Huy động nguồn lực cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn: Những bài học kinh nghiệm
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
COMMUNITY RESOURCES MOBILIZATION IN NEW RURAL DEVELOPMENT
IN BOC BO COMMUNE, PAC NAM DISTRICT, BAC KAN PROVINCE:
LEARNED LESSONS
Hoang Van Cam1, Nguyen Van Tam2*, Ha Thi Hoa2 , Tran Thi Ngoc2
1Pac Nam district Party Committee's Inspection Committee, Bac Kan province
2TNU - University of Agriculture and Forestry
ARTICLE INFO
ABSTRACT
This study was conducted to find out learned lessons about community
resources mobilization in Boc Bo commune, Pac Nam district, Bac Kan
province. The study uses descriptive statistics, comparative statistics
and the Likert scale is also used. The research results show that, in the
10 years of implementing new rural development, Boc Bo commune
has mobilized: 70,000 m2 of donated land, 216.93 billion VND, and
10,000 work days. The results showed that 92.86% of respondents
believed that the mobilization method of local authorities greatly affects
on the result of community resources mobilization. The study also
found out five learned lessons about community resources mobilization
in Boc Bo, including: Democracy, publicity, transparency and well
performing the pioneering role of local staffs and party members; doing
well propaganda and advocacy work; creatively using the method of
mobilization; Being fully aware of the local people role of in new rural
development; effectively using resources to promote infrastructure
construction, production development, and raising people's incomes.
Received:
Revised:
25/10/2021
09/11/2021
09/11/2021
Published:
KEYWORDS
Sources mobilization
Community resources
New rural development
Learned lessons in sources
mobilization
Boc Bo commune
HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CỘNG ĐỒNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN
MỚI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ BỘC BỐ, HUYỆN PÁC NẶM, TỈNH BẮC KẠN:
NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Hoàng Văn Cầm1, Nguyễn Văn Tâm2*, Hà Thị Hòa2, Trần Thị Ngọc2
1Ủy ban Kiểm tra huyện ủy Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn
2Trường Đại học Nông Lâm - ĐH Thái Nguyên
THÔNG TIN BÀI BÁO
Ngày nhận bài: 25/10/2021
Ngày hoàn thiện: 09/11/2021
Ngày đăng: 09/11/2021
TÓM TẮT
Nghiên cứu được thực hiện nhằm chỉ ra những bài học kinh nghiệm
trong huy động nguồn lực cộng đồng trên địa bàn xã Bộc Bố huyện Pác
Nặm, tỉnh Bắc Kạn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả,
thống kê so sánh, thang đo likert cũng được sử dụng trong nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong 10 năm thực hiện chương trình xây
dựng nông thôn mới, xã Bộc Bố đã huy động được 70.000 m2 đất do
nhân dân hiến; 216,93 tỷ đồng; 10.000 ngày công lao động. Kết quả
khảo sát cho thấy 92,86% người được hỏi cho rằng hình thức huy động
của chính quyền địa phương rất ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn
lực cộng đồng. Nghiên cứu cũng chỉ ra được năm bài học kinh nghiệm
trong huy động nguồn lực cộng đồng của xã Bộc Bố, gồm: Dân chủ,
công khai, minh bạch và thực hiện tốt vai trò tiên phong của cán bộ,
đảng viên; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động; vận dụng sáng tạo
các hình thức huy động; người dân nhận thức được đầy đủ vai trò của
mình trong xây dựng nông thôn mới; sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
TỪ KHÓA
Huy động nguồn lực
Nguồn lực cộng đồng
Xây dựng nông thôn mới
Bài học kinh nghiệm trong huy
động nguồn lực
Xã Bộc Bố
107
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
1. Đặt vấn đề
Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ương
khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã nhấn mạnh mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới
(XDNTM) có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội (KT-XH) hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức
tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo
quy hoạch, xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi
trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được
tăng cường” [1]. Thực hiện Nghị quyết của Đảng, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định
số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 phê duyệt Chương trình XDNTM giai đoạn 2010-2020 [2]. Đây
là chương trình khung toàn diện nhất để cộng đồng chung sức XDNTM hiện đại. Để các địa
phương có thể về đích trong XDNTM, nhiều tác giả đã đề cập đến việc giải quyết những vấn đề
then chốt, cấp thiết như: vấn đề môi trường, phát triển kinh tế, huy động nguồn lực… [3]-[5].
Huy động nguồn lực đóng vai trò quyết định sự thành công của công cuộc phát triển nông thôn
của mỗi địa phương [6]-[8]. Trong một số nghiên cứu trước đây, các tác giả đã đề xuất được
những giải pháp hữu hiệu nhằm đẩy mạnh huy động nguồn lực trong và ngoài cộng đồng phục vụ
xây dựng nông thôn ở từng địa phương [8]-[12].
Bộc Bố là một xã vùng cao thuộc huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn. Tính đến tháng 12 năm
2020, xã Bộc Bố có 15 thôn, 1.059 hộ với 4.457 nhân khẩu (trong đó có 2.617 nhân khẩu trong
độ tuổi lao động). Trên địa bàn xã có 7 dân tộc: Kinh, Tày, Nùng, Sán Chỉ, Dao, Mông, Mường
cùng sinh sống. Năm 2020, thu nhập bình quân đầu người/năm của xã đạt 32,2 triệu
đồng/người/năm. Trong giai đoạn 2010-2020, kết quả huy động nguồn lực phục vụ XDNTM trên
địa bàn xã còn khiêm tốn (huy động nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước chỉ đạt 3,02 tỷ đồng
chiếm 1,39%) [13]. Để xây dựng Bộc Bố thành xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), nhu cầu
nguồn vốn là hàng chục, hàng trăm tỷ đồng. Ngân sách nhà nước không thể đầu tư tất cả các nội
dung cho XDNTM nên việc huy động một cách đa dạng các nguồn từ cộng đồng đóng vai trò hết
sức quan trọng.
2. Phương pháp nghiên cứu
2.1. Phương pháp thu thập thông tin
2.1.1. Thu thập thông tin thứ cấp
Tổng hợp các văn bản, tài liệu, số liệu thống kê, kết quả nghiên cứu liên quan XDNTM và
huy động nguồn lực trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.
2.1.2. Thu thập thông tin sơ cấp
Để triển khai nghiên cứu, tác giả phỏng vấn 6 cán bộ địa phương liên quan trực tiếp đến
XDNTM, gồm: Chủ tịch xã, chủ tịch UBMTTQ xã, chủ tịch Hội Nông dân, bí thư Đoàn Thanh
niên, trưởng hai xóm trên địa bàn xã.
Đối với hộ dân, 36 hộ dân được khảo sát, phỏng vấn, các hộ dân được lựa chọn dựa theo
phương pháp phân tổ với 12 hộ kinh tế khá, 12 hộ kinh tế trung bình, 12 hộ kinh tế nghèo.
Phương pháp chuyên gia được áp dụng với 6 cán bộ địa phương (những người am hiểu nhất
về XDNTM) để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong
XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố.
2.2. Phương pháp phân tích
2.2.1. Phương pháp thống kê mô tả
Phương pháp thống kê mô tả [14] sử dụng các chỉ tiêu định lượng: bình quân, cao nhất, thấp
nhất, tổng số, cơ cấu… để mô tả, phản ánh kết quả huy động nguồn lực cho XDNTM trên địa bàn
xã Bộc Bố.
108
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
2.2.2. Phương pháp thống kê so sánh
Đề tài sử dụng phương pháp thống kê so sánh [14] để tiến hành phân tích thực trạng việc
huy động các nguồn lực cộng đồng vào XDNTM. Từ đó xác định được kết quả huy động
nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố.
2.2.3. Thang đo Likert
Nghiên cứu sử dụng thang đo Likert để đặt câu hỏi và phân tích mức độ ảnh hưởng của các
yếu tố đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng và phân tích mức độ cần thiết của huy động
nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn Bộc Bố. Sự đánh giá dựa trên thang đo Likert
với các cấp độ tương ứng: Rất ảnh hưởng (Rất cần thiết): 4-5; Ảnh hưởng (Cần thiết): 2-3; Không
ảnh hưởng (Không cần thiết): 0-1 [15].
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Kết quả thực hiện các tiêu chí XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố
Bộc Bố là xã trung tâm của huyện Pác Nặm. Tính đến tháng 12 năm 2020, xã Bộc Bố đạt chuẩn
17/19 tiêu chí NTM, còn 2 tiêu chí chưa đạt chuẩn, gồm tiêu chí số 10 về thu nhập (thu nhập bình
quân đầu người của xã hiện đạt 32,2 triệu đồng/người) và tiêu chí số 11 về giảm nghèo (tỷ lệ hộ
nghèo của xã theo chuẩn đa chiều là 14,33%). Số liệu chi tiết được thể hiện trong Bảng 1.
Bảng 1. Kết quả XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố (tính đến tháng 12/2020)
Kết quả
đánh giá
TT Tên tiêu chí
I. Quy hoạch
Kết quả thực hiện
Xã có đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới được phê duyệt tại Quyết
định 2081/QĐ-UBND ngày 27/11/2017 của UBND huyện Pác Nặm.
1 Quy hoạch
Đạt
II. Hạ tầng kinh tế - xã hội
- Đường trục xã: số km được nhựa hóa đạt 88,7%
2 Giao thông
3 Thủy lợi
4 Điện
- Đường trục thôn được bê tông hóa đạt 73,9%
- Đường ngõ xóm được bê tông hóa đạt 23%
Tỷ lệ diện tích đất sản xuất nông nghiệp được tưới chủ động đạt 93,8%.
- Hệ thống điện sử dụng cho toàn xã là hệ thống điện quốc gia đủ điều kiện
an toàn
Đạt
Đạt
Đạt
- Số hộ được sử dụng điện thường xuyên, an toàn đạt 99,14%
Tỷ lệ trường mầm non, mẫu giáo, tiểu học, THCS có cơ sở vật chất và thiết
bị dạy học đạt chuẩn quốc gia: 95%
- Xã có 01 nhà văn hóa đạt chuẩn
- Khu thể dục, thể thao của xã sử dụng chung với huyện
- Có 15/15 thôn có nhà văn hoá đạt chuẩn
5 Trường học
Đạt
Đạt
Đạt
Đạt
Đạt
Cơ sở vật chất
văn hóa
6
Cơ sở hạ tầng
thương mại
7
Xã có 01 chợ trung tâm
- Điểm phục vụ bưu chính trên địa bàn xã: 01
- Hệ thống loa phát thanh của xã: Hoạt động tốt
- Tỷ lệ xóm được phủ sóng điện thoại: 15/15 thôn
- Tỷ lệ nhà dột nát: Không
Thông
Truyền thông
tin và
8
9 Nhà ở dân cư
- Tỷ lệ hộ có nhà ở đạt tiêu chuẩn theo quy định: 80%
III. Kinh tế và tổ chức sản xuất
10 Thu nhập
11 Hộ nghèo
Thu nhập bình quân: 32,2 triệu đồng/người/năm
Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều: 14,33%
Chưa đạt
Chưa đạt
Lao động có Tỷ lệ người có việc làm trên dân số trong độ tuổi lao động có khả năng
12
Đạt
Đạt
việc làm
tham gia lao động đạt 92,28%
- Xã hiện tại xã có 02 HTX hoạt động hiệu quả
- Xã có 1 mô hình liên kết sản xuất
13 Tổ chức sản xuất
109
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
Kết quả
TNU Journal of Science and Technology
TT Tên tiêu chí
IV. Văn hóa - xã hội - môi trường
Kết quả thực hiện
đánh giá
- Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, xoá mù chữ, phổ cập giáo dục
tiểu học, phổ cập THCS
- Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tiếp tục học lên đạt 92,7%
- Tỷ lệ lao động có việc làm qua đào tạo đạt 32,9%
- Tỷ lệ người tham gia bảo hiểm y tế của xã đạt 95%.
- Xã đạt chuẩn quốc gia về y tế năm 2014
- Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng là 22,4%
- Tỷ lệ hộ đạt danh hiệu gia đình văn hoá: 88,21%.
- Tỷ lệ thôn đạt danh hiệu văn hoá đạt 100%
14 Giáo dục
Đạt
15 Y tế
Đạt
Đạt
16 Văn hóa
- Tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh theo quy định: 95%.
Môi trường và an - Tỷ lệ hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh đạt 85,75%
toàn thực phẩm - Tỷ lệ hộ chăn nuôi đạt yêu cầu vệ sinh môi trường 61,71%.
- Tuân thủ các quy định về đảm bảo ATTP đạt 100%.
17
Đạt
V. Hệ thống chính trị
- Cán bộ, công chức xã đạt chuẩn 100%
- Xã có đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở
- Đảng bộ, chính quyền của xã đạt “trong sạch, vững mạnh”
- Xã được nhận xã đạt chuẩn về tiếp cận pháp luật.
18 Hệ thống chính trị
Đạt
Đạt
Quốc
phòng - Hệ thống quốc phòng và an ninh đạt chuẩn nông thôn mới.
- Không có khiếu kiện kéo dài, không để xảy ra trọng án, tệ nạn xã hội
19
và an ninh
(Nguồn: UBND xã Bộc Bố, 2021)
Từ khi triển khai chương trình XDNTM, xã Bộc Bố luôn quan tâm tới việc hoàn thiện các tiêu
chí thuộc 5 nhóm tiêu chí gồm: quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, kinh tế và tổ chức, văn hóa - xã
hội - môi trường, hệ thống chính trị. Đến tháng 12 năm 2020, xã đã có đồ án quy hoạch xây dựng
nông thôn mới được UBND huyện Pác Nặm phê duyệt. Toàn xã đã nhựa hóa được là 25,15 km
(88,7%). Hệ thống điện sử dụng cho toàn xã là hệ thống điện quốc gia, 15/15 thôn có nhà văn hoá
đảm bảo đủ diện tích theo quy định. Tỷ lệ người dân trên địa bàn xã có việc làm trong độ tuổi lao
động đạt trên 90%. Hiện tại, trên địa bàn xã Bộc Bố có hai hợp tác xã (HTX) hoạt động hiệu quả. Tỷ
lệ hộ gia đình trong xã được sử dụng nước hợp vệ sinh và nước sạch theo quy định đạt trên 90%.
3.2. Huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố
3.2.1. Kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố
Bảng 2. Kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM của xã Bộc Bố
(tính đến tháng 12/2020)
TT
1
Nguồn lực
ĐVT
Kết quả huy động
Tài chính
Tỷ đồng
Tỷ đồng
Tỷ đồng
Tỷ đồng
Tỷ đồng
Tỷ đồng
Tỷ đồng
216,93
213,91
212,63
1,28
3,02
3,02
1.1 Ngân sách nhà nước
-
-
1.2 Ngoài ngân sách nhà nước
-
-
Vốn từ trung ương
Ngân sách địa phương
Nhân dân đóng góp
Doanh nghiệp đóng góp
0
2
-
Đất đai
Diện tích đất nhân dân hiến
Chuyển đổi đất trồng lúa sang trồng lúa chất
lượng cao và cây ăn quả, rau màu
Nhân lực
m2
Ha
70.000
71,7
-
3
-
Công lao động người dân đóng góp
Công
10.000
(Nguồn: UBND xã Bộc Bố + Số liệu điều tra, 2021)
110
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
Huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM có ý nghĩa quyết định đến thành công của
chương trình XDNTM ở mỗi địa phương. Kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM
của xã Bộc Bố giai đoạn 2011-2020 được thể hiện qua bảng 2.
Trong 10 năm (2011-2020) triển khai thực hiện chương trình XDNTM, xã Bộc Bố đã huy
động được 216,93 tỷ đồng, nguồn kinh phí được huy động từ các nguồn, gồm: vốn từ ngân sách
trung ương, vốn từ ngân sách địa phương, vốn do nhân dân đóng góp. Trong đó, nguồn kinh phí
từ ngân sách nhà nước (NSNN) chiếm đến 98,61% (đạt 213,91 tỷ đồng), nguồn kinh phí ngoài
NSNN chỉ chiếm 1,39% (3,02 tỷ đồng). Đối với nguồn kinh phí ngoài NSNN, xã Bộc Bố chỉ huy
động được từ nhân dân địa phương (chiếm 100%), xã không huy động được từ các doanh nghiệp.
Với đặc thù là xã miền núi, diện tích đất đồi núi, dộ dốc cao chiếm tỷ lệ lớn trong tổng diện
tích tự nhiên, diện tích đất bằng phẳng để sản xuất nông nghiệp, xây dựng các công trình NTM
rất ít. Tuy nhiên do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giai đoạn 2011-2020, xã Bộc Bố đã
huy động người dân hiến được gần 70.000 m2 đất để xây dựng giao thông nông thôn, xây dựng
các điểm trường, xây dựng nhà văn hóa thôn và các công trình phúc lợi khác. Để nâng cao hiệu
quả sử dụng nguồn lực đất đai trên địa bàn xã, Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố đã vận động
nhân dân chuyển đổi được 71,7 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng lúa chất lượng cao, cây
ăn quả, rau màu... mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 1,5 lần trồng lúa thông thường.
Chương trình XDNTM được thực hiện với phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm, với
việc chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác dân chủ, công khai, minh bạch; công tác
tuyên truyền, vận động được thực hiện thường xuyên, liên tục; người dân nhận thức được đầy đủ
vai trò của mình trong XDNTM;… Trong 10 năm (2010-2020), người dân xã Bộc Bố đã đóng
góp trực tiếp khoảng 10.000 ngày công lao động cho các hoạt động XDNTM, gồm: Làm đường
giao thông nông thôn, xây dựng nhà văn hóa, vệ sinh môi trường nông thôn…
3.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa
bàn xã Bộc Bố
Bảng 3. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng
vào XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố
Tỷ lệ % người được hỏi trả lời (n= 42)
STT
Yếu tố ảnh hưởng
Rất
ảnh hưởng
90,48
Không
ảnh hưởng
7,14
Ảnh hưởng
1
2
3
4
5
Sự hiểu biết của người dân về chương trình XDNTM
Sự phù hợp của mức đóng góp
Thu nhập của người dân
Hình thức huy động của chính quyền địa phương
Sự công khai, minh bạch trong sử dụng nguồn lực huy động được
2,38
7,14
4,76
4,76
14,29
78,57
83,33
92,86
76,19
14,29
11,90
2,38
9,52
(Nguồn: Số liệu điều tra, năm 2021)
Kết quả khảo sát trên địa bàn xã Bộc Bố về những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả huy động
nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố được thể hiện qua bảng 3. Kết quả
nghiên cứu cho thấy có đến 92,86% người được hỏi cho rằng hình thức huy động của chính
quyền địa phương rất ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng. Thực tế cho thấy
nếu cán bộ địa phương là người gần gũi, sát sao với người dân địa phương, cán bộ địa phương có
cách tuyên truyền vận động hợp lý thì người dân sẽ thực hiện theo. Sự hiểu biết của người dân về
chương trình XDNTM cũng có ảnh hưởng lớn đến kết quả huy động nguồn lực (92,86% người
được hỏi đánh giá rất ảnh hưởng và ảnh hưởng), nếu người dân hiểu được mục đích, ý nghĩa của
chương trình XDNTM, hiểu được vai trò của mình trong chương trình thì người dân sẽ tham gia
đóng góp với tâm thế chủ động, tích cực. Bên cạnh đó các yếu tố như: Sự phù hợp của mức độ
đóng góp; thu nhập của người dân; sự công khai, minh bạch trong sử dụng nguồn lực huy động
được cũng có ảnh hưởng đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM.
111
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
3.2.3. Sự cần thiết của huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố
Nhận thức của cán bộ, người dân về huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM có ý nghĩa
quyết định đến thành công của công tác huy động. Kết quả nghiên cứu sự cần thiết của huy động
nguồn lực cộng đồng vào XDNTM trên địa bàn xã Bộc Bố được thể hiện qua Hình 1.
Hình 1. Sự cần thiết của huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM
(Nguồn: Số liệu điều tra, năm 2021)
Hình 1 cho thấy, 78,57% cán bộ và người dân được hỏi cho rằng việc huy động nguồn lực cộng
đồng trong XDNTM rất cần thiết; 14,29% người được hỏi đánh giá ở mức cần thiết, tuy nhiên vẫn
còn 7,14% người được hỏi đánh giá không cần thiết. Kết quả nghiên cứu cho thấy cán bộ và người
dân địa phương đã nhận thức được tầm quan trọng của huy động nguồn lực cộng đồng trong
XDNTM, đây là cơ sở thuận lợi cho các hoạt động nguồn lực trên địa bàn xã Bộc Bố sau này.
Mặc dù, phần lớn cán bộ, người dân (78,57%) xã Bộc Bố nhận thấy huy động nguồn lực cộng
đồng trong XDNTM là rất cần thiết nhưng việc huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM
vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế như: công tác chuyển dịch cơ cấu cây trồng nhằm nâng cao giá trị
sử dụng đất còn hạn chế; đề án quy hoạch của xã Bộc Bố còn nhiều bất cấp ảnh hưởng đến huy
động, sử dụng; nguồn vốn huy động được từ nhân dân, doanh nghiệp còn thấp; chưa huy động
được trí lực của nhân dân trong XDNTM.
3.3. Những bài học kinh nghiệm huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM trên địa bàn
xã Bộc Bố
3.3.1. Dân chủ, công khai, minh bạch và thực hiện tốt vai trò tiên phong của cán bộ, đảng viên
Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố xác định dân chủ, công khai, minh bạch tất cả các nội dung
liên quan đến huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM là rất cần thiết để tạo lòng tin trong
dân, bởi nếu dân không tin tưởng thì sẽ không tham gia đóng góp các nguồn lực của mình cho
XDNTM. Để tạo niềm tin trong nhân dân, xã Bộc Bố luôn tham khảo, lấy ý kiến góp ý của nhân
dân cho tất cả các hoạt động liên quan đến XDNTM như: đề án quy hoạch XDNTM, kế hoạch xây
dựng giao thông nông thôn… và công khai rõ ràng tất cả nguồn lực cần huy động, nguồn lực huy
động được, sử dụng nguồn lực trong XDNTM như thế nào… Với việc công khai, minh bạch, nhân
dân xã Bộc Bố luôn tin tưởng và hăng hái đóng góp tài chính, đất đai, nhân lực cho XDNTM.
Xã Bộc Bố cũng xác định, UBND xã có trách nhiệm cùng các thôn tuyên truyền để nhân dân
hiểu và tham gia đóng góp nguồn lực trong XDNTM. Để đảm bảo sự công khai, minh bạch, khi
người dân đóng góp nguồn lực cho XDNTM thì nguồn lực sẽ để lại ngay tại thôn đó để người
112
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
dân giữ lại và bàn bạc cách sử dụng. Qua cách làm này, người dân thấy tin tưởng ở xã, nguồn lực
(đất đai, tài chính, nhân lực) của mình góp để sử dụng cho chính các hoạt động XDNTM tại thôn
mình ở, không bị thất thoát và không nghi ngờ gì.
Theo ông Cà Ngọc Pao, Phó chủ tịch UBND xã Bộc Bố: “Do Bộc Bố là xã miền núi, người dân
chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số với nhận thức còn hạn chế, nhiều khi việc giải thích bằng lời
qua tuyên truyền vận động cũng khó, cán bộ cần có hành động trực tiếp thì dân mới theo. Để dân
theo thì những người lãnh đạo phải góp nhiều tiền của hơn thì mới làm gương được”.
3.3.2. Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động
Trong XDNTM nói chung, huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM nói riêng, tuyên
truyền đóng vai trò quan trọng, giúp nhân dân hiểu được NTM là gì, tại sao cần thực hiện
XDNTM, vai trò của người dân trong XDNTM cần được phát huy như thế nào?… Nhận thức
được điều này, Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố luôn quan tâm đến công tác tuyên truyền, coi
đây là giải pháp quan trọng để huy động sự tham gia của nhân dân trong huy động nguồn lực
cộng đồng trong XDNTM.
Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố đã đề ra mục tiêu cụ thể cho công tác tuyên truyền là phải
đạt được hai mục tiêu: (i) Huy động người dân tham gia đầy đủ các hoạt động, các cuộc họp để
người dân góp ý vào những nội dung liên quan đến huy động nguồn lực cộng đồng như: công
trình nào cần thực hiện huy động, mức huy động là bao nhiêu? Thời gian tổ chức huy động?... (ii)
Huy động người dân đóng góp sức lao động, tiền của, đất đai phục vụ XDNTM của địa
phương… Lãnh đạo xã Bộc Bố khẳng định, nếu không làm tốt công tác tuyên truyền, thì người
dân không hiểu về chương trình XDNTM, thì người dân sẽ không ủng hộ việc huy động, sử dụng
hiệu quả nguồn lực vào XDNTM.
3.3.3. Vận dụng sáng tạo các hình thức huy động sự đóng góp của nhân dân
Lãnh đạo xã Bộc Bố hiểu được việc vận động người dân đóng góp các nguồn lực trong
XDNTM là một việc khó. Vì vậy, lãnh đạo xã đã nghiên cứu, thảo luận và áp dụng nhiều cách
làm sáng tạo. Ví dụ, đối với huy động nguồn lực tài chính từ nhân dân, bên cạnh việc tuyên
truyền, vận động, chính quyền xã và các thôn trong xã đã có các cách làm hay như:
Hàng năm, các thôn tổ chức tuyên dương, khen thưởng các cá nhân, hộ gia đình có nhiều đóng
góp cho XDNTM ở xã, thôn. Hiện nay, ở tất cả các nhà văn hoá thôn đều có danh sách những
người góp tiền cho XDNTM của thôn, của xã. Cách làm này đã động viên được các hộ cùng tham
gia đóng góp một cách tự nguyện, dù nhiều hay ít, để không vắng tên của gia đình mình trong
danh sách đóng góp. UBND xã Bộc Bố vận động con em địa phương đang đi làm ăn, công tác xa
gửi tiền về đóng góp cho XDNTM của địa phương. Đây cũng là một nguồn lực bằng tiền có giá
trị không nhỏ, xã Bộc Bố đã thành lập ban vận động, liên lạc với các hộ gia đình có con em đi
làm xa để tuyên truyền, vận động. UBND xã Bộc Bố hướng dẫn các thôn chia thành các mức huy
động đóng góp khác nhau để đảm bảo các hộ gia đình trong thôn đều tham gia được, tránh trường
hợp mức đóng góp đề ra quá cao với các hộ gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn.
3.3.4. Người dân nhận thức được đầy đủ vai trò của mình trong XDNTM
Lãnh đạo xã Bộc Bố xác định, người dân trong xã có nhận thức được đầy đủ vai trò của mình
trong XDNTM hay không có vai trò quyết định đến kết quả huy động nguồn lực cộng đồng trong
XDNTM. Xác định được điều đó, Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố luôn luôn để người dân trong
xã thể hiện đầy đủ vai trò của mình là dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra,
dân quản lý và dân hưởng lợi.
Theo quan điểm của xã Bộc Bố: Dân biết là người dân trong xã nắm được đầy đủ thông tin về
công trình mà họ tham gia như: mục đích xây dựng công trình, quy mô công trình, các yêu cầu
đóng góp từ cộng đồng... Dân bàn là người dân trong xã được bàn bạc, thảo luận về các định mức
chi tiêu từ các nguồn thu, phương thức quản lý tài chính… trong nội bộ cộng đồng dân cư hưởng
113
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
lợi. Dân đóng góp là người dân trong xã tích cực tham gia đóng góp đất đai, tài chính, nhân lực
cho XDNTM của địa phương. Dân làm chính là sự tham gia lao động trực tiếp của người dân trong
xã vào các hoạt động huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM. Dân kiểm tra là người dân
trong xã luôn có sự giám sát, đánh giá việc huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM của địa
phương để đảm bảo sự minh bạch, hiệu quả. Dân quản lý là người dân trong xã tham gia trực tiếp
vào việc quản lý các nguồn quỹ (tài chính), quản lý, tổ chức sử dụng (công lao động)... để người
dân chủ động và thấy được sự minh bạch, dân chủ đối với việc huy động nguồn lực cộng đồng. Dân
hưởng lợi, chính quyền xã Bộc Bố luôn đảm bảo người dân trong xã phải được hưởng lợi từ chính
những công trình được thực hiện có sự đóng góp của nhân dân. Từ những kết quả XDNTM do
chính người dân địa phương mình đóng góp, người dân xã Bộc Bố có được sự phấn khởi, có được
niềm tin, sự hăng say trong phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập hộ gia đình.
3.3.5. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất,
nâng cao thu nhập cho người dân
Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố xác định, chỉ khi nào cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh, sản xuất của
nhân dân phát triển, đời sống của người dân địa phương được cải thiện thì khi đó mới đảm bảo sự
bền vững trong huy động nguồn lực cộng đồng trong XDNTM. Do đó, chính quyền xã Bộc Bố đã
tận dụng mọi nguồn lực để đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất, nâng cao thu
nhập cho người dân. Từ nguồn kinh phí được cấp trên giao, xã Bộc Bố thực hiện xong việc mở
mới, nâng cấp các tuyến đường như: Nà Phẩn - Khâu Đấng, Tẩn Cọ - Nà Viều, Cốc Cại - Nà
Phầy, đường thôn Khâu Phảng... Để hoàn thành những tuyến đường này, bên cạnh nguồn kinh
phí được cấp trên giao, nhân dân địa phương đã đóng góp 2.053 ngày công, hiến 1.120 m2 đất.
Xác định phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập người dân có vai trò quyết định đến kết quả
huy động nguồn lực vào XDNTM một cách bền vững nên Đảng ủy, chính quyền xã Bộc Bố luôn
quan tâm đến các hoạt động nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất trên địa bàn xã. Trong phát triển
sản xuất nông nghiệp, xã Bộc Bố tập trung ưu tiên phát triển cây trồng, vật nuôi mũi nhọn của xã.
Xã Bộc Bố đã đưa vào canh tác một số loại cây trồng mới như xoài, khoai tây, cam, quýt…
Trong đó, triển vọng hơn cả là cây cam quýt trồng ở thôn Phiêng Lủng. Đối với chăn nuôi, cán bộ
xã Bộc Bố đã tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân chuyển từ phương thức chăn nuôi truyền thống,
phân tán, quy mô nhỏ sang phương thức chăn nuôi gia trại có liên kết trong tiêu thụ sản phẩm
theo hướng sản xuất hàng hoá.
4. Kết luận
Bộc Bố là một xã vùng cao thuộc huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn, với sự nỗ lực cố gắng của
chính quyền và nhân dân địa phương, tính đến tháng 12 năm 2020, xã đã đạt 17/19 tiêu chí NTM.
Từ khi triển khai chương trình XDNTM, xã Bộc Bố đã huy động người dân tự nguyện hiến
khoảng 70.000 m2 đất; tổng kinh phí xã huy động được cho XDNTM đạt 216,93 tỷ đồng; người
dân đóng góp gần 10.000 ngày công lao động. Những bài học thành công về huy động nguồn lực
cộng đồng trong XDNTM ở xã Bộc Bố, gồm: Dân chủ, công khai, minh bạch và thực hiện tốt vai
trò tiên phong của cán bộ, đảng viên; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động; vận dụng sáng tạo
các hình thức huy động sự đóng góp của nhân dân; người dân nhận thức được đầy đủ vai trò của
mình trong XDNTM; sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, phát
triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân.
TÀI LIỆU THAM KHẢO/ REFERENCES
[1] General Secretary of the Communist Party of Vietnam (10th Tenure), Resolution No. 26-NQ/TW, dated
August 5, 2008 on agriculture, farmers and rural areas, 2008.
[2] The Prime Minister, Decision No. 800/QD-TTg dated June 4, 2010 of the Prime Minister approving the
national target program on a new rural development during 2010-2020, Government of the Socialist
Republic of Vietnam, 2010.
114
Email: [email protected]
226(17): 107 - 115
TNU Journal of Science and Technology
[3] T. N. H. Tran, “Solutions in the collection and treatment of domestic waste to serve the process of
building a new rural area in Binh Thuan commune, Dai Tu district, Thai Nguyen province,” TNU
Journal of Science and Technology, vol. 196, no. 3, pp. 57-62, 2019.
[4] B. V. Le and T. A. Do, “Determining the factors affecting economic development in new rural
construction towards urbanization in Pho Yen town, Thai Nguyen province,” TNU Journal of Science
and Technology, vol. 226, no. 1, pp. 148-158, 2021.
[5] B. V. Le and S. V. Duong, “Solutions for agricultural economic development in new rural construction
towards urbanization in Pho Yen town, Thai Nguyen province,” TNU Journal of Science and
Technology, vol. 226, no. 1, pp. 127-134, 2021.
[6] B. Sukul, “Role of local resources in rural development,” International Journal of Business and
Management Invention, vol. 6, no. 1, pp. 69-71, 2017.
[7] J. A. Ukah, “Community mobilization awareness: Strategy for rural development in Nigeria,” American
Journal of Social Science Research, vol. 4, no. 1, pp. 12-16, 2017.
[8] T. V. Nguyen, H. T. Ha, and N. T. Tran, “Solutions to mobilize community resources for new rural
development in Pac Nam district, Bac Kan province,” Vietnam Journal of Agriculture and Rural
Development, vol. 8, no. 2, pp. 244-251, 2017.
[9] C. C. Huynh, “Solutions to mobilize community resources for new rural development in Tien Giang
province,” Can Tho University Journal of Science, vol. 46, no. 4, pp. 84-93, 2016.
[10] C. D. Nguyen, P. D. Tran, T. T. V. Pham, and T. S. Le, “Assess and mobilize community resources
for new rural development in Vinh Vien commune, Hau Giang,” Can Tho University Journal of
Science, vol. 24, no. 4, pp. 199-209, 2016.
[11] T. V. Nguyen, “Promoting people's participation and contributions to the new rural development:
[12] H. T. Doan, “Solutions to mobilize financial resources for new rural development in pilot model -
[13] Chairman of Boc Bo commune People's Committee, Report summarizing 10 years of implementation
of new rural development program in Boc Bo commune, Pac Nam district, Bac Kan province, 2021.
[14] T. K. T. Tran and H. V. Do, Statistics in Market Research. National Economics University Publishing
House, 2018.
[15] N. X. P. Le and Y. T. T. Le, “The level of interest of students of Can Tho University about labor
mobility in the ASEAN economic community,” Can Tho University Journal of Science, vol. 54, no. 1,
pp. 224-232, 2018.
115
Email: [email protected]
9 trang
15140
Free
Bạn đang xem tài liệu "Huy động nguồn lực cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn: Những bài học kinh nghiệm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- huy_dong_nguon_luc_cong_dong_trong_xay_dung_nong_thon_moi_tr.pdf
