Luận văn Tạo động lực lao động thông qua chính sách đãi ngộ tài chính của Cơ quan điều hành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI

PHAN THUÝ LIÊN

TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG THÔNG QUA CHÍNH SÁCH

ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH CỦA CƠ QUAN ĐIỀU HÀNH CÔNG

TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN NHÀ

XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quản trị nhân lực

Mã ngành: 8340404

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ MINH HOÀ

HÀ NỘI – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá

nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các

số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và

đảm bảo tuân thủ các quy định về quyền sơ hữu trí tuệ.

Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.

Tác giả

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất tới TS.

Nguyễn Thị Minh Hoà đã tận tình chỉ bảo và tạo mọi điều kiện giúp tôi hoàn

thành luận văn một cách tốt nhất.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến tập thể cán bộ, giảng viên khoa Sau Đại học

– Trường Đại học Lao động - Xã hội đã có những giúp đỡ, đóng góp chân

tình trong suốt thời gian tôi tham gia học tập tại trường, đặc biệt là trong giai

đoạn làm luận văn tốt nghiệp.

Trong quá trình thực hiện, do hạn chế về lý luận, kinh nghiệm cũng như

thời gian nghiên cứu còn hạn chế, luận văn không tránh khỏi những sai sót.

Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô giáo và các

bạn để luận văn được hoàn thiện hơn.

Trân trọng cảm ơn./.

Tác gỉả

Phan Thuý Liên

I

MỤC LỤC

DANH MỤC VIẾT TẮT............................................................................. V

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ........................................VI

LỜI NÓI ĐẦU.............................................................................................. 1

1. Lý do chọn đề tài........................................................................................ 1

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.................................................. 2

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................ 5

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .................................................................. 5

5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................ 6

6. Những đóng góp mới của luận văn............................................................. 8

7. Kết cấu luận văn......................................................................................... 8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TẠO ĐỘNG LỰC

LAO ĐỘNG THÔNG QUA CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH

TRONG TỔ CHỨC ..................................................................................... 9

1.1. Một số khái niệm cơ bản ....................................................................... 9

1.1.1. Nhu cầu ................................................................................................ 9

1.1.2. Lợi ích................................................................................................ 10

1.1.3. Động lực lao động .............................................................................. 10

1.1.4. Tạo động lực lao động........................................................................ 11

1.1.5. Mối quan hệ giữa nhu cầu - lợi ích - động lực .................................... 12

1.1.6. Chính sách đãi ngộ tài chính............................................................... 13

1.2. Các lý thuyết về tạo động lực.............................................................. 16

1.2.1. Lý thuyết về sự tăng cường tích cực của Skinner................................ 16

1.2.2. Lý thuyết thúc đẩy động cơ theo kỳ vọng của Victor H.Vroom .......... 18

1.2.3. Lý thuyết về sự công bằng của Stacy Adams:..................................... 20

1.3. Nội dung phân tích khả năng tạo động lực lao động thông qua chính

sách đãi ngộ tài chính................................................................................. 21

II

1.3.1. Các yêu cầu về chính sách đãi ngộ tài chính trong việc tạo động lực lao

động ........................................................................................................... 21

1.3.2. Đánh giá khả năng tạo động lực lao động của chính sách đãi ngộ tài

chính ........................................................................................................... 22

1.4. Các tiêu chí đánh giá kết quả tạo động lực lao động ......................... 26

1.4.1. Sự nỗ lực làm việc của người lao động do chính sách đãi ngộ tài chính.... 26

1.4.2. Năng xuất lao động/kết quả thực hiện công việc................................. 27

1.4.3. Mức độ gắn kết của người lao động.................................................... 27

1.4.4. Ý thức chấp hành kỷ luật.................................................................... 28

1.4.5. Thái độ làm việc của người lao động.................................................. 28

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tạo động lực lao động thông qua

chính sách đãi ngộ tài chính....................................................................... 29

1.5.1. Yếu tố bên trong................................................................................. 29

1.5.2. Các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài.......................................... 32

1.6. Kinh nghiệm của một số tổ chức trong tạo động lực lao động thông

qua chính sách đãi ngộ tài chính và bài học kinh nghiệm rút ra cho Cơ

quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam................................... 33

1.6.1. Kinh nghiệm của một số tổ chức......................................................... 33

1.6.2. Bài học kinh nghiệm........................................................................... 36

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG

THÔNG QUA CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH TẠI CƠ QUAN

ĐIỀU HÀNH NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM ...................... 37

2.1. Giới thiệu khái quát về Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành

viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam...................................................... 37

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển....................................................... 37

2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của công ty......................................................... 41

2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty .................................................... 42

III

2.1.4. Cơ quan Điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam....................... 43

2.1.5. Một số đặc điểm kinh doanh của công ty .............................................. 45

2.2. Đặc điểm các yếu tố nguồn lực của Cơ quan điều hành Nhà xuất bản

Giáo dục Việt Nam...................................................................................... 46

2.2.1. Tình hình tài chính của Công ty trong 3 năm 2016-2017-2018............... 46

2.2.2. Tình hình sử dụng lao động của Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục

Việt Nam ...................................................................................................... 48

2.3. Đánh giá khả năng tạo động lực lao động thông qua chính sách đãi

ngộ tài chính tại Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.... 50

2.3.1. Đánh giá khả năng tạo động lực qua chính sách thù lao cơ bản........... 50

2.3.1.1. Lương cứng phần 1.......................................................................... 50

2.3.2. Đánh giá khả năng tạo động lực của chính sách khuyến khích tài chính.... 63

2.3.3. Đánh giá khả năng tạo động lực lao động của chính sách phúc lợi tài

chính ........................................................................................................... 69

2.4. Đánh giá kết quả tạo động lực lao động tại Cơ quan điều hành Nhà

xuất bản Giáo dục Việt Nam...................................................................... 74

2.4.1. Sự nỗ lực làm việc của người lao động............................................... 74

2.4.2. Năng suất lao động............................................................................. 75

2.4.3. Mức độ gắn bó với công việc.............................................................. 77

2.4.4. Ý thức chấp hành kỉ luật..................................................................... 78

2.4.5. Thái độ làm việc của người lao động.................................................. 78

2.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới khả năng tạo động lực của chính sách tài

chính tại Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ............. 79

2.5.1. Các yếu tố thuộc môi trường bên trong............................................... 79

2.5.2. Các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài.......................................... 82

2.6. Đánh giá chung.................................................................................... 83

2.6.1. Kết quả đạt được ................................................................................ 83

IV

2.6.2. Hạn chế và nguyên nhân..................................................................... 84

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỘT SỐ GIẢI

PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG

THÔNG QUA CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH TẠI CƠ QUAN

ĐIỀU HÀNH NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM ..................... 88

3.1. Mục tiêu và phương hướng phát triển của Cơ quan điều hành Nhà

xuất bản Giáo dục Việt Nam...................................................................... 88

3.1.1. Mục tiêu ............................................................................................. 88

3.1.2 Phương hướng..................................................................................... 88

3.2. Một số giải pháp nhằm tăng cường khả năng tạo động lực của chính

sách đãi ngộ tài chính tại Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt

Nam ........................................................................................................... 89

3.2.1. Những giải pháp chung....................................................................... 90

3.2.2. Những giải pháp cụ thể....................................................................... 92

3.3. Kiến nghị cá nhân.............................................................................. 102

3.3.1. Kiến nghị với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam............................... 102

3.3.2. Kiến nghị với Nhà nước ................................................................... 104

KẾT LUẬN............................................................................................... 105

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 107

PHỤ LỤC........................................................................................................

V

DANH MỤC VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

Tạo động lực lao động

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

Trách nhiệm hữu hạn

TĐLLĐ

NXBGDVN

TNHH

MTV

Một thành viên

VI

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1: Báo cáo tình hình tài chính trong 3 năm 2016 – 2018...................... 46

Bảng 2.2: Cơ cấu lao động của Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt

Nam trong 2 năm 2017 – 2018....................................................................... 48

Bảng 2.3: Bảng lương của biên tập viên cao cấp, chuyên viên cao cấp......... 51

Bảng 2.4: Bảng lương cán bộ Chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành, phục vụ . 52

Bảng 2.5: Bảng phụ cấp chức vụ, trách nhiệm của cán bộ công nhân viên ... 53

Bảng 2.6: Tiền lương bình quân của người lao động trong Công ty.............. 55

Bảng 2.7: Tiền lương bình quân của các nhà xuất bản năm 2018 ................. 55

Bảng 2.8: Hệ số lương mềm đối với lãnh đạo và cán bộ quản lý .................. 56

Bảng 2.9: Hệ số lương mềm đối với cán bộ chuyên môn nghiệp vụ ............. 57

Bảng 2.10: Đánh giá của người lao động về việc tạo động lực lao động thông

qua công cụ tiền lương, thang điểm 5........................................................... 61

Bảng 2.11: Bảng xếp loại thi đua tính lương mềm theo quý năm 2018......... 64

Bảng 2.12: Đánh giá của người lao động về việc tạo động lực lao động thông

qua công cụ tiền thưởng, thang điểm 5........................................................... 67

Bảng 2.13: Đánh giá của người lao động về việc tạo động lực lao động thông

qua phúc lợi, thang điểm 5 ........................................................................... 73

Bảng 2.14: Bảng khảo sát sự nỗ lực làm việc của người lao động khi nhận

được những khuyến khích tài chính, thang điểm 5........................................ 74

Bảng 2.15: Thống kê số lần vi phạm nội quy của cán bộ công nhân viên từ

năm 2016 - 2018 .......................................................................................... 78

Bảng 2.16: Doanh thu và lợi nhuận của Công ty trong giai đoạn 2016 - 2017

..................................................................................................................... 79

Bảng 3.1: Chấm điểm mức độ tham gia hoàn thành công việc trong quý...... 96

VII

Hình 2.1: Năng suất lao động từ năm 2016 đến năm 2018............................ 76

Hình 2.2: Số lượng sáng kiến lao động từ năm 2016 đến năm 2018 ............. 77

Sơ đồ 2.1: Bộ máy hoạt động Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam...................... 43

1

LỜI NÓI ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới, Hiệp

định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương, Cộng đồng kinh tế Asean, sự

cạnh tranh của nền kinh tế thị trường ngày càng gay gắt đã mang lại nhiều cơ

hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp. Một doanh nghiệp muốn phát

triển đi lên và giành được lợi thế trong cạnh tranh thì phải biết sử dụng triệt để

nguồn lực con người. Bởi nguồn nhân lực đóng vai trò hết sức quan trọng, đó

là nhân tố quyết định nên sự thành bại trong kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhân lực duy trì hoạt động, khởi nguồn mọi sáng tạo trong tổ chức. Và chỉ có

con người mới tạo ra hàng hoá, dịch vụ và kiểm tra được quá trình sản xuất

kinh doanh.

Tuy nhiên làm thế nào để phát huy được nhân tố con người để họ có thể

phục vụ tốt nhất cho sự phát triển của doanh nghiệp nói riêng, kinh tế đất

nước nói chung đang là vấn đề đặt ra cho mỗi doanh nghiệp. Điều đó đòi hỏi

nhà quản lý phải biết khai thác và sử dụng hợp lý nguồn nhân lực của doanh

nghiệp mình, biến nguồn nhân lực của tổ chức thành một vũ khí cực mạnh.

Muốn vậy cần thoả mãn các nhu cầu về lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần

cho người lao động để họ an tâm, nhiệt tình công tác. Hay nói cách khác, cần

phải có biện pháp tạo động lực làm việc cho người lao động trong công việc.

Công ty TNHH MTV Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là một trong

những nhà xuất bản lớn nhất cả nước, chiếm tỷ trọng 60 - 70% đầu sách xuất

bản trên toàn quốc. Trong bối cảnh hiện nay, từ khi Chính phủ ban hành chủ

trương “Một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa” nhằm cải thiện chất

lượng sách giáo dục, các nhà xuất bản được mở rộng thị phần nên có sự cạnh

tranh rất gay gắt. Bên cạnh đó, ngành xuất bản là một ngành nhạy cảm và gặp

2

nhiều áp lực khi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, chính sách của Nhà

nước và các Bộ, Ban ngành khác. Do vậy, người lao động trong Cơ quan văn

phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc lập

kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm soát các hoạt động của doanh nghiệp giúp

Nhà xuất bản vượt qua những khó khăn thử thách trước mắt để tồn tại và phát

triển hơn nữa. Chính vì vậy, việc tạo động lực cho người lao động trong Cơ

quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam bằng chính sách đãi ngộ tài

chính và phi tài chính là việc làm cấp thiết nhằm tạo điều kiện cho người lao

động yên tâm công tác, gắn bó với doanh nghiệp, tăng năng xuất lao động.

Nhận thức được tầm quan trọng của tạo động lực cho người lao động,

đặc biệt là công tác tạo động lực làm việc cho người lao động bằng những

chính sách đãi ngộ tài chính như lương, thưởng, phúc lợi, tác giả đã chọn đề tài

“Tạo động lực lao động thông qua chính sách đãi ngộ tài chính của Cơ quan

điều hành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhà xuất bản Giáo

dục Việt Nam”.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nhận thức được tầm quan trọng của các chính sách tạo động lực cho

người lao động, trong những năm gần đây có rất nhiều công trình nghiên cứu,

những cuộc hội thảo về lĩnh vực tạo động lực của các nhà khoa học trong và

ngoài nước. Việc nghiên cứu và vận dụng lý thuyết tạo động lực cho người

lao động vào thực tiễn sản xuất kinh doanh và hoạt động của doanh nghiệp

cũng được nhiều tác giả quan tâm.

Một số sách và công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:

Sách “Tuyển dụng và đãi ngộ người tài” của tác giả Brian Tracy, Nhà

xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh tái bản năm 2018 như một cuốn cẩm

năng không thể thiếu lí giải tại sao những nhà quản trị phải đi đầu trong việc

nuôi dưỡng và giữ chân nhân tài. Và những bí quyết, kinh nghiệm và yếu tố

3

để giữ chân người tài bằng những chính sách đãi ngộ tài chính và phi tài

chính. Daniel H.Pink (2013) tác giả cuốn sách “Động lực chèo lái hành vi -

Sự thật kinh ngạc về những động cơ thúc đẩy động lực của con người” tái bản

- Đổi tên từ “Động lực 3.0”, NXB Lao động xã hội (Bản quyền tiếng Việt

công ty sách Alpha). Nội dung cuốn sách là luận điểm mới về động lực làm

việc của con người trong thế kỷ 21, mà tác giả nhận định là các tổ chức,

doanh nghiệp hiện nay chưa khai thác và đánh giá đúng vai trò của nó do vẫn

còn lệ thuộc nhiều vào các mô hình tạo động lực cũ. Cuốn sách chỉ ra rằng

động lực của con người được biểu hiện qua 3 mức. Cuốn sách đề cao và

khuyến khích sử dụng động lực 3.0 - Tăng cường các biện pháp tạo động lực

nội tại bên trong mỗi con người, phát huy tính chủ động, tinh thần, nhiệt

huyết mỗi cá nhân.

“Mấy suy nghĩ về chính sách đãi ngộ cán bộ, công chức hiện nay” là

bài viết của TS. Nguyễn Minh Tuấn đăng trên Tạp chí Tuyên giáo số 3/2012.

Bài viết phân tích và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn chính sách đãi

ngộ cán bộ, công chức hiện nay.

Trịnh Việt Tiến (2018) có bài viết “Đổi mới chính sách tiền lương tạo

động lực làm việc cho người lao động: Một số vấn đề cần trao đổi” đăng trên

tạp chí Công thương có nhiều nhận định sát với tình hình thực tế của nước ta

hiện nay như tính cấp thiết phải đổi mới chính sách tiền lương; phản ánh thực

trạng trả lương chưa phản ánh đúng giá trị sức lao động của người lao động;

đưa ra những nguyên tắc trả lương cần công bằng, bình đẳng, đảm bảo năng

suất lao động, tạo khả năng nâng cao đời sống; chính sách tiền lương phải

điều tiết được các hình thức phân phối, đặc biệt là hình thức phân phối theo

kết quả và hiệu qủa kinh tế.

Vũ Thị Uyên (2008), Tạo động lực cho lao động quản lý trong các

doanh nghiệp Nhà nước ở Hà Nội đến năm 2020, luận án Tiến sĩ kinh tế.

4

Trong công trình nghiên cứu, tác giả đã phân tích thực trạng động lực và tạo

động lực cho lao động quản lý trong các doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội.

Đồng thời tác giả cũng đánh giá tình hình thực trạng về tạo động lực và rút ra

một số nguyên nhân cơ bản làm giảm động lực lao động như: Cơ cấu của

doanh nghiệp còn cồng kềnh, thù lao người quản lí chưa thỏa mãn nhu cầu

của người quản lý và chưa mang tính chất cạnh tranh trên thị trường, chưa có

sự công bằng và khoa học trong việc tuyển dụng và các mối quan hệ trong

doanh nghiệp...Từ đó tác giả đã đưa ra những quan điểm và giải pháp nhằm

tạo động lực cho người lao động quản lý trong các doanh nghiệp Nhà nước.

Hoàng Thị Hồng Lộc, Nguyễn Quốc Nghi (2014) với đề tài “Xây dựng

khung lý thuyết về động lực làm việc tại khu vực công tại Việt Nam”. Bài

nghiên cứu đã góp phần tìm tòi hướng đi cho việc xây dựng một khung lý

thuyết rành mạch cho việc tạo động lực đối với đội ngũ cán bộ, công chức,

viên chức trong khu vực nhà nước ở Việt Nam, dựa trên tháp nhu cầu của

Maslow.

Nguyễn Thị Phương Lan (2015) đã hệ thống hóa các lý luận về động

lực, tạo động lực cho người lao động trong luận án tiến sỹ Quản lý công của

mình “Hoàn thiện hệ thống công cụ tạo động lực cho công chức ở các cơ quan

hành chính Nhà nước” tại Học viện Hành chính Quốc gia. Luận án này phát

triển và nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa các công cụ tạo động lực mới

là cách tốt nhất thúc đẩy động lực làm việc của các công chức hành chính nhà

nước.

Phan Minh Đức (2018), Tạo động lực cho người lao động tại các tập

đoàn kinh tế nhà nước ở Việt Nam, luận án Tiến sĩ kinh tế tại Viện nghiên cứu

Quản lý kinh tế Trung ương. Luận án này đã tiến hành việc nghiên cứu thực

trạng của một vấn đề mới là tạo động lực cho người lao động trong các tập

đoàn kinh tế ở Việt Nam và đúc rút được mô hình khung nhằm đổi mới hoạt

5

động tạo động lực cho người lao động trong các tập đoàn kinh tế. Từ đó, luận

án đưa ra những giải pháp rất cụ thể trong đó có giải pháp: “Muốn tăng lương,

thưởng và tổng thu nhập cho người lao động, nhà quản trị không nên trông

chờ sự thay đổi của chính sách mà phải chủ động tìm kiếm cơ hội và các

nguồn tài chính để đảm bảo nhu cầu này”.

Những công trình trên đây đã góp phần hệ thống hóa những lý luận cơ

bản về tạo động lực lao động cho người lao động. Trong khi nghiên cứu thực

trạng tại các công ty, các tác giả đã chỉ ra được ưu điểm và nhược điểm để từ

đó đề xuất được những giải pháp nhằm hạn chế nhược điểm và hoàn thiện

công tác tạo động lực lao động cho người lao động. Tuy nhiên, đến nay vẫn

chưa có đề tài nào đánh giá khả năng tạo động lực làm việc của chính sách tài

chính tại Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường khả năng tạo động lực làm

việc của chính sách đãi ngộ tài chính tại Cơ quan điều hành Công ty TNHH

MTV Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về khả năng tạo động lực làm việc của

chính sách đãi ngộ tài chính tại tổ chức;

- Phân tích, đánh giá khả năng tạo động lực làm việc của chính sách đãi

ngộ tài chính tại cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đánh

giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân;

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng khả năng tạo động lực làm việc

của chính sách đãi ngộ tài chính tại Cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục

Việt Nam.

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

6

Đối tượng nghiên cứu: Khả năng tạo động lực làm việc của chính sách

đãi ngộ tài chính.

Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

- Thời gian: Dữ liệu thứ cấp dùng cho việc phân tích, đánh giá từ năm

2015 đến năm 2018, số liệu sơ cấp năm 2019 và giải pháp đề xuất đến năm

2025.

5. Phương pháp nghiên cứu

5.1. Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu

Để nghiên cứu đề tài tác giả kết hợp sử dụng cả nguồn dữ liệu thứ

cấp và sơ cấp.

Đối với nguồn số liệu thứ cấp cấp thực hiện nghiên cứu tại bàn nhằm

thu thập các thông tin chủ yếu từ các ấn phẩm khoa học đã công bố gồm giáo

trình, sách tham khảo, chuyên khảo, các bài báo đăng trên các tạp chí, các

công trình nghiên cứu khoa học đã công bố; Các báo cáo tổng kết và kết quả

hoạt động kinh doanh của Công ty. Báo cáo về chính sách đãi ngộ tài chính

bao gồm: quy định nội bộ, chính sách lương thưởng, khen thưởng, thoả ước

lao động tập thể,…

Đối với số liệu sơ cấp tác giả tiến hành phỏng vấn và điều tra trực tiếp

những đối tượng có liên quan tại Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục

Việt Nam.

Cụ thể:

Lập phiếu điều tra, bảng hỏi đối với cán bộ, công nhân viên đang làm

việc tại Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Các câu hỏi

trong phiếu điều tra liên quan đến các chính sách đãi ngộ tài chính của Công

ty. Phiếu điều tra và phương pháp phỏng vấn được thực hiện qua bốn bước

(Chuẩn bị điều tra, thu thập thông tin điều tra, xử lý thông tin, báo cáo kết

7

quả). Điều tra bằng bảng hỏi để thấy rõ thực trạng khả năng tạo động lực làm

việc của chính sách đãi ngộ tài chính, kết quả là những thông tin thu được là

các thông tin hữu ích bổ sung cho các thông tin thứ cấp. Cụ thể:

+ Địa điểm tiến hành: Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt

Nam

+ Tổng số phiếu phát ra: dự kiến 50 phiếu.

+ Phương pháp điều tra: Phát phiếu điều tra trực tiếp cho đối tượng cần

điều tra

+ Đối tượng điều tra: Cán bộ công nhân viên Nhà xuất bản Giáo dục

Việt Nam.

Cán bộ quản lý: 10 phiếu

Nhân viên: 40 phiếu

+ Mục đích: Thu thập dữ liệu về nỗ lực làm việc của nhóm quản lý,

nhân viên từ các chính sách đãi ngộ tài chính để từ đó đánh giá được khả năng

tạo động lực làm việc thông qua chính sách đãi ngỗ tại chính tại Cơ quan văn

phòng Nhà xuất bản và có những giải pháp cải thiện.

Số phiếu thu về: 50 phiếu

Số phiếu hợp lệ: 50 phiếu (sử dụng số phiếu này để đánh giá khả năng

tạo động lực thông qua chính sách tài chính ở Cơ quan điều hành Nhà xuất bản

Giáo dục Việt Nam).

5.2. Phương pháp phân tích dữ liệu:

Các thông tin thu thập sẽ được tổng hợp, phân tích thống kê kết hợp so

sánh đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, đánh giá, tổng hợp rút ra những nhận

xét, kết luận. Đối với dữ liệu sơ cấp sẽ xử lý trên công cụ Microsoft Excell.

Thông qua việc thu thập số liệu về các chỉ tiêu tạo động lực lao động, từ đó

phân tích những mặt đạt được, hạn chế trong việc tạo động lực, thực hiện

công việc trong Cơ quan văn phòng Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

8

5.3 Phương pháp so sánh đánh giá

Tác giả so sánh các chỉ số liên quan qua các năm để thấy rõ nét sự thay

đổi, tính hiệu quả của các hoạt động, chính sách của doanh nghiệp trong việc

tạo động lực lao động tại Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

6. Những đóng góp mới của luận văn

Về mặt lý luận:

- Đề tài đã góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về tạo động lực lao

động thông qua chính sách tài chính trong doanh nghiệp;

-Về mặt thực tiễn: Đề tài phân tích và làm rõ được khả năng tạo động

lực lao động thông qua chính sách đãi ngộ tài chính tại cơ quan văn phòng

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và đề xuất giải pháp có tính khả thi cao.

7. Kết cấu luận văn

Ngoài những phần Mở đầu, kết luận và phụ lục tham khảo, luận văn

bao gồm các chương sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về khả năng tạo động lực làm việc của chính

sách đãi ngộ tài chính trong tổ chức

Chương 2: Đánh giá khả năng tạo động lực làm việc của chính sách

đãi ngộ tài chính tại cơ quan điều hành Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Chương 3: Phương hướng phát triển và một số giải pháp tăng cường

khả năng tạo động lực của chính sách đãi ngộ tài chính tại cơ quan văn phòng

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

9

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TẠO ĐỘNG LỰC LAO

ĐỘNG THÔNG QUA CHÍNH SÁCH ĐÃI NGỘ TÀI CHÍNH

TRONG TỔ CHỨC

1.1. Một số khái niệm cơ bản

1.1.1. Nhu cầu

Theo tác giả Lê Thanh Hà thì “Động cơ lao động của người lao động

lại xuất phát từ việc mong muốn thoả mãn các nhu cầu thiết yếu cơ bản của

người lao động như: nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại, phát triển và được tôn

trọng,..”[Quản trị nhân lực tập 2 – trang 142]. Vậy ta có thể hiểu “nhu cầu là

một hiện tượng tâm lí của con người; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng

của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển”.

Nhu cầu gắn liền với sự tồn tại và phát triển của con người cũng như

cộng đồng và tập thể xã hội. Có thể nói, nhu cầu của con người rất đa dạng và

phức tạp, thường xuyên tăng lên về số lượng và chất lượng, song cơ bản nó

được chia thành 2 nhóm chính sau: nhu cầu vật chất, nhu cầu tinh thần.

Nếu nhu cầu không được thỏa mãn thì con người sẽ thấy khổ sở và bất

hạnh. Ngược lại, khi nhu cầu được thỏa mãn thì lập tức xuất hiện nhu cầu

khác cao hơn. Từ đó ta thấy nhu cầu của con người luôn luôn biến đổi và

chúng chi phối mạnh mẽ đến đời sống tâm lí nói chung, đến hành vi của con

người nói riêng. Nó được xem như nguồn gốc tạo ra động lực thúc đẩy con

người hoạt động.

Do đó, về mặt quản lí nếu kiểm soát được nhu cầu đồng nghĩa với việc

có thể kiểm soát được cá nhân. Từ việc hiểu biết nhu cầu của cá nhân, nhà

quản trị sẽ xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lí có thể thỏa mãn được mong

muốn của người lao động và mục tiêu chung của tổ chức.

10

1.1.2. Lợi ích

“Lợi ích là mức độ đáp ứng các nhu cầu vật chất và tinh thần do công

việc đó tạo ra” [4,tr.143 - giáo trình Quản trị nhân lực tập 2 - TS. Lê Thanh

Hà].

Do đó, lợi ích tạo ra động lực thúc đẩy người lao động làm việc hăng

say hơn, có hiệu quả hơn. Mức độ thoả mãn càng lớn thì động lực tạo ra càng

lớn và ngược lại mức độ thỏa mãn càng nhỏ thì động lực tạo ra càng yếu,

thậm chí bị triệt tiêu.

Lợi ích có vai trò to lớn trong hoạt động quản lý, trong hoạt động lao

động của con người. Nó tạo ra động lực mạnh mẽ cho các hoạt động của con

người. Nó buộc con người phải động não, cân nhắc, tìm tòi các phương thức

có hiệu quả nhất nhằm thoả mãn nhu cầu của mình.

Như vậy, nhu cầu của con người tạo động cơ thúc đẩy họ tham gia lao

động. Song chính lợi ích của họ mới là động lực trực tiếp thúc đẩy họ làm

việc với hiệu quả cao. Do đó, để tạo động lực cho người lao động thì các nhà

quản lý ngày nay cần phải tìm mọi biện pháp nhằm tăng cường sự thoả mãn

nhu cầu của con người. Thúc đẩy thúc đẩy họ đem hết khả năng của mình

phục vụ tổ chức.

1.1.3. Động lực lao động

Trong kinh tế, động lực được hiểu là sự khao khát, sự tự nguyện của con

người nhằm tăng cường mọi nỗ lực của mình để đạt mục tiêu, kết quả cụ thể nào

đó [8.tr 91].

Động lực còn được hiểu là lực đẩy từ bên trong con người để đáp ứng

những nhu cầu chưa được thỏa mãn, chúng xuất phát từ trong tiềm thức, lý trí

của bản thân con người mong muốn được hành động và được thể hiện.

Động lực lao động là những nhân tố bên trong kích thích con người làm

việc cho phép tạo ra năng suất hiệu quả cao. Biểu hiện của động lực là sự sẵn