Một số hình thức ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy - học môn Ngữ văn trong nhà trường

- Văn phòng Đảng ủy, Đại  
học Vinh;  
MỘT SỐ HÌNH  
THỨC ỨNG  
Điện thoại: 0915099255;  
Email:  
DỤNG CÔNG  
NGHỆ THÔNG  
TIN VÀO DẠY -  
- Khoa Giáo dục tiểu học,  
Cao đẳng Sƣ phạm Nghệ  
An  
HỌC  
NGỮ  
MÔN  
VĂN  
ThS. ĐÀM THỊ  
NGỌC NGÀ  
TRONG NHÀ  
Điện thoại: 0912297773;  
ThS. NGUYỄN  
QUANG TUẤN  
TRƢỜNG  
Email:  
TÓM TẮT  
Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới phƣơng pháp dạy - học trong nhà  
trƣờng luôn đƣợc Đảng, Nhà nƣớc quan tâm chỉ đạo. Hiện nay, công nghệ thông tin  
chính là công cụ đắc lực hỗ trợ việc đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy học, góp phần  
nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích sự  
cần thiết và thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Ngữ văn hiện  
nay, từ đó đề xuất một số giải pháp để ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy - học bộ  
môn Ngữ văn trong nhà trƣờng.  
Từ khóa: công nghệ thông tin, internet, điện tử  
ABSTRACT  
Some Ways of Applying Information and Communication Technology in Teaching  
and Learning Language Arts and Literature  
In recent years, the innovation in teaching and learning has been concerned and  
conducted by The Communist Party and The Government of Vietnam. Nowadays,  
information and communication technology (ICT) is primary equipment for the  
education revolution which contributes to improving academic quality. Through the  
reality analysis, this paper suggests several resolutions for applying of ICT in teaching  
language arts and literature.  
Key words: information and communication technology, internet, electronic  
729  
Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới phƣơng pháp dạy – học trong nhà trƣờng  
luôn đƣợc Đảng, Nhà nƣớc quan tâm chỉ đạo. Tại Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày  
04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công  
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa  
và hợp tác quốc tế, Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng (khóa XI) đã đề ra 9 nhiệm vụ và  
giải pháp để đổi mới nền giáo dục Việt Nam, trong đó yêu cầu: “Tiếp tục đổi mới mạnh  
mẽ phƣơng pháp dạy và học theo hƣớng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động,  
sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của ngƣời học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt  
một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học,  
tạo cơ sở để ngƣời học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực.  
Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt  
động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông  
tin và truyền thông trong dạy và học” [1, tr. 128-129]. Hiện nay, công nghệ thông tin  
chính là công cụ đắc lực hỗ trợ việc đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy học, góp phần  
nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích sự  
cần thiết và thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Ngữ văn hiện  
nay, từ đó đề xuất một số giải pháp để ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn  
Ngữ văn trong nhà trƣờng.  
1. Sự cần thiết của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn  
trong Nhà trƣờng  
Trong cuốn sách Con đƣờng phía trƣớc, Bill Gates, Chủ tịch tập đoàn Microsoft,  
đã cho rằng siêu xa lộ thông tin sẽ biến đổi nền giáo dục trong phần tƣ đầu tiên của thế  
kỷ 21. Với tác động của công nghệ thông tin, môi trƣờng dạy học cũng thay đổi, tác  
động mạnh mẽ tới quá trình quản lý, giảng dạy và học tập dựa trên sự hỗ trợ của các  
phần mềm ứng dụng, website và hạ tầng công nghệ thông tin đi kèm. Việc ứng dụng  
công nghệ thông tin vào dạy – học bộ môn Ngữ văn sẽ góp phần nâng cao chất lƣợng  
bài giảng, tạo ra môi trƣờng giáo dục mang tính tƣơng tác cao chứ không chỉ đơn thuần  
là thầy giảng, trò nghe, thầy đọc, trò chép nhƣ hiện nay, ngƣời học đƣợc khuyến khích  
và tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp quá trình tự học, tự nghiên cứu  
một cách phù hợp.  
Thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn xác định ứng dụng công nghệ thông  
tin là công tác thƣờng xuyên và lâu dài của ngành giáo dục. Tại Công văn số  
6072/BGDĐT-CNTT ngày 04/9/2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ sở giáo  
dục và đào tạo trong toàn quốc tích cực chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin trong học  
tập và giảng dạy theo hƣớng ngƣời học có thể học qua nhiều nguồn học liệu; hƣớng dẫn  
cho ngƣời học biết tự khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình học tập  
730  
của bản thân, thay vì chỉ tập trung vào việc chỉ đạo giáo viên ứng dụng công nghệ thông  
tin trong giảng dạy, trong tiết giảng. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu “giáo viên các  
môn học tự triển khai việc tích hợp, lồng ghép việc sử dụng các công cụ công nghệ  
thông tin vào quá trình dạy học các môn học của mình nhằm tăng cƣờng hiệu quả dạy  
học qua các phƣơng tiện nghe nhìn, kích thích sự sáng tạo và độc lập suy nghĩ, tăng  
cƣờng khả năng tự học, tự tìm tòi của ngƣời học” [3, tr. 5]. Điều này cho thấy việc ứng  
dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy – học nói chung và dạy học môn Ngữ văn  
nói riêng là yêu cầu cấp thiết, đang đƣợc các cơ sở giáo dục và đào tạo tăng cƣờng chỉ  
đạo thực hiện. Vì vậy, Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2011-2020 ban hành kèm theo  
Quyết định số 71/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tƣớng Chính phủ đã đề ra nhiệm vụ  
và giải pháp: “Tiếp tục đổi mới phƣơng pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn  
luyện theo hƣớng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học  
của ngƣời học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và  
học, đến năm 2015, 100% giảng viên đại học, cao đẳng và đến năm 2020, 100% giáo  
viên giáo dục nghề nghiệp và phổ thông có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và  
truyền thông trong dạy học” [5, tr. 12].  
Theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ƣơng  
thì mục tiêu của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là chuyển mạnh quá  
trình giáo dục chủ yếu chú trọng truyền thụ kiến thức sang tập trung phát triển toàn diện  
năng lực và phẩm chất ngƣời học. Nội dung giáo dục đổi mới theo hƣớng tinh giản, cơ  
bản, hiện đại, giảm tính hàn lâm, tăng tính thực hành và vận dụng kiến thức, kỹ năng  
vào thực tiễn. Phƣơng pháp dạy và học đƣợc đổi mới theo hƣớng phát huy tính tích cực,  
chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của ngƣời học, tập trung dạy cách  
học, cách nghĩ và tự học, theo phƣơng châm “giảng ít, học nhiều”. Với mục tiêu đó,  
công nghệ thông tin sẽ mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phƣơng pháp dạy  
– học cho các môn học trong nhà trƣờng nói chung và môn Ngữ văn nói riêng. Giáo  
viên có thể thực hiện việc giảng dạy ở bất cứ không gian, thời gian nào. Ngƣời học có  
thể tự làm việc với máy tính, tự tiếp cận, khai thác và xử lý thông tin trên mạng Internet.  
Ngƣời học có thể làm việc độc lập hay kết hợp với nhiều thành viên trong và ngoài lớp,  
ở một hay nhiều quốc gia để thực hiện việc học tập của mình. Nhờ sự phát triển mạnh  
mẽ của công nghệ thông tin mà ngƣời dạy và ngƣời học có thể tự sử dụng các phần  
mềm phục vụ cho quá trình giảng dạy và học tập. Việc tổ chức lƣu trữ, đánh giá kết quả  
học tập của ngƣời học khách quan, chính xác và thuận lợi hơn. Nhờ có máy tính mà việc  
thiết kế giáo án và giảng dạy của giáo viên trở nên sinh động hơn, tiết kiệm đƣợc nhiều  
thời gian hơn so với cách dạy theo phƣơng pháp truyền thống. Các kỹ thuật thao tác sử  
dụng công nghệ khá dễ dàng. Việc sử dụng bài giảng điện tử với những văn bản, đồ  
họa, hình ảnh, âm thanh trực quan, sinh động phù hợp với tâm lý của học sinh, làm cho  
ngƣời học dễ dàng tiếp thu, khắc sâu kiến thức và tăng hứng thú học tập của ngƣời học.  
731  
Thông qua bài giảng điện tử, giáo viên có thể cho ngƣời học hoạt động nhiều hơn trong  
giờ học và sử dụng đƣợc nhiều phƣơng pháp dạy học nhƣ: dạy học nêu vấn đề, dạy học  
tình huống, phát vấn…  
2. Thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn  
trong nhà trƣờng hiện nay  
Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo từ lâu không còn là  
công việc mới mẻ. Nhƣng ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn  
trong nhà trƣờng cho học sinh chƣa đồng đều, hiệu quả chƣa cao. Tại Thông báo số  
43/TB-BGDĐT ngày 14/1/2013 về kết quả hội thảo khoa học quốc gia về dạy học Ngữ  
văn ở trƣờng phổ thông Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đánh giá: “Nhiều giáo  
viên Ngữ văn đã bước đầu áp dụng các phƣơng pháp, kĩ thuật dạy học mới và công  
nghệ thông tin, truyền thông vào quá trình dạy học” [2, tr. 1-2]. Hiện nay, phƣơng tiện  
dạy học đối với giáo viên hầu hết là giáo án, chiếc micro và viên phấn trắng. Phần lớn  
giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học (các bức tranh minh họa cho các tác phẩm, ảnh chân  
dung nhà văn, bút tích các tác phẩm văn học của một số nhà văn…) nhƣng cũng chủ  
yếu là ở những tiết dạy đánh giá hay thao giảng. Việc sử dụng công nghệ thông tin và  
truyền thông nhƣ một công cụ dạy học, hỗ trợ quá trình dạy và học đang ở mức sử dụng  
các phƣơng tiện nghe, nhìn nhƣ xem đĩa VCD, DVD các tiết dạy minh họa hoặc tƣ liệu  
hình ảnh. Một số giáo viên, chủ yếu là giáo viên trẻ, sử dụng giáo án điện tử nhƣng quá  
đơn giản, chỉ thay thế hình thức viết bảng bằng cách trình chiếu giáo án bằng máy tính.  
Nhiều giáo viên còn nhầm lẫn khái niệm về giáo án điện tử với bài trình chiếu, bài giảng  
điện tử, giữa thiết bị dạy học và phần mềm. Bên cạnh đó, tỷ lệ giáo viên và học sinh  
dùng máy tính truy cập mạng Internet để tìm kiếm thông tin phục vụ quá trình dạy học  
chƣa nhiều. Theo kết quả khảo sát của Cục ứng dụng công nghệ thông tin của Bộ Thông  
tin – Truyền thông thì mục đích sử dụng internet của ngƣời dân Việt Nam phục vụ  
nghiên cứu – học tập đã giảm nhiều so với những năm trƣớc đây. Tỷ lệ ngƣời sử dụng  
internet theo từng mục đích nhƣ sau: tìm kiếm thông tin (23%); nghiên cứu – học tập  
(21%); phục vụ công việc – kinh doanh (19%); giải trí (21%); kết nối, liên lạc với bạn  
bè (22%); xem quảng cáo hoặc thanh toán trực tuyến (16%) [4, tr 135-136]. Thực trạng  
trên cho thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn trong nhà  
trƣờng còn có những hạn chế nhất định, chƣa đáp ứng yêu cầu đổi mới phƣơng pháp  
dạy học.  
Sở dĩ những thành tựu về công nghệ thông tin chƣa đƣợc ứng dụng nhiều trong  
quá trình dạy – học môn Ngữ văn cho học sinh là do các nguyên nhân chủ yếu sau đây.  
Trƣớc hết, đa số giáo viên vẫn còn thói quen dạy học theo kiểu truyền thụ kiến thức một  
chiều; chƣa quan tâm, đầu tƣ đến việc ứng dụng công nghệ thông tin; chƣa có nhiều  
cách thức sử dụng phƣơng tiện dạy học; chƣa chịu khó sƣu tầm và tự tạo ra các thiết bị  
732  
dạy học phù hợp. Điều đó làm cho công nghệ thông tin, dù đã đƣợc đƣa vào quá trình  
dạy học vẫn chƣa phát huy đƣợc hiệu quả nhƣ mong muốn. Về phía ngƣời học, tồn tại  
lớn nhất là thói quen thụ động, quen nghe, quen chép, ghi nhớ và tái hiện một cách máy  
móc, rập khuôn những gì giáo viên đã giảng, chỉ biết những kiến thức mà giáo viên đã  
cung cấp. Đa phần ngƣời học chƣa có thói quen chủ động tra cứu, khai thác thông tin  
trên mạng internet. Điều này đã làm mất tính chủ động, sáng tạo của ngƣời học. Bên  
cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đặc biệt các thiết bị nghe, nhìn phục vụ cho quá  
trình dạy học ở nhiều trƣờng còn hạn chế. Các trƣờng học có rất ít phòng học đa phƣơng  
tiện, máy tính, máy chiếu… để giáo viên có thể sử dụng bài giảng điện tử. Do sự hạn  
chế về trang thiết bị đã khiến cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học gặp  
nhiều bất lợi, dẫn đến tình trạng dạy chay, học chay.  
Qua phân tích ở trên, chúng ta đã phần nào có đƣợc một cái nhìn tổng quát về  
thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn trong  
nhà trƣờng hiện nay. Từ đó tìm ra những hình thức ứng dụng công nghệ thông tin phù  
hợp trong quá trình dạy – học môn Ngữ văn góp phần đổi mới phƣơng pháp dạy, học  
theo hƣớng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của ngƣời học.  
3. Một số hình thức ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy – học môn Ngữ văn  
trong nhà trƣờng  
3.1. Giảng dạy bằng bài giảng điện tử  
Bài giảng điện tử đƣợc soạn từ các phần mềm e-Learning, để ngƣời học có thể tự  
học, có đầy đủ cả kiểm tra, đánh giá, trao đổi với giáo viên qua mạng. Giảng dạy bằng  
bài giảng điện tử có ƣu điểm là tạo hứng thú cho cả thầy và trò trong buổi học nhờ có sự  
truyền đạt và tiếp nhận bài giảng thông qua những hình thức phong phú, đa dạng nhƣ  
hình ảnh, âm thanh, sơ đồ, bảng biểu, kiểu chữ, hình nền… giúp cho ngƣời học tiếp  
nhận bài giảng dễ hiểu hơn. Giáo viên không lo “cháy” giáo án vì thời gian đƣợc kiểm  
soát bằng máy. Giáo viên đƣợc giảm bớt việc thuyết giảng; hệ thống, khái quát bài  
giảng tốt hơn; có điều kiện trao đổi, thảo luận với ngƣời học về những vấn đề mới. Qua  
đó, ngƣời học đƣợc kích thích khám phá tri thức qua thông tin thu nhận đƣợc, có thể  
nêu câu hỏi với giáo viên, giúp cho giờ học thêm phong phú, sinh động, hấp dẫn. Giáo  
viên không phải soạn giáo án nhiều lần mà chỉ cần đầu tƣ cho lần soạn đầu tiên và cập  
nhật, chỉnh sửa cho bài giảng tốt hơn vào những lần sau. Tuy nhiên, việc dạy và học  
bằng giáo án điện tử cũng có những hạn chế nhất định. Nếu tập trung vào thảo luận các  
vấn đề liên quan đến bài học, học sinh sẽ không có nhiều thời gian cho việc thực hành,  
vì vậy đòi hỏi giáo viên phải phân bố thời gian hợp lý. Muốn có một tiết dạy với giáo án  
điện tử có hiệu quả, ngƣời dạy phải dành nhiều thời gian cho việc sƣu tầm, chuẩn bị chu  
đáo về tài liệu, kiến thức để có đƣợc những hình ảnh, âm thanh minh họa phục vụ cho  
bài giảng. Giáo viên phải biết sử dụng thành thạo máy tính và một số phần mềm hỗ trợ  
733  
cho việc soạn giáo án điện tử nhƣ PowerPoint, Adobe Presenter, Adobe Captivate, V-  
iSpring Presenter, Lecture Maker, Violet… Chẳng hạn phần mềm Adobe Presenter có  
thể giúp chuyển đổi các bài trình chiếu powerpoint sang dạng tƣơng tác multimedia, có  
lời thuyết minh, các câu hỏi tƣơng tác và khảo sát, tạo hoạt động điều khiển dẫn dắt  
chƣơng trình, tạo mô phỏng một cách chuyên nghiệp. Nếu kết hợp với phần mềm  
Adobe Connect, là phần mềm họp và học ảo, chúng ta có thể tạo ra môi trƣờng học tập  
mọi lúc, mọi nơi, trên mọi thiết bị, miễn là thiết bị có nối mạng với trình duyệt web và  
phần mềm flash player. Giáo viên có thể tham khảo cách soạn giáo án điện tử trên một  
3.2. Tìm kiếm tài liệu, tra cứu thông tin trên mạng Internet  
Ngày nay, giáo viên và học sinh phải có thói quen và khả năng tự học, tự nghiên  
cứu để bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tích luỹ kiến thức. Tuy  
nhiên, ngƣời dạy và ngƣời học thƣờng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu, tra cứu  
thông tin do các thƣ viên truyền thống chƣa đáp ứng đủ nhu cầu học hỏi, tìm hiểu và  
nghiên cứu. Vì vậy, internet và máy tính chính là một phƣơng tiện giúp mỗi ngƣời tự  
học, tự nghiên cứu tốt nhất. Nhờ internet, giáo viên và học sinh có thể tìm kiếm, tra cứu  
tri thức về mọi lĩnh vực, trong đó có văn học. Các website tìm kiếm hữu hiệu nhất hiện  
nay  
là  
các  
trang:  
http://vi.wikipedia.org... Từ cửa sổ của các trang web này, ngƣời truy cập chỉ cần gõ  
trực tiếp những từ hoặc cụm từ cần tìm, các trang chủ sẽ kết nối đến các địa chỉ chứa  
những từ hoặc cụm từ đó. Giáo viên và sinh viên có thể đọc, in trực tiếp hoặc lƣu trữ  
các bài viết, bài giảng, giáo trình, công trình nghiên cứu khoa học, sách điện tử… bằng  
cách download. Đặc biệt trên Internet còn có một số trang web dành riêng cho một nhà  
văn, nhà thơ (Hồ Biểu Chánh, Nguyễn Huy Thiệp, Nguyễn Ngọc Tƣ…). Tại các trang  
web này đã đăng tải phần lớn các sáng tác của các tác giả và những bài nghiên cứu, phê  
bình về phong cách nhà văn và bình luận, đánh giá các tác phẩm văn học. Điều đó sẽ  
giúp giáo viên và ngƣời học tránh khỏi tình trạng dạy chay, học chay và làm các bài tập,  
tiểu luận, khóa luận, luận văn, luận án hoặc các công trình nghiên cứu khoa học một  
cách thuận lợi. Giáo viên có thể hƣớng dẫn cho học sinh truy cập các website về văn  
học để tìm kiếm tài liệu tham khảo, tra cứu thông tin nhƣ: http://evan.com.vn;  
734  
3.3. Tham khảo sách điện tử, giáo trình điện tử  
Đổi mới phƣơng pháp giảng dạy theo hƣớng tăng cƣờng tính chất nghiên cứu,  
chuyển quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo của học sinh, ngƣời dạy, với tƣ cách  
là ngƣời hƣớng dẫn quá trình cần phải chỉ ra cho ngƣời học cách tìm kiếm, khai thác  
những nguồn học liệu mở trên mạng công nghệ thông tin toàn cầu. Hiện nay, phần lớn  
các thƣ viện, nhà xuất bản, viện nghiên cứu, trƣờng học trong nƣớc và nƣớc ngoài đều  
có trang web riêng. Trên các trang web đó có đăng tải các công trình nghiên cứu khoa  
học, các cuốn sách và giáo trình điện tử. Một số địa chỉ thông dụng để giáo viên và học  
sinh có thể truy cập tìm sách và giáo trình phục vụ việc dạy – học môn Ngữ văn là:  
http://www.nlv.gov.vn (trang web của Thƣ viện Quốc gia); http://www.thuvien.net  
(mạng thƣ viện Việt Nam); http://www.saharavn.com (siêu thị sách trực tuyến lớn nhất  
Việt Nam); http://www.docsach.dec.vn (thƣ viện trực tuyến để đọc và dowload hàng  
ngàn đầu sách miễn phí); http://worldebookfair.com (một trong những thƣ viện điện tử  
lớn nhất thế giới với trên 330.000 đầu sách, 100 ngôn ngữ); http://tulieu.edu.vn (website  
chia sẻ tƣ liệu dạy học với hơn 60.000 mục tƣ liệu); http://www.thuvien-ebook.com;  
trình điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo), http://www.giaovien.net;  
http://www.teachers.net; http://ctu.edu.vn (website của Trƣờng Đại học Cần Thơ)  
(website  
Trƣờng  
Đại  
học  
An  
Giang);  
http://www.vnuhcm.edu.vn (website của Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh;  
http://www.vnu.edu.vn (website của Đại học Quốc gia Hà Nội),  
http://www.hcmup.edu.vn (website của Khoa Ngữ văn Trƣờng Đại học Sƣ phạm thành  
phố Hồ Chí Minh)…  
3.4. Sử dụng các thiết bị điện tử vào quá trình dạy học  
Quá trình dạy – học môn Ngữ văn cho học sinh cần tăng cƣờng sử dụng các thiết  
bị nghe nhìn để nâng cao hiệu quả tiếp thu, ghi nhớ bài giảng của ngƣời học, giảm bớt  
việc ghi, đọc, chép của giáo viên và học sinh. Các nghiên cứu giáo dục cho thấy ngƣời  
học chỉ nhớ đƣợc 10% những gì đã đọc, 20% những gì đã nghe và khoảng 50% những  
gì họ nghe và thấy. Trong quá trình giảng dạy giáo viên có thể cho học sinh xem những  
trích đoạn phim, các vở chèo, tuồng, nghe các bài thơ, bài hát phổ thơ… do các nghệ sĩ  
nổi tiếng trình bày để minh hoạ cho nội dung bài giảng. Ngoài ra, giáo viên nên hƣớng  
dẫn cho sinh viên tìm xem bộ phim phóng tác từ các tác phẩm văn học đƣợc giảng dạy  
trong nhà trƣờng nhƣ: Tắt đèn, Chí Phèo, Số đỏ, Những ngƣời khốn khổ, Chiến tranh và  
hoà bình, Sông Đông êm đềm, Hamlet, Ông già và biển cả, Tam quốc diễn nghĩa… Học  
sinh đƣợc học tập thƣờng xuyên trong môi trƣờng có các thiết bị điện tử sẽ luôn tăng  
cảm giác hứng thú học tập, phát huy khả năng tƣ duy sáng tạo. Phƣơng pháp dạy và học  
có sự tham gia nhiều hơn của ngƣời học bằng thảo luận nhóm, nêu ý kiến sẽ phát huy  
735  
nhiều hơn tính chủ động trong tiếp nhận kiến thức. Cùng một thời lƣợng nhƣ nhau,  
nhƣng số lƣợng kiến thức và kỹ năng ngƣời học thu nhận lại nhiều hơn, cụ thể, sinh  
động, sâu sắc hơn. Số lƣợng bài tập thực hành của học sinh cũng đƣợc rèn luyện nhiều  
hơn. Từ đó, kỹ năng tự học, tự nghiên cứu sẽ phát huy có hiệu quả cao hơn.  
3.5. Gửi nhận văn bản bằng thư điện tử  
Thƣ điện tử hay email (electronic mail) là một hệ thống chuyển nhận thƣ từ qua  
các mạng máy tính. Một email có thể đƣợc gửi đi ở dạng mã hoá hay dạng thông thƣờng  
và đƣợc chuyển qua các mạng máy tính, đặc biệt là mạng Internet. Nó có thể chuyển  
mẫu thông tin (bằng chữ, hình ảnh, âm thanh, video…) từ một máy nguồn tới một hay  
rất nhiều máy nhận trong cùng một thời điểm. Điều này rất cần thiết trong việc trao đổi,  
liên lạc giữa ngƣời dạy và ngƣời học. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành Thông  
tƣ số 53/2012/TT-BGDĐT ngày 20/12/2012 quy định về tổ chức hoạt động, sử dụng thƣ  
điện tử và cổng thông tin điển tử tại sở giáo dục và đào tạo, phòng giáo dục và đào tạo  
và các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thƣờng xuyên. Khi sử  
dụng thƣ điện tử giáo viên có thể chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi cho học sinh, đồng  
nghiệp những tài liệu mà mình có. Ngƣợc lại, đồng nghiệp, học sinh nếu tìm đƣợc  
những tài liệu có giá trị thì cũng có thể trao đổi lại. Mỗi khi ngƣời học làm một bài tiểu  
luận, viết một bài báo… thì có thể gửi qua email để giáo viên góp ý, sửa chữa trực tiếp  
trên máy tính. Một ƣu điểm nữa là học sinh có thể viết thƣ điện tử xin phép các nhà văn,  
nhà báo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các nhà giáo… trong và ngƣời nƣớc để  
download các bài báo, các cuốn sách phục vụ cho việc học tập của bản thân. Thông  
thƣờng tác giả rất sẵn lòng chia sẻ các tác phẩm, công trình của mình.  
Nói tóm lại, hiện nay việc tăng cƣờng ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy –  
học môn Ngữ văn trong nhà trƣờng là một nhu cầu tất yếu và cấp thiết. Đây chính là  
một trong những hoạt động cụ thể để đổi mới phƣơng pháp dạy học, đáp ứng yêu cầu  
nâng cao chất lƣợng đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và hội  
nhập quốc tế. Dƣới tác động của công nghệ thông tin, quá trình kỹ thuật hoá hoạt động  
giảng dạy môn Ngữ văn trong nhà trƣờng đã diễn ra và có những kết quả đáng chú ý.  
Tuy nhiên, với đặc trƣng của mình, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học  
môn Ngữ văn có khác biệt so với những môn học khác, đòi hỏi mỗi giáo viên phải vận  
dụng một cách phù hợp để vừa đảm bảo cung cấp kiến thức cho học sinh, vừa bồi  
dƣỡng năng lực sử dụng tiếng Việt, cảm thụ thẩm mĩ, phƣơng pháp tƣ duy, biết vận  
dụng những điều đã học vào cuộc sống.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
736  
1. Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng (2013), Văn kiện hội nghị lần thứ tám Ban Chấp  
hành Trung Đảng khóa XI, Văn phòng Trung ƣơng Đảng, Hà Nội.  
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Thông báo số 43/TB-BGDĐT ngày 14/1/2013 về kết  
quả hội thảo khoa học quốc gia về dạy học Ngữ văn ở trƣờng phổ thông Việt Nam, Hà  
Nội.  
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Công văn số 6072/BGDĐT-CNTT ngày 04/9/2013  
của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hƣớng dẫn thực hiện nhiệm vụ công nghệ thông tin năm  
học 2013-2014, Hà Nội.  
4. Bộ Thông tin và Truyền thông (2013), Báo cáo ứng dụng công nghệ thông tin 2012,  
Hà Nội.  
5. Thủ tƣớng Chính phủ (2012), Quyết định số 71/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ  
tƣớng Chính phủ về việc ban hành Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2011-2020, Hà Nội.  
737  
pdf 9 trang baolam 21780 Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số hình thức ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy - học môn Ngữ văn trong nhà trường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfmot_so_hinh_thuc_ung_dung_cong_nghe_thong_tin_vao_day_hoc_mo.pdf