Truyền thông trên báo điện tử về sự kiện tưởng niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT Tập 11, Số 2, 2020 205-215
TRUYỀN THÔNG TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VỀ SỰ KIỆN
TƯỞNG NIỆM 200 NĂM NGÀY MẤT CỦA NGUYỄN DU
Lê Phong Lêa*
aKhoa Ngữ văn và Lịch sử, Trường Đại học Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam
Lịch sử bài báo
Nhận ngày 30 tháng 11 năm 2020 | Chấp nhận đăng ngày 11 tháng 01 năm 2021
Xuất bản trực tuyến ngày 16 tháng 4 năm 2021
Tóm tắt
Năm 2020 diễn ra các hoạt động tưởng niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du – Đại thi
hào của dân tộc Việt Nam. Đề tài này được thực hiện nhằm phân tích thực trạng truyền thông
về lễ tưởng niệm ngày mất của Nguyễn Du, trên cơ sở đó đưa ra những đánh giá về ưu điểm,
hạn chế khi truyền thông một sự kiện văn hóa trên báo điện tử Việt Nam dưới góc nhìn báo
chí. Bài báo khảo sát các yếu tố về đề tài, thể loại, hình thức thể hiện, phản hồi, thẻ, hộp dữ
liệu… trên bốn trang: Tuổi Trẻ Online, VNExpress, Zing News và Báo Hà Tĩnh Online từ
tháng 6 đến tháng 10 năm 2020.
Từ khóa: Báo chí Việt Nam; Báo điện tử; Nguyễn Du; Truyện Kiều; Truyền thông.
Loại bài báo: Bài báo nghiên cứu gốc có bình duyệt
Bản quyền © 2021 (Các) Tác giả.
205
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT [CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN]
ONLINE NEWSPAPER COVERAGE OF CEREMONIES
COMMEMORATING NGUYEN DU’S DEATH
Le Phong Lea*
aThe Faculty of Literature and History, Dalat University, Lam Dong, Vietnam
*Corresponding author: Email: [email protected]
Article history
Received: November 30th, 2020 | Accepted: January 11th, 2021
Available online: April 16th, 2021
Abstract
A series of activities were held in 2020 to commemorate the 200th anniversary of Nguyen
Du’s death. This paper analyzes the recent coverage by media and communications about
the commemoration ceremonies and provides an evaluation of the advantages and limitations
of promoting a cultural event in Vietnamese online newspapers. This paper examines topics,
types, forms, feedback, tags, and info boxes on four websites: Tuoi Tre online, VnExpress,
Zing News, and Ha Tinh online from June to October 2020.
Keywords: Media; Online news; Nguyen Du; The Tale of Kieu; Vietnam journalism.
Article type: (peer-reviewed) Full-length research article
Copyright © 2021 The author(s).
Licensing: This article is licensed under a CC BY-NC 4.0
206
Lê Phong Lê
1.
DẪN NHẬP
Năm 2020 diễn ra các hoạt động tưởng niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du
(16/9/1820). Sự kiện được tổ chức nhằm khẳng định công lao, tài năng và tôn vinh những
đóng góp đặc biệt xuất sắc của Nguyễn Du đối với nền văn hóa Việt Nam và nhân loại;
tạo cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; mở rộng
giao lưu văn hóa, quảng bá các giá trị văn hóa Việt với bạn bè quốc tế. Theo UBND tỉnh
Hà Tĩnh (2020), thông qua các hoạt động kỷ niệm góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền
thống yêu nước, yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ; động viên, tập hợp
nhiều tổ chức, lực lượng xã hội trong và ngoài nước tích cực bảo tồn và phát huy, khai
thác giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế, xã hội, làm cho mọi người hiểu biết
sâu sắc, tự hào, tôn vinh lịch sử văn hóa dân tộc.
Để thực hiện được mục tiêu trên, báo chí là công cụ quan trọng góp phần thông
tin về các hoạt động diễn ra trong và bên lề tuần lễ tưởng niệm. Sử dụng báo điện tử giúp
tăng hiệu quả truyền thông về sự kiện đến công chúng trong và ngoài nước. Trong các
loại hình báo chí chính thống, báo điện tử có ưu điểm giúp độc giả tiếp cận thông tin dễ
dàng, nhanh chóng, không có trở ngại về mặt không gian, thời gian, khoảng cách địa lý,
làm tăng cơ hội tương tác qua các kênh phản hồi (Dương, 2014). Với tư cách là một
phương tiện truyền thông đại chúng, báo điện tử thực hiện chức năng văn hóa trong việc
giáo dục, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong điều kiện toàn cầu
hóa thông tin (Tạ, 2004). Cùng một sự kiện tưởng niệm nhưng mỗi trang báo điện tử lựa
chọn những cách khai thác tin, bài khác nhau tùy theo tôn chỉ, mục tiêu hoạt động của tòa
soạn, đối tượng độc giả và theo kế hoạch tuyên truyền từ các cấp.
Chính vì vậy, đề tài này được thực hiện nhằm phân tích thực trạng truyền thông
về lễ tưởng niệm ngày mất của Nguyễn Du, trên cơ sở đó đưa ra những đánh giá về ưu
điểm, hạn chế khi truyền thông một sự kiện văn hóa trên báo điện tử Việt Nam dưới góc
nhìn báo chí.
2.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Mẫu khảo sát được chọn là các tác phẩm báo chí trên bốn trang: Tuổi Trẻ Online
(TTO), VNExpress (VNE), Zing News (Zing) và Báo Hà Tĩnh Online (Báo Hà Tĩnh). Cơ
sở chọn mẫu dựa trên lượt người xem trang cao và số lượng bài viết đề cập Nguyễn Du,
Truyện Kiều cao. Đặc biệt, Hà Tĩnh là quê hương của Nguyễn Du, nơi đây diễn ra các
hoạt động tưởng niệm chính nên truyền thông về sự kiện này được khai thác tối đa trên
Báo Hà Tĩnh phiên bản điện tử. Thời gian khảo sát được chọn từ ngày 01/6/2020 đến
ngày 01/10/2020, dựa trên cột mốc trước và trong tuần diễn ra sự kiện (từ 20/9 đến 27/9).
207
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT [CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN]
Hình 1. Số lượng bài viết theo dòng sự kiện
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
Theo Hình 1, tổng số bài viết ở Báo Hà Tĩnh cao gấp 4 lần các trang còn lại (64
bài) cho thấy sự quan tâm của Hà Tĩnh trong việc truyền thông ngày lễ quan trọng của
địa phương. Các tờ còn lại số bài viết trong bốn tháng thấp hơn: TTO 18 bài, VNE 10 bài,
và Zing 11 bài. Nguyên nhân chủ yếu vì cùng một thời điểm có nhiều sự kiện quan trọng
khác diễn ra trong nước và quốc tế cũng cần được báo chí khai thác.
3.
THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG VỀ TƯỞNG NIỆM NGÀY MẤT CỦA
NGUYỄN DU TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
3.1.
Đề tài truyền thông
Bảng 1. Tỉ lệ các nhóm đề tài liên quan đến sự kiện
Đề tài
TTO
VNE
Zing
27
9
Báo Hà Tĩnh
Công tác chuẩn bị
20
5
Triển lãm, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách
Các cuộc thi, người đạt giải
Phim, sân khấu
28
11
33
6
60
Hoạt động bên lề
9
30
10
17
6
Sự kiện
Lễ giỗ, chương trình nghệ thuật
Nguyễn Du và Truyện Kiều
Nhân vật liên quan đến sự kiện
Khu di tích lịch sử, cổ vật
Ghi chú: Đơn vị: %.
Tác giả, tác phẩm
6
55
9
17
13
13
Nội dung khác
17
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
208
Lê Phong Lê
3.1.1. Đề tài về các hoạt động bên lề sự kiện
Nhóm đề tài này được triển khai với số lượng bài viết cao so với các nhóm khác.
Vì ngoài sự kiện chính còn nhiều hoạt động được tổ chức để tưởng niệm ngày mất Nguyễn
Du. Bảng 1 cho thấy sự khác nhau trong phong cách khai thác đề tài giữa các tờ báo điện tử.
•
Công tác chuẩn bị cho tuần lễ tưởng niệm: Cả ba trang TTO, VNE và Zing
đều không thông tin về đề tài này, ngược lại chiếm tỉ lệ cao nhất ở Báo Hà
Tĩnh. Điều này hợp lý vì công tác chuẩn bị cho sự kiện thích hợp để đưa tin
trên báo địa phương hơn. Ngoài ra, Hà Tĩnh có Ban chỉ đạo tổ chức lễ tưởng
niệm nên phóng viên địa phương thường xuyên được tham gia họp báo và
cập nhật thông cáo báo chí từ Ủy ban về công tác chuẩn bị cho sự kiện.
•
Triển lãm, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách, các cuộc thi: Đây là nhóm nội dung
được các báo khai thác nhiều nhất. Như hội thảo “Tiếng Việt trong Truyện
Kiều”, hội thảo “Minh họa Kiều dưới góc nhìn minh triết Việt”, tọa đàm
“Duyên nghiệp Thúy Kiều”, tọa đàm “Kiều và cái hồng nhan”, ra mắt sách
“Tuyển tập luận đề” của Bùi Giáng, ra mắt bản dịch Truyện Kiều bằng tiếng
Anh của Dương Tường. Các bài viết ngoài việc đưa tin về sự kiện, còn tường
thuật lại một số nội dung quan trọng khác như ghi nhận phân tích từ các nhà
nghiên cứu. Báo chí đã góp phần cung cấp thêm thông tin đến những độc giả
không có cơ hội tham gia sự kiện. Nhằm tôn vinh tài năng của Đại thi hào
Nguyễn Du, vinh danh những người yêu mến Truyện Kiều, tỉnh Hà Tĩnh đã
tổ chức Giải thưởng Văn học Nguyễn Du lần thứ VII, Bạn đọc thuộc Truyện
Kiều, Viết văn tế Nguyễn Du. Ngoài Báo Hà Tĩnh, TTO cũng ghi nhận về các
cuộc thi cũng như cá nhân đạt giải, trong khi Zing và VNE bỏ qua mảng sự
kiện này.
•
Các hoạt động nghệ thuật: Phim tài liệu, phim điện ảnh, kịch, kịch thơ, ballet,
cải lương, hát bội, trò Kiều là những nội dung được báo chí tập trung khai
thác. Hình ảnh nhân vật Kiều từ truyện bước vào các tác phẩm điện ảnh, sân
khấu đã được báo chí ghi nhận qua các tin, bài. Nội dung liên quan đến kịch
bản, đạo diễn, nhân vật, quá trình tập luyện của diễn viên, kinh phí đầu tư…
Trong đó, vở “Ballet Kiều” do Nhà hát Nhạc vũ kịch TP. Hồ Chí Minh thực
hiện chiếm tỉ lệ cao nhất trong nhóm đề tài này trên Zing, TTO và VNE.
Riêng Báo Hà Tĩnh, phim tài liệu “Đại thi hào Nguyễn Du” được đề cập nhiều
hơn. Các tờ báo đã thành công khi khai thác thêm nội dung mang tính phản
biện từ các chuyên gia, khán giả sau khi xem các tác phẩm nghệ thuật trên.
Yếu tố nhiễu (noise) xuất hiện khi có các bài viết về bộ phim trùng tên “Kiều
@”. Bộ phim chỉ lấy ꢀ tưởng từ nhân vật Thúy Kiều, không phải tác phẩm
chuyển thể. Những tranh cãi trái chiều về nội dung phim ảnh hưởng một phần
đến chất lượng truyền thông sự kiện.
209
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT [CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN]
3.1.2. Đề tài về lễ giỗ, chương trình nghệ thuật
So với các hoạt động bên lề sự kiện, lễ giỗ và chương trình nghệ thuật đặc biệt
được ghi nhận với số lượng tin bài ít hơn. Vì sự kiện chính diễn ra trong vài ngày nên
phóng viên chỉ có thể thực hiện một số bài tường thuật đơn giản.
3.1.3. Đề tài về “Truyện Kiều” và Nguyễn Du
Ngoài việc đưa tin về các hoạt động xoay quanh sự kiện, báo chí cũng cần tuyên
truyền cho độc giả về cuộc đời, sự nghiệp của Nguyễn Du; đăng những bài phân tích, cảm
nhận Truyện Kiều. Đây là cách để độc giả hiểu biết thêm về tác giả, tác phẩm gắn liền với
sự kiện. Ở nhóm đề tài này, Báo Hà Tĩnh có bài phân tích của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ
về Nguyễn Du và những giá trị làm giàu tiếng Việt; tờ báo này cũng trích đăng nhiều bài
cảm nhận của độc giả về Truyện Kiều; TTO có bài phản biện, trao đổi của PGS.TS Đoàn
Lê Giang liên quan đến tham luận về nguồn gốc Truyện Kiều của nhà nghiên cứu Lê
Nghị. Những bài viết do độc giả đóng góp giúp việc truyền thông sự kiện được đa dạng,
nhiều chiều hơn.
3.1.4. Đề tài về chân dung các nhân vật liên quan đến sự kiện
Đề tài này chỉ xuất hiện trên Báo Hà Tĩnh. Chẳng hạn, chân dung Bác Hồ “lẩy
Kiều” giới thiệu văn hoá Việt với thế giới, Rafael Lobarte Fontecha – dịch giả dịch Truyện
Kiều sang tiếng Tây Ban Nha, ông Hồ Bách Khoa – người làm “dày thêm” tư liệu ở Khu
lưu niệm Nguyễn Du. Các tờ báo còn lại đã bỏ sót mảng đề tài này, trong khi nếu có, sẽ
góp phần truyền tải giá trị của Truyện Kiều thông qua khắc họa chân dung nhân vật. Ngoài
ra, báo chí cũng khai thác đề tài liên quan đến các địa điểm du lịch, khu di tích lịch sử,
các cổ vật, hiện vật.
3.2.
Chuyên mục và thể loại
Các tờ báo viết về sự kiện ở những chuyên muc và thể loại khác nhau (Bảng 2 và
Hình 2). Về chuyên mục, TTO tập trung cho mảng văn hóa và phóng sự, VNE truyền
thông ở mảng giải trí và thời sự. Trong khi đó Zing viết về sự kiện ở mảng xuất bản và
Quiz (trắc nghiệm) là chủ yếu. Báo Hà Tĩnh xem đây là sự kiện trọng đại của địa phương
nên truyền thông trên hầu hết các chuyên mục, đặc biệt ở mảng chính trị.
Bảng 2. Các chuyên mục có bài viết về sự kiện
Tin
Phóng sự
33,3
10,0
-
Phỏng vấn
Bình luận
Chuyên luận
Câu đố
TTO
61,1
80,0
72,7
54,7
-
-
5,6
-
-
VNE
10,0
-
-
-
Zing
-
-
27,3
-
Báo Hà Tĩnh
28,1
1,6
9,4
6,3
Ghi chú: Đơn vị: %.
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
210
Lê Phong Lê
Hình 2. Các chuyên mục có bài viết về sự kiện
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
Về thể loại, nhìn chung các báo chủ yếu sử dụng thể loại tin ngắn, tin sâu, tin
tường thuật, chùm ảnh. Bên cạnh các thể loại thuộc nhóm tác phẩm thông tấn còn có
phóng sự chuyên sâu. Bài bình luận, phỏng vấn chuyên gia chiếm tỉ lệ thấp. Các bài bình
luận về Nguyễn Du và Truyện Kiều trên Báo Hà Tĩnh được trích từ bài dự thi viết của độc
giả. Bên cạnh đó, Báo Hà Tĩnh cũng đầu tư các bài chuyên luận có giá trị của các tác giả
như GS. Nguyễn Đình Chú và PGS. TS Nguyễn Thế Kỷ.
3.3.
Hình thức thể hiện bài viết
Bảng 3. Số lượng các yếu tố xuất hiện trong bài
TTO
VNE
Zing
Báo Hà Tĩnh
246 hình/ 64 bài
49 hình/ 64 bài
10 video/ 64 bài
17 box/ 64 bài
4 box/ 64 bài
1 file/ 64 bài
Hình chụp
35 hình/ 18 bài
32 hình/10 bài
28/ 11 bài
Hình vẽ
13 hình/ 18 bài
-
28/ 11 bài
Video
1 video/ 18 bài
4 video/10 bài
-
Box thông tin
Box trích dẫn
Âm thanh
No sidebar
Long-form
5 box/ 18 bài
-
1 box/ 11 bài
8 box / 18 bài
-
-
-
-
-
-
-
-
-
2 bài/ 10 bài
-
11 bài/ 64 bài
2 bài/ 64 bài
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
211
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT [CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN]
Về hình ảnh, các báo đều sử dụng nhiều hình chụp cho các bài viết. Trung bình
2-3 hình/bài. Riêng Báo Hà Tĩnh là 5 hình/bài, chùm ảnh trung bình 10 hình/bài. Các hình
ảnh được dùng nhiều cho những bài tường thuật sự kiện lễ giỗ, chương trình nghệ thuật,
sân khấu, khu trưng bày cổ vật. Hình ảnh chất lượng cao, rõ nét. Bên cạnh đó các báo còn
sự dụng hình vẽ trích từ Bản Kiều cổ ở Anh, hay tranh bích họa.
Video được VNE và Báo Hà Tĩnh khai thác hiệu quả. Ở Báo Hà Tĩnh, video xuất
hiện nhiều trong chuyên mục Truyền hình, đứng độc lập so với các tác phẩm khác. Ở
VNE, các hình ảnh, video chất lượng không chỉ đăng báo mà còn được gắn bản quyền,
báo khác muốn sử dụng phải mua trên kho ảnh Vlight tòa soạn (với phí 299.000
đồng/hình)
Box (hộp) được dùng nhằm bổ sung thông tin cho bài viết. VNE không dùng box
khi viết bài sự kiện. Zing chỉ có box thông tin, không có box trích dẫn lời của chuyên gia,
nhân vật.
Âm thanh chỉ xuất hiện ở một bài viết trên Báo Hà Tĩnh, phần đầu bài với tiêu đề
“báo nói”. File đọc lại nguyên văn nội dung bài viết bên dưới. Việc tích hợp các loại hình
đa dạng trong bài viết được Báo Hà Tĩnh sử dụng hiệu quả.
No sidebar là dạng bài viết xóa bỏ cột quảng cáo ở hai bên, phóng to hình ảnh tạo
cho độc giả cảm giác đang đọc một tờ tạp chí phiên bản điện tử. VNE đã thể hiện các bài
viết liên quan đến hoạt động bên lề sự kiện ở dạng này. Báo Hà Tĩnh cũng sử dụng hình
thức thể hiện no sidebar cho các bài liên quan đến công tác chuẩn bị, lễ giỗ, chương trình
nghệ thuật của mục Chính trị, Núi Hồng-Sông La.
Hình 3. Ví dụ về dạng bài longform
Nguồn: Báo Hà Tĩnh online (2020).
212
Lê Phong Lê
Longform là định dạng báo chí hiện đại mới được Việt Nam thử nghiệm trong vài
năm gần đây. Longform thể hiện kiểu tạp chí với đồ hoạ đẹp, hình ảnh chất lượng cao và
các phương tiện trình bày kỹ thuật số. Đây là các câu chuyện chuyên sâu. Độc giả có thể
tìm thấy chân dung nhân vật, các vấn đề thời sự, một cuộc điều tra hay các trải nghiệm cá
nhân. Khác biệt với các tin tức nóng hổi, ngắn gọn, longform đi sâu vào các vấn đề, giúp
độc giả có thể tìm thấy những điều ꢀ nghĩa hơn1. Liên quan đến sự kiện lễ tưởng niệm,
chỉ có Báo Hà Tĩnh sử dụng hình thức longform cho hai bài viết.
Một là, chuyên luận Phát huy truyền thống văn hóa quê hương, Hà Tĩnh vươn tới
giàu mạnh, văn minh, vững bước trên con đường mới của ông Lê Đình Sơn – Ủy viên
BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh do Huy Tùng thiết
kế (Hình 3). Bài viết ở mục chính trị được thiết kế đẹp mắt nhưng vẫn còn đơn giản nếu
so sánh với các dạng longform khác.
Hai là, phóng sự Mang tiếng trống trò Kiều vọng mãi… Phóng sự đã sử dụng kỹ
thuật để ẩn/hiện hình ảnh (tràn màn hình) minh họa cho từng đoạn nội dung. Bài viết dạng
megastory, kể một câu chuyện sinh động với nhiều thông tin nhờ đồ họa tương tác, hình
ảnh động, điểm đáng chú ꢀ là nội dung bài chỉ hiện lần lượt từng phần khi độc giả kéo
thanh cuộn, điều này tạo nên sự tò mò, hấp dẫn cho người xem.
3.4.
Thẻ (tag)
Tạo thẻ là thao tác quan trọng trong làm báo điện tử nhằm tối ưu hóa tìm kiếm và
tạo chuyên trang riêng cho sự kiện. Qua khảo sát cho thấy:
TTO có cách đặt thẻ hợp lý nhất: Ngắn gọn, thống nhất khi mỗi bài đều có các từ
khóa như Tố Như, Truyện Kiều, Nguyễn Du, 200 năm. VNE trong các bài đều có thẻ
Truyện Kiều. Tuy nhiên cách đặt thẻ liên quan đến Nguyễn Du còn thiếu hợp lý. Mỗi bài
lại có thẻ khác nhau như: Nguyễn Du/ Đại thi hào Nguyễn Du/ 200 năm/ 200 năm ngày
mất Nguyễn Du. Zing cũng tương tự khi đặt các thẻ về Truyện Kiều không thống nhất:
Kiều/ Truyện Kiều/ Tranh minh họa truyện Kiều. Báo Hà Tĩnh có phong cách đặt thẻ khá
dài và không thống nhất: 255 năm ngày sinh-200 năm ngày mất ND/ 200 năm ngày mất
Đại thi hào Nguyễn Du/ Kỷ niệm 255 năm ngày sinh và tưởng niệm 200 năm ngày mất
Nguyễn Du/ 200 năm ngày mất Đại thi hào Nguyễn Du. Một lꢀ do khách quan là năm
2020 có đến hai sự kiện về Nguyễn Du (255 năm ngày sinh, 200 năm ngày mất).
Việc đặt thẻ như vậy sẽ khiến độc giả khó khăn trong quá trình tìm kiếm đọc thêm
các bài liên quan cùng một thẻ nội dung.
213
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT [CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN]
Tương tác, phản hồi
3.5.
Qua trình truyền thông điệp liên quan đến sự kiện từ nguồn đến người nhận sẽ
được đánh giá, đo lường qua lượt người xem, phản hồi, tương tác (feedback).
Bảng 4. Số lượng các yếu tố xuất hiện trong bài
Báo
Thích
Chia sẻ
Bình luận
5/ 18 bài
TTO
32/18 bài
Không thể hiện
Không thể hiện
Không thể hiện
Không thể hiện
VNE
Không thể hiện
Không thể hiện
11302/64 bài
74/10 bài
Không thể hiện
1/64 bài
Zing
Báo Hà Tĩnh
Nguồn: Kết quả xử lꢀ dữ liệu (Lê, 2020).
Báo Hà Tĩnh có số lượng người thích bài viết rất lớn, nhiều bài có số lượt bày tỏ
trên 1000, chứng tỏ mức độ quan tâm cao của bạn đọc Báo Hà Tĩnh về sự kiện này. Như
bài phóng sự về Nữ nhạc sỹ, ca sỹ Hà Thành yêu Hà Tĩnh vì mê Truyện Kiều và dân ca
ví, giặm có 3500 lượt thích; bài Hà Tĩnh tổ chức tuần lễ kỷ niệm về Nguyễn Du bắt đầu
từ 23/9 có 1100 lượt thích; tin Trao thưởng cho 56 tập thể, cá nhân đạt giải cuộc thi tìm
hiểu về Nguyễn Du và Truyện Kiều có 979 lượt thích; bài cảm nhận Câu Kiều vọng giữa
nhân gian có 438 người thích…
VNE có số lượt bình luận cao nhất. Những bài viết về Truyện Kiều, Nguyễn Du
được độc giả quan tâm nhiều, như bài phỏng vấn Dương Tường: “Tôi dịch Truyện Kiều
để trả ơn tiếng Việt” thu về 41 bình luận tích cực từ bạn đọc.
Tuy nhiên con số này chỉ mang tính tương đối do hiện này, các bài viết được đăng
trên mạng xã hội. Bạn đọc tương tác nhiều trên trang Facebook hơn nên lượt thích, chia
sẻ, bình trực tiếp trên trang báo có thể không đánh giá được toàn diện sự quan tâm của
độc giả.
4.
KẾT LUẬN
Qua kết quả khảo sát cho thấy các tờ báo điện tử đã thành công trong việc truyền
thông về sự kiện tưởng niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du, thông qua nội dung và
hình thức truyền tải đa dạng. Báo Hà Tĩnh đã truyền thông về sự kiện diễn ra tại địa
phương một cách nhanh chóng, kịp thời đến độc giả với số lượng bài viết lớn, thu hút
lượng người xem rất cao. Đặc biệt, tờ báo này đã thử nghiệm các hình thức truyền thông
mới dạng longform cho đề tài này. TTO, Zing và VNE cũng đã ghi nhận kịp thời các
thông tin xung quanh sự kiện nhưng dung lượng vẫn còn ít, đặc biệt ở nhóm nội dung về
tác giả và tác phẩm. Đối chiếu với mục tiêu đề ra ban đầu ở phần dẫn nhập, có thể thấy
báo chí đã đạt được các mục tiêu truyền thông sự kiện. Tuy nhiên, việc tuyên truyền về
Nguyễn Du và Truyện Kiều cần được thực hiện thường xuyên không chỉ trong các dịp lễ
kỷ niệm, tưởng niệm vì đây là đề tài thú vị còn nhiều nội dung chưa được khai thác hết.
214
Lê Phong Lê
Hơn nữa, độc giả cũng có nhu cầu và quan tâm đến mảng đề tài xoay quanh tác giả, tác
phẩm có giá trị này.
Tóm lại, có thể rút ra một số điểm lưu ꢀ trong quá trình truyền thông một sự kiện
văn hóa, cụ thể là lễ kỷ niệm ngày sinh, tưởng niệm ngày mất của một nhân vật lịch sử
trên báo điện tử như sau:
•
Về đề tài không chỉ xoay quanh các hoạt động bên lề hay hoạt động chính,
cần khai thác thêm các nhân vật liên quan qua khắc họa chân dung để làm
nổi bật giá trị, ꢀ nghĩa của sự kiện. Bên cạnh đó, đề tài về cuộc đời, sự nghiệp
của nhân vật lịch sử cũng cần được thông tin thêm;
•
Về thể loại, ngoài tin và phóng sự, báo chí nên thử nghiệm các thể loại khác
như phỏng vấn, bình luận, chuyên luận để có những bài viết sâu sắc hơn,
mang tính phản biện, trao đổi, thể hiện quan điểm của các chuyên gia, nhà
nghiên cứu. Vì độc giả đang có xu hướng tìm đọc các nội dung chuyên sâu
hơn trong bối cảnh tin giả, “báo lá cải” xuất hiện quá nhiều;
•
Về hình thức thể hiện, ngoài việc nâng cao chất lượng hình ảnh, việc truyền
thông sự kiện sẽ gây chú ꢀ cho độc giả hơn nếu có các video được đầu tư kỹ
lưỡng, các định dạng mới như inforgraphic, longform, megastory, e-magazine
được thiết kế đẹp mắt;
•
•
Về thẻ (tag), mỗi bài có nhiều từ khóa khác nhau nhưng ban biên tập cần
thống nhất có một thẻ chung, hoặc một chuyên trang riêng để thuận tiện tìm
kiếm thông tin và tăng mức độ quan trọng cho sự kiện;
Về phản hồi (feedback), các báo điện tử cần tạo công cụ thể hiện lượt thích,
bình luận, chia sẻ cho bài báo. Hoặc liên kết với mạng xã hội trong việc đếm
lượt phản hồi ở cả Facebook và website. Điều này giúp các trang báo đo
lường và biết được mức độ quan tâm của độc giả đối với sự kiện ra sao, biết
được độc giả có thói quen đọc những dạng bài nào, thể loại nào.
TÀI LIỆU THAM KHꢀO
Dương, X. S. (2014). Các loại hình báo chí truyền thông. NXB Thông tin và Truyền thông.
Tạ, N. T. (2004). Truyền thông đại chúng. NXB Chính trị Quốc gia.
Lê, P. L. (2020). [Kết quả khảo sát tác phẩm báo chí trên Tuổi Trẻ Online, VNExpress,
Zing News, Báo Hà Tĩnh online truyền thông về tưởng niệm 200 năm ngày mất
của Nguyễn Du từ 6/2020 đến 10/2020]. Dữ liệu thô chưa được công bố.
UBND tỉnh Hà Tĩnh (2020). Kế hoạch số 233/KH-UBND về việc tổ chức kỷ niệm 255
năm Ngày sinh, Tưởng niệm 200 năm Ngày mất Danh nhân văn hóa thế giới - Đại
bai/7575/thong-bao-cac-hoat-dong-ky-niem-255-nam-ngay-sinh-tuong-niem-
200-nam-ngay-mat-dai-thi-hao-nguyen-du
215
11 trang
29040
Free
Bạn đang xem tài liệu "Truyền thông trên báo điện tử về sự kiện tưởng niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- truyen_thong_tren_bao_dien_tu_ve_su_kien_tuong_niem_200_nam.pdf
