Luận văn Hoàn thiện công tác lập dự toán phục vụ cho kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty Cổ phần dược phẩm Hà Tây

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

TRẦN QUANG HƯNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN PHỤC VỤ

KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM HÀ TÂY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

HÀ NỘI - 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

TRẦN QUANG HƯNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN PHỤC VỤ KIỂM

SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM HÀ TÂY

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số:

60340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGHIÊM VĂN LỢI

HÀ NỘI - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, các kết quả

nghiên cứu trong luận văn là xác thực và chưa từng được công bố trong kỳ bất công

trình nào khác trước đó.

Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được

cảm ơn và thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn ngốc.

Hà Nội, ngày 9 tháng 12 năm 2016

Tác giả

Trần Quang Hưng

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, em đã nhận được sự

hướng dẫn, giúp đỡ quý báu tận tình của các thầy cô của đồng nghiệp và các bạn.

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc em xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành

tới:

Ban Giám hiệu và các thầy cô của Khoa Kế toán, Khoa Sau đại học Trường

Đại học Lao động & Xã hội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong quá

trình học tập và hoàn thành luận văn.

Đặc biệt xin chân thành cảm ơn Thầy giáo PGS. TS Nghiêm Văn Lợi, người thầy

kính mến đã hết lòng giúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho

em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.

Xin chân thành cảm ơn các thầy, các cô trong hội đồng chấm luận văn đã cho

em những đóng góp quý báu để hoàn chỉnh luận văn này.

Tôi xin chân thành cảm ơn tới lãnh đạo, cán bộ nhân viên công ty cổ phẩn

dược phẩm Hà Tây đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên

cứu để hoàn thành luận văn này.

Cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã cổ vũ động viên tôi trong suốt

quá trình học, làm việc và hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày 9 tháng 12 năm 2016

Tác giả

Trần Quang Hưng

I

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU............................... 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài......................................................................... 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.............................................................. 1

1.3 Câu hỏi nghiên cứu của đề tài................................................................ 2

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu......................................................... 2

1.5 Phương pháp nghiên cứu....................................................................... 3

1.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu .............................................................. 3

1.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu: .............................................................. 6

1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu............................................................... 7

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ LẬP DỰ TOÁN PHỤC VỤ

KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG

DOANH NGHIỆP............................................................................................... 7

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ................................................................................... 8

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ LẬP DỰ TOÁN PHỤC VỤ

KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG

DOANH NGHIỆP............................................................................................... 9

2.1 Khái quát chung về dự toán tổng thể doanh nghiệp............................. 9

2.1.1 Khái niệm dự toán ................................................................................. 9

2.1.2. Phân loại dự toán................................................................................. 9

2.1.3. Chức năng và ý nghĩa của lập dự toán tổng thể doanh nghiệp............ 11

2.2 Các vấn đề chung về lập dự toán......................................................... 14

2.2.1 Đơn vị và thành phần lập dự toán ....................................................... 14

2.2.2 Nguyên tắc lập dự toán........................................................................ 15

2.2.4 Trình tự lập dự toán............................................................................. 16

2.2.5. Quy trình lập dự toán tồng thể trong doanh nghiệp............................ 18

II

2.2.6 Xây dựng chi phí tiêu chuẩn ................................................................ 19

2.3. Nội dung dự toán tổng thể doanh nghiệp............................................. 22

2.3.1 Dự toán tiêu thụ................................................................................... 24

2.3.2 Dự toán sản xuất ................................................................................. 24

2.3.3 Dự toán chi phí sản xuất...................................................................... 25

2.3.4 Dự toán giá vốn hàng bán ................................................................... 28

2.3.5.Dự toán chi phí bán hàng .................................................................... 28

2.3.6 Dự toán chi phí quản lý doanh nghiệp................................................. 29

2.3.7 Dự toán chi phí tài chính.................................................................... 30

2.3.8 Dự toán báo cáo kết quả kinh doanh ................................................... 30

2.3.9 Dự toán tiền......................................................................................... 31

2.3.10 Bảng cân đối kế toán dự toán ........................................................... 31

2.4 Xác định các trung tâm trách nhiệm................................................... 32

2.4.1 Trung tâm chi phí: (Cost Center)......................................................... 32

2.4.2 Trung tâm doanh thu (Revenue Center):.............................................. 33

2.4.3 Trung tâm lợi nhuận:........................................................................... 33

2.4.4 Trung tâm đầu tư:................................................................................ 34

2.5 Các chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm trách nhiệm............ 34

2.5.1 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm chi phí:............................. 35

2.5.2 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm doanh thu:........................ 35

2.5.3 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm lợi nhuận: ........................ 36

2.5.4 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm đầu tư: ............................. 36

2.6 Báo cáo thành quả của trung tâm trách nhiệm ................................. 37

2.6.1 Báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm chi phí: ............................ 37

2.6.2 Báo cáo thành quả của trung tâm doanh thu:..................................... 38

2.6.3 Báo cáo thành quả của trung tâm lợi nhuận:....................................... 39

2.6.4. Báo cáo thành quả của trung tâm đầu tư:........................................... 40

III

2.7 Mối quan hệ giữa dự toán với kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt

động............................................................................................................. 41

2.7.1 Phân tích chênh lệch lợi nhuận hoạt động (chênh lệch dự toán tĩnh)... 42

2.7.2 Phân tích chênh lệch lượng bán........................................................... 42

2.7.3 Phân tích chênh lệch dự toán linh hoạt............................................... 42

2.7.4. Phân tích chênh lệch giá bán.............................................................. 43

2.7.5. Phân tích chênh lệch biến phí............................................................. 43

2.7.6. Phân tích chênh lệch định phí............................................................. 49

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ................................................................................. 50

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN PHỤ VỤ KIỂM SOÁT VÀ

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC

PHẨM HÀ TÂY................................................................................................ 51

3.1 Tình hình tổ chức quản lý và bộ máy kế toán tại công ty cổ phần dược

phẩm Hà Tây.............................................................................................. 51

3.1.1 Lịch sử hành thành và phát triển:........................................................ 51

3.1.2. Chức năng nhiệm vụ, đặc điểm sản xuất kinh doanh: ......................... 51

3.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty:................................................. 52

3.1.3. Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty .................................................. 54

3.2 Thực trạng công tác lập dự toán tại công ty cổ phần dược phẩm Hà

Tây .............................................................................................................. 55

3.2.1. Tổng quan về công tác dự toán tổng thể tại Công ty........................... 55

3.2.2. Các kế hoạch tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây ........................ 61

3.3 Đánh giá thực trạng công tác lập dự toán tại công ty cổ phần dược

phẩm Hà Tây.............................................................................................. 72

3.3.1. Ưu điểm.............................................................................................. 72

3.3.2. Tồn tại................................................................................................ 73

IV

3.4 Đánh giá thực trạng lập dự toán phục vụ cho kiểm soát hoạt động tại

Công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây......................................................... 75

3.4.1. Những ưu điểm trong lập dự toán phục vụ cho kiểm soát hoạt động... 75

3.4.2. Những tồn tại trong lập dự toán phục vụ cho kiểm soát hoạt động ..... 76

3.4.3 Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại trong lập dự toán phục vụ cho kiểm

soát hoạt động.............................................................................................. 78

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ................................................................................. 80

CHƯƠNG 4 HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN PHỤC VỤ

KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY

CỔ PHẤN DƯỢC PHẨM HÀ TÂY ............................................................... 81

4.1 Tổ chức các trung tâm trách nhiệm tại công ty ................................. 81

4.2 Hoàn thiện các chỉ tiêu đánh giá thành quả của từng bộ phận tại

công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây.......................................................... 83

4.2.1 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm chi phí............................. 84

4.2.2 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm doanh thu......................... 85

4.2.3 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm lợi nhuận......................... 86

4.2.4 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm đầu tư............................... 87

4.3 Hoàn thiện hệ thống báo cáo đánh giá trách nhiệm .......................... 89

4.3.1 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm chi phí ........................................ 89

4.3.2 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm doanh thu ................................... 91

4.3.3 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm lợi nhuận.................................... 92

4.3.4 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm đầu tư.......................................... 93

4.4 Hoàn thiện đánh giá thành quả hoạt động thông qua phân tích chênh

lệch .............................................................................................................. 94

4.4.1 Bảng phân tích chênh lệch lợi nhuận hoạt động ( Chênh lệch dự toán

tĩnh).............................................................................................................. 94

4.4.2 Bảng phân tích chênh lệch dự toán linh hoạt:...................................... 95

V

4.4.3 Bảng phân tích chênh lệch lượng bán:................................................. 97

4.4.4 Bảng phân tích chênh lệch giá bán:..................................................... 98

4.4.5 Bảng phân tích chênh lệch biến phí:.................................................... 99

4.4.6. Bảng phân tích chênh lệch định phí:................................................. 108

4.5 Kiến nghị: ........................................................................................... 110

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 ............................................................................... 113

KẾT LUẬN...................................................................................................... 114

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 115

PHỤ LỤC

VI

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

KTTN

DN

: Kế toán trách nhiệm

: Doanh nghiệp

HĐQT

ĐHĐCĐ

CBCNV

GTGT

TSCĐ

QLDN

BPSXC

ĐPSXC

HTK

: Hội đồng quản trị

: Đại hội cổ đông

: Cán bộ công nhân viên

: Giá trị gia tăng

: Tài sản cố định

: Quản lý doanh nghiệp

: Biến phí sản xuất chung

: Định phí sản xuất chung

: Hàng tồn kho

NVL

: Nguyên vật liệu

XNK

: Xuất nhập khẩu

NVLTT

NCTT

SX

: Nguyên vật liệu trực tiếp

: Nhân công trực tiếp

: Sản xuất

SXC

: Sản xuất chung

TH

KH

: Thực hiện

: Kế hoạch

1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, để tồn tại và phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng đổi

mới và nâng cao trình độ quản lý, trong đó đổi mới và hoàn thiện công tác dự toán

giữ một vị trí vô cùng quan trọng. Bất kỳ một tổ chức nào dù lớn hay nhỏ cũng phải

tính toán và dự trù việc sử dụng ngân sách của mình. Tuy nhiên, để dự toán một

cách chính xác, phản ánh đúng tiềm năng thực tế của doanh nghiệp là công việc rất

khó thực hiện. Hiện nay, một số doanh nghiệp lập dự toán nhưng thường không gắn

với mục tiêu, số liệu dự toán thường không phù hợp nên không phát huy vai trò của

nó trong việc phục vụ cho kiểm soát và đánh giá hiệu quản hoạt động của doanh

nghiệp.

Việc nghiên cứu để hoàn thiện công tác dự toán để dự toán thực sự là công vụ

kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là cần thiết và cấp bách

trong môi trường ngày càng cạnh tranh và nguồn lực ngày càng khan hiếm.

Nhận thức được tầm quan trọng trong việc lập dự toán hoạt động nhằm giúp

cung cấp cho Công ty một công cụ quản lý tốt hơn nên tác giả đã lựa chọn đề tài

“Hoàn thiện công tác lập dự toán phục vụ cho kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt

động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây” để làm luận văn tốt nghiệp của mình.

Với mong muốn sẽ đóng góp một số ý kiến nhằm cải thiện hoạt động lập dự toán

phụ vụ cho kiểm soát và đánh giá hiệu quản của công ty.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về dự toán tại doanh nghiệp

- Hệ thống hóa lý thuyết sử dụng dự toán để kiểm soát và đánh giá hiệu quả

hoạt động tại doanh nghiệp sản xuất

- Tìm hiều thực trạng công tác lập dự toán tại công ty cổ phần dược phẩm Hà

Tây, nhằm tìm ra những tồn tại, thiếu sót trong công tác lập dự toán, kiểm soát và

đánh giá hiệu quả hoạt động.

2

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán để phục vụ kiểm

soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây.

1.3 Câu hỏi nghiên cứu của đề tài

Để thực hiện và cụ thể hóa được các nội dung trong mục tiêu nghiên cứu. Tác

giả đã đạt ra một số câu hỏi nghiên cứu như sau:

- Khái niệm, ý nghĩa, nội dung công tác lập dự toán trong doanh nghiệp là gì?

- Dự toán được sử dụng như thế nào để kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt

động tại doanh nghiệp?

- Thực trạng công tác lập dự toán tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây như

thế nào?

- Thực trạng công tác kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ

phần dược phẩm Hà Tây?

- Những nguyên nhân nào ảnh hưởng đến công tác lập dự toán và kiểm soát

hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây

- Có những giải pháp nào giúp hoàn thiện công tác lập dự toán phục vụ kiểm

soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung và nghiên cứu thực trạng công tác lập dự toán tổng thể tại

công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây: Kỳ lập dự toán, phương pháp lập dự toán, quy

trình lập dự toán, các báo cáo dự toán và báo cáo hoạt động.

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về mặt nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác lập dự

toán phụ vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược

phẩm Hà Tây

+ Về mặt không gian: Đề tài nghiên cứu thực hiện tại công ty cổ phần dược

phẩm Hà Tây

+ Về mặt thời gian: Đề tài nghiên cứu tình hình lập dự toán , kiểm soát và

đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây cho năm 2015

3

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu đề tài, tác giả sử dụng chủ yếu là phương pháp định tính. Các

dữ liệu sau khi thu thập về sẽ được tác giả xử lý bằng phương pháp phân tích số liệu

như: Thống kê, tính toán, phân tích, tổng hợp, so sánh… để đưa ra những con số cụ

thể làm nổi bật sự khác biệt giữa các số liệu

Cơ sở lý thuyết tác giả sử dụng một số giáo trình tham khảo của các tác giả

trong và ngoài nước.

Nguồn dữ liệu tác giả sử dụng là các hồ sơ dự toán tại công ty cổ phần dược

phẩm Hà Tây năm 2015, các báo cáo nội bộ của công ty.

Phương pháp thu thập dữ liệu: Nguồn dữ liệu tác giải sử dụng được thu thập từ

phòng Kế toán, phòng Kế hoạch. Các dữ liệu thu thập được sẽ được đánh máy và

trình bày lại dưới dạng bảng Excel. Trên cơ sở dữ liệu này, tác giải sẽ tính toán và

đánh giá công tác lập dự toán, kiểm soát và đánh giá hoạt động tại công ty cổ phần

dược phẩm Hà Tây. Kết quả phân tích sẽ được đánh giá và nhận xét để từ đó đưa ra

kết luận cho từng nội dung. Dựa vào kế quả chương 3, trong chương 4 tác giả sẽ

đưa những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác lập dự toán và kiểm soát chi phí tại

công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây

Phương pháp trình bày kết quả: Các dữ liệu sau khi thu thập về sẽ được tác giả

xử lý bằng phương pháp phân tích số liệu như: Thống kê,tính toán, phân tích, tổng

hợp, so sánh. Bên cạnh đó, số liệu được tác giả trình bày theo hệ thống bảng biểu đồ

thị minh họa để làm nổi bật nội dung phân tích.

1.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Hiện nay, vấn đề lập dự toán tổng thể được nhiều người quan tâm nghiên cứu.

Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu những tài liệu có liên quan đã có nhiều đề tài

nghiên cứu dự toán tổng thể ở những khía cạnh và áp dụng cho nhiều loại hình

doanh nghiệp khác nhau. Có thể kể đến luận văn “Hoàn thiện công tác lập dự toán

ngân sách tại Công ty Phân bón Miền Nam ” của tác giả Nguyễn Ý Nguyên Hân

(2008), Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh [4], Luận văn đã khái quát hóa cơ sở lý

luận về lập dự toán ngân sách trong doanh nghiệp một cách hệ thống và đầy đủ, làm

4

cơ sở và tiền đề cho việc phân tích, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán tại

Công ty Phân bón Miền Nam. Tác giả cũng đã phản ánh được thực trạng công tác

lập dự toán tại Công ty Phân bón Miền Nam; chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế trong

công tác lập dự toán ngân sách tại đơn vị. Từ đó luận văn đã đưa ra được các giải

pháp hoàn thiện như hoàn thiện quy trình lập dự toán, hoằn thiện mô hình lập dự

toán, hoàn thiện các báo cáo dự toán. Tuy nhiên, trong số các giải pháp đưa ra thì

một số ít giải pháp tính khả thi còn chưa cao, chưa cân nhắc giữa lợi ích mang lại và

chi phí bỏ ra. Hơn nữa bố cục của đề tài còn chưa thật sự phù hợp và logic.

Luận văn ‘Hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách tại Viễn thông Quảng

Nam” của tác giả Nguyễn Thị Cúc (2011), Đại học Đà Nẵng [2] đã giải quyết được

một số vấn đề như hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về lập dự toán trong doanh

nghiệp; Khảo sát thực tế về công tác lập dự toán tổng thể tại Viễn thông Quảng

Nam, làm cơ sở đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán tại đơn vị.

Trong các giải pháp đưa ra, ngoài giải pháp hoàn thiện mô hình lập dự toán, quy

trình lập dự toán và các báo cáo dự toán liên quan thì đề tài còn đưa ra được giải

pháp hoàn thiện hệ thống đánh giá trách nhiệm cho các cấp quản Ịý trong việc lập

dự toán tại đơn vị. Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập đến kỳ lập dự toán tại Viễn

thông Quảng Nam. Hơn nữa trong các báo cáo dự toán mà tác giả nêu ra trong phần

giải pháp thực hiện số liệu còn chung chung, chưa cụ thể theo từng quý, gây khó

khăn cho người sử dụng thông tin.

Tác giả Vũ Văn Thuật (2014) đã nghiên cứu về "Hoạch định ngân sách lại

Công ty cổ phần Thủy điện Đăk Rơ Sa” (Đại học Đà Nẵng) [11]. Luận văn đã góp

phần bổ sung lý luận về hoạch định ngân sách và giúp các cấp quản trị tại Công ty

nhận thức rõ hơn vai trò của công tác hoạch định ngân sách đối với hoạt động sản

xuất kinh doanh của đơn vị. Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng công tác hoạch định

ngân sách tại đơn vị, tác giả đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện mang ý nghĩa

thực tiễn cao đối với công tác hoạch định ngân sách tại Công ty cổ phần Thủy điện

Đăk Rơ Sa. Tuy nhiên, phần đánh giá thực trạng công tác hoạch định ngân sách tại

đơn vị còn chung chung, một số giải pháp còn chưa cụ thể.

5

Nhìn chung, các nghiên cứu nói trên đã cho thấy tầm quan trọng của công tác

lập dự toán trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp. Điểm chung của

các tác giả trong đề tài nghiên cứu là việc xác định đúng đối tượng nghiên cứu cho

từng đề tài, các phương pháp nghiên cứu được vận dụng một cách phù hợp. Các đề

tài đã khái quát hóa cơ sở lý luận về lập dự toán doanh nghiệp một cách hệ thống,

khoa học. Ngoài ra, các nghiên cứu còn cho người đọc thấy rõ thực trạng công tác

lập dự toán của từng đơn vị và từ đó đề ra giải pháp hoàn thiện như hoàn thiện

phương pháp lập dự toán, quy trình lập dự toán, hoàn thiện nội dung lập dự

toán..,Tuy nhiên các nghiên cứu đã công bố trên chưa nghiên cứu về công tác lập dự

toán tống thề áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong ngành sản xuất

dược phẩm. Hơn nữa, hiện nay chưa có đề tài nghiên cứu nào đề cập đến công tác

lập dự toán tổng thể tại Công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây. Vì vậy đề tài mà tác

giả lựa chọn để nghiên cứu không trùng với các đề tài nghiên cứu trước đây.

Ngoài ra để có cơ sở và định hướng cho đề tài, trong quá trình nghiên cứu tác

giả còn tham khảo thêm một số nguồn tài liệu, giáo trình. Có thể kể đến:

Giáo trình "Kế toán quản trị" (2012) của tác giả PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang,

NXB Đại học Kinh tế Quốc dân [7]. Tác giả đã trình bày một cách hệ thống những

vấn đề chung về kế toán quản trị; Trong đó bao gồm cả những vấn đề liên quan tới

dự toán sản xuất kinh doanh. Tác giả nhấn mạnh ý nghĩa công tác lập dự toán trong

doanh nghiệp, tiến hành phân loại dự toán, đặc biệt chỉ rõ cơ sở khoa học khi xây

dựng dự toán và nêu lên một số trình tự xây dựng dự toán cơ bản. Đối với mỗi trình

tự xây dựng dự toán, tác giả cũng phân tích rõ ưu nhược điểm của mỗi loại dự toán

để các doanh nghiệp có thể vận dụng một cách phù hợp với đặc điểm của đơn vị

mình.

Giáo trình "Kế toán quản trị”(2008) của tác giả PGS.TS Trương Bá Thanh,

NXB Giáo dục [10]. Ngoài những vấn đề chung về dự toán tổng thể doanh nghiệp

thì điểm mới của giáo trình là đã nêu lên một số các nhân tố ảnh hưởng đến công

tác lập dự toán, cụ thể là công tác dự báo tiêu thụ và một số phương pháp để có thể

6

dự báo tiêu thụ. Thêm vào đó, tác giả còn xây dựng trình tự lập dự toán tổng thể

trong doanh nghiệp sản xuất một cách khoa học, chi tiết với đầy đủ các loại dự toán.

Nhìn chung, ngoài việc nhấn mạnh tầm quan trọng, ý nghĩa của công tác lập

dự toán đối với hoạt động kinh doanh, các tài liệu trên còn hệ thống hóa những nội

dung cơ bản liên quan tới dự toán tổng thể doanh nghiệp một cách khoa học, cụ thể.

Đây là nền tảng lý luận để tác giả có cơ sở, định hướng và vận dụng vào thực tế tại

Công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây trong đề tài nghiên cứu của mình.

Với nền kinh tế hội nhập, các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm đang đối mặt

với nhiều khó khăn và thách thức. Do vậy, để công tác quản lý hoạt động sản xuất

được khoa học, hiệu quả và chuẩn bị các nguồn lực kịp thời với mọi tình huống có

thể xảy ra trong tương lai các doanh nghiệp đều tiến hành lập kế hoạch sản xuất

kinh doanh. Nhờ công tác lập dự toán mà doanh nghiệp có thể phòng tránh tối thiểu

các rủi ro có thể xảy ra, biết phải sản xuất sao cho phù hợp với tình hình thực tế,

tránh lãng phí nguồn tài nguyên của doanh nghiệp. Trong nghiên cứu về lập dự toán

tổng thể tại Công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây, tác giả sẽ khái quát hóa những nội

dung cơ bản về lập dự toán tổng thể trong doanh nghiệp. Qua đó phân tích, đánh giá

những vấn đề liên quan đến dự toán tổng thể doanh nghiệp dựa trên nguồn lực hiện

có tại Công ty. Đề tài còn đánh giá sự phù hợp của phương pháp lập dự toán và

quan trọng hơn là nội dung dự toán tổng thể tại Công ty. Trên cơ sở phân tích các

yếu tố liên quan đến dự toán tồng thể kết hợp với việc phân tích, đánh giá thực trạng

công tác lập dự toán tổng thể tại Công ty, luận văn sẽ đề xuất một số giải pháp

nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán tại Công ty như: Hoàn thiện kỳ lập dự toán,

quy trình lập dự toán, phương pháp lập dự toán và hoàn thiện các báo cáo dự toán.

Các giải pháp hoàn thiện mà tác giả nêu ra trong luận văn có ý nghĩa thực tiễn sâu

sắc đối với Công ty trong việc nâng cao hiệu quả trong công tác lập dự toán tổng

thể doanh nghiệp.

1.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu:

Đề tài phân tích, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán, kiểm soát và đánh

giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây, chỉ ra những mặt

7

mạnh, mặt yếu trong công tác lập dự toán phụ vụ kiểm soát và đánh giá hoạt động.

Trên cơ sơ đó đề ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán và kiểm

soát chi phí tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây.

1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu

Luận văn bao gồm 4 chương

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Các vấn đề lý thuyết về lập dự toán phục vụ kiểm soát và đánh giá

hiệu quả hoạt động trong doanh nghiệp

Chương 3 . Thực trạng lập dự toán phụ vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt

động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây

Chương 4. Các giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán phục vụ kiểm soát và

đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty cổ phần dược phẩm Hà Tây

8

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong chương 1, tác giải đã đưa ra những nội dung cơ bản về đề tài nghiên

cứu bao gồm: Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi

nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, ý nghĩa và kết cấu của đề

tài nghiên cứu.

Trên cơ sơ nội dung của chương 1, tác giải trình bày tổng quan tài liệu về công

tác lập dự toán phụ vụ kiểm soát và đánh giá hoạt động.

9

CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ LẬP DỰ TOÁN

PHỤC VỤ KIỂM SOÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG

TRONG DOANH NGHIỆP

2.1 Khái quát chung về dự toán tổng thể doanh nghiệp

2.1.1 Khái niệm dự toán

Dự toán là những kế hoạch tài chính chi tiết chỉ rõ cách huy động và sử dụng

nguồn lực của doanh nghiệp trong từng thời kỳ và được biểu diễn bằng một hệ

thống chỉ tiêu dưới dạng số lượng và giá trị [7, tr.163].

Dự toán tổng thể doanh nghiệp là sự tính toán, dự kiến một cách toàn diện

mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạt được trong kỳ hoạt động, đồng

thời chỉ rõ cách thức huy động, sử dụng vốn và các nguồn khác để thực hiện các

mục tiêu của đơn vị. Thông tin trên dự toán là cơ sở để đánh giá kết quả hoạt động

của các bộ phận và từng cá nhân trong bộ phận nhằm phục vụ tốt cho quá trình tố

chức và hoạch định trong doanh nghiệp.

2.1.2. Phân loại dự toán

Dự toán là một công cụ quản lý rất hữu ích, tuy nhiên để phát huy được tính

hữu ích của công cụ quản lý này đòi hỏi nhà quản trị phải có sự am hiểu các loại dự

toán để có thể ứng dụng một cách thích họp nhất vào việc quản lý doanh nghiệp

trong từng thời kỳ. Tùy theo nhu cầu cung cấp thông tin của nhà quản lý cũng như

mục đích phát triển của doanh nghiệp trong tương lai, khi xây dựng dự toán các nhà

quản trị có thể lựa chọn các loại dự toán khác nhau. Căn cứ vào từng tiêu thức phân

loại cụ thể, dự toán được phân loại thành:

2.1.2.1. Phân loại theo thời gian

Bao gồm dự toán ngắn hạn và dự toán dài hạn [7].

+ Dự toán ngắn hạn: Là dự toán chủ đạo được lập cho kỳ kế hoạch (một năm

tài chính) và được chia thành từng quý, từng tháng, tuần... Dự toán ngắn hạn là dự

toán nguồn tài chính hoạt động hàng năm liên quan đến các hoạt động sản xuất kinh

doanh của doanh nghiệp như tiêu thụ, sản xuất, mua hàng, thu, chi... Dự toán ngắn

hạn là cơ sở đưa ra các quyết định tác nghiệp.

10

+ Dự toán dài hạn: Là những dự toán liên quan đến nguồn tài chính cho việc

mua sắm tài sản cố định, đất đai, nhà xưởng, tài sản dài hạn gắn liền với hoạt động

của doanh nghiệp trong nhiều năm. Dự toán dài hạn đảm bảo khi thời hạn dự toán

kết thúc doanh nghiệp sẽ có đủ nguồn vốn sẵn sằng đáp ứng nhu cầu mua sắm tài

sản cố định mới. Dự toán dài hạn chính là những kế hoạch dài hạn thể hiện các mục

tiêu chiến lược, phát triển của doanh nghiệp.

2.1.2.2. Phân loại theo nội dung kinh tế

Theo cách phân loại này dự toán được chia thành [7]:

+ Dự toán tiêu thụ

+ Dự toán sản xuất

+ Dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

+ Dự toán chi phí nhân công trực tiếp

+ Dự toán chi phí sản xuất chung

+ Dự toán chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp

+ Dự toán hàng tồn kho

+ Dự toán giá vốn hàng bán

+ Dự toán tiền

+ Dự toán báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

+ Dự toán bảng cân đối kế toán

2.1.2.3. Phân loại theo mối quan hệ với mức độ hoạt động

Theo cách phân loại này, ta có hai loại dự toán: Dự toán tĩnh và dự toán linh

hoạt [7].

+ Dự toán tĩnh là dự toán được lập theo một mức độ hoạt động nhất định.

Theo định nghĩa, dự toán tĩnh sẽ không bị điều chỉnh hay thay đổi kể từ khi được

lập ra; bất kể có sự thay đổi về doanh thu tiêu thụ, các điều kiện kinh doanh xảy ra

trong kỳ dự toán. Nhưng trong thực tế sự biến động của các yếu tố chủ quan và

khách quan thường xuyên như: sự lên xuống của giá cả thị trường, sản lượng tiêu

thụ biến động, thay đổi các chính sách kinh tế. .Do đó, dự toán tĩnh thường phù hợp