Luận văn Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đại Kim

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

BÙI THỊ LAN PHƯƠNG

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

ĐẠI KIM

LUẬN VĂN THẠC SỸ KẾ TOÁN

Hà Nội - 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

BÙI THỊ LAN PHƯƠNG

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

ĐẠI KIM

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 6034031

LUẬN VĂN THẠC SỸ KẾ TOÁN

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. NGUYỄN PHÚ GIANG

Hà Nội - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá

nhân Em, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các

số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và

đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Em xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.

Học viên

Bùi Thị Lan Phương

LỜI CẢM ƠN

Em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban lãnh đạo Trường Đại

học Lao động Xã hội, Khoa Sau đại học, các thầy giáo, cô giáo của trường đã

đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức lý luận và phương pháp nghiên cứu để

Em thực hiện luận văn này.

Em xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Giảng viên PGS.TS

Nguyễn Phú Giang, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ báo giúp đỡ Em

trong suốt quá trình thực hiện và hoàn chỉnh luận văn.

Em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo trong Hội

đồng bảo vệ luận văn đã chỉ dẫn, bổ sung những ý kiến quý báu giúp Em nhận

thức sâu sắc hơn nội dung nghiên cứu.

Em xin trân trọng cảm ơn các nhà quản lý, các cán bộ nhân viên của

Công ty Cổ phần Đại Kim đã tạo điều kiện cung cấp cho Em những số liệu và

thông tin hữu ích để thực hiện luận văn.

Sau cùng, Em xin chân thành cảm ơn gia đình, những người bạn, người

đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ Em trong quá trình nghiên cứu

và thực hiện luận văn.

Một lần nữa, Em xin phép được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình!

Học viên

Bùi Thị Lan Phương

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.........................................................................

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ...................................

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .......................... 1

1.1. Tính cấp thiết của đề tài........................................................................ 1

1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài............................................................. 2

1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu............................................................. 2

1.4. Kết cấu của luận văn ............................................................................. 2

1.5. Tổng quan các công trình nghiên cứu .................................................. 3

1.6. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................... 5

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT

VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

CÔNG NGHIỆP........................................................................................... 7

2.1. Một số định nghĩa, khái niệm liên quan đến kế toán chi phí sản xuất

và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp............ 7

2.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất............................................................... 7

2.1.2. Phân loại chi phí sản xuất................................................................. 9

2.1.3. Khái niệm giá thành sản phẩm........................................................ 12

2.1.4. Phân loại giá thành sản phẩm......................................................... 13

2.2. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.............. 15

2.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất ................................................. 15

2.2.2. Đối tượng và kỳ tính giá thành sản phẩm........................................ 15

2.3. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất............................................... 16

2.3.1. Phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp............................................ 17

2.3.2. Phương pháp tập hợp và phân bổ gián tiếp..................................... 17

2.4. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo chuẩn mực kế

toán Việt Nam............................................................................................. 18

2.4.1. Chuẩn mực số 01............................................................................. 18

2.4.2. Chuẩn mực số 02............................................................................. 20

2.4.3. Chuẩn mực số 16............................................................................. 23

2.5. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong kế toán tài

chính............................................................................................................ 24

2.5.1. Kế toán chi phí sản xuất.................................................................. 25

2.5.2. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất................................................... 30

2.5.3. Các phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ trong doanh

nghiệp sản xuất......................................................................................... 30

2.5.4. Phương pháp tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

.................................................................................................................. 32

2.6. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong kế toán quản

trị................................................................................................................. 34

2.6.1. Phân loại chi phí............................................................................. 34

2.6.2. Định mức chi phí............................................................................. 40

2.6.3. Dự toán chi phí sản xuất ................................................................. 42

2.6.4. Phân tích biến động chi phí............................................................. 44

2.6.5. Báo cáo kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm ................. 47

2.7. Cung cấp thông tin kế toán quản trị để ra quyết định ...................... 50

2.7.1. Mối quan hệ giữa các loại chi phí................................................... 50

2.7.2. Phân tích điểm hòa vốn trong tiêu thụ............................................. 52

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI

PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ

PHẦN ĐẠI KIM......................................................................................... 53

3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Đại Kim............................................. 53

3.1.1. Tổng quan về tổ chức hoạt động quản lý của Công ty CP Đại Kim . 53

3.1.2 .Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức kinh doanh của công ty cổ phần

Đại Kim .................................................................................................... 56

3.1.3. Đặc điểm công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Đại Kim................ 57

3.2. Phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm

tại Công ty cổ phần Đại Kim trên góc độ kế toán tài chính ..................... 60

3.2.1. Thực trạng việc vận dụng các quy định kế toán............................... 60

3.2.2. Kế toán chi phí sản xuất.................................................................. 61

3.2.3. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp, tính và kết

chuyển giá thành sản phẩm....................................................................... 68

3.3. Phân tích thực trạng kế toán chí phí sản xuất và giá thành sản phẩm

tại công ty Cổ phần Đại Kim trên góc độ kế toán quản trị ...................... 72

3.3.1. Phân loại chi phí............................................................................. 72

3.3.2. Xác định chi phí .............................................................................. 73

3.3.3. Định mức chi phí............................................................................. 74

3.3.4. Dự toán chi phí ............................................................................... 75

3.3.5. Báo cáo quản trị chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ

phần Đại Kim............................................................................................ 76

3.3.6. Phân tích chi phí phục vụ cho việc ra quyết định............................. 77

CHƯƠNG 4: CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẠI KIM....................................................... 79

4.1. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất

và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Đại Kim................................ 79

4.1.1. Các kết luận .................................................................................... 79

4.1.2. Các phát hiện.................................................................................. 81

4.2. Triển vọng và quan điểm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá

thành sản phẩm tại công ty cổ phần Đại Kim........................................... 83

4.2.1. Triển vọng hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

tại công ty cổ phần Đại Kim...................................................................... 83

4.2.2. Quan điểm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại công ty cổ phần Đại Kim............................................................ 84

4.3. Các đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và

giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Đại Kim..................................... 85

4.3.1. Giải pháp theo góc độ Kế toán tài chính ........................................ 85

4.3.2. Giải pháp theo góc độ Kế toán quản trị........................................... 89

4.4. Điều kiện thực hiện giải pháp ............................................................. 97

4.4.1. Về phía nhà nước ........................................................................... 97

4.4.2. Về phía doanh nghiệp...................................................................... 98

PHỤ LỤC........................................................................................................

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

BHXH

BHYT

BHTN

CP

Bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm thất nghiệp

Chi phí

CPNVLTT

CPNCTT

CPSXC

CPSX

DN

Chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất

Doanh nghiệp

KKĐK

KKTX

KPCĐ

KTQTCP

NVL

Kiểm kê định kỳ

Kê khai thường xuyên

Kinh phí công đoàn

Kế toán quản trị chi phí

Nguyên vật liệu

NCTT

PX

Nhân công trực tiếp

Phân xưởng

SXC

Sản xuất chung

SLSP

Số lượng sản phẩm

Sản phẩm

SP

SPDDCK

SPHTTĐ

SXKD

TK

Sản phẩm dở dang cuối kỳ

Sản phẩm hoàn thành tương đương

Sản xuất kinh doanh

Tài khoản

TSCĐ

Tài sản cố định

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

Phụ lục 01

Phụ lục 02

Phụ lục 03

Phụ lục 04

Phụ lục 05

Phụ lục 06

Phụ lục 07

Phụ lục 08

Phụ lục 09

Phụ lục 10

Phụ lục 11

Phụ lục 12

Phụ lục 13

Phụ lục 14

Phụ lục 15

Phụ lục 16

Phụ lục 17

Phụ lục 18

Phụ lục 19

Phụ lục 20

Phụ lục 21

Phụ lục 22

Phụ lục 23

Phụ lục 24

Phụ lục 25

Danh sách câu hỏi phỏng vấn

Tổng hợp kết quả phỏng vấn

Sơ đồ kế toán chi phí NVLTT theo PP KKTX

Sơ đồ kế toán chi phí NCTT theo PP KKTX

Sơ đồ kế toán chi phí SXC theo PP KKTX

Sơ đồ kế toán tổng hợp chi phí SX theo PP KKTX

Sơ đồ kế toán chi phí NVLTT theo PP KKĐK

Sơ đồ kế toán tổng hợp chi phí SX theo PP KKĐK

Sơ đồ quy trình sản xuất Nhựa của CT CP Đại Kim

Sơ đồ quy trình sản xuất Mút của CT CP Đại Kim

Sơ đồ tổ chức bộ máy kinh doanh của CT CP Đại Kim

Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của CT CP Đại Kim

Sơ đồ hình thức kế toán Nhật Ký chung

Quy trình kế toán trên phần mềm Misa

Bảng định mức vật tư PX Nhựa tháng 12/2015

Giấy đề nghị xuất kho vật tư, hàng hóa

Phiếu xuất kho

Bảng kê chi tiết vật liệu xuất dùng

Bảng phân bổ NVL, CCDC

Sổ Nhật Ký chung

Sổ chi tiết TK 6211

Sổ cái TK 6211

Phụ lục 26

Phụ lục 27

Phụ lục 28

Phụ lục 29

Phụ lục 30

Phụ lục 31

Phụ lục 32

Phụ lục 33

Phụ lục 34

Phụ lục 35

Phụ lục 36

Phụ lục 37

Sổ cái TK 621

Bảng chấm công

Phiếu xác nhận sản phẩm, công việc hoàn thành

Bảng thanh toán lương

Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương

Sổ chi tiết TK 6221

Sổ cái TK 6221

Sổ cái TK 622

Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ

Sổ chi tiết TK 6271

Sổ cái TK 6271

Sổ cái TK 627

Phụ lục 38-47 Bảng tính giá thành sản phẩm

Phụ lục 48

Phụ lục 49

Phụ lục 50

Phụ lục 51

Sổ chi tiết TK 1541

Sổ cái TK 1541

Sổ cái TK 154

Bảng phân loại chi phí sản xuất

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Quá trình sản xuất kinh doanh trong bất kỳ doanh nghiệp nào cũng là

một quá trình kết hợp và tiêu hao các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm. Tổng

hợp toàn bộ các hao phí mà doanh nghiệp bỏ ra liên quan đến hoạt động sản

xuất kinh doanh trong kỳ đó là chi phí sản xuất. Để doanh nghiệp có thể tồn

tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường thì hoạt động sản xuất kinh doanh

ít nhất phải bù đắp được chi phí sản xuất. Do đó, trong quá trình SXKD của

mình, các DN cần phải hạch toán chi phí đầu vào một cách hợp lý, tìm ra các

biện pháp tốt nhất để giảm chi phí không cần thiết nhằm tránh gây lãng phí.

Việc hạch toán chi phí sản xuất chính xác sẽ giúp DN chủ động kiểm

soát chi phí sản xuất, làm tốt công tác tính giá thành SP. Đặc biệt, trong xu thế

hội nhập với khu vực và thế giới, các DN Việt Nam đang phải đối mặt với

nhiều thách thức lớn, vì thế họ phải không ngừng nâng cao chất lượng, hạ giá

thành nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh, chiếm thị phần lớn, làm tăng

doanh thu. Như vậy, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là

một phần hành trọng tâm trong toàn bộ công tác kế toán của các DN sản xuất.

Từ việc cung cấp thông tin đúng về CPSX, chi phí hoạt động, giá thành

sản phẩm giúp các nhà quản trị có các quyết định trong ngắn hạn và dài hạn.

Đồng thời, các nhà quản trị còn đánh giá được việc thực hiện kế hoạch sản

xuất để từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm chi phí, giảm giá thành và

nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, Em đã chọn đề tài “Kế

toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đại

Kim” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình với mong muốn tìm ra

những giải pháp hữu ích góp phần vào công việc đổi mới phương thức quản

lý của Công ty Cổ phần Đại Kim hiện nay.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Hệ thống hóa làm sáng tỏ cơ sở lý luận phương pháp nghiên cứu về kế

toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

Nghiên cứu các vấn đề thực tế về kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm nhựa tại Công ty cổ phần Đại Kim, kết hợp so sánh, đối chiếu

với hệ thống cơ sở lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất để từ đó đánh giá, nhận xét thực trạng

phần hành kế toán này.

Đưa ra các kết luận và đề xuất có tính khả thi nhằm hoàn thiện kế toán

chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty cổ phần Đại Kim, đồng

thời đưa ra các điều kiện thực hiện các đề xuất đó.

1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm hiện nay tại Công ty Cổ phần Đại Kim.

Phạm vi nghiên cứu:

Về nội dung: Tìm hiểu và đánh giá kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đại Kim

Về không gian: Công ty Cổ phần Đại Kim

1.4. Kết cấu của luận văn

Kết cấu của luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, gồm 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực trạng kế toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Đại Kim

Chương 4: Các kết luận và đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty cổ phần Đại Kim

1.5. Tổng quan các công trình nghiên cứu

Tình hình nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

Luận văn thạc sỹ “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

điều hòa tại Công ty Cổ phần Nagakawa Việt Nam” (Nguyễn Thị Hồng Vân,

2013) đã đưa ra lý luận cơ bản về kế toán chi phí và giá thành sản phẩm sản

xuất, phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

tại DN. Từ đó, đưa ra các đề xuất hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính

giá thành sản phẩm điều hòa tại Công ty Cổ phần Nagakawa Việt Nam

Một là, hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán: Đề xuất nâng cao trình độ,

tay nghề cho nhân viên kế toán, tổ chức bộ phận kế toán quản trị

Hai là, hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán: Chứng từ phải thống nhất

về quy cách, biểu mẫu và trình tự luân chuyển, lưu trữ sắp xếp khoa học

Ba là, hoàn thiện hệ thống báo cáo: đề xuất thực hiện lập các báo cáo

quản trị về chi phí theo định kỳ, tháng, quý hoặc theo từng đơn hàng.

Tuy nhiên, luận văn chưa đi sâu vào nghiên cứu thực trạng xây dựng

định mức và dự toán chi phí tại Công ty.

Trong Luận văn thạc sỹ “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm may mặc gia công xuất khẩu tại Tổng Công ty May 10” của Lê Thị Thu

Hằng (2013), Tác giả đã đề xuất hoàn thiện phân loại CP theo mức độ ứng xử

trong DN may mặc. Với chi phí SXC phát sinh hầu hết là CP hỗn hợp thì các

DN có thể sử dụng phương pháp cực đại - cực tiểu hoặc bình phương bé nhất

để phân loại thành CP cố định và CP biến đổi.

Tác giả cũng đề xuất hoàn thiện hạch toán thiệt hại trong doanh nghiệp

may mặc thông qua việc quy định rõ tỷ lệ sản phẩm hỏng trong và ngoài định

mức để loại trừ chi phí ngoài định mức ra khỏi giá thành sản phẩm. Đồng

thời, Tác giả còn đề xuất cần xây dựng hệ thống định mức chi phí sản xuất,

vận hành hệ thống kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Luận văn đề xuất những hướng hoàn thiện cho kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm may mặc gia công xuất khẩu cho công ty May 10

theo cả hướng kế toán tài chính và kế toán quản trị.

Tuy nhiên, các giải pháp đưa ra chưa có số liệu tính toán và các bước

thực hiện giải pháp cụ thể.

Nghiên cứu của Tác giả Nguyễn Bích Hương Thảo (2013) đăng trên

Tạp Chí Tài Chính số 8 “Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm cho các

doanh nghiệp chế biến thủy sản” đã đưa ra những đề xuất có tính khả thi như:

Về phương pháp tính giá thành SP: Tác giả đưa ra đặc điểm quy trình

công nghệ sản xuất, đối với ngành chế biến thủy sản có cùng quy trình nhưng

tạo ra một nhóm sản phẩm có quy cách khác nhau, vì thế kế toán phải xác

định tỷ lệ giá thành giữa tổng giá thành thực tế và giá thành theo định mức.

Ngoài ra, Tác giả còn đề xuất ứng dụng kế toán quản trị nâng cao quản

lý và kiểm soát chi phí gồm: xây dựng định mức chi phí cho CPNVLTT,

CPNCTT, CPSXC. Đề tài đã đi sâu vào ảnh hưởng của đặc điểm quy trình

công nghệ và sản phẩm để đánh giá công tác kế toán, đưa ra những hoàn thiện

cho công tác KTCP và tính giá thành SP thuộc lĩnh vực chế biến thủy sản.

Tuy nhiên, một số nội dung nghiên cứu của tác giả về Kế toán quản trị

còn trùng lặp với nội dung của Kế toán tài chính

Trong luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện công tác tổ chức công tác kế toán

tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Sản xuất và

thương mại Tân Á” (Hoàng Yến, 2011) đã chỉ ra chi tiết và khá chặt chẽ lý

thuyết xung quanh vấn đề kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm

Tuy luận văn đã tiếp cận vấn đề trên hai góc độ kế toán tài chính và kế

toán quản trị. Nhưng cách tiếp cận hai góc độ này còn rời rạc, chưa chặt chẽ,

trình bày riêng rẽ chưa đan xen vào nhau để thấy được sự khác biệt.

Luận văn “Tổ chức hoàn thiện kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá

thành sản phẩm xây lắp tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc tập đoàn Cavico

Việt Nam” (Phạm Thị Mai Hương, 2011) đã hệ thống hóa được một số vấn đề

lý luận cơ bản về tổ chức KT Quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

xây lắp. Luận văn đã làm sáng tỏ bản chất nội dung của tổ chức KT Quản trị

chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các DN xây lắp, tổ chức lập dự

toán chi phí, phân tích chi phí và giá thành sản phẩm.

Luận văn đưa ra được các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTQTCP

sản xuất và giá thành SP, đồng thời đi sâu phản ánh thực trạng tổ chức

KTQTCP sản xuất và giá thành SP xây lắp của các DN xây lắp thuộc tập đoàn

Cavico Việt Nam để làm cơ sở để xem xét đánh giá thực trạng tổ chức Kế

toán QTCP sản xuất và giá thành sản phẩm tại các DN xây lắp hiện nay.

Bên cạnh những mặt đạt được đó, luận văn còn điểm hạn chế là các giải

pháp đưa ra chưa thực sự thực tế và khả năng áp dụng chưa cao

1.6. Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết vấn đề đặt ra cần nghiên cứu đề tài của luận văn, tác giả

sử dụng phương pháp định tính và phương pháp định lượng để nghiên cứu

thông qua các công cụ và phương pháp cụ thể là thu thập dữ liệu và xử lý

phân tích dữ liệu.

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:

Phương pháp phỏng vấn: Tác giả sử dụng phương pháp này để thu

thập thông tin về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ở Công ty Cổ

phần Đại Kim. Tiến hành phỏng vấn, Tác giả đã thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Lên kế hoạch phỏng vấn.

Xác định mục đích phỏng vấn: Phỏng vấn nhằm thu thập các thông tin

về tổ chức công tác kế toán CPSX và giá thành sản phẩm

Xác định đối tượng phỏng vấn: Đối tượng phỏng vấn là Tổng giám đốc,

giám đốc các chi nhánh, kế toán trưởng, kế toán phần hành

Thời gian và địa điểm phỏng vấn: Tiến hành trong giờ hành chính với

thời gian đã thỏa thuận trước tại các phòng ban của đối tượng phỏng vấn.

Xây dựng câu hỏi phỏng vấn: (Phụ lục 01)

Bước 2: Tiến hành phỏng vấn:

Tiến hành hẹn và gặp trực tiếp các đối tượng phỏng vấn tại Công ty.

Sau khi giới thiệu và tìm hiểu một chút thông tin cá nhân thì buổi phỏng vấn

được bắt đầu theo các câu hỏi đã được chuẩn bị trước.

Tác giả đã sử dụng máy ghi âm, giấy bút để ghi chép, ghi âm lại cuộc

phỏng vấn để làm tư liệu sử dụng trong việc viết luận văn này. (Phụ lục 02).

Phương pháp nghiên cứu hiện trường

Tác giả trực tiếp tiến hành quan sát tại phòng kế toán, bộ phận kế toán

CP sản xuất và giá thành sản phẩm của Công ty. Tác giả nghiên cứu hành vi

của người quản trị và các kế toán viên thực hành công tác kế toán chi phí sản

xuất và giá thành sản phẩm, nghiên cứu các chứng từ kế toán, trình tự luân

chuyển chứng từ, sổ kế toán, quy trình ghi sổ, các báo cáo kế toán,...

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:

Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu có sẵn đã được thu thập từ trước. Thông qua

các phiếu điều tra, các cuộc phỏng vấn trước đó hay những thông tin thu được

qua nghiên cứu các tài liệu của Công ty Cổ Phần Đại Kim, sách báo, tạp chí,

internet...được sử dụng để làm cơ sở phân tích tình hình hiện tại của doanh

nghiệp về tài sản, nguồn vốn, kết quả SXKD và thu thập số liệu về kế toán chi

phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của doanh nghiệp.

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ

GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN

XUẤT CÔNG NGHIỆP

2.1. Một số định nghĩa, khái niệm liên quan đến kế toán chi phí sản xuất

và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp

2.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất

Quá trình SXKD là quá trình mà doanh nghiệp phải thường xuyên đầu tư các

loại chi phí khác nhau để cùng đạt được mục đích là tạo ra khối lượng sản

phẩm, lao vụ hoặc khối lượng công việc phù hợp với nhiệm vụ sản xuất đã

xác định và thực hiện. Thực chất hoạt động SXKD của DN là sự vận động,

kết hợp, tiêu dùng và chuyển đổi các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao

động và sức lao động để tạo ra kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất. Quá

trình vận động của chu kỳ SXKD có thể khái quát thành ba giai đoạn:

Quá trình hoạt động SXKD của doanh nghiệp được thực hiện liên tục,

lặp lại không ngừng và điểm khởi đầu của mỗi quá trình SXKD là tiền, các

khoản phải thu, các tài sản khác. Như vậy, chi phí hoạt động của doanh

nghiệp phát sinh trong tất cả các giai đoạn sản xuất, tuy nhiên chỉ các chi phí

phát sinh trong giai đoạn biến đổi các yếu tố đầu vào để trở thành các sản

phẩm, lao vụ, dịch vụ mới được gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất có

thể được định nghĩa theo nhiều phương diện khác nhau.

Theo VAS 01 và IAS 01“Chuẩn mực chung” thì: “Chi phí là các yếu tố

làm giảm các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp trong kỳ, dưới hình thức các

khoản tiền chi ra hoặc giảm tài sản hoặc làm phát sinh các khoản nợ dẫn đến

làm giảm nguồn vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm khoản phân phối cho

các cổ đông hoặc chủ sỡ hữu”. Theo định nghĩa này, chi phí được xem xét

theo từng kỳ kế toán và là các khoản mục trong báo cáo tài chính. Theo cách

đó thì chi phí được ghi nhận, phản ánh theo những nguyên tắc nhất định. Định

nghĩa chi phí như vậy phù hợp khi đứng trên góc độ của đối tượng sử dụng

thông tin kế toán tài chính, chủ yếu là đối tượng bên ngoài doanh nghiệp.

Vậy để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh của mình các doanh

nghiệp phải huy động, sử dụng các nguồn lực như lao động, vật tư, tiền vốn...

để tạo ra sản phẩm hay hoàn thành công việc, lao vụ của mình. Những chi phí

mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành sản xuất sản phẩm, hoàn thành công

việc, lao vụ đó được gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất kinh doanh của

các doanh nghiệp phát sinh thường xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt

động của doanh nghiệp. Nhưng để phục vụ cho nhu cầu quản lý chi phí sản

xuất kinh doanh phải được tập hợp theo từng thời kỳ: tháng, quý, năm.

Trên góc độ KTTC: Chi phí sản xuất hay chi phí chế tạo sản phẩm là

toàn bộ các khoản chi phí liên quan tới việc sản xuất, chế tạo sản phẩm phát

sinh trong quá trình sản xuất. Toàn bộ các chi phí này được tính vào giá thành

sản phẩm. Chỉ những chi phí dùng để tiến hành các hoạt động sản xuất mới

được coi là chi phí sản xuất và là bộ phận quan trọng trong chi phí SXKD của

DN. Chi phí sản xuất gồm nhiều khoản mục khác nhau, thông thường gồm:

CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP sản xuất chung.

Trên góc độ KTQT: Chi phí có thể là dòng phí tổn thực tế gắn liền với

hoạt động hàng ngày khi tổ chức thực hiện, kiểm tra, ra quyết định, chi phí

cũng có thể là dòng phí tổn ước tính để thực hiện dự án, những phí tổn mất đi

do chọn lựa phương án, hy sinh cơ hội kinh doanh. Như vậy, chi phí có thể đã

thực tế phát sinh, cũng có thể chưa phát sinh mà mới chỉ ước tính; có thể là

những cơ hội bị mất đi do chúng ta đã lựa chọn một cơ hội khác. Chi phí

không phải gắn liền với một kỳ cụ thể nào mà nó được xem xét gắn liền với

các phương án, cơ hội kinh doanh gắn liền với một quyết định cụ thể mà nhà

quản trị phải đưa ra. Chi phí là các hy sinh về các lợi ích kinh tế, phản ánh các

nguồn lực mà đơn vị sử dụng để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ.

Xét về mặt bản chất thì chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn vào đối

tượng tính giá nhất định, vốn này được DN bỏ ra trong quá trình sản xuất.

Xuất phát từ mục đích và nguyên tắc KD thì mọi sản phẩm tạo ra luôn được

DN quan tâm đến hiệu quả mang lại.

2.1.2. Phân loại chi phí sản xuất

2.1.2.1. Phân loại CP theo nội dung tính chất kinh tế của chi phí

Đặc điểm của cách phân loại này là căn cứ vào nội dung, tính chất kinh

tế của chi phí, các chi phí giống nhau được xếp vào một yếu tố, không phân

biệt chi phí đó phát sinh trong lĩnh vực hoạt động nào, bao gồm:

Chi phí nguyên vật liệu: Là trị giá nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ,

nhiên liệu, phụ tùng thay thế đã sử dụng phục vụ trực tiếp sản xuất.

Chi phí tiền lương, tiền công: Là chi phí về tiền lương, tiền công phải

trả cho người lao động tham gia vào quá trình sản xuất

Chi phí các khoản trích theo lương: Là các khoản trích theo lương phải

trả người lao động như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ.

Chi phí về công cụ, dụng cụ: Là giá trị công cụ dụng cụ xuất sử dụng và

tính phân bổ cho chi phí sản xuất trong kỳ

Chi phí khấu hao tài sản cố định: Là chi phí về trị giá hao mòn của

TSCĐ sử dụng phục vụ trực tiếp cho sản xuất.

Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là các khoản chi phí về dịch vụ phục vụ

trực tiếp cho quá trình sản xuất như: Vận chuyển, điện thoại, nước,...

Các chi phí khác bằng tiền: Là những khoản chi phí trực tiếp khác

ngoài những chi phí trên như: tiếp khách, hội nghị, thuế tài nguyên (nếu có).

Cách phân loại này cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng loại chi phí sản

xuất mà doanh nghiệp đã chi ra để lập bản thuyết minh báo cáo tài chính,

phân tích tình hình, thực hiện dự toán chi phí và lập dự toán chi phí kỳ sau.

2.1.2.2. Phân loại CP theo mục đích, công dụng chi phí và quản lý giá thành

Theo cách phân loại này thì những chi phí có công dụng như nhau sẽ

được xếp vào một yếu tố, bao gồm:

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ giá trị nguyên vật liệu

chính, vật liệu phụ, vật liệu khác... được sử dụng trực tiếp sản xuất sản phẩm

Chi phí nhân công trực tiếp là toàn bộ chi phí trả cho công nhân trực

tiếp sản xuất sản phẩm như tiền lương, các khoản phụ cấp, các khoản BHXH,

BHYT, BHTN, KPCĐ trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất.

Chi phí sản xuất chung là những khoản chi phí sản xuất liên quan đến

việc phục vụ và quản lý sản xuất trong phạm vi các phân xưởng, tổ đội sản

xuất bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí

vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí dịch vụ mua ngoài... phục vụ cho sản xuất.

Tùy theo đặc điểm, yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp mà chi phí

sản xuất cũng có thể được theo dõi chi tiết thành các khoản mục nhỏ hơn. Đối

với các doanh nghiệp sản xuất ra nhiều loại sản phẩm thì chi phí sản xuất còn

có thể được hạch toán theo từng khoản mục chi phí cho từng sản phẩm

Cách phân loại này là cơ sở để doanh nghiệp quản lý chi phí theo định

mức, tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản

mục. Ngoài ra, đây căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch và xây

dựng định mức chi phí sản xuất cho kỳ sau.

2.1.2.3. Phân loại CP theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm hoàn thành.

Đây là phương pháp phân loại chi phí được sử dụng nhiều trong kế toán

quản trị chi phí sản xuất. Mỗi yếu tố chi phí tham gia vào quá trình sản xuất

với mức độ khác nhau, có yếu tố chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sản

xuất sản phẩm, có yếu tố không chủ yếu chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng chi phí

sản xuất đó. Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được chia thành: