao công nghꢌ;
áp dꢔng các chính sách khuyꢇn khích phát triꢆn doanh nghiꢌp KHCN v.v...
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 11/2016
105
3. KꢏT LUꢐN
Trong xu thꢇ phát triꢆn như vũ bão cꢊa khoa hꢄc và công nghꢌ hiꢌn nay, ñꢍu tư cho
nghiên cꢐu và phát triꢆn (R&D) ñóng vai trò then chꢅt nhꢧm nâng cao hiꢌu quꢉ sꢉn xuꢃt
kinh doanh và phát triꢆn bꢏn vꢓng doanh nghiꢌp; là công cꢔ ñꢖc lꢙc cho công cuꢈc chuyꢆn
ñꢁi cơ cꢃu kinh tꢇ theo hưꢀng nâng cao giá trꢕ và năng lꢙc cꢂnh tranh cꢊa nꢏn kinh tꢇ quꢅc
gia. Nhiꢏu nghiên cꢐu chꢗ ra rꢧng có mꢈt mꢅi quan hꢌ thuꢒn chiꢏu giꢓa ñꢍu tư cho R&D và
tꢅc ñꢈ tăng trưꢎng, năng lꢙc cꢂnh tranh cꢊa doanh nghiꢌp và nꢏn kinh tꢇ. Đã ñꢇn lúc các
doanh nghiꢌp Viꢌt Nam cꢍn coi R&D là hoꢂt ñꢈng sꢅng còn trong bꢅi cꢉnh toàn cꢍu hóa
hiꢌn nay và Chính phꢊ Viꢌt Nam cꢍn có nhꢓng chính sách thiꢇt thꢙc và hiꢌu quꢉ hơn nhꢧm
thúc ñꢨy hoꢂt ñꢈng ñꢁi mꢀi sáng tꢂo nói chung và R&D nói riêng trong thꢪi gian tꢀi.
TÀI LIꢑU THAM KHꢒO
1. Vũ Cao Đàm (2007), Đánh giá nghiên cꢊu khoa hꢂc, Nxb Khoa hꢄc Kꢠ thuꢒt, Hà Nꢈi.
2. Nguyꢜn Thꢕ Làn (2012), Phân tích và ñꢏ xuꢍt mꢄt sꢆ giꢇi pháp ñꢑy mꢁnh công tác R&D tꢁi
Viꢉn Công nghꢉ thꢒc phꢑm, Luꢒn văn Thꢂc sĩ, trưꢪng Đꢂi hꢄc Bách khoa Hà Nꢈi.
3. Lương Minh Huꢃn, Thꢒc trꢁng ñꢈu tư cho KH&CN cꢃa doanh nghiꢉp Viꢉt Nam, Cꢁng Thông
4. Đꢟng Ngꢄc Minh, Đꢈu tư cho R&D và ñꢚi mꢖi sáng tꢁoꢟ Giꢇi pháp nâng cao năng lꢒc cꢁnh
tranh cꢃa doanh nghiꢉp, trang Thông tin ñiꢌn tꢛ cꢊa Liên hiꢌp các hꢈi khoa hꢄc và kꢠ thuꢒt
5. Hoàng Văn Tuyên (2009), Nghiên cꢊu các yꢎu tꢆ ꢇnh hưꢠng ñꢎn hoꢁt ñꢄng nghiên cꢊu và
phát triꢋn cꢃa doanh nghiꢉp, Đꢏ tài KHCN cꢃp Cơ sꢎ ꢦ Viꢌn Chiꢇn lưꢥc và Chính sách
KHCN.
INCREASING THE INVESTMENT IN RESEARCH –
DEVELOPMENT ACTIVITIES – THE INDISPENSABLE TREND
IN THE CONTEXT OF GLOBALIZATION
Abstract: In the context of globalization, increasing investment in research ꢟ development
(R&D) is considered as necessary requirement of enterprises and economies in order to
boost their competitiveness and position in the global value chain. In this paper, we focus
on clarifying the concept of R&D, the types of R&D activities, the trend of investment in
R&D of the world and the issues of Vietnam.
Keywords: R&D; Reasearch & Development; Innovation; Science and Technology
7 trang
18360
Free
Bạn đang xem tài liệu "Gia tăng đầu tư cho hoạt động - Phát triển (R&D), xu thế tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- gia_tang_dau_tu_cho_hoat_dong_phat_trien_rd_xu_the_tat_yeu_t.pdf
